BM’den İklim Uyarısı: 1,5 Derecelik Eşik Aşılabilir

Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yayımladığı yeni iklim projeksiyonu, önümüzdeki beş yıl için endişe verici bir tablo ortaya koydu.

Rapora göre küresel sıcaklıklar yeni rekorlar kırmaya hazırlanırken, iklim değişikliğine bağlı aşırı hava olaylarının daha sık ve daha yıkıcı hale gelmesi bekleniyor.

WMO adına İngiltere Meteoroloji Servisi tarafından hazırlanan ve Cenevre’de kamuoyuna açıklanan raporda, 2026-2030 döneminde küresel ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre 1,3 ila 1,9 derece daha yüksek seyredeceği öngörülüyor.

1,5 Derecelik Kritik Sınır Tehlikede

Rapora göre, önümüzdeki beş yıllık dönemde küresel sıcaklıkların Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen 1,5 derecelik kritik eşiği aşma ihtimali yüzde 75’e yükseldi.

Daha da dikkat çekici olan ise önümüzdeki beş yılın en az birinde bu sınırın aşılma olasılığının yüzde 91 olarak hesaplanması. Uzmanlar ayrıca, 2024 yılında kırılan “dünyanın en sıcak yılı” rekorunun yeniden kırılma ihtimalini yüzde 86 olarak değerlendiriyor.

Paris İklim Anlaşması kapsamında ülkeler, küresel ısınmayı sanayi öncesi döneme göre 1,5 derece ile sınırlandırmayı hedeflemişti. Ancak son projeksiyonlar, dünyanın bu kritik eşikten giderek uzaklaştığını ortaya koyuyor.

Kuzey Kutbu ve Amazon İçin Alarm Zilleri

Raporda, 2030 yılına kadar Kuzey Kutbu’nda sıcaklık artışının küresel ortalamanın üzerinde seyrederek yaklaşık 1,66 dereceye ulaşabileceği belirtildi.

Bilim insanları, bölgedeki hızlı ısınmanın buz örtüsünün incelmesine ve erimesine yol açarak küresel iklim sistemlerinde yeni kırılmalara neden olabileceği uyarısında bulundu.

Öte yandan artan sıcaklıkların, iklim değişikliğinin etkilerini yavaşlatmada kritik rol oynayan Amazon Ormanları’nda kuraklık ve büyük çaplı yangın riskini artırabileceği ifade edildi.

“Fırsat Penceresi Hızla Kapanıyor”

İngiltere Meteoroloji Servisi uzmanlarından Melissa Seabrook, küresel sıcaklık artışının artık tartışmasız bir gerçek olduğunu belirterek, “İklimin ısındığına ve küresel ortalama sıcaklığın yükselmeye devam ettiğine dair çok net kanıtlar bulunuyor” dedi.

1,5 derecelik eşiğin aşılmasının tek bir yıl için öngörüldüğünü hatırlatan Seabrook, buna rağmen dünyanın bu sınıra yaklaştıkça eşik aşımının daha sık yaşanmasının kaçınılmaz hale geldiğini söyledi.

Seabrook, “Bilim, küresel sıcaklığı 1,5 derecede tutabilmek için sahip olduğumuz fırsat penceresinin hızla kapanmakta olduğu konusunda son derece net” değerlendirmesinde bulundu.

Uzman isim, sıcaklıklardaki her 0,1 derecelik artışın bile ciddi sonuçlar doğurduğunu vurgulayarak, Avrupa’da son dönemde yaşanan ölümcül sıcak hava dalgalarını örnek gösterdi.

Daha Şiddetli Sel, Kuraklık ve Fırtınalar Bekleniyor

Rapora göre Kuzey Kutbu’ndaki hızlı ısınma, atmosferik sistemleri etkileyerek özellikle kuzey yarımkürede daha sert hava olaylarına yol açabilir. Önümüzdeki beş kış döneminde kuzey yarımkürede yağış miktarlarının da artması bekleniyor.

Bilim insanları, küresel sıcaklıklardaki yükselişin sel, kuraklık, fırtına ve aşırı sıcak hava dalgalarının hem sıklığını hem de şiddetini artıracağı konusunda uyarıyor.

El Nino Etkisiyle Yeni Rekor 2027’de Gelebilir

Raporda ayrıca 2026 yılının sonlarına doğru güçlü bir El Nino olayının gelişebileceği öngörüsüne yer verildi.

Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının yükselmesiyle ortaya çıkan El Nino, küresel hava sistemlerini etkileyerek dünya genelinde sıcaklıkların artmasına neden oluyor.

Melissa Seabrook, olası El Nino etkisinin küresel sıcaklıkları yeni rekor seviyelere taşıyabileceğini belirterek, 2024 yılında kırılan sıcaklık rekorunun büyük olasılıkla 2027 yılında yeniden kırılabileceğini söyledi.

Uzmanlardan Hayati Uyarı

WMO’nun projeksiyonunu değerlendiren Imperial College London iklim bilimcisi Friederike Otto da küresel sıcaklıklardaki artışın insanlık için ciddi sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu.

Otto’ya göre 1,5 derecelik eşiğin aşılması; daha yıkıcı seller, daha uzun kuraklıklar, daha güçlü fırtınalar ve daha sık sıcak hava dalgaları anlamına geliyor.

Artan küresel ısınmanın can kayıplarını artırabileceğini belirten Otto, tarımsal üretimde yaşanacak düşüşlerin gıda fiyatlarında şoklara yol açabileceğini, orman yangınlarının ise daha sık ve daha geniş alanlarda görülebileceğini ifade etti.

Uzmanlar, mevcut eğilimin devam etmesi halinde önümüzdeki yılların yalnızca sıcaklık rekorlarıyla değil, aynı zamanda iklim kaynaklı afetlerin artışıyla da anılabileceği konusunda uyarıyor.