3 Alışkanlık Demansı 13 Yıl Geciktirebilir
ABD’de 12 binden fazla kişi üzerinde 26 yıl boyunca yürütülen kapsamlı bir araştırma, orta yaşta yüksek tansiyon ve diyabetten korunmanın, sigara kullanmamanın ise demans riskini önemli ölçüde geciktirdiğini ortaya koydu.
Haber Merkezi / Uzmanlara göre bu üç temel yaşam tarzı tercihi, bireylerin demanssız geçirdiği yaşam süresini ortalama 13 yıl uzatabiliyor.
Orta yaşta alınan basit ancak etkili sağlık önlemleri, ilerleyen yaşlarda beyin sağlığını korumada kritik rol oynuyor. Neurology dergisinde yayımlanan yeni araştırma, 45-65 yaş arasında normal tansiyona sahip olmanın, diyabet gelişimini önlemenin ve sigara kullanmamanın demans (bunama) riskini önemli ölçüde ertelediğini gösterdi.
Araştırmanın kıdemli yazarı, New York Üniversitesi (NYU) Langone Health bünyesindeki Optimal Yaşlanma Enstitüsü Direktörü Dr. Josef Coresh, elde edilen bulguların orta yaşta alınacak önlemlerin uzun vadeli etkisini ortaya koyduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bulgularımız, insanların beyin sağlığını 10 yıldan daha uzun süre koruyabilmeleri için orta yaş döneminde bu üç temel risk faktöründen aktif olarak kaçınmaları gerektiğini gösteriyor.”
12 Binden Fazla Kişi 26 Yıl Boyunca Takip Edildi
Araştırmaya, başlangıçta ortalama 55 yaşında olan ve demans tanısı bulunmayan 12 bin 409 kişi dahil edildi. Katılımcılar yaklaşık 26 yıl boyunca takip edilirken; yüksek tansiyon, diyabet ve sigara kullanımı açısından düzenli olarak değerlendirildi.
Takip sürecinde 3 bin 8 kişiye demans tanısı konulurken, 5 bin 238 kişi ise demans gelişmeden yaşamını yitirdi.
Araştırmanın sonuçları, söz konusu üç risk faktörünün hiçbirine sahip olmayan bireylerin, üç risk faktörünü de taşıyanlara kıyasla yaklaşık 13 yıl daha uzun süre demans geliştirmeden yaşayabildiğini ortaya koydu.
Üç risk faktöründen hiçbirine sahip olmayan bireylerde 55 yaşından sonra demanssız geçirilen ortalama yaşam süresi 30,1 yıl olarak hesaplandı. Bu süre, tek risk faktörü bulunanlarda 26,3 yıla, iki risk faktörü bulunanlarda 21 yıla, üç risk faktörünün tamamını taşıyanlarda ise 17,1 yıla kadar geriledi.
Araştırmacılar, yüksek tansiyon, diyabet ve sigara kullanımının damar yapısını olumsuz etkileyerek beyin dokusunda zamanla kalıcı hasarlara yol açabileceğine dikkat çekti. Bu nedenle özellikle orta yaşta yapılacak düzenli sağlık kontrolleri ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesinin büyük önem taşıdığı vurgulandı.
Çalışmada ayrıca, risk faktörlerinden bağımsız olarak kadınların erkeklere kıyasla demans gelişmeden daha uzun süre yaşayabildiği de belirlendi.
“Kalp Sağlığını Korumak Beyni de Koruyor”
Araştırmayı değerlendiren Dr. Jacqui Hanley, çalışmanın yalnızca demans riskini değil, insanların demans olmadan ne kadar yaşayabileceğine de ışık tuttuğunu belirtti.
Hanley, şu ifadeleri kullandı: “Bu araştırma, yalnızca demans geliştirme olasılığına odaklanmak yerine insanların en çok merak ettiği ‘Demans gelişmeden ne kadar yaşayabiliriz?’ sorusuna yanıt veriyor. Bulgular, kalp sağlığını korumanın beyin sağlığı açısından neden bu kadar önemli olduğunu açık biçimde ortaya koyuyor. Fiziksel olarak aktif kalmak, sigarayı bırakmak, tansiyon ve kan şekerini kontrol altında tutmak, zihinsel sağlığımızı korumak için atabileceğimiz en önemli adımlar arasında yer alıyor.”
Uzmanlar, demansın yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olmadığını, sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla riskin önemli ölçüde azaltılabileceğini vurgularken; özellikle orta yaşta yapılacak yaşam tarzı değişikliklerinin ilerleyen yıllarda hem yaşam kalitesini hem de bilişsel sağlığı korumada belirleyici rol oynadığına dikkat çekiyor.
