image

Aksaray: Uzartık Çeşmesi

0

Uzartık Çeşmesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Taşpınar Beldesi’nin doğusundaki Erenler Tepesi’nin eteğinde yer almaktadır. Günümüzde mevcut olmayan kitabesine göre Hacı Bey tarafından 1251/1835-36 yılında yaptırılmıştır. Sağlam olan çeşmenin suyu akmaktadır.

Kısmen harap olan yapı bağımsız meydan çeşmeleri grubuna girmektedir. Çeşme kuzey-güney yönünde uzanan yatay dikdörtgen bir kütleden ibarettir. Eserin dıştan yüksekliği 2.50 m., genişliği 1.20 m., derinliği de 0.49 m. dir. Çeşmenin nişi 2.01 X 0.49 m ölçülerinde olup doğu-batı yönünde uzanan bir sivri kemerle örtülüdür.

Sivri kemer iki yandan yığma ayaklara oturmaktadır. Niş, ayaklar ve kemer dışarı taşıntılı bir silme ile birbirinden ayrılmıştır. Nişin doğu duvarının ortasında silmeden 0.22 m. aşağıda metal malzemeli lüle vardır. Nişin doğu duvarının ortasında su taslarını koymak için yapılmış kaş kemerli bir niş bulunmaktadır. Bu nişin 0.34 m. yukarısında içi boş kitabelik görülmektedir.

Kemerin kilit taşının olduğu kısım çeşmenin üst kısmında taşıntı yaparak vurgulanmıştır. Çeşme nişinin önünde kuzey-güney yönünde uzanan dikdörtgen formlu bir yalak yerleştirilmiştir. Çeşmede düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır. Önünde arazinin eğimine uygun bir şekilde peş peşe düzenlenmiş beş tane hatıl yer almaktadır.

Paylaşın

Aksaray: Ilısu Köprüsü

0

Ilısu Köprüsü; Aksaray’ın Güzelyurt İlçesi, Ilısu Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Köprü, Ulu Irmak üzerinde inşaa edilmiştir.

Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Roma döneminin ihtişamlı eserleri özellikle köprüleri göz önüne alındığında Roma mimarisine yakışmayacak derecede kaba bir eser olduğu gayet açıktır.

Ayrıca, yöredeki, dini, sivil ve su mimarisinde atkı kemeri, sevilerek uygulanmış bir gelenektir. Kemer gözünün atkı kemeri ile desteklendiği, yöredeki tek örnek olması açısından da önemlidir. Köprü, inşa tekniği göz önüne alındığında Roma döneminden ziyade Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde XIX.-XX. yy’da yapılmış olmalıdır.

Sağlam olan köprü ulaşıma kapatılmıştır. Yörede bol bulunan ve “cingi taş” olarak adlandırılan volkanik taş malzeme ile köylünün “kuru kayma” dediği yığma tarzında inşa edilmiştir. Yapıda hiç harç kullanılmamıştır. Yapı, yolu düz olan köprüler grubuna girmektedir.

Doğu-batı yönünde uzanan köprü yaklaşık 30 m. uzunluğunda olup üç gözlüdür. Gözler yuvarlak kemerli olup her birisi içten dörder adet atkı kemeri ile desteklenmiş beşik tonoz şeklinde örtüye sahiptir. Gözlerden batıdaki en büyüğü olup 5.90 m. genişliğinde; doğudaki kemer gözü ise 4.10 m. genişliğinde olup kısmen toprak dolmuştur.

Köprünün selyaranları yoktur. Ancak doğudaki iki göz arasındaki ayak doğrudan kaya üzerine oturtulmuş olup “L” şeklinde bir kademe yapmaktadır. Köprünün mansab cephesi düzgün bir görünüm arz etmesine karşın, menba cephesi ayakların oturduğu kayalık zeminler nedeniyle doğudan batıya doğru kademeli bir şekilde düzenlenmiştir.

Paylaşın

Aksaray: Karasu Köprüsü

0

Karasu Köprüsü; Aksaray’ın Merkez İlçesi’nin 5 km. güneybatısında Aksaray-Konya-Niğde yol ayrımında Karasu Deresi üzerindedir.

Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. 5 Muharrem 1280 / 22 Haziran 1863 yılında Aksaray’da meydana gelen taşkın nedeniyle tamamen yıkılan eserlerden birisi de Karasu Köprüsü’dür. Mevcut köprü 1863 yılından sonrasına aittir.

Kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanmaktadır. Yolu düz olan köprüler grubuna girmektedir Harap haldeki köprü iki gözlüdür. Ancak kaynaklarda yapının üç gözlü olduğu belirtilmektedir.

Yaklaşık olarak 13.50 m. uzunluğundaki köprünün büyük kemer açıklığı 3.80 metre, küçük kemer açıklığı ise yaklaşık 2.40 metredir. Köprü genişliği ise 4.26 m.’dir. Kesme taş ve moloz taş malzemeden inşa edilmiştir. Yapının kaplama taşları sökülmüştür. Köprüde selyaran olup olmadığı belli değildir.

Paylaşın

Aksaray: Kalanlar Köprüsü

0

Kalanlar Köprüsü; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Kalanlar Mahalesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Ulu Irmak üzerinde inşaa edilmiştir.

Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Aksaray’da 23 Zilkaade/1279 / 11 Mayıs 1863 yılındaki aşırı yağmur sonucu Ulu Irmağın taşması nedeniyle Kalanlar Köprüsü tamamen yıkılmıştır. Ortaköylü Hacı Ali Paşa tarafından tamir ettirmiştir.

Sağlam olan köprü günümüzde de kullanılmaktadır. Yolunun uzunluğu 36 m.’dir. Doğu-batı yönünde uzanan yolu tek yöne eğimli köprüler grubundandır. İkisi büyük ikisi küçük sivri kemerli dört gözden oluşmaktadır. Menba ve mansab taraflarında gözler arasına denk gelen yerlerde üçgen formunda üçerden altı adet sel yaran bulunmaktadır. Bu selyaranlardan kuzeydoğudaki yarım daire formundadır.

Düzgün kesme ve kaba yonu taş malzemeden inşa edilmiştir. Şehrin gelişmesi ve taşıtların çeşitlenmesi ve ebatlarının büyümesi; Beldiyenin, Ulu Irmak üzerinde yapmış olduğu ıslah işleri ve bentler nedeniyle köprü yeni ihtiyaçlara göre yeniden şekillendirilmiş. Bu şekillenme selyaranların oturduğu ayaklarda genişletmeler yapılarak sağlanmıştır.

Batıdaki kemer açılığı yaklaşık 5.23 m., doğudaki ise 5.40 m.’dir. arada kalan küçük gözler ise doğudaki 5.23 m., batıdaki ise 3.50 m. ölçüsündedir. Irmk tabanında gerçekleştirilen ıslah çalışması nedeniyle köprünün mansab yönünde betonarme malzemeden bir kanal yapılmıştır. Bu nedenle de su ortadaki iki gözden akacak şekilde yönlendirilmiştir. Diğer gözler ise yarı seviyesine kadar toprakla dolmuştur.

(Görseller: yenimeram.com.tr)

Paylaşın

Aksaray: Yaprakhisar Köprüsü

0

Yaprakhisar Köprüsü; Aksaray’ın Güzelyurt İlçesi, Yaprakhisar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Aksaray İl Merkezi’ne 30 km., Güzelyurt İlçe Merkezi’ne 11 km. mesafededir.

Kitabesine göre 1338 R.- 1341 H. / 1922 yılında yaptırılmıştır. Sağlam olan köprü halen köylüler tarafından aktif olarak kullanılmaktadır.

Yolunun uzunluğu 32.70 m., genişliği de 3.90 m.’dir. Kuzey-güney yönünde uzanan yolu iki yöne eğimli köprüler grubundandır. Ortadaki sivri diğerleri yuvarlak kemerli dört göze sahiptir.

Köprünün orta gözü sivri kemerli olup 6.80 m. genişliğindedir. Menba yönünde büyük gözün iki yanında üçgen formunda birer sel yaran bulunmaktadır. Gözlerden kenarlarda olanları yarı yerine kadar toprakla dolmuştur.

Düzgün kesme ve kaba yonu taş malzemeden inşa edilmiştir. Köprü yolunun her iki yanında yer yer taş korkulukların kalıntıları görülmektedir.

Paylaşın

Aksaray: Koca Köprü

0

Koca Köprü; Aksaray’ın Gülağaç İlçesi, Demirci Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Demirci-Gülağaç arasında, Karasu Deresi üzerinde inşaa edilmiştir.

Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Ancak 1041 / 1631 tarihli bir arsa satış kaydında, arsanın sınırları zikredilirken, köprü de zikredilmektedir.

Sağlam olan köprü hemen yanında yer alan modern köprü nedeni ile aktif olarak kullanılmamaktadır. Yolunun uzunluğu 21.50 m., genişliği de 3.40 m.’dir. Kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan yolu iki yöne eğimli köprüler grubundandır.

Köprünün yolu sonradan düzleştirilmiştir. Yapı yuvarlak kemerli beş göze sahiptir. Köprünün orta gözü büyük olup 3.80 m. genişliğindedir. Menba yönünde gözler arasına denk gelen yerlerde üçgen formunda üç tanesi sağlam bir tanesi oldukça harap olmuş dört adet sel yaran bulunmaktadır.

Gözlerden kenarlarda olanları yarı yerine kadar toprakla dolmuştur. Büyük gözün kuzeydoğusundaki gözü 2.95 m., güneybatısındaki gözü ise 3.20 m., diğer iki göz de 2.00 m. genişliğindedir. Düzgün kesme ve kaba yonu taş malzemeden inşa edilmiştir.

Paylaşın

Aksaray: Hacı Mustafa Köprüsü

0

Hacı Mustafa Köprüsü; Aksaray’ın Yenikent Beldesi’nin doğusunda tarlalar arasında yer almaktadır. Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. 

Köprünün menba yönünde bir kitabesinin olduğunu köylülerin söylemesine rağmen yerinde tespit edilememiştir. Muhtemelen toprak yığınlarının arasında kalmış olabilir.

Kuzey-güney yönünde uzanmaktadır. Oldukça harap olan köprü kurumuş bir dere üzerindedir. Yapı, yolu iki yöne eğimli köprüler grubuna girmektedir. Üç gözlü köprünün orta gözü büyük olup sivri kemerlidir. Köprünün küçük kemer gözleri toprak dolmuştur.

Köprünün uzunluğu yaklaşık olarak 15.00 m.’dir. Gözlerden kuzeydekinin menba yönü, güneydekinin de mansab yönü toprakla dolmuştur. Bu nedenle bu gözlerin orijinal şekilleri belli değildir.

Büyük kemer açıklığı yaklaşık 4.54 metre, Kuzeydeki küçük kemer açıklığı ise yaklaşık 0.80 m.; güneydeki küçük kemer açıklığı da 1.38 m.’dir. Yapının menba yönünde ve güneyde üçgen şeklinde üst kısmı harap olmuş bir selyaran görülmektedir. Kesme taş ve moloz taş malzemeden inşa edilmiştir.

(Gorseller: haberaksaray.com)

Paylaşın

Aksaray: Debbağlar Köprüsü

0

Debbağlar Köprüsü; Aksaray’ın Merkez İlçesi’nde Muhsin Çelebi, Dere, Pamucak ve Meydan
Mahallelerinin kesiştiği kavşak noktasında yer almaktadır. Ulu Irmak üzerinde inşaa edilen köprüden Vehbi Bey Caddesi geçmektedir.

1970li yıllardan sonra şehrin hızla büyümesi, taşıtların miktar ve boyutlarının büyümesi üzerine köprü yetersiz kalmıştır. Buna rağmen şehir merkezinde olması nedeniyle hala aktif olarak kullanılmaktadır.

Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Selçuklu dönemi eseri olduğu üzerinde genel bir uzlaşma bulunmaktadır.

Doğu-batı yönünde uzanan köprü, yolu tek yöne eğimli köprülerdendir. Ulu Irmağın batı kenarı doğusuna nazaran daha yüksek olması nedeniyle tek yöne eğimli olarak inşa edilmiştir. 26.70 X 4.10 m. ölçülerindedir.

Üç gözlü olup gözler yuvarlak kemerlidir. Kemerlerden batıdaki diğerlerine nazaran daha büyük ve yüksek tutulmuştur. Menba tarafındaki yarım daire, mansab kısmındakiler üçgen biçiminde ikişer sel yaran yer almaktadır.

Düzgün kesme taş ve kaba yonu taş malzemeden inşa edilmiştir. Günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenen köprüde ciddi tahribatlar olmuştur. DSİ’nin yaptığı çalışmalar nedeniyle ırmak kot seviyesi yükselmiştir.

 

Paylaşın

Aksaray: Nakkaş Köprüsü

0

Nakkaş Köprüsü; Aksaray’ın Merkez İlçesi’ndeki Nakkaş Köprüsü, Dere ile Meydan Mahallelerini birbirine bağlamaktadır. Ulu Irmak üzerine inşaa edilen köprüden Meydan Caddesi geçmektedir.

Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Evliya Çelebi şehir merkezinde iki adet köprüden bahsetmektedir. Bunlar Alaeddin Köprüsü ile Baş Köprü’dür.

Baş Köprü günümüzde mevcut olup bahsettiği tek gözlü Sultan Alaeddin Keykubad’ın inşa ettirdiği köprünün hangisi olduğu belli değildir. Mevcut köprüler üç gözlüdür. Ancak tek bir gözün nehri aşabileceği şekilde ırmağın en dar olduğu yerde Nakkaş Köprüsü bulunmaktadır.

Köprü kuzeyindeki şehir meydanı ve Seyfiye ile Beramuniye Medreselerine ulaşmayı sağlamaktadır. Bu nedenle de Sultan Alaeddin Keykubad’ın inşa ettirmiş olduğu köprünün bu yapı olması gerek. 1970li yıllardan sonra şehrin hızla büyümesi, taşıtların miktar ve boyutlarının büyümesi üzerine köprü yetersiz kalmıştır. Buna rağmen şehir merkezinde olması nedeniyle hala aktif olarak kullanılmaktadır.

Kuzeybatı-güneydoğu yönünde uzanmaktadır. Köprü, bu günkü şekli itibariyle biri tam, diğeri DSİ ve Belediye tarafından yapılan düzenleme sonucu yarım hale getirilmiş iki sivri kemerden oluşmaktadır. Bu sebeple Nakkaş Köprüsü bir büyük bir küçük kemerden oluşan iki gözlü bir köprü konumuna gelmiştir.

Büyük kemer açıklığı yaklaşık 7.50 metre, Küçük kemer açıklığı ise yaklaşık 6.00 metredir. Ancak son zamanlarda Belediyenin Ulu Irmak tabanında yaptığı ıslah faaliyetleri nedeniyle Irmak taban kotu köprü kemer üzengi seviyesine kadar yükselmiştir. Kesme taş ve moloz taş malzemeden inşa edilmiştir.

Köprü orijinalde yolu iki yöne eğimli köprüler grubuna girmektedir. Ortadaki büyük ve yüksek, yanlardaki küçük ve dar sivri kemerli üç gözden oluşmaktadır. Ortadaki büyük gözün her iki yanında menba ve mansab tarafında üçgen biçimli sel yaranlar yer almaktadır.

Paylaşın

Aksaray: Baş Köprü

0

Aksaray’ın Merkez İlçesi sınırları içerisindeki Baş Köprü, Sofular Mahallesi ile Çerdiğin Mahallesi’ni birbirine bağlamaktadır. Ulu Irmak üzerine inşaa edilen köprü üzerinden Hasas Mah. Caddesi geçmektedir.

Hasas Köprüsü olarak da bilinmektedir. Köprü üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır.

1970li yıllardan sonra şehrin hızla büyümesi, taşıtların miktar ve boyutlarının büyümesi üzerine köprü yetersiz kalmıştır. Buna rağmen şehir merkezinde olması nedeniyle hala aktif olarak kullanılmaktadır.

Kuzeybatı-güneydoğu yönünde uzanan yolu iki yöne eğimli köprüler grubundandır. Ortadaki geniş ve büyük yanlardaki küçük ve dar sivri kemerli üç gözden oluşmaktadır. Menba ve mansab taraflarında gözler arasına denk gelen yerlerde üçgen formunda ikişerden dört adet sel yaran bulunmaktadır.

Mansab yönündeki sel yaranlar yukarıya doğru basamaklanma yaparak yükselmektedir. Düzgün kesme ve kaba yonu taş malzemeden inşa edilmiştir. Şehrin gelişmesi ve taşıtların çeşitlenmesi ve ebatlarının büyümesi; DSİ’nin, Ulu Irmak üzerinde yapmış olduğu ıslah işleri ve bentler nedeniyle köprü yeni ihtiyaçlara göre yeniden şekillendirilmiş. Bu şekillenme nedeniyle köprünün mevcut şekli iki gözlüdür.

Kuzeybatıdaki göz DSİ’nin yaptığı çalışmalar nedeniyle bent içinde kalmıştır. Büyük kemer açılığı yaklaşık 10.00 m., küçük kemer açıklığı ise yaklaşık 7.00 metredir.

Ancak Ulu Irmak tabanının zaman içerisinde dolması ve yakın dönemde yapılan dere ıslah çalışmalarında Irmak taban kotu, köprü kemer üzengi seviyesine kadar yükselmiştir. Köprü tempan duvarları üzerinden enerji, iletişim ve isale kanallarının geçmesi duvar üzerinde ciddi zararlara neden olmuştur.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos