Schistosoma Mansoni Bulaşıcı Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi, Tedavisi
Schistosoma mansoni bulaşıcı hastalığı, şistozomiyaz (bilharziyazis) olarak bilinen paraziter bir enfeksiyondur ve Schistosoma mansoni adlı kan kurdunun (trematod) neden olduğu bir hastalıktır.
Haber Merkezi / Bu hastalık, özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde, tatlı su kaynaklarında yaşayan enfekte salyangozlarla temas sonucu insanlara bulaşır.
Schistosoma Mansoni Bulaşıcı Hastalığının Nedenleri:
Etken: Schistosoma mansoni parazitinin larvaları (serkarya).
Bulaşma Yolu: Enfekte tatlı su kaynaklarında (nehir, göl, baraj) yüzme, banyo yapma veya suyla temas sırasında larvaların insan derisine nüfuz etmesiyle bulaşır.
Risk Faktörleri:
Enfekte bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden kişiler.
Temiz su kaynaklarına erişimin kısıtlı olduğu bölgeler.
Tarım, balıkçılık gibi suyla sık temas gerektiren meslekler.
Yayılımı: Afrika (özellikle Sahra-altı Afrika), Orta Doğu, Güney Amerika (Brezilya, Venezuela) ve Karayipler’de yaygındır.
Schistosoma Mansoni Bulaşıcı Hastalığının Belirtileri:
Şistozomiyazisin belirtileri, enfeksiyonun evresine bağlı olarak değişir:
Akut Evre (Katayama Sendromu):
Deriye giriş sırasında kaşıntı ve döküntü (yüzücü kaşıntısı).
Ateş, titreme, kas ağrıları.
Öksürük, karın ağrısı, ishal.
Yorgunluk ve halsizlik.
Kronik Evre:
Karaciğer ve dalak büyümesi (hepatosplenomegali).
Karın ağrısı, kanlı ishal (bağırsak şistozomiyazisi).
İdrarda kan (hematuri, özellikle diğer şistozoma türlerinde daha sık).
Karaciğer fibrozu, portal hipertansiyon.
Uzun vadede böbrek hasarı, mesane kanseri veya kısırlık gibi komplikasyonlar.
Asemptomatik Olgular: Bazı hastalarda belirti görülmeyebilir, ancak parazit vücutta kalmaya devam eder.
Schistosoma Mansoni Bulaşıcı Hastalığının Teşhisi:
Klinik Değerlendirme: Hastanın seyahat öyküsü ve belirtileri değerlendirilir.
Laboratuvar Testleri:
Mikroskobik İnceleme: Dışkı veya idrarda parazit yumurtalarının tespiti (S. mansoni için dışkı testi daha yaygındır).
Serolojik Testler: Kanda antikor veya antijen tespiti (ELISA, PCR gibi).
Görüntüleme: Karaciğer ve dalak büyümesi veya fibroz için ultrason, BT veya MR kullanılabilir.
Biyopsi: Nadiren bağırsak veya karaciğer dokusundan biyopsi alınabilir.
Schistosoma Mansoni Bulaşıcı Hastalığının Tedavisi:
İlaç Tedavisi:
Prazikuantel: Şistozomiyazis tedavisinde en etkili ilaçtır. Genellikle tek doz veya birkaç gün süren bir tedavi rejimi uygulanır.
Dozaj: Yetişkinlerde 40-60 mg/kg, genellikle 1-2 doz halinde.
Yan etkiler: Baş ağrısı, bulantı, karın ağrısı (genellikle hafif ve geçici).
Destekleyici Tedavi:
Kronik komplikasyonlar için cerrahi veya diğer tedaviler gerekebilir (örneğin, portal hipertansiyon için).
Beslenme desteği ve sıvı tedavisi, ağır vakalarda uygulanabilir.
Önleme:
Enfekte sulardan kaçınma.
Güvenli su kaynaklarının kullanımı ve sanitasyonun iyileştirilmesi.
Toplum temelli ilaç tedavisi (kitle ilaç uygulaması) endemic bölgelerde.
Salyangoz kontrolü (molusisit kullanımı).
