Erdoğan, Ekonomi Üzerinden CHP’yi Hedef Aldı

Erdoğan, “Ana muhalefetin son 6 aydır bütün çabası ülkemizin 23 yılda ağır bedeller ödeyerek elde ettiği istikrar ve güvenini zedelemektir. Boykot çağrılarından, batılı medyaya ülkemizin şikayet edilmesine, sokaklarımızı karıştırmaya kadar yaptıkları bunun içindir” dedi ve ekledi:

“Kendileri kargaşa ve kriz içerisindeler, istiyorlar ki Türkiye de aynısını yaşasın. Her yolu denediler ama muvaffak olamadılar. Kendi ikbal faturalarını millete ödetmeyi başaramadılar. Bundan sonra da ülkemize ve ekonomimize zarar veremeyecekler. Daha müreffeh bir gelecek için dayanışma ruhunu büyütmeye sizi davet ediyorum.”

AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Haliç Kongre Merkezi’ndeki 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı Tanıtım Töreni’ne katıldı. “Asırlardır Anadolu ve Trakya’yı mahmur eden, dayanışmanın kitabını yazan ahiliğin günümüzdeki temsilcilerine her zamankinden fazla ihtiyaç duyuyoruz” diyen Erdoğan özetle şunları söyledi:

“İmece kültürünün devamı olarak kooperatifler geliyor. Bu sistem özellikle dezavantajlı grupların ekonomiye katılımını sağlayan özgün bir iş birliği modelidir. Küçük girişimci de kadın girişimci de birdir, beraberdir, tek başına olduğundan çok daha güçlüdür. Türkiye olarak çok dinamik bir ticari hayata sahibiz. Emekçilerimiz 81 vilayetimizle birlikte dünyaya el emeği göz nuru ürünlerini gönderiyor.

Hali hazırda 6.5 milyonumuzun ortağı olduğu 62 bin kooperatif faaliyet gösteriyor. Kooperatifler dünyada da ön plana çıkmaya başladı. Vahşi kapitalizmin acımasız dişleri arasında ezilmek istemeyen girişimciler kooperatiflere sığınıyor. Pek çok devleti geride bırakan küresel şirketlerle mücadelede yerel büyük firmalara bile yetersiz kalıyor. Bu şirketlerin küçükleri yuttuğuna şahit oluyoruz. Daha ürkütücü boyutlara ulaşan bu durum kooperatifçiliği teşvik eden temel aktördür.

Dünya genelinde 3 milyon kooperatif bulunuyor. Nüfusun yüzde 12’si bir kooperatifin iş ortağı. Toplam ciro 2,4 trilyon doları aşıyor. 2025 yılı BM tarafından kooperatifler yılı ilan edilmesini çok yerinde kabul ediyoruz. Kooperatif kültürünü yaygınlaştırmaya özel önem veriyoruz. Hala kat etmemiz gereken mesafe var. 2025-2029’u kapsayan yeni planla inşallah bunu başaracağız. Planımızın kooperatifçiliği bir adım daha ileri götüreceğine inanıyoruz. Strateji belgesinde dijitalleşmeden yeni kooperatif türlerine, kurumsal finansal kapasitelerin artırılmasına kadar pek çok hedefe yer verdik. Gelecek 5 yıla kılavuzluk yapacağına inandığım planı hazırlayanlara teşekkür ediyorum.

Kooperatiflerin kuruluşunu teşvik etmek, mevcutların ticari kapasitesini artırmaya destek veriyoruz. 2020’de programımızı uygulamaya başladık. 772 kooperatifin 826 projesine toplam 110,5 milyon liralık hibe desteği verdik. Geçen yıl başında 2 kat artışa gitmiştik. Bu yıl 2,5 katına çıkardık. Sunulan makine, ekipman, demirbaş alım desteği 400 bin liradan 1 milyon liraya, fuar desteği 60 binden 150 bine, istihdamda yıllık 204 binden 266 bine yükselttik. Merakla beklenen 2025 yılı sonuçlarını 22 Eylül’de açıklıyoruz. Önümüzdeki yıl da desteği artıracağız.

Destek programından bir defa faydalanan kooperatiflerin 5 sene geçmeden tekrar başvuru yapamaması kuralını 4 yıla indiriyoruz. Kredi Garanti Fonu’nda yeni bir destek oluşturuyoruz. 100 milyon liralık fonla toplam 3 milyar liralık kredi imkanı sunacağız. İhracat desteklerinden yararlanabilmeleri için de ayrı bir çalışma yürütülüyor. Yöresel ürünlerin payının artırılması bir başka önceliğimiz. Ayrılan en az yüzde 1’lik raf oranını, bu oranı yüzde 2’ye çıkarıyoruz. Kadın kooperatiflerinin ürünlerindeki barkodlar ile gıda analizi için ödedikleri ücretlerde indirime gidiyoruz. Elektronik pazar yerlerindeki komisyonların düşürülmesinde bakanlığımız ile şirketler arasında iş birliği yapılacak. Engelli kardeşlerimizle gençlerimizi de unutmadık.

“Ülkemize ve ekonomimize zarar veremeyecekler”

23 yılda sizlerle birlikte el ele vererek çok güzel işler başardık. İmkansız denilen nice hedefe beraberce ulaştık. Pes etmedik. Ticaretten turizme, ihracattan istihdama 23 yıl önce hayal edilemeyen seviyelere geldik. Türkiye’yi daha da büyütecek, kalkındıracak güzel başarılara inşallah imza atacağız. Siyasette istikrar, ekonomide güven oldukça ülkemizin önü açıktır.

Ana muhalefetin son 6 aydır bütün çabası ülkemizin 23 yılda ağır bedeller ödeyerek elde ettiği istikrar ve güvenini zedelemektir. Boykot çağrılarından, batılı medyaya ülkemizin şikayet edilmesine, sokaklarımızı karıştırmaya kadar yaptıkları bunun içindir. Kendileri kargaşa ve kriz içerisindeler, istiyorlar ki Türkiye de aynısını yaşasın. Her yolu denediler ama muvaffak olamadılar. Kendi ikbal faturalarını millete ödetmeyi başaramadılar. Bundan sonra da ülkemize ve ekonomimize zarar veremeyecekler. Daha müreffeh bir gelecek için dayanışma ruhunu büyütmeye sizi davet ediyorum.”

Paylaşın

Babacan’dan “Erken Seçim” Yorumu: Ekonomik Şartlar Uygun Değil

Erken seçim ihtimaline dair değerlendirmede bulunan DEVA Lideri Ali Babacan, “Şu andaki uygulamalara baktığımızda, erken seçime yönelik özel bir ekonomi politikası görmüyorum. Fakat artık eski dönemlerden farklı bir tablo var” dedi ve ekledi:

“Seçim sonuçlarını yalnızca ekonomi ya da geçim şartları belirlemiyor. İktidar, elindeki propaganda gücüyle topluma sürekli şu mesajı veriyor: ‘Tehlike çok, düşman çok. Fakirliğe razı ol ama yine de beni destekle; çünkü seni bu risklere karşı ancak ben koruyabilirim.’ Bu söylem, ekonomik sıkıntılara rağmen desteği konsolide etmeyi hedefliyor. Dolayısıyla sadece ekonomiye bakarak seçim tarihini öngörmek kolay değil.”

Demokrasi ve Atılım (DEVA) Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Ankara’da gazetecilerin sorularını yanıtladı. TELE1’de yer alan habere göre Babacan’ın açıklamalarının başlıkları şöyle:

“Bundan sonraki 10 yılı, 20 yılı, 30 yılı belirleyecek en önemli konu Amerika ve Çin olacak. Biz belki kendi içimizde çok dağıldığımız için, içeride bir sürü sorunlarla uğraştığımız için fazla konuşmuyoruz, tartışmıyoruz. Türkiye’nin bu konuda politikası nedir? Böyle bir şey yok. Peki Türkiye ne yapacak? Yok. Son dönemlerde de jeopolitik konularda gittikçe artan bir Çin-Amerika rekabeti değil, artık Çin-Amerika husumeti başlamış durumda. Bundan sonraki süreçte dünyadaki gelişmelerin gelinecek en önemli konulardan birisi o olacak.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi etkisiz. Konu Çin’i ilgileniyorsa Çin veto ediyor, Amerika’yı ilgilendiriyorsa Amerika veto ediyor, Rusya’yı ilgilendiriyorsa Rusya veto ediyor ve sistem işlemiyor. Uluslararası güvenlik açısından baktığımızda ciddi sıkıntılar var. NATO vardı ama NATO eski koruma şemsiyesi değil artık, bunu artık görmemiz gerekiyor. Amerika Avrupa’nın arkasındaki desteğini çekti. Amerika kendi savunma işlerine kendisi baksın diyor.

Türkiye bu Avrupa’nın kendi oluşturacağı savunma sistemine ne kadar entegre olabilir, ne kadar siyasi şartlar buna müsait ve bunu da görmemiz gerekecek. Bana göre Türkiye’ye çok önem kazandırır, Türkiye’ye çok çok faydalı olur. Ama buradaki pazarlık, müzakere nereye gider, nasıl olur? Avrupalılar eğer bize yönelse Türkiye’ye baştan katmaları gerekir. Yok siyasi gerekçelerle de Türkiye’ye bir miktar oyalayalım, pazarlık edelim diye düşünürlerse bu kayıp olur Türkiye için de Avrupa için de…

“Umut siyaseti bitti”

Hükümet, başarı üretemeyince ancak korkuyla insanların desteğini alacağını düşünüyor. Yani artık umut siyaseti bitti. 10 yıldır korku siyasetiyle yönetiliyor. İnsanları sürekli bir şeylerle korkutuyor. Korkutarak destek sağlamaya çalışıyor. Halbuki mesele dış güvenlikse, dış politikaysa, ülkenin ulusal çıkarları önemlidir. Ve bunun iletişimi kesinlikle Türkiye’nin zafiyetlerini açığa çıkarmaya dönük değil, Türkiye’nin gücünü perçinlemeye dönük olmalıdır. Ama iç siyaset kaygısı var

Demokraside ciddi bir kriz var dünyada. Popülist otokrat liderler çoğalıyor. Ve özellikle bu güvenlik riskleri de popülist otokrat liderleri besleyen bir zemin de oluşturuyor pek çok ülkede. ‘Kardeşim tehlike altındayız. Ne demokrasisi ne hukuku. Aklıma geleni yaparım siz bana destek verin ben de ülkeyi kurtarayım’ önerisi geniş kitlelerde kolay kabul görebiliyor. Bu tabii son derece tehlikeli son derece riskli bir durum.

Erdoğan’ın Gazze ile ilgili etkisi sıfırlanmış durumda. Sıfır… Sayın Erdoğan’ı bırakın Arap Birliği ile İslam İşbirliği Teşkilatı ortak zirve yapıyor. Daha zirvenin sonuç bilgisi yazılırken İsrail Gazze şehrini ilhak amaçlı işgal ediyor. Gerçekten çok ağır bir meydan okuma.

Öte yandan bakıyoruz Güney Afrika Cumhuriyeti dünyanın bir ucunda İspanya başka ucunda, onların attığı adımlar daha etkili oluyor. Biri gidiyor Lahey’e dava ediyor. Biri İsrail’e pek çok uluslararası etkinlikten dışlayacağıyla ilgili, protesto edeceğiyle ilgili, boykot edeceği gibi açıklamalar yapıyor. Dolayısıyla bu da tabii ülkemiz açısından, İslam dünyası açısından ve Arap dünyası açısından son derece üzücü.

Günün birinde her iki tarafta da makul liderler olursa, makul liderler konuşarak pek çok sorunu çözebilir. Ama şu anda aklını, terazisini tamamen yitirmiş, sadece sadece kendi koltuğuna odaklanmış bir İsrail Başbakanı var. Türkiye’de de bugünden koltuk korumanın derdine düşmüş, hukuk dışı yollarla, yargıyı kullanarak muhalefetle uğraşan bir Cumhurbaşkanı var. Dolayısıyla iki tarafa baktığımızda da endişe var.

İç gündemde tabii en önemli konumuz hani ülke açısından 1 Ekim süreci dediğimiz bir süreç. Bahçeli geçen sene Meclis açılırken DEM milletvekillerinin elini sıktı. İlk o zaman gördük. Bu süreci, Türkiye’nin terör sorunu çözülmesi değil aynı zamanda temel hak ve özgürlüklerle ilgili sorunların da çözülmesi gereken bir süreç olarak görüyoruz. Önce şu güvenlik meselesi bitsin. Ondan sonra diğer konulara geçilsin diyoruz. Yani biri bitsin, ondan sonra diğeri başlasın istiyoruz. Yoksa 10 yıl önceki çözüm sürecindeki komplikasyonların hepsini burada da görebiliriz.

Tabii bu komisyon çalışmaları, örgütle ilgili konular Suriye’de olup bitenden bağımsız değil. Yani aslında da pek konuşulmayan pek günlere getirilmeyen ama Suriye’deki gelişmelerle de paralel yürüyen bir süreçten bahsediyorum burada. Dolayısıyla Suriye’de SDG’nin Şam yönetimiyle entegrasyonu herhalde en kritik konu şu anda. Bu sadece milli güvenlik meselesi değil. Sadece elinde silah olan insanların Şam yönetiminin güçleriyle nasıl birleşeceği, nasıl entegre olacağının detayları önemli.

Zaten pazarlığın müzakerenin özünde o var. Ama aynı zamanda şu anda SDG’nin kontrolündeki bölge hem Suriye’nin hidrokarbon kaynaklarının hem de önemli su kaynaklarının, yani tarım arazilerinin olduğu bir bölge. Dolayısıyla bu sadece güvenlik değil aynı zamanda ekonomi, bütçe, doğal kaynaklar, onların da konuşulması gerekiyor ve umarım ki Suriye kaynaklı bir sıkıntı çıkmaz. Umarım ki Suriye’de gidecek herhangi bir terslik gelip bizim içerideki sürecimizi olumsuz etkilemez.

“Tutukluluk istisna olması lazım”

CHP ile ilgili yaşanan sürece baktığımızda iktidarın yargıyı kullanarak muhalefeti etkisizleştirmeyi amaçladığını görüyoruz. Hatta dizayn etmeye çalışıyor. Bir zamanlar, “Muhalefetin de yerli ve millisini oluşturmak herhalde bize düşecek” demişti. Bütün bu olanlara bakınca ben bu konuşmasını hatırlıyorum. Demokrasimiz adına son derece kaygı verici, son derece endişe verici bir gelişme. Tutukluluk istisna olması lazım.

Erdoğan kendisi tutuksuz yargılandı. Kendisiyle ilgili dava en son aşamalarda onaylandıktan sonra hapis cezası uygulandı. Mahkemenin kararı da yetmedi. Üst mahkemelere yargı yolu getirdikten sonra hapse girdi. O zaman da biz isyan ediyorduk. Ya hapse girdi yazıktır diyorduk. Fakat şu anda tutukluluk çok yaygın bir ceza aracı. Peşin hüküm, peşin infaz aracı olarak kullanıldı. Bu çok yanlış.

Sayın Erdoğan sık sık milli irade diyor. Milli iradeyi temsil ediyor. Ama muhalefet de milli iradeyi temsil ediyor. Bunu unutmayalım. Muhalefet milli piyangodan çıkmıyor ki. Sayın Erdoğan’a oy veren, AK Parti’ye oy veren her bir vatandaşımızın oyu ne kadar kutsalsa her bir muhalefet partisine oy veren vatandaşlarımızın oyu da bir o kadar kutsal. Dolayısıyla milli iradeyi tek ben temsil ediyorum. Aklıma eseni yaparım. Bu yanlış bir zihniyet.

Detaylara indiğimizde kurultaymış, İstanbul’un kongresiymiş, belediyelerin iddialarıymış, şunlarmış bunlar. Bunlar tarafsız yargı süreçlerinde yürütülebilir. Hatası olan varsa cezasını çeker. Yok gayet temiz şekilde yönetilirse belediye beraat eder. Şu andaki siyasi operasyonu görmemiz lazım. Onun için biz ilkesel olarak bu operasyonların yanlış olduğunu söylüyoruz.

Kaldı ki Sayıştay denen bir kurum var. Bu işlerde ehil bir kurumdur. Yani bir hakim, bir tane de bilirkişi. İki şahısla gidiyor her şey. Halbuki Sayıştay’ın bir kurumsal yapısı var. Hesap kitabı işini bilen, yolsuzluk var mıdır yok mudur bilen orada iki kişiler var. Sayıştay neden devrede değil ben anlamıyorum. Üstelik Sayıştay Meclis adına denetim yapar. Gider belediyeleri denetler, hazineyi denetler, bakanlığı denetler. Şimdi Sayıştay’ı da maalesef iktidar etkisizleştirdiği için Sayıştay da rahat çalışamıyor. Buralarda varsa sıkıntılar Sayıştay’ın ön planda olması lazım.

Diyanet İşleri Başkanlığına atanan yeni başkanımız Profesör Doktor Sarafet Arkavuş’a hayırlı olsun diyorum. Umarım ki Diyanet İşleri Başkanları’nın daha bağımsız çalıştığı bir dönem olur. Umarım ki Diyanet İşleri Başkanları toplumla gençlerle daha yakın bir bağ kurabilir. Günlük siyasetin etkisinde değil, dinimizin asıl kutsallarının ön planda olduğu bir dönem olur diye ümit ediyorum.

Dindar retorikle yanlış muamele aynı pakete girdiği zaman bu dinden uzaklaşmayı beraberinde getirebiliyor. Dindar retorikle yanlış muamele aynı pakette olduğu zaman özellikle gençlerde dinden soğumayı da beraberinde getiriyor. Çünkü bakıyor, muameleye bakıyor gençler. Ya müslümanlık buysa ben onlar gibi olmak istemiyorum diyorlar. Bu çok büyük bir tehlikedir Türkiye için.

Peygamberimizin sahih hadisi. Din muameledir. Hazreti Ali de devletin dini adalettir. Devletin dini adalettir. Bu iki söz çok önemli. Devletin dini adalettir. Yani sen adil misin değil misin devlet olarak. Sen millete adalet sağlıyor musun sağlamıyor musun? Sadece yardımda adalet değil, sosyal adalet değil, işe giren adalet değil, eğitimde adalet değil, fırsat işliği değil. Bu var mı? Yok mu? Din muameledir de çok önemli. Çünkü din muameledir demek aslında nedir? Söz verince tutuyor musun? Konuşunca doğruyu söylüyor musun? Emanete hıyanet ediyor musun?

“Ekonomiye bakarak seçim tarihini öngörmek kolay değil”

Ekonomik açıdan baktığımızda zaten hukuk ve adalet olmayınca ekonomi olmaz. Hep söylüyoruz. Olmuyor da, olmayacak da. Bunların tahrip edildiği, kuralların yok sayıldığı bir ülkede ekonomide olumlu sonuç beklemek beyhude. Ülkede bir kriz var mı? Bir yoksul krizi var. Bir gelir ve servet dağılımı krizi var.

Cevdet Yılmaz ve Mehmet Şimşek arkadaşlarımız var. Çünkü Cevdet Bey ile 2005-2015 beraber çalıştık. Mehmet Bey ile 2007-2015 beraber çalıştık. Arkadaşlar 2023 seçimlerinden sonra göreve gelince biraz ümit oluştu. Ne de olsa dediler Ali Babacan’ın ekibinden bir şeyler bilir bunlar diye. Fakat güçleri yok arkadaşların. Bir de son zamanlarda gittikçe yanlışı savunma gibi bir hatanın içine düşüyorlar. Yani doğruyu söylemek ayrı bir şey.

Konuşmamak bir tercih. Doğruyu söylemek ayrı bir şey. Yanlışı savunmak kendi itibarlarından götürüyor. Bir de üstelik kötüye gidebilecek bir senaryoda Sayın Erdoğan’ın rahatlıkla suçu yükleyebilecekleri, günah keçisi olarak ilan edip görevden uzaklaşabilecekleri kişiler aynı zamanda. Dolayısıyla Cüneyt Arkın karakteri vardır hep böyle kahraman, kurtarıcı. Ama sonları Erol Taş karakteri gibi olmaz diye ümit ediyorum. Erol Taş’a döndürebilirler. Çünkü yanlış savunuyorlar.

Şu andaki uygulamalara baktığımızda, erken seçime yönelik özel bir ekonomi politikası görmüyorum. Fakat artık eski dönemlerden farklı bir tablo var. Seçim sonuçlarını yalnızca ekonomi ya da geçim şartları belirlemiyor. İktidar, elindeki propaganda gücüyle topluma sürekli şu mesajı veriyor: ‘Tehlike çok, düşman çok. Fakirliğe razı ol ama yine de beni destekle; çünkü seni bu risklere karşı ancak ben koruyabilirim.’ Bu söylem, ekonomik sıkıntılara rağmen desteği konsolide etmeyi hedefliyor. Dolayısıyla sadece ekonomiye bakarak seçim tarihini öngörmek kolay değil.”

Paylaşın

DEM Parti’den Cumhur İttifakı’na “Umut Hakkı” Çağrısı

DEM Parti Hukuk Komisyonu Eşsözcüsü Öztürk Türkdoğan, “İnsan Hakları Eylem Planı çerçevesinde acil düzenleme şart. Cumhur İttifakı’na da kamuoyu önünde verdikleri sözleri hatırlatıyoruz” dedi.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Hukuk Komisyonu, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin (AK BK) “umut hakkı” kararına ilişkin partisinin genel merkezinde basın toplantısı düzenledi.

Öztürk Türkdoğan, kararın önemine dikkat çekerek Meclis’te grubu bulunan partilere yasal düzenleme çağrısı yaptı ve “İnsan Hakları Eylem Planı çerçevesinde infaz hukukunda düzenleme yapılması şarttır. ‘Umut hakkı’ rahatlıkla düzenlenebilir.” dedi. Türkdoğan, ayrıca Abdullah Öcalan’ın özgürlüğünün sağlanması gerektiğini vurguladı.

Türkdoğan, AK BK’nın en kritik başlığının “umut hakkı” olduğunu belirterek şunları söyledi: “Umut hakkı, ömür boyu hapis cezası alan tutukluların belirli bir sürenin ardından cezalarının gözden geçirilmesi ve serbest kalma ihtimaline sahip olmalarıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), ömür boyu cezanın yaşam sona erinceye kadar infaz edilmesini kabul etmiyor; bunu Sözleşme’nin 3’üncü maddesindeki işkence, kötü muamele ve onur kırıcı davranış yasağına aykırı görüyor. Verdiği kararlarla Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde bu uygulamayı reddediyor. Biz de bunu ‘umut hakkı’ olarak tanımlıyoruz.”

Türkdoğan, Türkiye’ye ilişkin süreçte Öcalan kararlarına atıf yaparak şu hatırlatmaları yaptı: “AİHM, Öcalan kararında, 25 yıl sonrasında şartlı salıverme imkânı tanıyacak bir mekanizma kurulması gerektiğini belirtti. AK BK, 2015’te Türkiye’den bu konuda bilgi istedi; ancak dosya uzun süre Komite gündemine gelmedi. 2021’de, avukatların ve insan hakları örgütlerinin başvuruları üzerine Komite, Gurban ve Diğerleri başlığıyla dört dava grubunu birleştirerek yeniden inceleme başlattı ve Türkiye’den özel/genel önlemler konusunda bilgi talep etti.”

Türkiye’nin 2021’de Komite tavsiyelerini yerine getirmediğini söyleyen Türkdoğan, 2024’te sivil toplum başvurularıyla dosyanın yeniden gündeme geldiğini anımsattı:

“Komite, Türkiye’ye tedbir alma zorunluluğunu bildirdi; Mart 2025’te bir ara karar alma niyetini açıkladı. Yine de ilerleme olmadı. Komite’nin ‘derin üzüntü’ ifade etmesini hukuken yetersiz buluyoruz. Sözleşme’nin 46/4. maddesi uyarınca ihlal prosedürü işletilip dosya yeniden AİHM’e gönderilerek uygulanmama kararı istenebilir; Kavala dosyasında bu yol izlendi.”

“Umut hakkını düzenleyin”

Bakanlar Komitesi’nin, İnsan Hakları Eylem Planı kapsamında yapılacak infaz düzenlemesine umut hakkının açıkça dâhil edilmesi yönünde Adalet Bakanlığı’na çağrı yaptığını aktaran Türkdoğan, şunları ekledi: “Bu, AİHS bağlamında bir yükümlülük. Komite, Türkiye’deki Barış ve Demokratik Toplum sürecine de atıf yapıyor; TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun deneyimlerinden yararlanılmasını öneriyor. Ayrıca milletvekillerinin verdiği yasa tekliflerinin kanunlaşmasını talep ediyor.”

Türkdoğan, DEM Parti’nin 24 Eylül 2024’te verdiği yasa tekliflerini anımsattı: “Bazı maddeler kaldırılırsa umut hakkının önündeki engeller kalkar. Komite de bunu işaret ediyor. Yasal hakların herkese eşit uygulanması şart; tecride başvurulmaması, avukat ve aile görüşlerinin rutin hâle gelmesi gerekiyor. AK BK, benzer iyi ülke örneklerinden yararlanılmasını istiyor ve Haziran 2026’ya kadar süre tanıyor.”

Türkdoğan, önümüzdeki aylarda umut hakkının hayata geçirilmemesi hâlinde Komite’nin 46/4 ihlal prosedürünü başlatması gerektiğini söyledi; TBMM’den ise somut adım beklediklerini ifade etti: “TBMM’de kurulan komisyonun Sayın Öcalan’la görüşmesi gerekir; yöntem Meclis Başkanlığı ve komisyonca belirlenebilir. Gerekirse İmralı’da görüşme ya da Meclis’te buluşturma sağlanmalı. Barış hukukuna, geçiş dönemi yasalarına dair Öcalan’ın görüşleri alınmalıdır.”

Türkdoğan, süreci başlatanın Öcalan olduğunu vurgulayarak, “Öcalan’ın sağlık, güvenlik ve özgürlük koşulları sağlanmadan barışın tesisi mümkün değil” dedi ve şu ifadeleri kullandı: “Siyasi iktidarın, uluslararası hukukun gereği olan meşruiyet zemini hazır. AİHM kararı var, Bakanlar Komitesi çağrısı var. Bugün hiçbir yetkili ‘Umut hakkını yapamayız’ diyemez. Mahkeme kararı var, siyasi organ kararı var.”

Türkdoğan, son olarak Meclis’te grubu bulunan partilere ve siyasal iktidara seslendi: “DEM Parti olarak yasal hazırlıklarımız tamam. Hangi kanunlarda ne tür değişiklikler gerektiğini açıkladık. Umut hakkı geciktirilmeden infaz hukukunda düzenlenebilir. İnfaz kanunu eşitsizlik ve ayrımcılıklarla dolu; İnsan Hakları Eylem Planı çerçevesinde acil düzenleme şart. Cumhur İttifakı’na da kamuoyu önünde verdikleri sözleri hatırlatıyoruz.”

Paylaşın

Türkiye’de Çocuk Sahibi Olmak Artık Lüks

Türkiye’de çocuk sahibi olmak, giderek ertelenen veya vazgeçilen bir lüks haline geliyor. TÜİK’in verilerine göre, 0-4 yaş grubundaki çocuk sayısı 2025 yılı itibarıyla 4 milyon 945 bin 831’e geriledi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileriyle hazırlanan ve AK Parti’nin masasına gelen son araştırmaya göre, 0-4 yaş aralığındaki çocuk sayısı Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine düştü. Raporda, bu düşüşün arkasında ekonomik zorlukların yanı sıra değişen kültürel ve sosyal faktörlerin de yattığı belirtiliyor.

Ekonomim’in haberine göre, AK Parti tarafından Ağustos 2025’te yapılan saha araştırması, kamuoyunun en büyük endişesinin “hayat pahalılığı ve enflasyon” olduğunu ortaya koydu. Ancak bu temel ekonomik krizin gölgesinde, Türkiye’nin geleceğini derinden etkileyecek sessiz bir sorun daha dikkat çekiyor: nüfus yapısındaki kırılmalar.

Araştırmaya göre, Türkiye’de evlenme yaşı yükseliyor ve çocuk sahibi olmak, giderek ertelenen veya vazgeçilen bir lüks haline geliyor. TÜİK’in verilerine göre, 0-4 yaş grubundaki çocuk sayısı 2025 yılı itibarıyla 4 milyon 945 bin 831’e gerileyerek tarihi en düşük seviyeyi gördü.

Raporda, çocuk sayısındaki düşüşün tek başına ekonomik koşullarla açıklanamayacağı vurgulandı. Araştırma, çocuk sayısındaki azalmanın başlıca nedenlerini şöyle sıralıyor:

Ekonomik zorluklar
Değişen kültürel değerler
Aile kavramının önemini kaybetmeye başlaması
Gençlerin evlilikten uzaklaşması
Kadın istihdamının artışının çocuk sayısını etkilemesi

Raporda, bu soruna ilişkin siyasi görüş ayrılıklarına da yer verildi. CHP, İYİ Parti ve DEM Parti seçmenleri çocuk sayısındaki düşüşü ağırlıklı olarak ekonomik gerekçelerle açıklarken, AK Parti ve MHP seçmenleri ekonomik nedenlerin yanı sıra “aile değerlerinin zayıflaması” ve “gençlerin evlilikten uzaklaşması” gibi kültürel ve kimliksel faktörlerin de etkili olduğunu savunuyor.

Araştırma, Türkiye’nin son yıllarda ekonomik dalgalanmaların yanı sıra toplumsal değer sisteminde de önemli kırılmalar yaşadığına işaret ederek, toplumun bu sorunlarla yüzleşmesi gerektiğini belirtiyor.

Paylaşın

TCDD’nin Borcu 5,8 Milyar Liraya Dayandı

Bu yılın ilk ayını 4 milyar 790 milyon 272 bin lira borç ile kapatan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nın (TCDD) borcu, 1 Ağustos 2025 itibarıyla 5 milyar 762 milyon 707 bin liraya yükseldi.

1 Mayıs 2013’te çıkarılan, “6461 Sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleşmesi Kanunu”nun yasalaşmasından kısa bir süre sonra TCDD, ikiye bölündü. Kanun kapsamında 14 Haziran 2016’da, TCDD Taşımacılık Anonim Şirketi faaliyete başladı.

BirGün’de yer alan habere göre, 2016 yılında 1 milyar 600 milyon 773 bin TL olan TCDD’nin Hazine borcunun, 2024 yılının sonunda 4 milyar 733 milyon 197 bin TL’ye dayandığı tespit edildi.

Kurumun borcu 2025 yılında da katlanarak arttı. Bu yılın ilk ayını 4 milyar 790 milyon 272 bin TL borç ile kapatan kurumun toplam Hazine borcu, 1 Ağustos 2025 itibarıyla 5 milyar 762 milyon 707 bin TL olarak gerçekleşti.

Paylaşın

MHP’den “Süreç” İçin Dikkat Çeken Tanımlama: Bahçeli Modeli

Abdullah Öcalan’ın çağrısı sonrası başlayan sürece ilişkin değerlendirmede bulunan MHP’li Feti Yıldız, sürecin adının “Bahçeli modeli” olduğunu belirterek, tamamlandığında dünya çapında örnek teşkil edeceğini söyledi.

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Cumhur İttifakı’nın “Terörsüz Türkiye” adını verdiği sürece ilişkin Halk TV’ye değerlendirmelerde bulundu. Yıldız, sürecin adının “Bahçeli modeli” olduğunu belirterek, tamamlandığında dünya çapında örnek teşkil edeceğini söyledi.

Süreç, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin 22 Ekim 2024’te başlattığı ve PKK’nın silah bırakması ile TBMM’de kurulan Milli Birlik, Dayanışma ve Demokrasi Komisyonu üzerinden yürütülen çalışmalarla devam ediyor. Komisyonda dün, benzer sorunları ile mücadele eden ülkelerdeki çözüm modelleri akademisyenler tarafından sunuldu.

Feti Yıldız, akademisyenlerin önerilerini değerlendirerek, “Kanada’dan Kolombiya’ya kadar sunulan tüm örnekler değerli; ancak bizim sürecimiz benzersiz. Bahçeli modeli, ilerleyen yıllarda çatışmalı bölgelerde barışın anahtarı olacak ve literatüre girecek” dedi.

Paylaşın

2024’te Erişim Engelli Uygulanan Site Sayısı 311 Bini Aştı

2024 yılında erişim engelli uygulanan site sayısı 311 bini aştı. Bu süreçte 3 bin 317 kişi gözaltına alındı, 384 kişi tutuklandı, 879 kişi hakkında adli kontrol kararı verildi, 2 bin 54 kişi ise serbest bırakıldı.

Cumhuriyet yazarı Barış Pehlivan, İfade Özgürlüğü Derneği tarafından hazırlanan ve “EngelliWeb 2024 Raporu” olarak bilinen “Dijital Kafeste Kafkaesk Sansür: Yargı Eliyle Gerçeğin Susturulması” başlıklı çalışmanın ayrıntılarını köşesine taşıdı.

Hukuk profesörü Yaman Akdeniz ve araştırmacı Ozan Güven’in kaleme aldığı 260 sayfalık rapora göre, 2024 yılında 257 sulh ceza hâkimliği tarafından verilen 803 karar ile 5 bin 740 haber adresine yaptırım uygulandı.

Raporun öne çıkan bulguları şöyle:

Erişim engelleri: 2024 sonu itibarıyla toplam 1 milyon 264 bin 506 web sitesi ve alan adı, 852 farklı kurum ve hâkimlik kararıyla erişime engellendi.

Yerel seçimler öncesi: Kamu kaynaklarının kullanımı, siyasi yolsuzluk iddiaları, kamu görevlileri ve hükümete yakın şirketlerle ilgili haberlere yoğun sansür getirildi.

Cumhuriyet sansürü: Cumhuriyet gazetesinin internet sitesindeki 148 haber erişime engellendi.

Platformlar: 270 bin URL adresi, 17 bin Twitter/X hesabı, 75 bin tweet, 25 bin 500 YouTube videosu, 16 bin 700 Facebook ve 16 bin Instagram içeriği kapatıldı.

Kurumsal dağılım: 2024’te erişime kapatılan 311 bin sitenin 254 bini BTK Başkanı kararıyla engellendi. Türkiye Futbol Federasyonu 50 bin 120 alan adını, Milli Piyango İdaresi ise 2 bin 796 alan adını erişime kapattı.

2006-2024 karşılaştırması: 2006’da yalnızca 4 alan adı engellenirken, 2014’te bu sayı 38 bin 441’e çıktı. 2024’te engellenen site sayısı 311 bini aştı.

Emniyet Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre ise 2024’te 198 bin 364 sosyal medya hesabı takibe alındı. Bunların 86 bin 170’inin kullanıcısı tespit edilerek adli makamlara bildirildi.

Bu süreçte 3 bin 317 kişi gözaltına alındı, 384 kişi tutuklandı, 879 kişi hakkında adli kontrol kararı verildi, 2 bin 54 kişi ise serbest bırakıldı.

Paylaşın

Demirtaş’ın Kitapları Cezaevine Alınmadı: Sakıncalı

Edirne F Tipi Cezaevi’nde tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın kitaplarının “sakıncalı” görülerek mahpuslara verilmediği açıklandı.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Mersin Milletvekili Av. Ali Bozan, Suluca 1 No.lu Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde Selahattin Demirtaş’ın “DAD” ve “Araf’ta Düet” kitaplarının mahpuslara verilmediğini açıkladı.

Evrensel’den Eylem Nazlıer’in haberine göre; Ali Bozan, cezaevi kurulunun gerekçesini şöyle aktardı: “Hüseyin Bağ adına gönderilen DAD ve Araf’ta Düet kitaplarının yazarı halen örgüt üyeliği suçlamasıyla cezaevinde bulunmaktadır. Bu nedenle eğer biz Hüseyin Bağ isimli mahpusa bu kitapları verirsek cezaevi güvenliğini tehlikeye düşürür.”

DEM Parti Milletvekili, sadece Demirtaş kitaplarıyla sınırlı kalmayan uygulamaya dikkat çekti: “Mehmet Uzun’un Kürtçe kitabı ‘Siya Evînê’ ise 8 ay sonrasında mahpuslara ulaştırıldı. Cezaevinde Kürtçe fiilen yasak. Toplatma veya yasaklama kararı olmamasına rağmen, kitap 8 ay boyunca kurulda Kürtçe bilen kimse olmadığı gerekçesiyle bekletildi.”

Ali Bozan, yetkililere seslenerek şunları ekledi: “Türkiye, hukuk devletidir deme bakanlığı; bu hukuksuzlukları ne zaman sonlandıracaksınız?​”

Paylaşın

AK Parti’den Boşanmaları Azaltmak İçin Yeni Adım

AK Parti, evlenecek çiftlerin evlilik öncesi sağlık kontrolüne ek olarak psikolojik denetimden geçmesini sağlayacak bir danışmanlık mekanizması kurmayı planlıyor.

Projenin temel amacı, evliliğin erken döneminde ortaya çıkabilecek sorunları tespit ederek, yanlış evliliklerin önüne geçmek.

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), Türkiye’de artan boşanma oranlarına karşı yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Parti, evlenecek çiftlerin evlilik öncesi sağlık kontrolüne ek olarak psikolojik denetimden geçmesini sağlayacak bir danışmanlık mekanizması kurmayı planlıyor. Projenin temel amacı, evliliğin erken döneminde ortaya çıkabilecek sorunları tespit ederek, yanlış evliliklerin önüne geçmek.

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, parti kaynakları, birçok çiftin evlilik öncesinde psikolojik rahatsızlıklar, şiddet eğilimi, sosyoekonomik ve sosyokültürel farklılıklar gibi konuları gizleyebildiğini belirtiyor. Bu durumun, evliliğin ilerleyen dönemlerinde şiddetli geçimsizliklere ve boşanmalara yol açtığına dikkat çekiliyor. Yeni sistemle, çiftlerin birbirlerine karşı daha şeffaf olmaları ve dürüst bir ilişki kurmaları amaçlanıyor.

Planlanan danışmanlık hizmeti, sadece evlilik öncesiyle sınırlı kalmayacak. Evlilik sonrasında da devam edecek olan bu destekle, anlaşmazlık yaşayan çiftlere sorunlarını çözmeleri için rehberlik edilecek. Eğer boşanma kaçınılmaz hale gelirse, taraflara süreç boyunca doğru yönlendirmeler yapılacak.

Projenin hayata geçirilmesi için somut adımlar atılmaya başlandı. AK Parti Kadın Kolları Başkanlığı öncülüğünde, 20 Eylül’de Erzurum’da “Aile İçi Dijital Eğitim ve Psikososyal Destek Çalıştayı” düzenlenecek. Çalıştaya, Adalet, Sağlık ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlıklarından uzman ve akademisyenler katılacak. Bu çalıştayda, güçlü aile yapısının oluşturulması için atılacak adımlar masaya yatırılacak.

Paylaşın

On Yılda 19 Milyondan Fazla Üniversiteli Okulu Bıraktı

2015 – 2025 arasında 19 milyon 49 bin 203 öğrenci üniversiteyi bıraktı. 19 milyon öğrenciden 16.9 milyonu devlet üniversitelerinden, 2.1 milyonu vakıf üniversitelerinden ve 57 bini ise vakıf meslek yüksekokullarından.

Paylaşın