TÜSİAD’ın İki Eski Başkanına Hapis Şoku

TÜSİAD’ın eski Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan ile Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Mehmet Ömer Arif Aras, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçundan 1 yıl 3 ay 18 gün hapis cezasına çarptırılırken hükmün açıklanması geri bırakıldı.

Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nin (TÜSİAD) eski Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan ve Yüksek İstişare Konseyi (YİK) Başkanı Mehmet Ömer Arif Aras’ın yargılandığı davada karar çıktı.

İstanbul 28. Asliye Ceza Mahkemesi’ndeki duruşmaya, sanıklar Orhan Turan ve Mehmet Ömer Arif Aras ile avukatları katıldı.

Duruşmada görüşü sorulan Cumhuriyet savcısı, bir önceki celsede verdiği mütalaasını tekrar etti.

Esasa ilişkin mütalaaya karşı savunma yapan Aras, konuşmasının ana temasının ekonomik kalkınma olduğu iddia etti. Konuşmalarının satır arasından suç üretilmeye çalışıldığını öne süren Aras, bu durumun hukuka olan güveni zedelediğini iddia etti.

Aras, konuşmasında gerçek dışı bilgiye yer vermediğini, bunun TÜSİAD’ın internet sitesine yüklenmesine dair özel talimatı olmadığını, üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini kaydederek beraatini talep etti.

Sanık Orhan Turan da konuşmasında hukukun üstünlüğünün herkes için önemli olduğunu vurgulamaya çalıştığını anlattı. Suçlamaları kabul etmediğini ifade eden Turan, beraatine karar verilmesini istedi.

Sanıkların avukatları müvekkillerinin üzerine atılı suçlardan beraatine karar verilmesini talep etti.

Davayı karara bağlayan mahkeme, sanıkların üzerine atılı “adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs” suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle ayrı ayrı beraatlerine karar verdi.

Aras ve Turan’ı, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçundan ise 1’er yıl 3’er ay 18’er gün hapisle cezalandıran mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kararlaştırdı. Mahkeme ayrıca sanıkların 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmasına da hükmetti.

Ne olmuştu?

TÜSİAD’ın 13 Şubat 2025’teki Genel Kurulu’nda, hükümetin ekonomi başta olmak üzere güncel politikalarını eleştiren konuşmalar yapılmıştı.

Konuşmalarda son dönemdeki gözaltı ve tutuklamalar, gazetecilere yönelik baskı, kayyım atamaları, teğmenlerin ihraç edilmesi, Kartalkaya’daki otel yangını, İliç’teki maden faciası gibi geniş yelpazede konulara değinilmişti.

İlk olarak kürsüye çıkan Orhan Turan şöyle demişti: “Tüm vatandaşlar kanun önünde eşittir. Devlet de hukukla bağlıdır. Her kademede yönetim keyfi değil, hukuk kurallarına göre yapılır. Burada sorun varsa her yerde sorun çıkar. Hukuka güven kalmazsa güvensizlik, istikrarsızlık ve belirsizlik her yere sirayet eder.”

Ardından söz alan Aras da “Ülke olarak moralimiz bozuk. Güven bunalımı yaşıyoruz. Bunun nedeni çöken sistem” demişti. Ayşe Barım ile Halk TV genel yayın yönetmeni Suat Toktaş’ın tutuklanmasını ve Ekrem İmamoğlu’na açılan davaları eleştirmişti.

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç da “Sivil toplum kuruluşlarının görüş açıklaması elbette demokratik bir hak olmakla birlikte, yargıyı ve siyaseti yönlendirme çabaları, demokrasinin ruhuna ve hukukun üstünlüğü ilkesine aykırıdır” sözleriyle konuşmalara tepki göstermişti.

Hemen arından da Aras ve Turan gözaltına alınmıştı. Polis nezaretinde ifadeye götürülen iki isim yurt dışına çıkış yasağı kararıyla serbest kalmıştı.

 

Paylaşın

İmamoğlu’na AB’den “Pawel Adamowicz” Ödülü

Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Avrupa Birliği tarafından verilen Pawel Adamowicz Ödülü’ne layık görüldü.

Ödül, Brüksel’de Avrupa Parlamentosu binasında düzenlenen törende takdim edildi.

Avrupa Bölgeler Komitesi tarafından verilen ödül, demokrasi, özgürlük, eşitlik ve dayanışma değerlerini savunan yerel yöneticilere veriliyor. Jüri, İmamoğlu’nun özellikle yerel demokrasi, hukukun üstünlüğü ve belediyelerin bağımsızlığı konusundaki tutumunu gerekçe gösterdi.

Tutuklu olduğu için törene katılamayan İmamoğlu adına ödülü İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanvekili Nuri Aslan teslim aldı. Aslan törende yaptığı konuşmada, İmamoğlu’nun kaleme aldığı mesajı okudu.

Mesajında İmamoğlu, “Bugün çok istememe rağmen aranızda değilim. Ancak demokrasiye inanan dostların gösterdiği dayanışma en az bu ödül kadar kıymetli” ifadelerini kullandı.

Seçilmiş yerel yöneticilere yönelik baskıların yalnızca belediyeleri değil, doğrudan seçmenin iradesini hedef aldığını söyleyen İmamoğlu, mücadelesinin yalnızca kendisine ait olmadığını vurguladı.

“Demokrasi ve insan hakları hepimizin hak ettiği değerlerdir” diyen İmamoğlu, Türkiye’nin demokratik Avrupa ailesinin bir parçası olması gerektiğini de belirtti.

“Adalet istiyoruz”

Törende Ekrem İmamoğlu’nun eşi Dilek İmamoğlu’nun video mesajı da gösterildi. Dilek İmamoğlu, eşinin yokluğuna alışmayacaklarını belirterek “Bizler ülkemiz için adalet istiyoruz” dedi.

Bu ödülün yalnızca bir takdir değil, aynı zamanda uluslararası dayanışmanın güçlü bir göstergesi olduğunu ifade etti.

Ödülün anlamı

Pawel Adamowicz Ödülü, 2019 yılında suikast sonucu hayatını kaybeden Polonya’nın Gdansk kentinin belediye başkanı Paweł Adamowicz anısına veriliyor. Ödül, demokrasi, özgürlük ve insan haklarını savunan yerel yöneticileri onurlandırmayı amaçlıyor.

İmamoğlu, 2019’dan bu yana İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olarak görev yapıyordu. Mart 2025’te tutuklanmasının ardından görevinden uzaklaştırılmıştı. Avrupa’daki birçok siyasetçi ve kurum, ödülün aynı zamanda demokratik değerlere destek mesajı taşıdığını belirtiyor.

Ödül, bir önceki yıl Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko’ya verilmişti.

Paylaşın

Tekstil Sektörü Kan Kaybediyor!

Tekstil ve hazır giyimde kriz derinleşiyor. SGK verilerine göre son üç yılda sektörde istihdam yaklaşık yüzde otuz azalırken, 10 bine yakın fabrika ve atölye faaliyetini durdurdu.

Türkiye’nin ihracat ve istihdam deposu olarak bilinen tekstil ve hazır giyim sektörleri, tarihinin en zorlu dönemlerinden birini geçiriyor. Artan üretim maliyetleri, küresel rekabet baskısı ve finansmana erişim zorlukları, son üç yılın bilançosunu “sektörel bir çöküş” seviyesine taşıdı.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileri, on binlerce çalışanın işsiz kaldığını ve binlerce işletmenin faaliyetlerine son verdiğini ortaya koydu.

Nefesin haberine göre, sektördeki en büyük yıkım istihdam cephesinde yaşandı. 2022 yılı sonunda 1 milyon 222 bin seviyesinde olan toplam sigortalı çalışan sayısı, 2025 yıl sonu itibarıyla 845 bin 904’e geriledi.

Son üç yılda sektördeki her 10 çalışandan 3’ü işini kaybetti.

Sadece hazır giyim kolunda çalışan sayısı 500 bin sınırına kadar çekilerek, son yılların en düşük seviyelerini gördü.

İstihdamdaki düşüşe paralel olarak işletme sayılarındaki azalma, üretim kapasitesinin de ciddi oranda daraldığını kanıtlıyor. 2022 sonunda toplam 64 bin 50 olan iş yeri sayısı, üç yıl içinde 54 bin 114’e düştü.

Kapanan Şirketler: Hazır giyimde son üç yılda 8 bin 93, tekstilde ise 1.843 iş yeri faaliyetini durdurdu.

Yıllık Kayıp: Sadece son bir yıl içinde iki sektörde kapanan şirket sayısı 5 bine yaklaştı. Uzmanlar, kapanan bu işletmelerin çoğunlukla yüksek kapasiteli üretici fabrikalar olduğuna dikkat çekiyor.

Sektördeki daralma dış ticaret verilerine de yansıdı. 2025’in ilk iki ayında 2,7 milyar dolar olan hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı, 2026’nın aynı döneminde 2,6 milyar dolara gerileyerek düşüş eğilimini sürdürdü. Türkiye’nin dünya hazır giyim ihracatındaki payının yüzde 6,2 seviyelerine kadar çekilmesi, küresel pazardaki rekabet gücünün zayıfladığını gösteriyor.

Paylaşın

Bir Ayda 23 Kadın Öldürüldü

Kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetlerine karşı mücadele eden Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, kadın cinayetlerinin boyutunu ortaya koyan verileri paylaşmaya devam ediyor.

Haber Merkezi / Kadın cinayetlerini durdurma mücadelesinin yaklaşık 16 yıldır sürdüğünü belirten platform temsilcileri, kadın cinayetlerine ilişkin verileri 2010 yılından bu yana düzenli olarak yayımladıklarını ifade ediyor.

Platform yetkilileri, kadın cinayetleri konusunda devlet kurumlarının sistematik ve düzenli veri paylaşımı yapmadığına dikkat çekerek, kadın cinayetlerinin ve şüpheli kadın ölümlerinin görünür kılınmasının yanı sıra bu suçları önleyecek somut politikaların hayata geçirilmesinin devletin sorumluluğu olduğunu vurguluyor. Açıklamada, ilgili tüm bakanlıkların ve kurumların etkin biçimde harekete geçirilmesi için mücadelenin sürdürüleceği belirtildi.

Bir Ayda 23 Kadın Cinayeti

Yayımlanan rapora göre söz konusu ayda 23 kadın cinayeti işlendi, 29 kadın ise şüpheli şekilde hayatını kaybetti. Öldürülen kadınların ölüm nedenlerine bakıldığında 6 kadının kendi hayatına dair karar almak istemesi nedeniyle, 2 kadının ekonomik gerekçelerle, 1 kadının ise farklı bahanelerle öldürüldüğü belirlendi.

Ancak 14 kadının hangi gerekçeyle öldürüldüğünün tespit edilememesi dikkat çekti. Uzmanlara göre bu durum, kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin yeterince aydınlatılamamasının ve görünmez kalmasının önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Cinayetlerin Çoğu Yakın İlişkiler İçinde

Rapor, kadınların çoğunlukla en yakınlarındaki erkekler tarafından öldürüldüğünü de ortaya koydu. Şubat ayında hayatını kaybeden 23 kadından 10’u evli olduğu erkek, 4’ü birlikte olduğu erkek, 3’ü daha önce evli olduğu erkek tarafından öldürüldü.

Bunun yanı sıra 1 kadın tanıdığı bir kişi, 1 kadın oğlu, 1 kadın kardeşi ve 1 kadın babası tarafından öldürüldü. 2 kadının ise öldüren kişiyle yakınlığı tespit edilemedi. Verilere göre bu ay öldürülen kadınların yaklaşık yüzde kırk üçü evli olduğu erkek tarafından öldürüldü.

Kadın cinayetlerinin en sık gerçekleştiği yer de yine kadınların yaşam alanları oldu. Verilere göre öldürülen 23 kadından 15’i evinde, 4’ü sokakta, 2’si araç içinde, 1’i ise farklı kamusal alanlarda hayatını kaybetti. Bir kadının öldürüldüğü yer ise belirlenemedi.

Buna göre kadınların yaklaşık yüzde altmış beşi kendi evlerinde öldürüldü.

Cinayetlerde kullanılan yöntemlere bakıldığında ise ateşli silahların öne çıktığı görüldü. Rapora göre öldürülen kadınların 14’ü ateşli silahlarla, 6’sı kesici aletlerle, 2’si boğularak, 1’i ise darp edilerek hayatını kaybetti.

Bu veriler, kadın cinayetlerinin yaklaşık yüzde altmış birinde ateşli silahların kullanıldığını ortaya koyuyor.

Kadın hakları savunucuları, kadın cinayetlerinin önlenebilmesi için şiddet vakalarının etkin biçimde soruşturulması, faillerin caydırıcı cezalar alması ve önleyici koruma mekanizmalarının güçlü şekilde uygulanması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlara göre, kadınların yaşam hakkını koruyacak politikaların hayata geçirilmesi, sorunun çözümünde kritik önem taşıyor.

Paylaşın

Merkez Bankası Bir Haftada 12 Milyar Dolar Harcadı

Bloomberg’e göre Merkez Bankası (TCMB), Türk Lirası’ndaki sert hareketleri sınırlamak için bir hafta içinde döviz rezervlerinden yaklaşık 12 milyar dolar satarak piyasaya müdahale etti.

Orta Doğu’daki savaş, küresel enerji ve döviz piyasalarını sarsarken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Türk Lirası’nı korumak için perde arkasında yürüttüğü devasa finansal operasyonun detayları ortaya çıktı.

Bloomberg’in, konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerini açıklamak istemeyen döviz piyasası işlemcilerine (trader) dayandırdığı özel haberine göre, Türkiye savaşın başladığı geçen cumartesi gününden bu yana kurdaki dalgalanmayı önlemek için döviz rezervlerinden yaklaşık 12 milyar dolarlık satış gerçekleştirdi.

Haberde aktarılan detaylara göre operasyon şu şekilde gelişti: Merkez Bankası pazartesi günü piyasalar açılmadan önce likidite koşullarını sıkılaştırdı. İşlemler başladığında ise kreditörler (bankalar) piyasadaki dalgalanmayı (volatiliteyi) caydırmak amacıyla yoğun bir şekilde dolar satışı gerçekleştirdi.

Hafta boyunca kademeli olarak azalan dolar satışlarının, perşembe günü itibarıyla tamamen durduğu gözlemlendi. Harcanan 12 milyar dolarlık tutar, TCMB’nin net döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 15’ine denk geliyor. Merkez Bankası’nın bankalarla olan swap limitleri hariç tutulduğunda net döviz rezervleri geçen cuma itibarıyla 78.4 milyar dolar seviyesindeydi. (Altın rezervleriyle birlikte kasada toplam 200 milyar dolar bulunuyor).

Bu yüklü müdahalenin bir sonucu olarak Türk Lirası, savaş ortamında gelişmekte olan piyasa (EM) para birimlerinin çoğu çakılırken sakin kalmayı başardı. Dolar karşısında sadece yüzde 0,1’lik bir düşüş yaşayan Lira, bu hafta gelişmekte olan piyasalar arasında en iyi performans gösteren para birimlerinden biri oldu.

Bloomberg’e göre Türk politika yapıcılar, işletmelere ve yatırımcılara öngörülebilirlik sağlamak amacıyla liranın “kademeli” bir şekilde değer kaybetmesini yönetiyor. Bloomberg’in haberinde görüşlerine yer verilen uluslararası yatırım bankalarının üst düzey analistleri, mevcut stratejinin ne kadar süreceği konusunda savaşın takvimine işaret ediyor:

JPMorgan Chase & Co.: Gelişmekte Olan Piyasalar Ülke Stratejisi Başkanı Nick Eisinger, “Şu an için bunun sürdürülebilir bir politika olduğunu düşünüyoruz. Bunu yapmaya devam edebilmek için makul miktarda cephaneleri var. Ancak İran’da olup bitenlerin ne kadar süreceğinin bu kadar önemli olmasının nedeni de açıkça bu.” Eisinger’e göre, eğer riskli ortam bir iki hafta daha sürerse ortalık yatışabilir; aksi takdirde küresel risk varlıkları için beklentiler “çok daha zor” hale gelecek.

Goldman Sachs: Kamakshya Trivedi liderliğindeki analistler, yayımladıkları notta TL’deki hareketlerin şimdilik kontrol altına alındığını belirterek, “Merkez Bankası şimdilik devam edebilecek kadar büyük rezervlere sahip, ancak şokların devam etmesi halinde bu duruş daha az sürdürülebilir hale gelebilir” değerlendirmesinde bulundu.

DoubleLine Group LP: Portföy Yöneticisi Bill Campbell ise Türkiye’nin jeopolitik şoklara karşı kırılganlığına dikkat çekerek Türk tahvillerinde “düşük ağırlık (underweight)” pozisyonunda olduklarını açıkladı ve şu uyarıyı yaptı: “Piyasa hissiyatı (duyarlılık) tersine dönerse, bu durum yatırımcılar için çok dar bir çıkış kapısı (küçük bir acil çıkış) anlamına gelebilir.”

Bloomberg makalesi, NATO üyesi olan Türkiye’nin İran’a olan coğrafi yakınlığına ve savaşın başından bu yana ham petrol fiyatlarındaki yüzde 16’lık sıçramaya (enerji ithalatı bağımlılığı) dikkat çekiyor.

Ayrıca haberde, bu hafta yapılan 12 milyar dolarlık müdahalenin, geçen Nisan ayında (2025) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun hapse atılmasının ardından piyasaları sakinleştirmek için harcanan 50 milyar dolarlık rekor rezerv satışından ve faiz artırımlarından daha küçük çaplı olduğu hatırlatıldı. (Merkez Bankası, söz konusu döviz politikası hakkında Bloomberg’e yorum yapmaktan kaçındı).

Paylaşın

Türkiye’de Her Yüz Kadından 13’ü Fiziksel Şiddet Görüyor

TÜİK’in İstatistiklerle Kadın 2025 Araştırması, Türkiye’de yaşayan kadınların yüzde 13’ünün hayatlarının bir döneminde, bir erkeğin fiziksel şiddetine uğradığını ortaya koydu.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması 2025 verilerini açıkladı.

Araştırma, Türkiye’de kadın ve erkeklerin demografik, eğitim ve çalışma hayatına ilişkin göstergeleri, toplumdaki dönüşümü ve devam eden eşitsizlikleri birlikte ortaya koyuyor. Resmî istatistikler, nüfus yapısından eğitime, iş gücüne katılımdan siyasete kadar birçok alanda önemli değişimlerin yaşandığını gösteriyor.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’de kadın nüfus 43 milyon 32 bin 734 kişi, erkek nüfus ise 43 milyon 59 bin 434 kişi oldu. Buna göre toplam nüfusun yüzde kırk doksan sekizini kadınlar, yüzde elli sıfır ikisini erkekler oluşturdu.

Genel nüfusta cinsiyetler arasında denge bulunmasına karşın, yaş ilerledikçe bu tablo değişiyor. Kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle 60 yaş ve üzerindeki gruplarda kadınların oranı artıyor. Kadın nüfus oranı 60-74 yaş grubunda yüzde elli bir virgül dokuz olurken, 90 yaş ve üzeri grupta yüzde altmış dokuz virgül yediye kadar yükseliyor.

Hayat tablolarına göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 2022-2024 döneminde ortalama 78,1 yıl olarak hesaplandı. Bu süre kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde ise 75,5 yıl oldu. Böylece kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı görüldü.

Ancak sağlıklı yaşam süresi açısından tablo farklı. Günlük yaşamı sınırlayan sağlık sorunları olmadan yaşanması beklenen süre Türkiye genelinde 57,6 yıl olarak ölçüldü. Bu süre kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde ise 58,9 yıl oldu. Buna göre erkeklerin sağlıklı yaşam süresi kadınlardan 2,6 yıl daha uzun.

Ulusal Eğitim İstatistikleri verilerine göre Türkiye’de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi son yıllarda önemli ölçüde arttı. 2011 yılında ortalama eğitim süresi Türkiye genelinde 7,3 yıl iken, 2024 yılında 9,5 yıla yükseldi. Aynı dönemde kadınların ortalama eğitim süresi 6,4 yıldan 8,8 yıla, erkeklerin ortalama eğitim süresi ise 8,3 yıldan 10,2 yıla çıktı.

En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 yaş ve üzeri nüfusun oranı da önemli ölçüde yükseldi. Bu oran 2008 yılında yüzde yetmiş beş virgül bir iken 2024 yılında yüzde doksan iki virgül altıya ulaştı. Kadınlarda bu oran yüzde altmış yedi virgül beşten yüzde seksen sekiz virgül üçe yükselirken, erkeklerde yüzde seksen iki virgül sekizden yüzde doksan yediye çıktı.

Yükseköğretim mezunu oranı da hızlı artış gösterdi. 2008 yılında yüzde dokuz virgül bir olan yükseköğretim mezunu oranı 2024 yılında yüzde yirmi beş virgül ikiye ulaştı. Kadınlarda yükseköğretim mezunu oranı yüzde yedi virgül birden yüzde yirmi üç virgül altıya çıkarken, erkeklerde yüzde on bir virgül ikiden yüzde yirmi altı virgül sekize yükseldi.

Araştırmalar, ebeveynlerin eğitim seviyesinin çocukların eğitimini doğrudan etkilediğini de gösteriyor. Annesi yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzeri bireylerin yüzde seksen dört virgül dördünün kendilerinin de yükseköğretim mezunu olduğu görülüyor.

Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine göre 2024 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusun işgücüne katılma oranı yüzde elli dört virgül iki olarak ölçüldü. Bu oran kadınlarda yüzde otuz altı virgül sekiz, erkeklerde ise yüzde yetmiş iki oldu.

Kadınların işgücüne katılımı eğitim seviyesi yükseldikçe artıyor. Okuryazar olmayan kadınlarda işgücüne katılım oranı yüzde on dört virgül altı iken, lise mezunlarında yüzde otuz sekiz virgül beşe, yükseköğretim mezunlarında ise yüzde altmış sekiz virgül yediye kadar çıkıyor.

İstihdam oranı ise Türkiye genelinde yüzde kırk dokuz virgül beş olarak hesaplandı. Kadınların istihdam oranı yüzde otuz iki virgül beş, erkeklerin ise yüzde altmış altı virgül dokuz oldu.

Bölgesel dağılıma bakıldığında en yüksek istihdam oranı yüzde elli dört virgül yedi ile Antalya, Isparta ve Burdur’un bulunduğu TR61 bölgesinde görülürken, en düşük oran yüzde otuz dokuz virgül beş ile Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’i kapsayan TRC3 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan TRB2 bölgelerinde kaydedildi.

Kadın istihdamının en yüksek olduğu bölge yine TR61 olurken, en düşük oran yüzde yirmi virgül dokuz ile TRB2 bölgesinde gerçekleşti.

Hanede üç yaşın altında çocuğu bulunan 25-49 yaş grubunda istihdam oranı 2024 yılında yüzde altmış oldu. Ancak cinsiyetlere göre fark oldukça belirgin. Aynı grupta istihdam oranı kadınlarda yüzde yirmi altı virgül dokuz iken erkeklerde yüzde doksan virgül dokuz olarak ölçüldü.

Kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsili de son yıllarda artış gösterdi. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre kadın büyükelçi oranı 2011 yılında yüzde on bir virgül dokuz iken 2025 yılında yüzde yirmi sekiz virgül dörde yükseldi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde ise 2025 yılı sonunda 592 milletvekilinin 118’i kadın oldu. Böylece kadın milletvekili oranı yüzde on dokuz virgül dokuza ulaştı. Bu oran 2007 yılında yüzde dokuz virgül bir düzeyindeydi.

Yükseköğretimde görev yapan kadın akademisyenlerin oranı da artıyor. Kadın profesörlerin oranı 2010-2011 öğretim yılında yüzde yirmi yedi virgül altı iken 2024-2025 döneminde yüzde otuz dört virgül dokuza çıktı. Kadın doçent oranı ise aynı dönemde yüzde otuz iki virgül ikiden yüzde kırk üç virgül üçe yükseldi.

Üst ve orta düzey yönetici pozisyonlarında kadın oranı 2012 yılında yüzde on dört virgül dört iken 2024 yılında yüzde yirmi bir virgül beşe ulaştı. Borsa İstanbul’da işlem gören en büyük elli şirketin yönetim kurullarında kadın üyelerin oranı ise 2016 yılında yüzde on iki virgül ikiden 2025 yılında yüzde on sekiz virgül üçe çıktı.

Araştırma-Geliştirme faaliyetlerine katılan kadınların sayısı da yükselişte. 2024 yılında tam zaman eşdeğeri hesaplamaya göre 106 bin 74 kadın Ar-Ge personeli görev yaptı. Bu sayı toplam Ar-Ge personelinin yüzde otuz dört virgül ikisini oluşturdu.

Kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğretimde yüzde kırk yedi virgül dokuz, kamu sektöründe yüzde otuz virgül altı, özel sektörde ise yüzde yirmi sekiz virgül iki olarak hesaplandı.

Evlenme istatistiklerine göre 2025 yılında kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 26, erkeklerin ise 28,5 oldu. En yüksek ortalama evlenme yaşı kadınlarda 29,6 ve erkeklerde 32,4 ile Tunceli’de görülürken, en düşük yaş kadınlarda 23,7 ile Kilis’te, erkeklerde 26,4 ile Şanlıurfa’da kaydedildi.

2025 yılında kesinleşen boşanma davalarında çocukların velayeti çoğunlukla anneye verildi. Çocukların yüzde yetmiş dört virgül altısının velayeti anneye, yüzde yirmi beş virgül dördünün velayeti ise babaya bırakıldı.

İnternet kullanan bireyler arasında üretken yapay zeka kullandığını belirtenlerin oranı 2025 yılında yüzde on dokuz virgül iki oldu. Bu oran kadınlarda yüzde on sekiz virgül sekiz, erkeklerde yüzde on dokuz virgül dört olarak ölçüldü.

En yüksek kullanım oranı yüzde otuz dokuz virgül dört ile 16-24 yaş grubunda görüldü. Bu yaş grubunda yapay zeka kullanan kadınların oranı yüzde kırk virgül beş, erkeklerin oranı ise yüzde otuz sekiz virgül üç oldu.

Yoksulluk Riski Kadınlarda Daha Yüksek

Yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında bulunanların oranı 2025 yılında toplam nüfusun yüzde yirmi yedi virgül dokuzunu oluşturdu. Bu oran kadınlarda yüzde otuz virgül bir, erkeklerde ise yüzde yirmi beş virgül altı olarak hesaplandı.

Kadına yönelik şiddet araştırmasına göre kadınların en fazla maruz kaldığı şiddet türü psikolojik şiddet oldu. Yaşamının herhangi bir döneminde psikolojik şiddete maruz kalan kadınların oranı yüzde yirmi sekiz virgül iki olarak belirlendi. Ekonomik şiddet oranı yüzde on sekiz virgül üç, fiziksel şiddet yüzde on iki virgül sekiz, ısrarlı takip yüzde on virgül dokuz, dijital şiddet yüzde sekiz virgül üç ve cinsel şiddet yüzde beş virgül dört olarak kaydedildi.

Araştırma, şiddetin çoğunlukla kadınların yakın çevresinden geldiğini de ortaya koydu. Kadınların yüzde otuz dokuz virgül beşi en fazla eşleri, eski eşleri ya da birlikte oldukları kişiler tarafından şiddete maruz kaldıklarını belirtti.

Türkiye’de eğitim, temsil ve kamusal hayata katılım alanlarında ilerleme görülse de özellikle istihdam ve toplumsal eşitsizlikler konusunda kadınların hâlâ önemli sorunlarla karşı karşıya olduğu görülüyor. İstatistikler, kadınların toplumsal yaşamda daha güçlü yer alabilmesi için politikaların ve sosyal destek mekanizmalarının önemini ortaya koyuyor.

Paylaşın

Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılımı Erkeklerin Yarısından Daha Az

Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine göre; 2024 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusun işgücüne katılma oranı yüzde elli dört virgül iki olarak ölçüldü. Bu oran kadınlarda yüzde otuz altı virgül sekiz, erkeklerde ise yüzde yetmiş iki oldu.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması 2025 verilerini açıkladı.

Araştırma, Türkiye’de kadın ve erkeklerin demografik, eğitim ve çalışma hayatına ilişkin göstergeleri, toplumdaki dönüşümü ve devam eden eşitsizlikleri birlikte ortaya koyuyor. Resmî istatistikler, nüfus yapısından eğitime, iş gücüne katılımdan siyasete kadar birçok alanda önemli değişimlerin yaşandığını gösteriyor.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’de kadın nüfus 43 milyon 32 bin 734 kişi, erkek nüfus ise 43 milyon 59 bin 434 kişi oldu. Buna göre toplam nüfusun yüzde kırk doksan sekizini kadınlar, yüzde elli sıfır ikisini erkekler oluşturdu.

Genel nüfusta cinsiyetler arasında denge bulunmasına karşın, yaş ilerledikçe bu tablo değişiyor. Kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle 60 yaş ve üzerindeki gruplarda kadınların oranı artıyor. Kadın nüfus oranı 60-74 yaş grubunda yüzde elli bir virgül dokuz olurken, 90 yaş ve üzeri grupta yüzde altmış dokuz virgül yediye kadar yükseliyor.

Hayat tablolarına göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 2022-2024 döneminde ortalama 78,1 yıl olarak hesaplandı. Bu süre kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde ise 75,5 yıl oldu. Böylece kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı görüldü.

Ancak sağlıklı yaşam süresi açısından tablo farklı. Günlük yaşamı sınırlayan sağlık sorunları olmadan yaşanması beklenen süre Türkiye genelinde 57,6 yıl olarak ölçüldü. Bu süre kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde ise 58,9 yıl oldu. Buna göre erkeklerin sağlıklı yaşam süresi kadınlardan 2,6 yıl daha uzun.

Ulusal Eğitim İstatistikleri verilerine göre Türkiye’de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi son yıllarda önemli ölçüde arttı. 2011 yılında ortalama eğitim süresi Türkiye genelinde 7,3 yıl iken, 2024 yılında 9,5 yıla yükseldi. Aynı dönemde kadınların ortalama eğitim süresi 6,4 yıldan 8,8 yıla, erkeklerin ortalama eğitim süresi ise 8,3 yıldan 10,2 yıla çıktı.

En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 yaş ve üzeri nüfusun oranı da önemli ölçüde yükseldi. Bu oran 2008 yılında yüzde yetmiş beş virgül bir iken 2024 yılında yüzde doksan iki virgül altıya ulaştı. Kadınlarda bu oran yüzde altmış yedi virgül beşten yüzde seksen sekiz virgül üçe yükselirken, erkeklerde yüzde seksen iki virgül sekizden yüzde doksan yediye çıktı.

Yükseköğretim mezunu oranı da hızlı artış gösterdi. 2008 yılında yüzde dokuz virgül bir olan yükseköğretim mezunu oranı 2024 yılında yüzde yirmi beş virgül ikiye ulaştı. Kadınlarda yükseköğretim mezunu oranı yüzde yedi virgül birden yüzde yirmi üç virgül altıya çıkarken, erkeklerde yüzde on bir virgül ikiden yüzde yirmi altı virgül sekize yükseldi.

Araştırmalar, ebeveynlerin eğitim seviyesinin çocukların eğitimini doğrudan etkilediğini de gösteriyor. Annesi yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzeri bireylerin yüzde seksen dört virgül dördünün kendilerinin de yükseköğretim mezunu olduğu görülüyor.

Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine göre 2024 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusun işgücüne katılma oranı yüzde elli dört virgül iki olarak ölçüldü. Bu oran kadınlarda yüzde otuz altı virgül sekiz, erkeklerde ise yüzde yetmiş iki oldu.

Kadınların işgücüne katılımı eğitim seviyesi yükseldikçe artıyor. Okuryazar olmayan kadınlarda işgücüne katılım oranı yüzde on dört virgül altı iken, lise mezunlarında yüzde otuz sekiz virgül beşe, yükseköğretim mezunlarında ise yüzde altmış sekiz virgül yediye kadar çıkıyor.

İstihdam oranı ise Türkiye genelinde yüzde kırk dokuz virgül beş olarak hesaplandı. Kadınların istihdam oranı yüzde otuz iki virgül beş, erkeklerin ise yüzde altmış altı virgül dokuz oldu.

Bölgesel dağılıma bakıldığında en yüksek istihdam oranı yüzde elli dört virgül yedi ile Antalya, Isparta ve Burdur’un bulunduğu TR61 bölgesinde görülürken, en düşük oran yüzde otuz dokuz virgül beş ile Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt’i kapsayan TRC3 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan TRB2 bölgelerinde kaydedildi.

Kadın istihdamının en yüksek olduğu bölge yine TR61 olurken, en düşük oran yüzde yirmi virgül dokuz ile TRB2 bölgesinde gerçekleşti.

Hanede üç yaşın altında çocuğu bulunan 25-49 yaş grubunda istihdam oranı 2024 yılında yüzde altmış oldu. Ancak cinsiyetlere göre fark oldukça belirgin. Aynı grupta istihdam oranı kadınlarda yüzde yirmi altı virgül dokuz iken erkeklerde yüzde doksan virgül dokuz olarak ölçüldü.

Kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsili de son yıllarda artış gösterdi. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre kadın büyükelçi oranı 2011 yılında yüzde on bir virgül dokuz iken 2025 yılında yüzde yirmi sekiz virgül dörde yükseldi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde ise 2025 yılı sonunda 592 milletvekilinin 118’i kadın oldu. Böylece kadın milletvekili oranı yüzde on dokuz virgül dokuza ulaştı. Bu oran 2007 yılında yüzde dokuz virgül bir düzeyindeydi.

Yükseköğretimde görev yapan kadın akademisyenlerin oranı da artıyor. Kadın profesörlerin oranı 2010-2011 öğretim yılında yüzde yirmi yedi virgül altı iken 2024-2025 döneminde yüzde otuz dört virgül dokuza çıktı. Kadın doçent oranı ise aynı dönemde yüzde otuz iki virgül ikiden yüzde kırk üç virgül üçe yükseldi.

Üst ve orta düzey yönetici pozisyonlarında kadın oranı 2012 yılında yüzde on dört virgül dört iken 2024 yılında yüzde yirmi bir virgül beşe ulaştı. Borsa İstanbul’da işlem gören en büyük elli şirketin yönetim kurullarında kadın üyelerin oranı ise 2016 yılında yüzde on iki virgül ikiden 2025 yılında yüzde on sekiz virgül üçe çıktı.

Araştırma-Geliştirme faaliyetlerine katılan kadınların sayısı da yükselişte. 2024 yılında tam zaman eşdeğeri hesaplamaya göre 106 bin 74 kadın Ar-Ge personeli görev yaptı. Bu sayı toplam Ar-Ge personelinin yüzde otuz dört virgül ikisini oluşturdu.

Kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğretimde yüzde kırk yedi virgül dokuz, kamu sektöründe yüzde otuz virgül altı, özel sektörde ise yüzde yirmi sekiz virgül iki olarak hesaplandı.

Evlenme istatistiklerine göre 2025 yılında kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 26, erkeklerin ise 28,5 oldu. En yüksek ortalama evlenme yaşı kadınlarda 29,6 ve erkeklerde 32,4 ile Tunceli’de görülürken, en düşük yaş kadınlarda 23,7 ile Kilis’te, erkeklerde 26,4 ile Şanlıurfa’da kaydedildi.

2025 yılında kesinleşen boşanma davalarında çocukların velayeti çoğunlukla anneye verildi. Çocukların yüzde yetmiş dört virgül altısının velayeti anneye, yüzde yirmi beş virgül dördünün velayeti ise babaya bırakıldı.

İnternet kullanan bireyler arasında üretken yapay zeka kullandığını belirtenlerin oranı 2025 yılında yüzde on dokuz virgül iki oldu. Bu oran kadınlarda yüzde on sekiz virgül sekiz, erkeklerde yüzde on dokuz virgül dört olarak ölçüldü.

En yüksek kullanım oranı yüzde otuz dokuz virgül dört ile 16-24 yaş grubunda görüldü. Bu yaş grubunda yapay zeka kullanan kadınların oranı yüzde kırk virgül beş, erkeklerin oranı ise yüzde otuz sekiz virgül üç oldu.

Yoksulluk Riski Kadınlarda Daha Yüksek

Yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında bulunanların oranı 2025 yılında toplam nüfusun yüzde yirmi yedi virgül dokuzunu oluşturdu. Bu oran kadınlarda yüzde otuz virgül bir, erkeklerde ise yüzde yirmi beş virgül altı olarak hesaplandı.

Kadına yönelik şiddet araştırmasına göre kadınların en fazla maruz kaldığı şiddet türü psikolojik şiddet oldu. Yaşamının herhangi bir döneminde psikolojik şiddete maruz kalan kadınların oranı yüzde yirmi sekiz virgül iki olarak belirlendi. Ekonomik şiddet oranı yüzde on sekiz virgül üç, fiziksel şiddet yüzde on iki virgül sekiz, ısrarlı takip yüzde on virgül dokuz, dijital şiddet yüzde sekiz virgül üç ve cinsel şiddet yüzde beş virgül dört olarak kaydedildi.

Araştırma, şiddetin çoğunlukla kadınların yakın çevresinden geldiğini de ortaya koydu. Kadınların yüzde otuz dokuz virgül beşi en fazla eşleri, eski eşleri ya da birlikte oldukları kişiler tarafından şiddete maruz kaldıklarını belirtti.

Türkiye’de eğitim, temsil ve kamusal hayata katılım alanlarında ilerleme görülse de özellikle istihdam ve toplumsal eşitsizlikler konusunda kadınların hâlâ önemli sorunlarla karşı karşıya olduğu görülüyor. İstatistikler, kadınların toplumsal yaşamda daha güçlü yer alabilmesi için politikaların ve sosyal destek mekanizmalarının önemini ortaya koyuyor.

Paylaşın

Emperyalizmin Kuralsız Yüzü: İran Üzerinden Bir Analiz

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları, emperyalizmin kural tanımamazlığını gözler önüne seriyor. Hukuk ve etik çoğu zaman güçlülerin çıkarlarının gölgesinde kalıyor.

Haber Merkezi / Orta Doğu bir kez daha küresel güçlerin sahnesi haline geldi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları, uluslararası hukukun sınırlarını zorlayan bir gerilim dalgası yarattı. Saldırılar, sadece bölgesel bir çatışma değil, aynı zamanda emperyalizmin kural tanımamazlığının somut bir örneği.

ABD ve İsrail saldırılarını “meşru savunma” gerekçesiyle haklı göstermeye çalışıyor. Ancak uluslararası toplumun farklı kesimleri, bu eylemleri uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendiriyor.

Avrupa ülkeleri ve bazı Asya aktörleri, diplomatik kanallardan itidale çağırırken, İran’ın karşı saldırıları ve bölgedeki vekil grupların tepkileri, gerilimi tırmandırıyor. Bu durum, emperyalizmin sadece askeri güçle değil, diplomatik ve ekonomik baskılarla da kural tanımadığını gösteriyor.

Günümüzde emperyal stratejiler yalnızca silah ve bombardımanla sınırlı değil. Tek taraflı yaptırımlar, ekonomik izolasyon ve diplomatik baskılar, hukuk ve etik sınırlarının esnetildiği araçlar olarak öne çıkıyor.

İran örneği, bu stratejinin canlı bir göstergesi: Güç, hukukun önüne geçiyor; normlar esnetiliyor; uluslararası etik ise ikinci plana atılıyor. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli devletlerin egemenlik haklarını savunmada zorlandığını ve uluslararası adaletin sürekli test edildiğini ortaya koyuyor.

Savaşın etkisi sadece İran ile sınırlı kalmıyor. Lübnan, Yemen ve Azerbaycan gibi bölgesel aktörler de sahaya dahil oluyor. Her yeni çatışma, emperyal stratejinin tırmandırıcı etkisini ve güç kullanımı ile hukukun çarpıcı çatışmasını gözler önüne seriyor.

Uluslararası toplum, eleştirilerini yükseltse de güçlü devletlerin çıkarlarını maksimize etme eğilimi, normların evrensel geçerliliğini sürekli gölgede bırakıyor.

Hukuk, Etik ve Güç Arasındaki Sürekli Gerilim

İran üzerinden yükselen bu kriz, emperyalizmin kuralsız doğasının ve güç odaklı mantığının bir aynası. Güçlü devletler, kendi çıkarlarını maksimize etmek için uluslararası kuralları gerektiğinde görmezden geliyor. Her yeni saldırı ve yaptırım, hukukun ve adaletin evrensel geçerliliğini sorgulatıyor.

Bugün İran sahnesinde yaşananlar, emperyalizmin temel mantığını gözler önüne seriyor: Hukuk ve etik çoğu zaman güçlülerin çıkarlarının gölgesinde kalıyor, ve uluslararası sistem adalet iddiasını her geçen gün daha fazla tartışmaya açıyor.

Paylaşın

Niteliksiz Ama Derin: Robert Musil’in Modern İnsan Portresi

Robert Musil’in Niteliksiz Adamı, modern insanın kimlik arayışı ve içsel boşluğunu Ulrich üzerinden anlatıyor; sıradan görünen bir karakter, çağının aynası oluyor.

Haber Merkezi / Robert Musil’in Niteliksiz Adamı, 20. yüzyıl Avrupa’sının sancılı geçiş döneminde bireyin içsel çatışmalarını ustalıkla gözler önüne seriyor. Roman, sıradan bir bürokrat olan Ulrich’in etrafında şekillense de, aslında bir dönemin ve toplumun portresini çiziyor.

Ulrich, kendini sürekli gözlemleyen, anlam arayan ama net bir kimlik bulamayan bir “niteliksiz” olarak tanımlıyor. Musil, bu karakter üzerinden sıradanlık ile derinlik, yüzeysellik ile entelektüel sorgulama arasındaki ince çizgiyi işliyor.

Eserde dikkat çeken, Musil’in modern insanı gözlemleme biçimi. Sadece Ulrich’in iç dünyasını değil, çevresindeki insanların çelişkilerini, motivasyonlarını ve ikiyüzlülüklerini de detaylı şekilde sunuyor. Romanın dili yoğun, kimi zaman ironik, kimi zaman melankolik; okuyucuyu karakterin ruhuna adeta sokuyor. Musil’in ince zekâsı, toplumun mekanik ve yüzeysel yapısını da ustalıkla eleştiriyor.

’Niteliksiz Adam’, bir karakterin değil, bir dönemin romanı. Aşk, kariyer, sosyal statü ve entelektüel sorgulama temaları, modern insanın evrensel kaygılarını hatırlatıyor. Ulrich’in “niteliksizliği”, çağının bireyindeki boşluğu ve arayışı temsil ediyor. Bu boşluk, özgürlük ve seçimle baş başa kalmayı, aynı zamanda kendi kimliğini inşa etme çabasındaki zorlukları gösteriyor.

Musil’in dili ve karakter analizleri, felsefi bir deneme ile edebiyat arasında gidip geliyor. Ulrich’in iç monologları, günümüz okuyucusuna da güçlü bir yankı bırakıyor.

Kısacası, Ulrich’in niteliksizliği, modern çağın insanı için hâlâ bir ayna görevi görüyor: İçsel boşluk, arayış ve kimlik krizleri, bugün de bizimle. Musil’in kalemi sayesinde, okur kendini sorguluyor, tanıyor ve biraz daha insan olmayı öğreniyor.

Paylaşın

Tesettürden Trende: Neomuhafazakâr Modanın Çelişkileri

Tesettür artık yalnızca bir inanç pratiği değil; küresel moda endüstrisinin dikkatle izlediği dev bir pazar. Muhafazakâr stil trend hâline getirirken, “mütevazılık” ile tüketim kültürü arasındaki gerilim giderek daha görünür oluyor.

Haber Merkezi / Bir zamanlar yalnızca dini bir gerekliliğin ifadesi olarak görülen tesettür, bugün küresel moda endüstrisinin en hızlı büyüyen alanlarından biri hâline geldi. Podyumlarda uzun elbiseler, geniş kesimli ceketler ve renkli başörtüleri görülüyor; sosyal medyada “modest fashion” etiketi milyonlarca paylaşım topluyor.

Ancak bu yükseliş beraberinde önemli bir soruyu da getiriyor: Neomuhafazakâr moda gerçekten bir değerler hareketi mi, yoksa yeni bir tüketim pazarı mı?

Son yıllarda modest fashion (muhafazakâr moda) küresel bir endüstri hâline geldi. Araştırmalara göre bu pazarın büyüklüğü yüz milyarlarca dolara ulaşmış durumda ve önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi bekleniyor. Büyük markalar bu potansiyeli erken fark etti. Küresel perakendeciler ve lüks moda evleri, muhafazakâr giyim koleksiyonları hazırlamaya başladı. Bir zamanlar niş kabul edilen bu stil artık küresel modanın önemli segmentlerinden biri.

Bu dönüşümün arkasında yalnızca dini hassasiyetler yok. Sosyal medya, influencer kültürü ve genç tüketiciler bu akımı hızlandırdı. Bugün birçok genç kadın, muhafazakâr giyimi yalnızca dini bir tercih değil; aynı zamanda stil, kimlik ve görünürlük meselesi olarak görüyor. Özellikle diaspora toplumlarında renkli ve cesur başörtüsü tasarımları, kültürel kimliğin bir ifadesi hâline geliyor.

Ancak tam da bu noktada çelişkiler başlıyor. Çünkü muhafazakâr moda, bir yandan sadelik ve ölçülülük gibi değerleri temsil ettiğini iddia ederken, diğer yandan hızla büyüyen bir tüketim kültürünün parçasına dönüşüyor. Sosyal medyada her sezon değişen “tesettür trendleri”, yeni koleksiyonlar ve influencer iş birlikleri, bu alanın da hızlı moda döngüsüne dahil olduğunu gösteriyor.

Eleştirmenlere göre burada temel bir gerilim var: “Mütevazılık” ile “gösteriş” arasındaki ince çizgi. Moda dünyası muhafazakâr giyimi podyuma taşırken, onun kültürel ve dini bağlamını da zaman zaman pazarlama aracına dönüştürüyor. Bu durum özellikle Batı’da başka bir tartışmayı doğuruyor. Bazı araştırmacılar, örtülü ve kapalı stiller ünlüler tarafından tercih edildiğinde “minimalist şıklık” olarak övülürken, aynı tarzın başörtülü kadınlarda bazen önyargıyla karşılandığını söylüyor.

Bir başka çelişki de pazarın küreselleşmesiyle ortaya çıkıyor. Modest fashion artık yalnızca Müslüman kadınlara hitap etmiyor. Daha az beden teşhiri isteyen veya daha rahat kesimleri tercih eden birçok kişi de bu tarzı benimsiyor. Böylece muhafazakâr moda, dini kimliğin sınırlarını aşarak geniş bir estetik dile dönüşüyor.

Fakat bu genişleme beraberinde bir kimlik tartışmasını da getiriyor: Muhafazakâr moda bir özgürlük alanı mı, yoksa kültürel sembollerin ticarileşmesi mi?

Gerçek şu ki neomuhafazakâr moda bu iki gerçekliğin tam ortasında duruyor. Bir yanda genç kadınların kendi kimliklerini görünür kılma çabası, diğer yanda küresel moda endüstrisinin yeni pazar arayışı.

Sonuçta tesettür artık yalnızca bir kıyafet tercihi değil; kültür, kimlik ve ekonomi arasında gidip gelen bir tartışma alanı. Ve belki de neomuhafazakâr modanın en büyük çelişkisi tam da burada yatıyor: Sadelik iddiasıyla doğan bir stilin, bugün küresel moda vitrinlerinin en parlak trendlerinden biri hâline gelmesinde.

Paylaşın