Hanehalkının Enflasyon Beklentisi Yüzde 49,51
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı Hanehalkı Beklenti Anketi, vatandaşın enflasyon algısında kısmi bir iyileşme olsa da yüksek fiyat beklentisinin kalıcı şekilde devam ettiğini ortaya koydu.
Buna göre hanehalkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 2,05 puan düşerek yüzde 49,51 seviyesine geriledi. Ancak oran, hâlâ yüksek enflasyon algısının sürdüğüne işaret ediyor.
Ekonomistler, beklentideki düşüşü olumlu bir sinyal olarak yorumlasa da yüzde 50’ye yakın seviyenin “fiyat istikrarı algısının henüz oluşmadığını” gösterdiğine dikkat çekiyor.
Ankette öne çıkan bir diğer çarpıcı sonuç ise vatandaşın enflasyonu hangi kalemlerde hissettiği oldu. Katılımcılar, son bir yılda fiyatı en çok artan ve önümüzdeki dönemde de en çok artmasını bekledikleri ürün grupları olarak gıda ile yakıt ve enerji kalemlerini işaret etti.
Gıdayı en çok artan kalem olarak görenlerin oranı bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 40,9’a yükseldi. Bu durum, resmi enflasyon verilerindeki gerileme tartışılırken, vatandaşın günlük yaşam maliyetlerinde fiyat baskısını güçlü biçimde hissetmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Ekonomi çevrelerine göre özellikle gıda fiyatlarındaki algı, enflasyon beklentilerinin aşağı yönlü kırılmasını zorlaştıran en önemli unsurlardan biri olmaya devam ediyor.
Ankette konut fiyatlarına ilişkin beklentilerde de sınırlı bir düşüş dikkat çekti. Katılımcıların 12 ay sonrası için konut fiyat artışı beklentisi 1,28 puan azalarak yüzde 33,95 seviyesine geriledi.
Ancak bu oran, konut piyasasında fiyat artış beklentisinin hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor. Özellikle kira ve konut erişimindeki zorlukların, hanehalkı üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiği belirtiliyor.
Ankette döviz kuru beklentilerinde ise yukarı yönlü bir hareket dikkat çekti. Katılımcıların 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi 0,41 TL artarak 52,53 seviyesine yükseldi.
Ekonomistler, kur beklentilerindeki yükselişin enflasyon beklentileriyle paralel ilerlediğini ve fiyatlama davranışları üzerinde etkili olmaya devam ettiğini ifade ediyor.
Kur beklentisinin yüksek seyretmesi, özellikle ithalata dayalı ürünlerde fiyat artışı beklentisini de besleyen bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Anket sonuçlarına göre hanehalkının yatırım tercihlerinde altın açık ara ilk sırada yer almaya devam etti. “Altın alırım” diyenlerin oranı yüzde 48,3’e gerilese de hâlâ en güçlü yatırım tercihi olma özelliğini koruyor.
İkinci sırada ise gayrimenkul yer aldı. “Ev, dükkan, arsa vb. alırım” diyenlerin oranı yüzde 33,2 olarak ölçüldü.
Uzmanlara göre bu tablo, vatandaşın finansal sistemden ziyade geleneksel ve fiziksel varlıklara yönelme eğiliminin sürdüğünü gösteriyor. Özellikle yüksek enflasyon algısı, tasarrufların bankacılık sistemi yerine altın ve gayrimenkule yönelmesine neden oluyor.
Her ne kadar enflasyon beklentilerinde sınırlı bir gerileme görülse de hanehalkının yüzde 49,51 seviyesinde enflasyon beklemesi, fiyat istikrarına yönelik güven sorununun sürdüğünü ortaya koyuyor.
Ekonomistler, beklentilerde kalıcı düşüş sağlanabilmesi için yalnızca para politikasının değil, aynı zamanda gıda fiyatları, kira artışları ve enerji maliyetleri gibi günlük yaşamı doğrudan etkileyen kalemlerde de hissedilir bir iyileşme gerektiğini vurguluyor.
Aksi halde beklentilerdeki düşüşün sınırlı ve kırılgan kalacağı, vatandaşın yüksek enflasyon algısının uzun süre devam edeceği ifade ediliyor.
