Aksaray: Abdulhadi Türbesi

Abdulhadi Türbesi; Aksaray’ın Güzelyurt İlçesi’nin 12 km. güneyindeki Ilısu Kasabası’nda mezarlık içinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Türbenin üzerinde ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığın gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Türbe, mezarlığın içinde ve meyilli bir arazi üzerine inşa edilmiştir. Kaba yonu ve moloz taş malzemeden inşa edilen türbenin doğusuna sonradan eklenmiş mekanlar yer almaktadır. Türbe yörede “Tekke” olarak da anılmaktadır.

Kabrin içinde olduğu türbe ise, kuzey-güney yönünde uzanan dikdörtgen planlı bir yapı olup üzeri de aynı yönde uzanan bir beşik tonozla örtülmüştür. Tonoz işten üç adet atkı kemeriyle desteklenmiştir. Türbenin güneyinde iki adet, kuzeybatısında ise bir tane düz lentolu pencere iç mekanı aydınlatmaktadır. Batı cephe sağır bırakılmışken doğu cephede ek mekanlar yer almaktadır. Kuzey cephenin doğusunda ise dama çıkışı sağlayan bir merdiven bulunmaktadır.

Kuzeydoğu cephedeki düz lentolu bir kapı açıklığı ile iç mekana girilmektedir. İç mekan da sade olup duvarlar, kuzeyde bir, güneyde iki adet düz lentolu pencereler, kuzeyde iki adet, güneydoğuda ise bir adet dikdörtgen formda nişlerle hareketlendirilmiştir. Türbenin içinde baş ve ayak şahideli bir kabir vardır. Şahidlerin üzerinde herhangi bir yazı bulunmamaktadır. Kabrin üzerinde ise ahşap malzemeden basit bir sanduka görülmektedir.

Paylaşın

Aksaray: Ali Bey Türbesi

Ali Bey Türbesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Kılıç Aslan Mahallesi, Ali Baba Tekkes Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Halk arasında Külhani Ali Baba Türbesi, Ali Baba Tekkesi olarak da anılmaktadır. Türbenin üzerinde ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığın gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Türbe, Ervah Mezarlığı’na giden sokağın kenarında olup yol seviyesinden oldukça aşağıda kalmıştır. Sağlam olan yapı halkın ziyaret ettiği türbelerdendir. Doğusunda orjinalliğinden uzak mescid yer almaktadır. 12.53 X 6.12 m. ölçülerindedir.

Doğusunda ise dikdörtgen planlı ve üzeri açık mescid görülmektedir. Türbe, kare planlı olup 6.12 X 6.12 m. öçülerindedir. Yapı sağır tutulmuş sekizgen bir kasnağın taşıdığı tromp geçişli bir kubbe ile örtülmüştür. Yapının her bir cephesinde, fazla derin olmayan dikdörtgen bir niş içerisine alınmış yuvarlak kemerli, dıştan içeriye doğru genişleyen toplam dört adet pencere bulunmaktadır.

Dikdörtgen nişlerin keskin kenarları yarım kaval silmeler halinde yumuşatılmıştır. Güney cephede pencerenin üst hizasında dikdörtgen şeklinde küçük bir niş bulunmaktadır. Burası muhtemelen kitabenin yerleştirilmesi için yapılmış olabilir. Cephelerin üst kısmında ve kasnağa geçmeden evvel, kısa tutulmuş bir saçak dikkat çekmektedir. Kubbenin tepesinde taş malzemeden daire şeklinde yapılmış oldukça kaba bir alem yer almaktadır.

Türbeye güney cephede yer alan kapıdan girilmektedir. Dikdörtgen şeklindeki kapı, pencerelerde de olduğu gibi fazla derin olmayan dikdörtgen bir niş içine yerleştirilmiştir. Kapı açıklığının üzerinde yarım yuvarlak bir pencere daha bulunmaktadır. Yapılan pencere ve yüzeysel nişlerle tüm cephelerde bir hareketlilik görülmektedir. 4.52 X 4.52 m. ölçülerindeki kare planlı oldukça sade tutulmuş olan iç mekanda süsleyici herhangi bir unsur görülmemektedir. iç mekan tromp geçişli bir kubbe ile örtülüdür.

Kubbe, kasnak, tromplar ve duvarlar tamamen beyaz badanalı iken son restorasyon ile badanalar kaldırılmıştır. Tromplarda ahşap gergiler bulunmaktadır. İç mekanın tam ortasında doğu-batı doğrultusunda yerleştirilmiş, adi çamurla sıvalı ve üzeri semer çatı şeklinde ahşap bir sanduka görülmektedir. Sandukanın hiç bir yerinde yapıldığı tarihi, yatırın ölüm yılını ve adını gösteren bir kitabe yoktur. Sandukanın baş kısmına kumaştan bir sarık yerleştirilmiştir.

İç mekanın güneybatı köşesinde nereden ve ne zaman getirildiği belli olmayan, üzerinde antik dönem motiflerinden olan asma dalı ve yaprağı motifleriyle süslü içerisi oyuk, mermerden bir devşirme malzeme görülmektedir. Üzerine konulan post ve seccadeler sayesinde hırsızların dikkatini çekmeden günümüze kadar gelebilmiştir.

Türbenin doğusunda moloz taş malzemeden inşa edilmiş mescid görülmektedir. 6.41 X 5.60 m. ölçülerinde olup, doğu-batı yönünde uzanan dikdörtgen bir plana sahiptir. Yapının üzeri açıktır. Güneybatı köşedeki düz lentolu kapı açıklığı ile iç mekana girilmektedir. Kuzey ve doğu cephelerinde düz lentolu birer pencere vardır. Türbenin beden duvarıyla aynı yükseklikteki mescid duvarlarında ahşap hatıllar görülmektedir.

Harim, 5.65 X 4.40 m. ölçülerindedir. Kıble duvarının ortasında yarım daire formunda mihrap nişi yer almaktadır. Ancak son yapılan restorasyonlarda mescid asli unsurunu yitirmiş ve avluya dönüştürülmüştür. Mihrap ortadan kaldırılmış, beden duvarları alçaltılarak avlu/bahçe duvarı gibi olmuş, pencereler, kuzey beden duvarları tamamen ortadan kaldırılmıştır.

Paylaşın

Aksaray: Pir Ali Sultan Türbesi

Pir Ali Sultan Türbesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Taşpazarı Mahallesinde, Kadıoğlu Medresesinin güneyinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kitabesine göre, 935 / 1528 yılında, Pir Ali Sultan vefat etmiştir. Türbe ise muhtemelen aynı tarihte veya daha sonra inşaa edilmiştir.

Oldukça iyi durumda olan türbe yol seviyesinden aşağıda kalmıştır. Türbe son onarım esnasında bir duvarla çevrilmiştir. Dıştan 7.50 X 7.60 m. ölçülerindedir. Kare planlı olup pandantif geçişli bir kubbe ile örtülüdür. Cepheleri genelde sade tutulmuş olmasına karşın kuzeybatıda giriş kapısı doğu ve batıyer alan birer pencere ile hareketlendirilmiştir. Doğu cephesinin anasında dikdörtgen şeklinde hafif bir niş içerisinde düz lentolu ve dikdörtgen şeklinde bir pencere yer almaktadır.

Pencere dıştan ters “U” biçimde iç ve dıştaki düz ortadaki kaval üç silme ile sınırlandırılmıştır. Lentonun yüzeyinde kabartma olarak bir kaş kemer ve bununda her iki yanında soldaki sonsuzluk motifi bulunan iki rozet bulunmaktadır. Güney cephe tamamen sade tutulmuş olup süsleyici herhangi bir unsur bulunmamaktadır. Batı cephenin anasında yine hafif bir niş içine alınmış düz lentolu ve dikdörtgen şeklinde bir pencere yer almaktadır Lento ve pervazları düzgün yekpare kesme taştandır.

Lentonun üzerinde bulunan dikdörtgen pano içinde yanları çok dilimli kabartma halinde dikdörtgen bir kartuş yer almaktadır. Her iki yanında birer palmet motifi dikkati çekmektedir. Pencere dıştan ters “U” biçiminde içbükey iki bordür ile sınırlandırılmıştır. Bu silmenin hemen üstünde sadece üst kenar boyunca devam eden yekpare taştan silme görünümü verilmiş bir kuşak yer almaktadır. Kuzey cephenin ortasında ise dıştan basık içten düz lentolu giriş kapısına yer verilmiştir. Kapı dıştan hafif dikdörtgen bir niş içine alınmıştır.

Dıştaki düz içteki içbükey ortadaki kaval üç silme ile sınırlandırılmıştır. Kapının üstünde de dikdörtgen şeklindeki küçük bir niş içerisinde bulunan mermer kitabe dikkati çekmektedir. İç mekan dışarıya nazaran daha çukurdadır. İçten 5.50 X 5.60 m. ölçülerinde kare bir planlama arz etmektedir. Duvarlar kapı, pencere, mihrap ve açılan nişlerle hareketlendirilmiştir.

Kuzey duvarının ortasında kapı sivri kemerli bir niş içine alınmış olup kemerin alınlığında kabartma halinde bir kaş kemer ortasında ise bir rozet bulunmaktadır. Doğu batı duvarının ortasındaki pencereler iç mekana doğru eyvan şeklinde bakan sivri kemerli dikdörtgen birer niş içine alınmıştır. Alınlıkta ise kabartma kaş kemer içinde bir gül bezek motifine yer verilmiştir.

Güney duvarının ortasında dikdörtgen bir niş içine alınmış olan mihrap, sivri kemerli olup niş yarım altıgen bir düzenlemeye sahiptir. Süsleyici herhangi bir unsur bulunmamaktadır. Kavsarası oldukça tahrip olmuştur. Mihrap, giriş kapısı ye pencerelerinin her iki yanında sivri kemerli dikdörtgen şeklinde ele alınmış toplam sekiz adet niş bulunmaktadır. İç mekanda ahşaptan semer dam çatılı sekiz adet sanduka bulunmaktadır. Bunlardan birisinin baş taşı olup ak mermerdendir ve merkadin kavukludur .

Kubbe içten, pandantifler ye nişlerin kemerleri tamamen tuğla malzemeden pencere ve kapının sivri kemer alınlıkları düzgün yontulmuş yekpare kesme taştan ye diğer kısımlar ise kesme taş ve moloz taş, cepheler ise tamamen düzgün yontulmuş kesme taş, kubbe ise dıştan moloz taş malzemeden yapılmıştır. Pencerelerin parmaklıkları orjinaldir. Eskiden, türbenin etrafında büyük bir hazirenin varlığından bahsedilmektedir. Bugün sadece türbenin kuzeydoğusunda bir kaç adet günümüze gelebilmiştir.

Paylaşın

Aksaray: Baydı Hatun Türbesi

Baydı Hatun Türbesi; Aksaray’ın Güzelyurt İlçesi, Ihlara Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren bir kitabesi bulunmamaktadır. Vakıf kayıtlarından hareketle yapı XV. yy başına tarihlendirilmektedir.

Türbe, köyün içine giden yolun sağında çevreye hakim bir tepe üzerindedir. Harap olan yapının özellikle cepheleri sonradan aslına uygun olmayan bir şekilde betonarmeden tamir edilerek dikdörtgen formlu yapı kare şekline dönüştürülmüş; düz dam örtü üzerine kubbe eklenmek suretiyle aslında önemli değişikliklere gidilmiştir.

Yapı, doğu-batı doğrultusunda uzanan düzgün dikdörtgen bir plana sahiptir. Cephelerde moloz taş, köşelerde ise kaba yonu taş malzeme kullanılmıştır. Cepheler sade olup tek hareketlilik doğudaki giriş cephesindedir. Düz lentolu giriş kapısı cephenin kuzeyine kaydırılmıştır. Cephenin ortasına denk gelecek şekilde düz lentolu bir mazgal pencere görülmektedir.

İç mekanda doğu-batı yönünde dikdörtgen planlı olup üzeri aynı yönde uzanan beşik tonozla örtülüdür. Tonoz içten yuvarlak kemer formundaki dört adet atkı kemeriyle desteklenmiştir. Duvarlar sade olup, doğuda giriş kapısı ile bir mazgal pencere, kuzey duvarında iki adet, batı duvarında ise bir tane düz lentolu niş vardır. Türbenin güneyinde kime ait olduğu belli olmayan bir mezar yer almaktadır.

Paylaşın

Aksaray: Bedir Muhtar Türbesi

Bedir Muhtar Türbesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Bedir Muhtar Mahallesi’ndeki Bedir Muhtar Mezarlığı’nda aynı adı taşıyan caminin kuzeybatısında yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Bedir Muhtar Veli Türbesi1 olarak da isimlendirilmektedir. Gerek yapının gerekse içerisinde bulunan mezarların üzerinde herhangi bir kitabe bulunmamaktadır. Türbe XVI. yy. tarihlendirmektedir.

Türbe eğimli bir arazi üzerinde kurulmuş olan mezarlığın ortasında harap bir şekilde bulunmaktadır. Yapı dıştan 6.20 X 5.75 m. içten 4.35 X 4.05 m. ölçülerinde düzgün olmayan dörtgen bir plan arz etmektedir. Kuzey, doğu ve günümüzde mevcut olmayan batı cepheleri sade tutulmuş olup tek hareketlilik güney cephede görülmektedir. Bu cephe büyük bir sivri kemerle dışa açılmaktadır.

Bugün kemerin üst kısmı yıkık olup dıştan içeriye doğru kademeli bir şekilde profillenme yapan sade tutulmuş tuğla örgülü bordürlerle sınırlandırılmıştır. Kemer, yerden yaklaşık 1.50 m. yüksekliğindeki moloz taş örgülü beden duvarı üzerinde yükselmektedir. Yapıya, günümüzde mevcut olmayan kuzeybatı kenardan açılan düz atkılı dikdörtgen bir açıklıkla girilmektedir.

Kuzey duvarında üçgen şeklinde nihayetlenen dikdörtgen bir niş, doğu duvarında ise bir mazgal pencere bulunmaktadır. Doğu ve mevcut olmayan batı duvarları, güneyde içeriye doğru, basamak şeklinde kademelenme yaparak daralmaktadır. Üst örtüsü bugün tamamen yıkık olan türbenin bir zamanlar kubbeli olduğu ve duvarlarının sonradan kerpiç malzemeden yapıldığı kaynaklarda geçmektedir.

Türbenin kuzey, doğu ve batı beden duvarları kerpiç malzemeden inşa edilmesine karşın güneyi ise tuğla ve moloz taş malzemeden inşa edilmiştir. İç kısımda duvarların üzerinde yer yer sıva kalıntıları görülmektedir. Ayrıca türbenin içinde üç tane de mezar bulunmaktadır.

Bunların kimlere ait oldukları bilinmemektedir. Mevcut şekli ile eyvan biçimli türbeler formunda olsa da tuğla ayaklarının üst kısmındaki kemer izlerinden anlaşılacağı üzere yapının orjinalde baldaken tarzında olması daha muhtemeldir.

Paylaşın

Aksaray: Hırkalı Sultan Türbesi

Hırkalı Sultan Türbesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Coğlakı Mahallesi’nde, Gündoğdu Sokağı’nın
sonunda Ervah Mezarlığı’nın batısında yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Esen Hatun Türbesi, Kör Sultan Türbesi ismiyle de kaynaklarda zikredilmektedir. Türbenin ne zaman, kim tarafından ve kimin için yapıldığı bilinmemektedir. Ancak, türbenin tarihlendirme hususunda ise çeşitli tartışmalar bulunmaktadır.

Dıştan bir ihata duvarı ile çevrilmiş bir bahçe içinde yer almaktadır. Kuzey-güney yönünde uzanan dikdörtgen planlı bir yapıdır. Yan yana sıralanmış üç mekandan sadece Türbe ve mescitten oluşan sade yapı, halkın bilinçsiz bir şekilde yaptığı onarım ve tamiratlar neticesinde büyük ölçüde asli halini kaybetmiş durumdadır. 2009 yılındaki onarım ile orjinalliğinden uzak bir şekilde yeniden inşa edilmiş gibidir.

Türbe, 2.10 X 2.70 m. ölçülerinde dikdörtgen planlı olup içten kubbe pandantif geçişli olup dıştan yuvarlak kasnağa oturan konik bir külah ile örtülüdür. Güney cephe hariç diğer cepheler kalın bir beton tabakası altında kaldığından ne tür özelliklere sahip değilken yapılan son restorasyon ile sonradan örülen kemer ortaya çıkarılarak baldaken şekle dönüştürülmüştür.

Türbeye güney cephenin ortasında bulunan, tuğladan sivri kemerli bir açıklıkla girilmektedir. Açıklığın doğu cephesinde bir kısmı tuğladan yapılmış ve moloz taş örgüyle devam ettirilmiş tam belli olmayan bir kemer formu yer almaktadır. İç mekan, kuzey, doğu ve batı duvarlarına açılan ve fazla derin olmayan sivri kemerli dikdörtgen nişlerle  genişletilmiştir. Kısmı dökülmüş olduğundan duvarların bazı özellikler rahatlıklara görmek mümkündür.

Kuzey duvarının ortasında, nişin içerisinde moloz taşlarla örülerek kapatılmış bir dikdörtgen pencere dikkat çekmektedir. Ayrıca doğu ve batı duvarlarında ki sivri kemerli nişlerin içersinde yine tuğladan yapılmış fakat içleri moloz taşlarla örülerek doldurulmuş sivri kemer formları görülmektedir. İç mekandaki nişlerin kemerleri, kuzeydeki taş malzemeden doğu ve batıdaki ise tuğla malzemeden yine kubbe, bingiler ve de külah tuğla malzemeden yapılmasına karşın kasnak ve beden duvarları yoğun bir şekilde moloz taş ve azda olsa tuğla malzemeden inşa edilmiştir.

İkisi türbenin içinde, biri eşikte birisi de mescitte olmak üzere toplam dört tane mezar bulunmaktadır. Mescitteki kabir ise üst üste konan moloz taşlarla belirginleştirilmiş diğerlerinin ise mermer sandukaları oldukça harap olup üzerlerindeki yazılar okunamayacak bir hal almıştır. Türbenin güneyinde 4.30 X 4.35 m. ölçülerinde yaklaşık kare planlı ve üzeri açık mescid bulunmaktadır. Mescidin kıble duvarında yarım daire formunda mihrap nişi, batı duvarında ise bir adet pencere yer almaktaydı.

Mescidin güney duvarının batısındaki kemerli bir kapı ile mescide, oradan da türbeye geçilmekteydi.  Günümüzde mihrap ve giriş kapısı kapatılmış, süslemeler dökülmüş, pencerenin olduğu yerde büyük bir sivri kemerli açıklık eklenmiş, doğu duvarına sivri kemerli bir niş açılmıştır. Mescidin güneyinde, doğu ve batı uçlardaki devam eden duvarlar kalıntılarından üçüncü bir mekanın var olduğu anlaşılmaktadır. 2009 yılındaki restorasyon sonucunda türbenin duvarlarındaki içi taşlarla örülerek kapatılmış kemerler temizlenerek yapı baldaken bir şekle dönüştürülmüştür.

Kemerler tuğla malzemedendir. Güneyindeki mescidin üzeri camekanla kapatılmış, batı ve kuzeydoğusunda sivri kemerli birer açıklık görülmektedir. Restorasyonda kaba yonu kesme taş malzeme ile belirgin derz aralıklarıyla Rusitk cephe düzenlemesine gidilmiştir. Osmanlı Devleti’nde özellikle Sultan II. Abdülhamit (1876-1909) döneminde sevilerek uygulanan bu cephe düzenlemesinin bu yapıda uygulanması pek uygun düşmemektedir.

Paylaşın

Aksaray: Yassıviran Türbesi

Yassıviran Türbesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Koçpınar (Sinasa) Köyü’nün 5 km. doğusundaki
Yassıviran Mevkii’nde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Türbenin üzerinde ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığını gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Tarlalar arasında kalmış eski bir mezarlık içinde yer almaktadır. Dıştan 7.90 X 6.40 m. ölçülerinde ve düzgün olmayan dörtgen sade bir yapıdır. Moloz taş malzemeden inşa edilmiştir.

Güney cephesindeki düz lentolu tek pencere açıklığı ile iç mekan aydınlatılmaktadır. Doğu cephenin ortasındaki düz lentolu kapı açıklığından iç mekan girilmektedir. İç mekan kuzey-güney yönünde uzanan dörtgen bir forma sahiptir.

Mekanın kuzey duvarı 2.40 m. uzunluğunda iken güney duvarı 3.50 m. uzunluğunda olup üzeri de aynı yönde uzanan beşik tonozla örtülüdür. Tonoz içten üç adet atkı kemeri ile desteklenmiştir. Dıştan ise düz dam örtülüdür. Damda iki adet dikdörtgen açıklık dikkati çekmektedir.

Yapının giriş kapı açıklığı 1.25 m. olması nedeniyle iki adet küçük atkı kemeri ile içten desteklenmiştir. İç mekanda iki adet kabir vardır. Her iki kabirde pehle taşlı, baş ve ayak şahidelidir.

Kuzeydeki kabir 2.28 X 1.05 m.; güneydeki ise 3.12 X 1.07 m. ölçülerindedir. Kuzeydeki kabrin baş şahidesi dikdörtgen formda olup tepesinde iki adet küçük çukurluk vardır. Şahidenin iç yüzünde kelime-i tevhid görülmektedir.

Güneydeki kabrin baş şahidesi ise “8” şekline benzemektedir. Tepelik kısmı kalp şeklinde olup içinde “Allah” ifadesi vardır. Orjinalde kara yığma olarak inşa edilen türbe, 1996 yılındaki tamiratta beton sıva harç taşların arasına zerk edilerek sağlamlaştırılma yapılmıştır.

Paylaşın

Aksaray: Emirgazi Türbesi

Emirgazi Türbesi; Aksaray’ın Güzelyurt İlçesi, Gaziemir Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Türbe üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe bulunmamaktadır. Köyün girişindeki yamacın üzerindedir. Kısmen harap haldedir. Etrafındaki ve üzerindeki kan izlerinden yöre halkı tarafından ziyaret edilen ve adaklar sunulan bir ziyaret yeri olduğu anlaşılmaktadır. Üst örtüsü mevcut değildir. Düzgün kesme taş malzeme ile meyilli bir arazi üzerinde ve kayalık bir zemin üzerinde inşa edilmiştir.

Türbe kuzey-güney yönünden uzanan dikdörtgen bir plana sahiptir. 10.20 X 7.28 m. ebatlarındadır. Yapının güney cephesinin büyük bir kısmı yıkılmıştır. Diğer cepheleri sağlam ve sade olan yapıdaki tek hareketlilik kuzey cephenin doğusundaki yuvarlak kemerli giriş kapısıdır. Kapının kemeri, kemerin şekline uygun biçimde yan yana yerleştirilmiş küçük kare çıkıntılarla bezenmiştir. Kapının hemen üstünde profilli bir silme görülmektedir. Kuzey cephenin üst kısmında bir pencerenin olduğu kalan izlerden anlaşılmaktadır.

V.G.M.A. plana göre güney duvarında ve mihrap nişinin hemen üstünde bir pencere daha olduğu görülmesine karşın günümüzde duvarın yıkılmış olması nedeniyle mevcut değildir. İç mekan, kuzey-güney yönde uzanan dikdörtgen şeklinde olup 8.50 X 5.35 m. ölçülerindedir. Duvarlar sade olup süsleme bulunmamaktadır. Güneydoğu da dikdörtgen niş, güney duvarının ortasında ise yine dikdörtgen şeklinde içerisi sonradan moloz taş malzeme ile doldurulmuş mihrap nişi yer almaktadır. Nişin istiridye kabuğu şeklinde bezemeli kavsara bezemesi yerinde olmayıp yerde taşlar arasındadır.

Türbenin tam ortasında ise 1.41 X 1.35 m. ölçülerinde dikdörtgen planlı bir paye görülmektedir. Konyalı türbenin kemerli bir örtüye sahip olduğunu, bu örtünün yıkıldıktan sonra ahşap kirişlerle örtülü olduğunu kalan tek ahşap kirişi varlığından hareketle söylemesine karşın günümüzde üstü açıktır. Orijinal üst örtünün ne şekilde olduğu belli değildir. Türbenin içinde bir tanesi girişin hemen yanında ve kuzeybatıda, diğeri de güneydoğuda olmak üzere kimlere ait olduğu hakkında üzerinde hiçbir kayıt bulunmayan iki adet kabir görülmektedir.

 

Paylaşın

Aksaray: Hacı Gaybi Türbesi

Hacı Gaybi Türbesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Yenipınar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Türbenin üzerinde ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığın gösteren bir kitabe bulunmamaktadır. Arşiv kaynaklarında Hacı Gaybi Zaviyesi’nden bahsedilmektedir. Zaviye günümüze ulaşmamıştır. Sadece türbe mevcuttur.

Türbe, köyün dışında ve tarlalar arasında yer almaktadır. Yöre halkı yapıyı “tekke” olarak adlandırmktadır. Türbe ihata duvarıyla kuşatılmış bir bahçe içinde yer almaktadır. Türbenin karşısında eski mezarlık bulunmaktadır. Düzgün kesme taş malzemeden inşa edilen yapı köylüler tarafından ziyaret edilmektedir. Türbe iki kısımdan oluşmaktadır.

Yapı doğu-batı yönünde uzanan düzgün olmayan dörtgen bir palana sahip olup 10.35 X 5.95 m. ölçülerindedir. Cepheleri sade olup batı ve güney cephede mazgal, doğu cephede ise düz lentolu ve sivri kemerli alınlıklı bir pencere ile bir adet kapı açıklığı görülmektedir. Doğu cephedeki pencerenin sivri kemerli bir alınlığa sahipYapının çatı seviyesinde bir silme cepheleri dolanmaktadır. Kuzey cephenin ortasında iki birimin birleştiği yer bir kademelenme yapmaktadır.

Doğu cephenin kuzeyindeki düz lentolu kapıdan türbenin mescit kısmına girilmektedir. Mescit, 3.70 X 3.36 m. ölçülerinde olup doğu-batı yönünde uzanan dikdötgen bir plan sahiptir. Mekanın üzeride aynı yönde uzanan bir beşik tonozla örtülüdür. Tonoz dört adet atkı kemeri ile desteklenmektedir. Mescitteki tek hareketlilik kıble duvarındaki mihrap nişidir. Niş yarım daire şeklindedir. Kavsarası kaş kemer şeklinde düzenlenmiştir. Mescit batısındaki bütük bir sivri kemerle türbeye bağlanmaktadır.

Türbe 4.34 X 4.34 m. ölçülerinde olup kare planlıdır. Üzeri tromp geçişli bir kubbe ile örtülüdür. Kubbe dıştan kırma çatı şeklinde örtülüdür. İç mekan güney ve batı duvarlarındaki birer mazgal pencere ile aydınlatılmaktadır. Mekanın ortasında yükseltilmiş bir adet sanduka görülmektedir. Yapıyı inceleyen İbrahim Hakkı Konyalı eserinde başka bir yapıya ait resimleri Hacı Gaybi Türbesi’ne aitmiş gibi yayınlamıştır. Bu yanlış resimler şahsi arşivinde de yine Hacı Gaybi Türbesi’ne ait şeklinde kayıt altına alınmıştır.

Paylaşın

Aksaray: Hasan Baba Türbesi

Hasan Baba Türbesi; Aksaray’ın Merkez İlçesi, Hasas Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren ne bir kitabe ne de yazılı bir kayıt bulunmamaktadır. İnşaa tarzına dayanarak Anadolu Selçuklularının son devirlerinde ya da Karamanoğulları devrinde yapıldığını belirtilmektedir.

Türbeden, günümüze sadece cenazelik ya da mumyalık denilen kısım ulaşmıştır. Cenazelik girişinin ortaya çıkması üzerine yapıyı korumak amacıyla sonradan kare planlı bir mekan eklenmiştir.

Yapı kare planlı mekan tromp geçişli bir kubbeyle örtülüdür. Batı cephesinde yuvarlak kemerli iki açıklık vardır. Bunlardan kuzeydeki giriş kapısıdır. İç mekandaki dört basamaklı bir merdivenle cenazeliğe geçilmektedir. Taş ve tuğla malzemelerden inşa edilmiştir. Bu mekan günümüzde mevcut değildir.

Günümüzde, kuzeydeki sokağa açılan demir parmaklıklı bir kapıdan 11 basamaklı bir merdivenle taş malzeme ile inşa edilmiş cenazelik katına ulaşılmaktadır. Batıdaki basık kemerli kapı açıklığından cenazeliğe girilmektedir. İç mekan yaklaşık 3.44 X 3.50 m. ölçülerinde olup kare bir plana sahiptir.

Zemin ve duvarlar yarı yerine kadar ahşap, tavan ise pvc malzemelerle kaplanmıştır. Kuzeyde 2.43 X 0.66 m. ölçülerinde ve sonradan beton malzeme ile yapılmış bir kabir görülmektedir. Girişin tam karşısında ise sivri kemerli bir açıklık vardır.

Bu açıklıkla bağlantılı 1.25 m. yüksekliğinde bir havalandırma bacası irtibatlandırılmıştır. Cenazeliğin üzeri ise bir aynalı tonozla örtülmüştür. Cenazeliğin üstünde ise, sonradan sembolik bir açık türbe inşa edilmiştir.

Etrafı yaklaşık 1.00 m. yüksekliğinde kesme taş malzemeden inşa edilmiş bir duvarla çevrilmiş 4.57 X 3.52 m. ölçülerinde dikdörtgen planlıdır. Ortasında mermer malzemeden yapılmış “Hashas Baba”nın sembolik mezarı görülmektedir.

Paylaşın