Trabzon: Gökçeler Camii

Gökçeler Camii; Trabzon’un Düzköy İlçesi, Gökçeler Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı, kuzey güney yönünde eğimli bir arazide yer almaktadır. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş ve moloz taş kullanılmıştır. Yapı, kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Harim, son cemaat yeri ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır.

Orijinalinde açık olup sonradan kapatılmış olan son cemaat yerine üç adet yuvarlak kemerli cepheden giriş yapılmaktadır. Yapının dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatıdır. Minaresi kuzeybatı köşesinde bulunmaktadır. Sonradan inşa edilen minaresi iki şerefelidir. Caminin girişi son cemaat yerinden, kuzey cephesinden sağlanmaktadır.

Giriş açıklığı dikdörtgen formlu olup kenarlarda taş profillidir. Kapının üzerinde Osmanlıca Hicri 1217 (Miladi 1802/1803) tarihi yer almaktadır. Giriş kapısı çift kanatlı ve ahşaptır. Yapının cephelerinde çift sıra pencere düzeni mevcuttur. Tüm pencereler dıştan dikdörtgen formlu, tek kanatlı ve taş sövelidir. Kadınlar mahfiline, son cemaat yerinde, batı yönünde bulunan çift kollu merdiven ile çıkılmaktadır.

Mahfil iki adet taş sütun ile taşınmaktadır. Mihrap kesme taş malzemeden yapılmış olup nişlidir. Minber ve vaaz kürsüsü ahşap malzemeden yapılmış ahşap işlemelere sahiptir. İç mekânda duvarlar günümüzde beyaz boyalı olup herhangi bir süsleme bulunmamaktadır. Yapının içten üst örtüsü düz tavan olup ahşaptır. Tavan ahşap profillerle hareketlendirilip farklı renklerde boyanmıştır.

Paylaşın

Trabzon: Işıklı Burnu Feneri

Işıklı Burnu Feneri; Trabzon’un Çarşıbaşı İlçesi, Fener Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yoroz Burnu’ndaki Deniz Feneri, yazılı kaynaklara göre, 1886 yılında Fransızlar tarafından inşa edilmiştir.

Günümüzde Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olan yapı, 1916-1918 yılları arasındaki dönem hariç yapıldığı günden bu yana aktif olarak kullanılmaktadır.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak taş ve ahşap kullanılmıştır. Yapı, kuzey yönünde dairesel formlu fener ve güney yönünde diğer birimlerin bulunduğu tek katlı birimden oluşmaktadır.

Fenerin üst kısmında demir korkuluklu balkonu bulunmaktadır. Diğer birimlerin bulunduğu yapının üst örtüsü kırma çatı olup üzeri Marsilya kiremit örtülüdür.

Paylaşın

Trabzon: Fatih Camii

Fatih Camii; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Ortahisar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı, Panagia Chrysocephalos Kilisesi iken daha sonra camiye çevrildiğinde Cami-i Atik olarak adlandırılmıştır. Yapı, yazılı kaynaklara göre, M.S. 914 yılında İmparator Constantin’in bölgeyi yönetimine verdiği yeğeni Hannibalianus tarafından yaptırılmıştır. Ortahisar Mahallesi’nde, eski surlar içerisinde yer almaktadır. 1461 yılında Osmanlı’nın Trabzon’un fethinden hemen sonra camiye çevrilmiştir. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda kesme taş ve moloz taş malzeme kullanılmıştır.

Yapı, üç neflidir. Yazılı kaynaklarda camiye çevrildikten sonra yapıya birçok ekleme yapıldığı belirtilmektedir. Camiye çevrildikten hemen sonra yapıya bir mihrap ve minber eklenmiştir. Yapıda, nefler, narteks, ana apsis ve dış narteks bütünüyle caminin kapalı ibadet mekânına dönüştürülmüştür. Osmanlıdan önce eklendiği söylenen güney apsisi Hicri 1256 (Miladi 1840/1841) tarihinde Dar’ül Huffaz (Hafız Yetiştirme Okulu) olarak kullanılmıştır. Galeri katları ise kadınlar mahfiline dönüştürülmüştür.

Kuzey cephede, beşik kemerli narteks kapısı yanındaki beşik kemerli pencere ile zemin kat mihrap duvarındaki ve batı (dış narteks) zemin katın söveli, basık kemerli pencereleri ise cephelerdeki Osmanlı dönemi ekleri olarak tanımlanmaktadır.

Ayrıca, yine cephelerde bazı düzenlemeler yapılmış ve orta nef apsisindeki sövesiz, beşik kemerli geniş pencereler aynı formda küçültülmüş, ortadaki pencere ise hem küçültülmüş hem de zemin hizasına kadar indirilmiştir. Kuzey portalinin batı ucuna minare eklenmiştir. Minare tek şerefelidir. Bugün mevcut olmamakla birlikte, yapının içerisinde yer alan odanın Trabzon Valisi Hazinedarzade Abdullah Paşa’nın kardeşi tarafından kütüphaneye dönüştürüldüğü kitabesinden anlaşılmaktadır.

Yine caminin kuzey cephesinde bir medrese ile son cemaat mahfilinin doğusunda bir odanın önceleri sıbyan mektebi olarak kullanıldığı daha sonra su deposu yapıldığı anlaşılmaktadır. Günümüzdeki giriş kuzey cephesinde bulunmaktadır. Giriş ortada geniş yanlarda dar üç yuvarlak kemerli açıklıktan sağlanmaktadır. Yapı cephelerinde yuvarlak kemerli ve dikdörtgen formlu farklı boyutta pencereler bulunmaktadır. Yapının dıştan üst örtüsü kırma çatıdır. Çatı malzemesi Alaturka kiremittir.

Paylaşın

Trabzon: Beşikdüzü, Eski Camii

Eski Camii; Trabzon’un Beşikdüzü İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Yapı, kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Yapı, harim, son cemaat yeri ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Son cemaat yeri açıktır. Son cemaat yeri kuzey cephesinde, dört adet sütun ile dört yuvarlak kemerli düzene sahiptir. Son cemaat yerinin üzeri üç adet küçük kubbe ile örtülmüştür.

Son cemaat yerine dairesel taş merdiven ile çıkılmaktadır. Yapının dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatıdır. Minaresi kuzeybatı köşesinde bulunmaktadır ve tek şerefelidir. Yapının cephelerinde tek sıra pencere düzeni mevcuttur. Tüm pencereler sivri kemerli olup, tek kanatlı ve ahşaptır. Pencereler yuvarlak sağır kemerler içerisinde yer almaktadır. Caminin harim girişi kuzey cephesinde yer almaktadır.

Giriş kapısı basık kemerli çift kanatlı ve ahşaptır. Kapının dikdörtgen formlu çerçevesi bulunmaktadır. Kadınlar mahfiline, son cemaat yerinden, batıda bulunan tek kollu merdiven ile çıkılmaktadır. Mahfil iki adet sütun ile taşınmaktadır. Mihrap kesme taş malzemeden yapılmış olup mukarnaslıdır. Muharnas kısmı sonradan boyanmıştır. Mihrabın üzerindeki alınlıkta madalyon ve farklı motiflerde kabartmalar mevcuttur.

Minber ve vaaz kürsüsü de ahşap malzemeden yapılmıştır. Her ikisi de sadedir ve özgün değildir. Yapının iç mekân duvarları beyaz günümüzde boyalı olup beden duvarlarında ve kubbe içlerinde kalem işi bezemeler bulunmaktadır. İçten üst örtüsü ortada dört adet sütuna oturan büyük bir kubbe ve kadınlar mahfilinin üstüne denk gelen kısımda üç adet küçük kubbeden oluşmaktadır.

Paylaşın

Trabzon: Erdoğdu Bey Camii

Erdoğdu Bey Camii; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Erdoğdu Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yazılı kaynaklara göre, Erdoğdu Camii’nin yerinde daha önceden kare planlı bir mescit bulunmaktaydı. Vakfı olmadığı için harap olan ilk yapının yerine Erdoğdu Bey adında bir hayır sahibi tarafından günümüzdeki cami inşa ettirilmiştir. Mihrabı üzerinde yer alan kitabesine göre, Hicri 1317 (Miladi 1899/1900) tarihinde onarım görmüştür. Yapının Hicri 985 (Miladi 1577/1578) tarihinde inşa ettirildiği ileri sürülmektedir. Yapı, avlu içerisinde yer almaktadır ve avlu kapı açıklığı yuvarlak kemerlidir.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda kesme taş ve kaba yonu taş malzeme kullanılmıştır. Yapı, harim, son cemaat yeri ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Son cemaat yeri kuzey yönden açık olup, buraya dört basamaklı dairesel taş merdivenden çıkılmaktadır. Yapı doğu batı doğrultusunda dikdörtgen formludur. Camiye kuzey cephesinden giriş sağlanmaktadır. Yapının ahşap giriş kapısı çift kanatlıdır ve çerçevesi kesme taştan basık kemerlidir.

Yapının tüm cephelerinde çift sıra pencere bulunmaktadır. Cephelerde alt sıra pencereler dikdörtgen formlu üst sıra pencereler yuvarlak kemerlidir. Ahşap pencereleri çift kanatlıdır. Caminin minaresi sonradan yapılmış olup inşasında kesme taş ve tuğla malzeme kullanılmıştır. Minaresi tek şerefelidir. İç mekânda duvarlar günümüzde sıvalı ve beyaz boyalıdır. Duvarlarda süsleme olmayıp iç mekân oldukça sadedir. Kadınlar mahfiline girişin batısında bulunan tek kollu merdiven ile ulaşılmaktadır.

Mahfil dört adet ahşap sütun ile taşınmaktadır. Mihrap mukarnaslı olup üzeri günümüzde boyalıdır. Mihrap ile çerçeve silmesi arasındaki alınlıkta bitkisel motifli süslemeler bulunmaktadır. Minber ve vaaz kürsüsü sonradan eklenmiştir. Minber ve vaaz kürsüsü ahşap malzemeden yapılmış olup vaaz kürsüsü beyaza boyanmıştır. Yapının içten üst örtüsü düz tavan olup ahşap malzemeden yapılmıştır. Yapının dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatıdır. Çatı malzemesi Alaturka kiremittir.

Paylaşın

Trabzon: Emir Mehmet Türbesi

Emir Mehmet Türbesi; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, İnönü Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı, kitabesine göre, Hicri 930 (Miladi 1523/1524) tarihinde yaptırılmıştır. Yapı, Gülbaharhatun Mahallesi, Kavak Meydanı’nda yer almaktadır. Türbe içerisinde iki sanduka bulunmaktadır. Bu sandukalardan birinin 1523-1524 yılları arasında Trabzon valiliği yapan Emir Mehmet’e, diğerinin ise 1877’de buraya defnedilen Hatuncuk Tekkesi şeyhlerinden, Osman Baba’ya ait olduğu bilinmektedir.

Türbe kesme taş malzeme ile yığma sistemde inşa edilmiştir. Sekizgen planlı yapının üzeri sekizgen bir kasnak üzerine oturtulmuş kubbe ile örtülüdür. Yapıya ait eski fotoğraflara göre özgün biçiminde, bugün sekizgen kasnak mevcut olmayıp, kubbe piramidal olarak yükselmektedir. Saçak ve kubbe etekleri yivli ve kademelidir. Yapının girişi kuzeybatı cephesinde yer almaktadır.

Giriş, sivri kemerli niş içinde yer alan basık kemerli açıklıktan sağlanmaktadır. Girişin üstünde dört satır şeklinde yazılmış olan kitabesi yer almaktadır. Yapının tek cephesinde sivri kemer çerçeveli, demir korkuluklu ve dikdörtgen formlu pencere yer almaktadır. Pencere ahşap ve çift kanatlıdır. İç mekân kubbe hizasına kadar kireç harçlı düz sıva ile sıvanmış olup içi son derece sadedir.

Paylaşın

Trabzon: Duygulu Camii

Duygulu Camii; Trabzon’un Beşikdüzü İlçesi, Duygulu Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı, kuzey güney yönünde hafif eğimli bir arazide yer almaktadır. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş ve moloz taş kullanılmıştır. Resmi tabelasında 1846 yılında yapıldığı yazılıdır. Yapı, kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Harim, son cemaat yeri ve kadınlar mahfilinden oluşan yapının son cemaat yeri açıktır.

Son cemaat yeri kuzey cephesinde, üç adet sütun ile bölümlere ayrılmıştır. Sütunlar çatı saçağıyla birleşmektedir. Yapının dıştan üst örtüsü kırma çatıdır. Çatı günümüzde sac malzeme ile kaplanmıştır. Yapının minaresi bulunmamaktadır. Yapının cephelerinde tek sıra pencere düzeni mevcuttur. Güney, kuzey ve doğu cephelerinde ikişer adet, batı cephesinde ise bir adet pencere bulunmaktadır.

Güney ve doğu cephelerindeki pencereleri kaş kemerli olup diğer pencereler dikdörtgen formludur. Tüm pencereler çift kanatlı ve ahşaptır. Caminin girişi kuzey cephesinde yer almaktadır. Giriş kapısı, yuvarlak kemerli, çift kanatlı ve ahşaptır. Kadınlar mahfiline, harimden, batı yönünde bulunan tek kollu, ahşap merdiven ile çıkılmaktadır. Mahfil iki adet ahşap dikme ile taşınmaktadır. Mihrap kesme taş malzemeden yapılmış olup çevresinde dikdörtgen formda çerçevesi bulunmaktadır.

Mihrap ve çerçeve, taş işlemelere sahiptir. Minber ve vaaz kürsüsü taş malzemeden yapılmıştır ve farklı motiflerle süslenmiştir. Yapının iç mekân duvarları günümüzde beyaz boyalı olup tüm beden duvarlarında farklı yoğun kalem işi süslemeler bulunmaktadır. Ayrıca kadınlar mahfili çıkmasında ve döşemesinde ahşap işçiliği görülmektedir. İçten üst örtüsü düz tavanlıdır. Tavan ahşap malzemeden yapılmış olup çizgisel olarak hareketlendirilmiştir.

Paylaşın

Trabzon: Dürbinar Camii

Dürbinar Camii; Trabzon’un Akçaabat İlçesi, Dürbinar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Hafif eğimli bir arazide bulunan yapı, kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Yapı, harim, son cemaat yeri ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Son cemaat yeri açıktır ve kuzey cephesinde, dört adet sütun ile üç yuvarlak kemerli bir düzene sahiptir.

Caminin harim girişi kuzey cephesinde yer almaktadır. Ana giriş kapısı yuvarlak kemerli çift kanatlı ve ahşaptır. Kapının iki kademeli yuvarlak kemerli ve kesme taş sövesi bulunmaktadır. Yapının dıştan üst örtüsü kırma çatı olup içten üst örtüsü düz tavandır. Minaresi kuzeydoğu köşesinde bulunmaktadır ve iki şerefelidir. Yapının cephelerinde çift sıra pencere düzeni mevcuttur.

Alt sıra pencereler, üst sıra pencerelere oranla daha küçük boyutludur. Tüm pencereler basık kemerli olup, çift kanatlı ve ahşaptır. Pencereler demir korkuluklarla kaplanmıştır. Kadınlar mahfiline, harimden giriş kapısının doğusunda bulunan iki kollu, ahşap merdiven ile çıkılmaktadır. Kadınlar mahfili iki adet ahşap dikme ile taşınmaktadır. Mihrap kesme taş malzemeden yapılmış olup mukarnaslıdır.

Mihrabın çevresinde dikdörtgen formda dişli silme dönmektedir. Minber ve vaaz kürsüsü de ahşap malzemeden yapılmıştır. Her ikisi de sadedir ve minber sonradan eklenmiştir. Yapının iç mekân duvarları beyaz boyalı olup pencerelerin çevresinde ve beden duvarların bir kısmında kalem işi bezemeler mevcuttur.

Paylaşın

Trabzon: Doğancı Camii

Doğancı Camii; Trabzon’un Şalpazarı İlçesi, Doğancı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı, kuzey güney yönünde eğimli bir arazide yer almaktadır. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş ve kaba yonu taşı kullanılmıştır. Harim giriş kapısının yanında Hicri 1288 (Miladi 1871/1872) tarihi yer almaktadır. Kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlı olan yapı, son cemaat yeri, harim ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır.

Son cemaat yeri sonradan eklenmiştir ve girişi kuzey cephesinde bulunmaktadır. Giriş kapısı basık kemerli tek kanatlı ve demirdir. Yapının dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatıdır. Çift şerefeli minaresi kuzeybatı köşesinde bulunmaktadır. Yapının cephelerinde çift sıra pencere düzeni mevcuttur. Doğu ve batı cephelerde beş adet, güney cephesinde dört adet pencere bulunmaktadır.

Pencereler dikdörtgen formlu, tek kanatlı ve demir parmaklıklıdır. Caminin harim girişi, kuzey cephesinde, son cemaat yerinde yer almaktadır. Giriş kapısı basık kemerli, tek kanatlı ve ahşaptır. Basık kemerinin kilit taşında taş işleme bulunmaktadır. Kadınlar mahfiline, harimden giriş kapısının doğusunda bulunan tek kollu, ahşap merdiven ile çıkılmaktadır. Mahfil beş adet ahşap dikme ile taşınmaktadır. Mihrap kesme taş malzemeden yapılmış olup mukarnaslıdır. Mihrabın çevresinde dikdörtgen çerçevesi bulunmaktadır.

Mihrap, farklı motiflerde yoğun kalem işi bezemelere sahiptir. Minberi ahşap, vaaz kürsüsü taş malzemeden yapılmıştır. Her ikisi de yoğun kalem işi bezemelere sahiptir. İçten ahşap üst örtüsü düz tavanlıdır. Tavan göbeği çokgen formludur. Ahşap tavanın tamamı, renkli ve bezemelidir. Tavan ve mahfil katında yer alan işçiliği dikkat çekicidir. İç mekân duvarları sıvalı ve boyalı olup tüm duvarlar farklı motiflerde kalem işi bezemelerle süslenmiştir.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Paylaşın

Trabzon: Değirmendere Köprüsü

Değirmendere Köprüsü; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Sanayi Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı, Değirmendere üzerinde bulunmaktadır. Yapı, yazılı kaynaklara göre, meydana gelen sel felaketinden dolayı yıkılan köprünün yerine, 1891 yılında, Nemlizadeler tarafından yaptırılmıştır.

Yapının projesi Trabzon Belediyesi Başmühendisi Isodor de Sulima Ralsnonomy tarafından çizilmiştir. Yapı, doğu batı doğrultusunda uzanmaktadır. Kâgir olarak inşa edilen köprü, beş mesnetli, dört gözlü ve basık kemerlidir.

Köprünün üç gözü birbirine eşitken, dördüncü gözü diğerlerine göre daha küçük ölçeklidir. Köprünün batı yönüne ayrıca tahliye kemeri de eklenmiştir.

Köprüde malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Köprü üzerinden araç yolu geçirilmesi nedeniyle tabliyesi yükseltilmiş ve korkulukları yenilenmiştir.

Paylaşın