Denizli: Kızılcabölük, Dere Camii

Dere Camii; Denizli’nin Tavas İlçesi, Kızılcabölük (Kasabası) Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Cami, kare planlı, dıştan kiremit kaplı, kırma bir çatı ile örtülüdür. İçten ahşap tavanlıdır. Güney, kuzey ve doğu cephede iki sıra halinde, batıda ise bir tek yerleştirilmiş basit dikdörtgen açıklık şeklinde düzenlenmiş, ahşap doğramalı pencerelerle aydınlanmaktadır.

Yapının çatısı dışa taşarak geniş saçaklar oluşturmuştur. Son cemaat mahalli sonradan örülerek kapatılmıştır. Bahçe içindeki yapının kuzey cephesi avluya bakmaktadır. Diğer cephelerden yol geçmektedir. Harime son cemaat içindeki ahşap iki kanatlı kapıdan girilmektedir. Ahşap kapı kanatları, içleri işli dikdörtgen panolardan oluşmuştur. Ahşap kadınlar mahfili iki katlı olup, ahşap direkler ile taşınmaktadır.

Ahşap direkler birbirine kemerler ile bağlanmaktadır. Yığma tarzda inşa edilen yapı, içten ve dıştan sıvalıdır. Bu nedenle malzeme belirlenememiştir. Kuzey cephede alt sıradaki pencereler içten basık kemerlidir. Yeni yapılmış olan minare taş malzeme ile inşa edilmiş, camiye göre oldukça yüksektir. Silindirik gövdelidir. Şerefe altı süslüdür. Konik bir külahla örtülüdür.

Paylaşın

Denizli: Dedeli Camii

Dedeli Camii; Denizli’nin Tavas İlçesi, Orta Mahalle sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Cami, kare planlı ve tek katlı bir yapıdır. İçerisinde ahşap sütunlar üzerine oturtulmuş mahfili vardır. Sütunlar arası geçiş Bağdadi kemerlerle sağlanmıştır.

Harimin süslemeli bir tavan göbeği vardır ve kalem işi süslemelere sahiptir. Alçı süslemeli mihrabı vardır. Harim duvarları kalem işi süslemelidir. Yapı, zaman içinde bir takım onarımlar geçirmiştir.

Paylaşın

Denizli: Solmaz Çarşı Camii

Solmaz Çarşı Camii; Denizli’nin Tavas İlçesi, Solmaz (Kasabası) Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Camii; kırma çatılıdır. Harim kısmında mihrabı, ahşap tavanı, işlemeli tavan göbeği ile döneminin özelliklerini yansıtan bir camidir. Harimde ahşap ayakların taşıdığı kemerler üzerinde kadınlar mahfili yer almaktadır.

Camiye giriş kapısının üzerinde eski yazı bulunmaktadır. Cami pencereleri dikdörtgen formlu olup, zaman içinde bazıları alüminyum doğrama ile değiştirilmiştir.

Caminin sağ köşesinde, kübik kaideli silindirik gövdeli minaresi yer almaktadır. Bahçesinde yer alan haziresinde iki eski mezar bulunmakta olup, 1242 ve 1244 tarihlidir. Ayrıca cami bahçesinde yer yer devşirme taşlar görülmüştür.

Paylaşın

Denizli: Avdan Eski Camii

Avdan Eski Cami; Denizli’nin Tavas İlçesine bağlı Avdan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Avdan Eski Camii, ahşap direkli, kare planlı, ahşap tavanlı, çatısı alaturka kiremitli örtülü bir camidir. Cami girişinin hemen yanındaki hazirede, cami girişinin sağında merdivenle inilen türbenin ahşap çift kanatlı kapısı bulunmakta olup, içinde bir adet sanduka vardır. Türbenin üzeri kubbe ile örtülüdür.

Kubbenin ortasında bir adet sarık motifi bulunmaktadır. Cami ve türbesinin dış duvarlarında bol miktarda devşirme malzeme kullanılmıştır. Ayrıca bahçedeki hazirede eski mezar taşları yer almaktadır. Cami ve türbe, yeni yapılan cami aynı bahçe içinde bulunmakta olup, eski cami şu anda kullanılmamaktadır. Türbe halen ziyarete açıktır.

Paylaşın

Denizli: Aydoğdu Camii

Aydoğdu Camii; Denizli’nin Tavas İlçesi, Aydoğdu (Köyü) Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Cami; ahşap hatıllı, moloz taş duvarlı olarak yapılmıştır. Kare planlı, altı ahşap direkle dışa açılan son cemaat yeri mevcuttur. Cami içte de altı ahşap direkle sahınlara ayrılmıştır.

Caminin iç duvarları ve son cemaat yeri duvarları stilize bitki, cami, perde motifleri ve madalyonlar içinde eski yazılarla süslenmiştir. Caminin kapısı yalancı kündekari tekniği ile yapılmış, oldukça sağlam olarak günümüze gelebilmiştir.

Kapının üzerinde bulunan, kitabesi olması muhtemel yazı sıvanmış, ancak okunabilen kısmında; “Sahibil hayratı Abaslı Süleyman oğlu” yazmaktadır. Zamanla cami, üst katta kadınlar mahfilinin hizasından ahşap hatıllarla ikiye bölünmüş ve üst kısım kullanılmamaya başlamıştır. Duvar süslemeleri ve planı açısından önemli olan cami, bir yangın geçirmiştir.

Paylaşın

Denizli: Cevher Paşa Camii

Cevher Paşa Camii; Denizli’nin Kale İlçesi’ndeki Tabae Ören Yeri sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Cevher Paşa Camii, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Kuzeyinde son cemaat yeri, kuzeybatı köşesinde minaresi yer almaktadır. Harimin doğu ve batı duvarında dörder, güney ve kuzey duvarlarında ikişer pencere vardır. Dikdörtgen formlu pencerelerin kesme taştan söve ve atkı taşları ile sivri kemerli alınlıkları bulunmaktadır. Son cemaat yerinin kuzey batısına bitişik minarenin kürsü kısmı yüksek tutularak caminin çatı seviyesine getirilmiştir.

Kesme taşla kaplı minarenin birinci şerefesinin üzerindeki petek kısmından yukarısı eski yıllarda yıkılmış olduğundan üzeri metal külahla örtülerek bodur bir minare görünümü kazandırılmıştır. Caminin harimi dörder adet ahşap iki sütun sırasıyla üç sahına ayrılmıştır. Sütunlar, ahşap kompozit başlıklara sahiptir. Harimin kuzey bölümünde altı adet ahşap sütunun taşıdığı kadınlar mahfili yer alır.

Bu sütunlar da harimin diğer sütunları gibi dekore edilmiştir. Mihrap, yarım daire kesitli bir niş ve çeyrek küre şekilli bir kavsaradan oluşmaktadır. Niş içinde bir perde motifi ve ortada mizan terazisi motifi yer almaktadır. Mihrabın üzerinde bitkisel motifli üçgen bir tepelik oluşturulmuştur. Harim duvarları, boya ile meydana getirilmiş kare ve daire şekilli panolarla süslenmiştir. Panoların içleri, bitkisel geometrik desenler ve yazılarla doldurulmuştur. Son cemaat yerinde altı adet ahşap sütun yer alır. Sonradan dışa karşı kapatılmıştır.

Son cemaat yerinin iki tarafından ahşap merdivenle mahfile geçiş sağlanır. Son cemaat yerinden harime yuvarlak kemerli bir giriş kapısından geçilir. Kapının üzerindeki yazı bandında Hicri 1235 tarihi okunmaktadır. Yapının üzeri kırma çatıyla örtülü olup Marsilya kremidi ile kaplanmıştır. Orijinal örtüsü düz dam örtü olmasına rağmen daha sonraki yıllarda kırma çatı yapılarak yapının korunması sağlanmıştır. Osmanlı döneminde 19 yy. batılılaşma sürecinde yapılan ahşap destekli kalem işi süslemeli camilerden olan Cevher Paşa Camii, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce 2006 yılında restorasyonu yapılarak tekrar kullanıma açılmıştır.

Paylaşın

Denizli: Sultan Murat Camii

Sultan Murat Camii; Denizli’nin Honaz İlçesi merkez yerleşim yeri Yukarı Mezarlık sınırları içerisinde yer almaktadır. Yapı oldukça harap durumdadır.

XV. yüzyılda Osmanlı Sultanı II Murat tarafından inşa ettirildiği kabul edilmektedir. Duvarlarının büyük bölümü ve örtüsü yıkılmıştır. Güney-kuzey doğrultuda eğimli bir arazi üzerinde yer alan cami, bugünkü şekliyle kare planlı bir harimden ibarettir.

Harimin kuzey-batı köşesindeki tromp ve kubbe yuvarlağından bugüne ulaşabilen bölüm, üst örtünün kubbe olduğunu göstermektedir. İnşa malzemesi olarak duvarlarda kabayonu taş, moloz taş ve tuğla, tromplarda tuğla, kasnakta ve kubbede ise dönüşümlü olarak yerleştirilmiş kabayonu taş ve tuğla kullanılmıştır.

Harim bugün moloz yığınlarıyla doludur. Özellikle kuzey-batı köşedeki duvarlarda kalan izlerden duvarların sıvalı ve beyaz badana olduğu anlşılmaktadır. Güney duvarının ortasında yer alan mihrap kabayonu taşla inşa edilmiştir. Beşgen kesitli mihrap nişi sivri kemer şekilli bir kavsara ile örtülüdür.

Paylaşın

Denizli: Mesten Camii ve Minaresi

Mesten Camii ve Minaresi; Denizli’nin Güney İlçesi, Fatih Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Mesten Camii; kare planlı, üzeri düz tavanla örtülü olan yapı, kırma çatılı ve kiremit örtülüdür. Son cemaat yeri demir doğrama kapı ve pencerelerle sonlandırılmış olup, üzeri demir saçla örtülüdür. Yarım daire planlı ve içi süslemesiz olan mihrabı fayans kaplamalı ve ahşap alınlığına silmeli bordürlerle şekil verilmiştir.

Yine mihrabın sağında ahşaptan ve sade minberi vardır. Harim’i kuzey yönünde çevreleyen, ahşap direkler üzerine oturmuş süslemesiz mahfili mevcuttur. Yapının pencereleri kare formlu ve demir doğramadır. Son cemaat yerinde bulunan tabeladan yapının 1956 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca kıble duvarında kare formlu ve küçük ebatlı demir doğrama pencereleri vardır. Son cemaat yerinin önünde demir saç örtülü ve yine demir doğrama kapı ve pencereleri olan kapalı bir giriş bölümü vardır. Yapının hemen önünde yer alan ve bahçe duvarının içinde bulunan çokgen piramidal kaideli ve silindirik gövdeli tek şerefeli ve mukarnas süslemeli minaresi vardır.

Paylaşın

Denizli: Savran Camii

Savran Camii; Denizli’nin Çivril İlçesine bağlı Saran Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine 5 km. mesafedeki camiye, şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Hicri 1298, Miladi 1882 tarihinde yapılmıştır. Caminin giriş kapısı üzerinde bulunan kitabesi üzerinde Ömer Ağa adında bir zat tarafından yaptırıldığı ve kitabe de “ Didi tarih bir müferrah mabet oldu çehriya” yazısı bulunmaktadır.

Uzunlamasına dikdörtgen planlıdır. Orta da üçerden altı ahşap sütunun taşıdığı kemerler cami mekanının mihrap duvarını dikey olarak üç sahına ayırmaktadır. Duvarlar pencere alt seviyesine kadar içten moloz taş ve tuğla, dışta ise muntazam blok taşlardan örgülüdür. Blok taşların büyük bir kısmı devşirme görünümündedir.

Bu kesimden yukarısı ise kerpiç örgülüdür. Cami mekanının aydınlatan pencereler iki sıra halinde, yan duvarlarda altta üçer pencere, mihrap duvarında ise iki pencere olarak görülür. Üst sırada ise kuzey duvarı dışında üçer pencere bulunmaktadır. Üst sıra pencereler sivri kemerli, alçı şebekeli ve vitraylıdır.

Giriş kapısı yuvarlak kemerli, dikdörtgen şeklinde kademeli ahşap silmelerle tezyin edilmiştir. Kapı kemeri üzerinde bir kartuş içinde caminin kitabesi yer almıştır. Kartuşun üzerinde sivri kemer içinde devşirme olduğu anlaşılan dikdörtgen şeklinde geometrik ve stilize kabartmalı taş pano yer almaktadır. Ahşap kapı kanatları dikdörtgen ve kare şeklinde ayna panolarla süslenmiştir.

Caminin son cemaat yerinin yanları kapalıdır. Son  cemaat yerinin çatısı cami mekanının çatısının uzantısı şeklinde olup, daha şık kirişlerle kapatılmıştır. Devşirme postament ve sütun kaideleri üzerine dört adet ahşap sütun tavanı desteklemektedir. Sütunların taşıdığı tavan bağdadi kemerlerle çatıya birleşimi sağlamaktadır.

Caminin ahşap olduğu söylenen minaresi yoktur. Mahfile son cemaat yerinde ki girişin sağında yer alan merdivenli geçit ile geçilmektedir. Ahşap mahfil ortada iki sütun ile desteklenmektedir. Mahfilin ortasında ileriye doğru çıkıntı yapan müezzin yeri belirtilmiştir.

Yuvarlak nişli mihrabı badem şeklinde mukarnaslıdır. Köşe boşluklarında sağ ve solda iki rozet ve bunları çevreleyen birer dal motifi vardır. Mihrap içerisinde sağa sola yatık dal motifleri yer almaktadır. Ahşap minberi kündekari tekniği ile yapılmıştır. Birbirine geçmeli dikdörtgen ve kare şeklinde panoların üzerine stilize bitki motifleri ve kabare süslemesi bulunmaktadır.

Vaaz kürsüsü kuzeydoğu köşede çeyrek koni şeklinde duvara bağlanmıştır. Çatı şık ahşap kirişler üzerine kamışlar döşenerek üzeri toprak ile örtülmüştür. Kirişlerin alt yüzleri muntazam tahtalar ile kapatılmış, üzeri ince çıtalarla eşkenar dörtgen şeklinde süslenmiştir. Dışta ise çatı saçaklarını, üst sıra pencerelerin alt seviyesinden başlayan yay şeklinde ahşap payandalar desteklenmektedir. Orta sahın tavanı kare bordür içine radyal göbek ve bunun içi altıgen rozet ile süslenmiştir.

Caminin zemini dikdörtgen şeklinde 30×15 cm ebatlarındaki tuğlalarla döşenmiştir. Caminin gösterişsiz ve çok sade dış yapısına karşılık, son cemaat yeri ve içeri insanı hayrete düşürecek şekilde süslenmiştir. Duvarlar, ortadakiler geniş, yandakiler biraz dar sathi sivri kemerlerle belirtilmiş ve kemerlerin içleri değişik kompozisyonlarla süslenmiştir. Bu süslemeler arasında stilize çiçek ve dallar, mihrabın doğusunda kandilli minareleriyle bir cami, sol tarafta ise dört ayaklı masa üzerinde kesilmiş bir karpuz ve hançer şeklinde üç bıçak görülmektedir.

Duvarlardaki kemerlerin köşe boşluklarında dairevi panolarda halife, sahabi adları ile istifli yazılar vardır. Bu panoların etrafları, kökleri kemer üçgeninin alt köşesinden başlayan bahar dallarıyla çevrilmiştir. Süslemelerde zamanın etkisi ve bakımsızlık dolayısıyla yer yer dökülmeler mevcuttur. Süslemelerin renkleri; yeşil ve tonları, mavi ve tonları, koyu ve açık kahverengi, kırmızı ve siyahtır.

Paylaşın

Denizli: Bayat Camii

Bayat Camii; Denizli’nin Çivril İlçesine bağlı Bayat Köyü, Köyiçi Mevkii’nde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Cami, kuzey-güney doğrultusunda kare planlı ve tek mekanlıdır. Kuzeyde dikdörtgen şeklinde bir son cemaat yeri bulunmaktadır. Minaresi yoktur. İbadet mekanı iki ahşap kolonla üç salon oluşturulmuştur. Tavanda diklemesine atlan büyük ahşap kirişler sayesinde tüm tavan hasırla kaplanmıştır. Son cemaat yerinde de aynı hasır örgü kullanılmıştır. Son cemaat yerini ise dört ahşap kolon taşımaktadır. Ancak iki kenardaki ahşap kolonların işlevi yoktur. Bunlar beden duvarlarına hemen hemen birleştirilmiş durumdadır.

Camide güney duvarda yarım daire şekilli mihrap nişi vardır. Bunun her iki yanında iki küçük pencere, doğu duvarda iki, kuzey duvarda da bir küçük pencere olmak üzere toplam beş pencere açıklığı yer almaktadır. Ancak camide aydınlık bir mekan yaratılmamıştır. Güneybatı duvarda ahşaptan bir minber, güneydoğu duvarda ise ahşap bir vaiz kürsüsü yer almaktadır. Caminin tabanı toprak olup, fazla düzgün olmayan bir zemin oluşturulmuştur. Son cemaat yerinde giriş kapısının batısında yarım daire şeklinde bir mihrabiye vardır.

Caminin beden duvarları son derece kalın tutulmuş olup, yığma kerpiç şeklinde yapılmıştır. Üzeri kireç harcı ile sıvanmıştır. Toprak dam olan çatısı kırma çatı olarak 1963 yılında yapılmış ve üzeri Marsilya Tipi kiremitle örtülmüştür. Caminin içindeki mihrap duvarları da dahil olmak üzere bütün duvarlar ve ahşap kirişlerin üzerleri renkli boya ile yapılan bezemelerle süslüdür. Bu bezemeler arasında Mekke tasvirleri, vazodan çıkan stilize çiçek motifleri ve  eski yazı ile oluşturulan  madalyonlar yer almaktadır. Tavandaki kirişlerden birinin üzerinde H.1289 yılı yazılıdır.

Paylaşın