Hamas’ın başlattığı Filistin – İsrail savaşında bir buçuk ay geride kalırken, Lübnan devlet ajansı, İsrail’in ülkenin güneyine düzenlediği hava saldırısında 3 kişinin öldüğünü duyurdu. Yaşamını yitirenlerin ikisinin gazeteci ve birinin de sivil olduğu kaydedildi. 

Bu son olayla birlikte Filistin – İsrail savaşında hayatını kaybeden gazetecilerin sayısı 50’yi geçti. Gazetecileri Koruma Komitesi, 19 Kasım tarihinde yaptığı açıklamada Filistin – İsrail savaşında savaşında hayatını kaybeden gazetecilerin sayısının 48’e çıktığını duyurmuştu.

Komite, hayatını kaybeden gazetecilerin 43’ünün Filistinli, dördünün İsrailli ve birinin Lübnanlı olduğunu bildirmişti.

Lübnan Başbakanı Necip Mikati, gazetecilere yönelik saldırıdan İsrail’i sorumlu tutarken saldırının İsrail’in basını susturma girişimi olduğunu savundu. Mikati, “Bu saldırı İsrail’in suçlarının sınır tanımadığını ve İsrail’in suçlarını ve saldırılarını haber yapan basını susturmayı hedeflediğini gösteriyor” şeklinde konuştu. İsrail ordusu olayın detaylarının araştırıldığını duyurdu.

İsrail ile Hizbullah arasında çatışmaların yaşandığı İsrail – Lübnan sınırının Lübnan tarafında, 13 Ekim’de de bir gazeteci grubunun vurulduğu İsrail saldırısında Reuters kameramanı İssam Abdallah hayatını kaybederken biri ağır, altı gazeteci yaralanmıştı.

RSF’nin olay yerinde canlı çekilen görüntüler üzerinde yaptığı inceleme, görgü tanığı ifadeleri ve balistik uzmanlarının analizlerine dayandırdığı araştırmanın bulguları kamuoyuyla paylaşılmış, medya mensuplarının bölgedeki varlıklarının bilindiği ve üzerlerinde “Press” yazılı yelek ve kaskların bulunduğuna vurgu yapılmıştı.

Raporda, İsrail ordusunun gazetecileri Hizbullah militanı sanarak yanlışlıkla hedef almasının da mümkün görünmediği kaydedilmişti.

13 Ekim’deki saldırıdan dört gün önce, 9 Ekim’de Al Jazeera televizyonuna çalışan gazeteciler de Lübnan’ın güneyinde Dahayra köyünde benzer bir saldırıya hedef olmuştu. RSF’e konuşan görgü tanığı gazeteciler, üzerinde ‘Press’ yazılı araçları yakınına bir bomba düştüğünü, saldırıdan önce üzerlerinde bir İsrail helikopterinin uçtuğunu anlatmıştı.

Hamas: İsrail ile ateşkes anlaşmasına yakınız

Gazze’de yönetimi elinde bulunduran Hamas, İsrail ile ateşkes anlaşmasına yakın olduklarını bildirdi. Hamas lideri İsmail Haniye, yardımcısı aracılığı ile yaptığı açıklamada, Tel Aviv ile ateşkes anlaşmasına “ulaşmaya yakın” olduklarını, cevaplarını da bu konuda ara buluculuk yapan Katar’a ilettiklerini belirtti.

Filistinli grubun siyasi büro üyesi ve Haniye’nin yardımcısı İzzet el Rişk, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna verdiği demeçte, “Artık top Katar’da. İsrail ile beklenen ateşkes anlaşmasını Katarlı ara bulucular duyuracaklar. Anlaşmanın detayları ilerleyen saatlerde açıklanacak.” ifadelerini kullandı.

“Gazze’de sağlık trajedisi yaklaşıyor”

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) İsrail ablukası altında bulunan Gazze’de ‘gerçek bir sağlık trajedisinin’ yaklaşmakta olduğu konusunda uyardı.

UNICEF sözcüsü James Elder, Cenevre’de salı günü düzenlediği basın toplantısında  abluka nedeniyle yakıt ve su kıtlığı yaşanan Gazze’de salgın hastalık riskine dikkat çekti. “Yeterli yakıt yoksa, sanitasyon hizmetlerinin çöktüğünü göreceğiz” diyen UNICEF sözcüsü Elder, durumu ‘gerçek bir trajedi’ olarak niteledi.

“İsrailli rehineler için müzakereler son aşamada”

Katar, Hamas’ın 7 Ekim saldırısında kaçırdığı İsrailli rehinelerin serbest bırakılması için yapılan görüşmelerde ‘son aşamaya’ gelindiğini açıkladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da rehinelerin dönüşleri için yapılan görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini ifade etti.

Hamas’ın 7 Ekim saldırısında alıkoyduğu yaklaşık 240 İsrailli rehinenin serbest bırakılması için Katar arabuluculuğunda yapılan görüşmeler sürüyor. İsrail’in Gazze saldırıları sürerken  Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majed Al-Ansari, “Hiçbir zaman bir anlaşmaya bu kadar yaklaşmamıştık” diyerek  müzakerelerin “son aşamaya” ulaştığını ifade etti.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ‘uluslararası barış konferansı’ çağrısı yaptı

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, İsrail ile Hamas arasında yaklaşık 2 aydır süren savaşın sonlandırılması için uluslararası barış konferansı düzenlenmesi çağrısında bulundu. Çevrimiçi düzenlenen BRICS ülkeleri zirvesinde salı günü konuşan Şi, Filistin sorununa kalıcı çözüm bulunmadan Orta Doğu’da barışın tesis edilemeyeceğini ifade etti.

Rehinelerin serbest bırakılması ve sivillere yönelik şiddetin son bulmasını isteyen Şi, acil ateşkes ilan edilmesini talep etti. Çin Başkanı Şi, barış konferansı düzenlenmesi için uluslararası organizasyonlara çağrı yaptı.

Anlaşmanın içeriği

AFP, çatışmaların beş günlüğüne durdurulmasını içeren anlaşma kapsamında 50 ile 100 arasındaki İsrailli ve yabancı rehinenin serbest bırakılacağını, bu kişiler arasında askeri personel bulunmayacağını bildirdi.

Ajans, karşılığında da aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu yaklaşık 300 Filistinlinin İsrail’deki cezaevlerinden salıverileceğini belirtti. Hamas ve İslami Cihad kaynaklarına göre, anlaşma uyarınca 300 tır gıda ve tıbbi yardımın da Gazze’ye girmesine izin verilecek.

Reuters’a konuşan, İsrail-Hamas görüşmelerine ilişkin bilgi sahibi bir kaynak, Gazze’deki rehinelerin serbest bırakılması ve çatışmalara ara verilmesini öngören anlaşmaya yönelik görüşmelerin ‘nihai aşamalarında’ olduğunu söyledi. Kaynak, görüşmelerde sonuca varmaya ‘hiç olmadıkları kadar yakın olduklarını’ söyledi.

Kaynağın paylaştığı bilgilere göre, anlaşma, tarafların uzlaşmasıyla hayata geçirilmesi durumunda, Hamas’ın elindeki yaklaşık 50 rehineye karşılık İsrail’de hapishanelerde bulunan kadın ve çocukların serbest bırakılmasını da sağlayacak.

Gazze’de can kaybı 13 bini aştı

İsrail’in Gazze’ye düzenlediği saldırılarda ise çoğu sivil ve çocuk, 13 bin 300’den fazla Filistinli öldürüldü. Altı haftadır İsrail ablukası altındaki Gazze Şeridi’nde yaşanan su, gıda, ilaç ve yakıt sıkıntısı da giderek büyüyor.

“Gazze’deki Filistinlileri Batı ülkeleri alsın”

İsrail İstihbarat Bakanı, Gazze’de savaş nedeniyle evlerinden ayrılmak zorunda kalan Filistinlileri Batı ülkelerinin alması önerisini getirdi. Gila Gamliel, söz konusu öneriyi Jerusalem Post gazetesine yazdığı yazıda ortaya koydu.

Haaretz gazetesinde yer alan habere göre, İsrail’in Washington Büyükelçiliği Amerikalı gazetecilere bu yazı ile ilgili bir açıklama yaptı. Büyükelçilik açıklamasında söz konusu önerinin hükümetin görüşü olmadığı vurgulanıyor.

Açıklamada, Bakan Gila Gamliel’in savaş kabinesi üyesi olmadığı bu nedenle “karar verme süreçlerinin de dışında olduğu” savunuldu.

Hamas’ın askeri kanadı Kassam Tugaylarının Aksa Tufanı operasyonu sonrası başlayan Filistin – İsrail savaşında 45. gün geride kalırken, Gazze’de İsrail saldırıları sonucu hayatını kaybedenlerin sayısı 13 bini aştı.

Haber Merkezi / Gazze’deki Filistin Sağlık Bakanlığı, hayatını kaybedenlerden 5 bin 500’ünün çocuk, 3 bin 500’ünün kadın olduğunu belirtti.

Bakanlık, 30 binden fazla yaralının olduğu, yaralıların yüzde 75’inin kadınlar ve çocuklar oluşturduğunu vurguladı. Bakanlık ayrıca, 6.000’den fazla kişinin de kayıp olduğu bildirildi.

Birleşmiş Milletler İnsani  Yardım Ofisi (OCHA), Gazze’deki mevcut insani durumu belirten kısa bir rapor yayınladı. OCHA, Gazze’deki tüm konutların en az yüzde 45’inin yıkıldığını veya hasar gördüğünü açıkladı.

Ateşkes çalışmaları

Katar Dışişleri Bakanı Al Sani, Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ile başkent Doha’da basın toplantısı düzenledi. AB yetkilisi Borrell ile Gazze’de ateşkesin sağlanmasını ele aldıklarını belirten Al Sani, görüşmede ayrıca “Gazze’de gerçekleşen soykırım, aç bırakma ve zorla yerinden etme” gibi uygulamaları da görüştüklerini söyledi.

Savaşın durmasının yardımların girişi için insani koridorların açılmasının önemine işaret eden Al Sani, “Önceliklerimizin başında, derhal ateşkes, Gazze Şeridi’ne yönelik tüm intikam ve ayrım gözetmeyen saldırılar, soykırım, açlık ve zorla yerinden etme uygulamalarının sona ermesi ve Gazze’ye uzun yıllardır uygulanan haksız kuşatmanın son bulmasıdır.” dedi.

Hamas ile İsrail arasındaki esir takasının yakında olacağına işaret eden Al Sani, “Hamas ile İsrail arasında bir esir takası için önümüzde sadece küçük zorluklar kaldı.” diye konuştu.

Al Sani, Gazze’ye uygulanan ablukanın kırılması ve burada tutulan İsrailli rehineler konusunu da ele aldıklarını aktararak, uluslararası topluma İsrail’in Gazze’de işlediği katliamlara karşı bir duruş sergileme çağrısı yaptı.

İsrail ordusunun abluka altında tuttuğu Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarını yaklaşık bir buçuk aydır sürdürdüğünü vurgulayan Al Sani, uluslararası toplumun durdurmaktan aciz kaldığı söz konusu saldırıların Gazze’de yol açtığı insani, ahlaki ve hukuki felaketin büyümeye devam ettiğine dikkati çekti.

Filistin Yönetimi, Suudi Arabistan, Mısır, Endonezya ve Ürdün dışişleri bakanlarından oluşan bir heyeti Pekin’de ağırlayan Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, “Orta Doğu’da barışı mümkün olan en kısa sürede yeniden tesis etmek için birlikte çalışalım. Uluslararası toplum acilen harekete geçmeli ve bu trajedinin yayılmasını önlemek için etkili tedbirler almalı” dedi.

Pekin’in “Arap ve Müslüman ülkelerin iyi bir dostu ve kardeşi” olduğunu belirten Yi, aralarında İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri’nin de bulunduğu delegelere “Gazze’de insani bir felaket yaşanıyor. Gazze’deki durum dünyadaki tüm ülkeleri etkilemekte, insanlığın doğru ve yanlış anlayışını sorgulamaktadır” diye konuştu.

Yi, “Arap ve Müslüman ülkelerin meşru haklarını ve çıkarlarını her zaman kararlılıkla savunduk ve Filistin halkının meşru ulusal haklarını ve çıkarlarını geri kazanma çabalarını her zaman kararlılıkla destekledik. Çin bu ihtilafta adalet ve hakkaniyetin yanında yer almaktadır.” ifadelerini kullandı.

İsrail Başbakanı Netanyahu’dan sansür hazırlığı

Öte yandan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun ‘savaş kabinesi’ oturumlarında yapılan görüşmelerin basına sızmasına karşı harekete geçmeye hazırlandığı iddia edildi.

The Jerusalem Post’un haberine göre, Netanyahu’nun kararı, 7 Ekim’den bu yana süren çatışmalar sırasında basına yansıyan ve hükümet içindeki tartışmalara işaret eden haberlerin ardından geldi. N12 kanalının 19 Kasım’da kabine toplantısında konuşulanlardan aktardığına göre, Netanyahu, yeni bir yasal düzenleme yaparak kabine toplantılarından basına yansıyan konuşma ve tartışmaların yayınlanmasını sansürlemeye hazırlanıyor.

Bu süreçte basına yansıyan haberler, Ulusal Birlik partisinden Knesset (Meclis) üyesi Gadi Eisenkot’un faşist Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotriç ile tartışmalarını ortaya koymuştu.

Bu haberlerden birine göre, Eisenkot, uluslararası savaş hukukuna göre Gazze’den kimin sorumlu olduğunu sormuştu. Ben-Gvir bu soruya, “Şunu keser misin? Uluslararası hukuka ilişkin üç açıklaman var. Neden devam ediyorsun?” yanıtını vermişti. Buna karşılık, Eisenkot, Ben-Gvir’e susmasını söylemiş ve onunla konuşmadığını belirtmişti.

Başka bir habere göre de Eisenkot rehinelerin serbest bırakılmasının sağlanmasının ‘savaşın ana amacı’ olmadığını söylemiş, Smotriç buna tepki göstermişti. Maliye Bakanı, “Yine bunu söylüyorsun” demiş, Başbakan Netanyahu ise “Karar verdiğimiz şey bu değil. Ana amaç bu değil. Amaç Hamas’ı yenilgiye uğratmak” diye konuşmuştu.

Savaş kabinesinin görüşmelerinden İsrail basınına sızdırılan bir diğer konuşma ise Gazze’ye insani yardım olarak yakıt gönderilmesi ile ilgiliydi. Smotriç, Ben-Gvier, Enerji Bakanı Israel Katz, Ulaştırma Bakanı Miri Regev ve devlet bakanları Gideon Sa’ar ve Benny Gantz’ın Gazze’ye yakıt geçişine izin verilmesine itirazları üzerine, Netanyahu, bunun ‘ABD’den gelen yardımın devamı için gerekli olduğunu’ söylemişti.