Merkezi Bütçe Temmuz Ayında 64 Milyar TL Açık Verdi

Merkezi yönetim bütçesi temmuz ayında 64 milyar 19 milyon lira açık verdi. Merkezi bütçe haziran ayında ise 31,1 milyar TL’lik açık vermişti. Merkezi yönetim faiz dışı dengesi temmuz ayında 47,3 milyar TL açık verdi. Haziran ayında ise 18,3 milyar TL idi.

Haber Merkezi / Temmuz ayında bütçe gelirleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 106,7 artışla 196 milyar 980 milyon liraya, bütçe giderleri yüzde 85 artarak 260 milyar 999 milyon liraya yükseldi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı temmuz ayına ilişkin merkezi yönetim bütçe verilerini yayımladı. Hazineden yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“2022 yılı Temmuz ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 261 milyar TL, bütçe gelirleri 197 milyar TL ve bütçe açığı 64 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 244,3 milyar TL ve faiz dışı açık ise 47,3 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.

Merkezi yönetim bütçesi 2021 yılı Temmuz ayında 45 milyar 804 milyon TL açık vermiş iken 2022 yılı Temmuz ayında 64 milyar 19 milyon TL açık vermiştir.

2021 yılı Temmuz ayında 22 milyar 166 milyon TL faiz dışı açık verilmiş iken 2022 yılı Temmuz ayında 47 milyar 325 milyon TL faiz dışı açık verilmiştir.

Merkezi yönetim bütçe giderleri Temmuz ayı itibarıyla 260 milyar 999 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Faiz harcamaları 16 milyar 694 milyon TL, faiz hariç harcamalar ise 244 milyar 305 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.

2022 yılında merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 2 trilyon 831 milyar 472 milyon TL ödenekten Temmuz ayında 260 milyar 999 milyon TL gider gerçekleştirilmiştir. Geçen yılın aynı ayında ise 141 milyar 79 milyon TL harcama yapılmıştır.

Temmuz ayı bütçe giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 85 oranında artmıştır. Giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı ise 2021 yılında yüzde 10,5 iken 2022 yılında yüzde 9,2 olmuştur. Faiz hariç bütçe giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 108 oranında artarak 244 milyar 305 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı ise 2021 yılında yüzde 10,1 iken 2022 yılında yüzde 9,8 olmuştur.

Merkezi yönetim bütçe gelirleri Temmuz ayı itibarıyla 196 milyar 980 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Vergi gelirleri 168 milyar 848 milyon TL, genel bütçe vergi dışı gelirleri ise 24 milyar 792 milyon TL olmuştur.

2021 yılı Temmuz ayında bütçe gelirleri 95 milyar 275 milyon TL iken 2022 yılının aynı ayında yüzde 106,7 oranında artarak 196 milyar 980 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe tahminine göre bütçe gelirlerinin Temmuz ayı gerçekleşme oranı 2021 yılında yüzde 8,7 iken 2022 yılında yüzde 7,7 olmuştur.

2022 yılı Temmuz ayı vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 99,2 oranında artarak 168 milyar 848 milyon TL olmuştur. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise 2021 yılında yüzde 9,2 iken 2022 yılında yüzde 7,7 olmuştur.”

Paylaşın

Tarımda Üretici Enflasyonu Yüzde 157,89 Artarak Rekor Kırdı

Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 108,78, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 157,89 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 79,39 artış gerçekleşti.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) Temmuz 2022 verileri açıkladı.

Buna göre, Tarım-ÜFE 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 108,78, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 157,89 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 79,39 artış gerçekleşti.

Rekor kırdı

Endeks mayıs ayında yüzde 154,97 artışla rekor kırmış; haziran ayında ise yıllık yüzde 148,9 artışla rekor seviyeden gerilemişti. Böylece endeks, temmuz itibarıyla yıllık bazda ulaştığı seviye ile rekor tazelemiş oldu.

Sektörlerde bir önceki aya göre, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 2,66 azalış, tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 4,78 artış ve balık ve diğer balıkçılık ürünlerinde yüzde 25,09 artış gerçekleşti.

Ana gruplarda bir önceki aya göre çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 1,02, tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 4,94 ve canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 7,29 artış gerçekleşti.

Yıllık artışın düşük olduğu alt gruplar sırasıyla, yüzde 74,57 ile koyun ve keçi, canlı; bunların işlenmemiş süt ve yapağıları ve yüzde 75,65 ile diğer çiftlik hayvanları ve hayvansal ürünler oldu.

Buna karşılık, yıllık artışın yüksek olduğu alt gruplar ise sırasıyla, yüzde 256,06 ile lifli bitkiler ve yüzde 201,62 ile tahıllar (pirinç hariç), baklagiller ve yağlı tohumlar oldu.

Aylık değişimler

Bir önceki aya göre azalışın yüksek olduğu alt gruplar sırasıyla, yüzde 6,68 ile lifli bitkiler ve yüzde 5,66 ile yumuşak çekirdekli meyveler ve sert çekirdekli meyveler oldu.

Buna karşılık, aylık artışın yüksek olduğu alt grup ise yüzde 22,47 ile canlı kümes hayvanları ve yumurtalar ve yüzde 13,70 ile çeltik oldu.

Paylaşın

TÜİK Açıkladı: İkinci Çeyrekte İşsiz Sayısı Azaldı

TÜİK’e göre, 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 43 bin kişi azalarak 3 milyon 654 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,4 puanlık azalış ile yüzde 10,6 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,9 iken kadınlarda yüzde 13,9 olarak tahmin edildi.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) İşgücü İstatistikleri, II. Çeyrek: Nisan-Haziran 2022 verilerini açıkladı.

Buna göre Nisan, Mayıs ve Haziran aylarını kapsayan dönemde, ülkemizde 15 yaşın üzerindeki kişilerde işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0.4 puan azalarak, yüzde 10.6’ya geriledi. 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 43 bin kişi azalarak 3 milyon 654 bin kişi oldu.

İşsizlik oranı ise 0.4 puanlık azalış ile yüzde 10.6 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 8.9 iken kadınlarda yüzde 13.9 olarak tahmin edildi.

İstihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 765 bin kişi artarak 30 milyon 775 bin kişi, istihdam oranı ise 1,1 puanlık artış ile yüzde 47.7 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65.3 iken kadınlarda yüzde 30.4 olarak gerçekleşti.

İşgücü 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 722 bin kişi artarak 34 milyon 429 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0.9 puanlık artış ile yüzde 53.3 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71.7, kadınlarda ise yüzde 35.3 oldu.

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0.4 puanlık azalış ile yüzde 20.3 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 17.1, kadınlarda ise yüzde 26.3 olarak tahmin edildi.
Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 113 bin kişi, sanayi sektöründe 217 bin kişi, inşaat sektöründe 42 bin kişi, hizmet sektöründe 393 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin yüzde 16’sı tarım, yüzde 22’si sanayi, yüzde 5.9’u inşaat, yüzde 56.1’i ise hizmet sektöründe yer aldı.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,9 puanlık azalış yüzde 21,3 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 14,7 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 17.6 olarak tahmin edildi.

Paylaşın

Petrol Devi Aramco Kar Rekoru Kırdı

Suudi Arabistan’nın ulusal petrol ve doğalgaz şirketi Aramco (Saudi Arabian Oil Company), 2022’nin ikinci çeyreği için 48,4 milyar dolar kârla kendisine ait kar rekorunu kırdı.

BBC Türkçe’nın aktardığı habere göre, geçen yılın aynı döneminde 25,5 milyar dolarlık kâr açıklayan şirket, böylelikle kârını yüzde 90 oranında artırmış oldu.

Bu miktarda bir karın en büyük sebebi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesiyle birlikte petrol ve gaz fiyatlarının artması oldu.

Rusya, dünyanın en büyük enerji ihracatçılarından birisi. Ancak Batılı ülkeler, enerji ihtiyaçları için Moskova’ya olan bağlılıklarını azaltacaklarını söyledi.

Suudi şirket, rekor kârların yanı sıra üçüncü çeyrek için temettüsünü değiştirmeden 18,8 milyar dolarda tutacağını açıkladı.

Şirket, talebi karşılamak için genişlemeye devam edeceğini söyledi.

Aramco’nun CEO’su Amin Nasser, “Kısa vadedeki ekonomik belirsizlik ve piyasa oynaklığı devam ederken bu yılın ilk yarısında yaşananların sektörde devam eden yatırımların gerekli olduğu görüşümüzü doğruluyor” dedi.

Nasser, “Kısa vadeli küresel tahminler üzerindeki aşağı yönlü ekonomik baskılara rağmen, petrol talebindeki artışın devam etmesini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Ülke ekonomilerinin Covid-19 pandemisinden kurtulmaya başlaması ve talebin arzı karşılayamaması nedeniyle, petrol fiyatları Ukrayna savaşı öncesinde de yükseliyordu.

ExxonMobil, BP ve Chevron da dahil olmak üzere dünyanın en büyük petrol üreticileri, emtia fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle bu dönemde rekor kârlar açıkladı

ABD Başkanı Joe Biden Haziran ayında, Exxon’un “bu yıl Tanrı’dan daha fazla para kazandığını” söyledi.

Paylaşın

Günlük İcra Dosyası Sayısı 6 Bin 700

Emeğiyle yaşayan yurttaşlar yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı ile mücadele ederken, borçların ödenmesi konusundaki sıkıntı da icra sayılarına yansıdı: Günlük icra dosyası sayısı 6 bin 700.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur konuya ilişkin istatistikleri paylaşarak, “2021 sonunda 22 milyon 571 bin olan icra dosyası sayısı, bugün itibarıyla 24 milyon 77 bin 828’e çıktı. 1 Ocak’tan bu yana geçen 225 günde icra dosyası sayısı 1,5 milyondan fazla arttı” dedi.

‘Günlük sayı 6 bin 700’

“Günlük icra dosyası sayısı ortalama 6 bin 700’e geliyor” vurgusunda bulunan Güzelmansur, “Tek başına bu veri bile iktidarın ekonomideki beceriksizliğinin bir göstergesidir” diye konuştu.

Evrensel’de yer alan habere göre seçim bölgesi olan Hatay’da da icra davalarında patlamalar yaşandığını belirten Güzelmansur, “Ziyaret ettiğimiz muhtarlıklarda gördüğümüz icra tebligatları bunun en önemli göstergesi. Muhtarlar icra evrakı tebliğ etmekten başlarını kaldıramaz duruma gelmişler. Ekonomik buhran giderek büyüyor. Vatandaş borç batağında. İktidarın buna bir reçetesi yok” ifadelerini kullandı.

Mahkemelerdeki icra dosyaları 24 milyonu aştı

İcra dairelerindeki dosya sayısı ise son bir yılda 1 milyon 466 bin adet artarak 5 Ağustos itibarıyla 24 milyon 53 bine ulaştı. AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılında 8 milyon icra dosyası bulunuyordu.

Türkiye Bankalar Birliği’nin (TBB) raporlarına göre Mayıs 2022 itibarıyla kredi veya kredi kartı borcunu ödememiş olanlardan, 4 milyon 148 bin kişinin borcu devam ediyor.

2022’nin ilk beş ayında borcunu ödeyemediği için yasal takibe girenlerin sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 83 artarak 748 bin 437 kişi oldu. BDDK’nin birinci çeyreğe kadar paylaştığı verilere göre, ödenmediği için takibe giren kredi tutarı, Mart 2022 itibarıyla 163 milyar TL.

Paylaşın

Küçük Ve Orta Ölçekli Şirketlerin Kredi Borçları 1.5 Trilyon Lirayı Aştı

Türkiye’de Haziran 2022 sonu itibarıyla son bir yılda nakdi kredi borcu olan KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) niteliğindeki müşteri sayısı 3 milyon 994 binden 4 milyon 351 bine yükseldi. Borç miktarı ise 1 triyon 511 milyar TL’ye ulaştı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) Haziran 2022 sonu itibarıyla açıkladığı ‘KOBİ kredileri’ verileri, bugünlerde bir kez daha yüksek sesle yapılan ‘finansmana erişim’ tartışmalarının ortasında küçük ve orta büyüklükteki şirketlerin önemli bir kredi borcuyla karşı karşıya olduğunu gösterdi.

İşte BDDK verilerinden öne çıkan detaylar:

KOBİ türü şirketlerin nakdi kredi hacmi, Haziran 2022 sonu itibarıyla son üç ayda yüzde 19.3, son bir yılda yüzde 66.5 artarak 1 trilyon 511 milyar 435 milyon liraya ulaştı.

Bu kapsamda mikro büyüklükteki işletmelerin kredi borcu üç aylık yüzde 14.4, yıllık yüzde 50.3 artışla 424.1 milyar lira, küçük işletmelerin borcu üç aylık 21.6, yıllık yüzde yüzde 75.2 artışla 509.4 milyar lira ve orta işletmelerin borcu üç aylık yüzde 21, yıllık yüzde 72.7 artışla 578 milyar liraya ulaştı.

Cumhuriyet’in aktardığına göre, bu tür şirketlerin gayri nakdi kredi borcu ise toplamda üç aylık yüzde 15.8, yıllık yüzde 76.7 artışla 527 milyar liraya yükseldi.

Batık kredi hacmi 61.3 milyar TL

Haziran 2022 sonu itibarıyla nakdi kredi borcu olan KOBİ müşteri sayısı 4 milyon 350 bin 842’ye yükseldi. Bu rakam Haziran 2021’de 3 milyon 994 bin 338’di. Ayrıca gayri nakdi kredi müşterisi sayısı ise 3 milyon 48 bin 177’ye çıktı.

Bir kişinin hem nakdi hem gayri nakdi kredi borcu dikkat alınarak yapılan hesaba göre net müşteri sayısı ise 5 milyon 551 bin 725.

Ayrca, KOBİ’lerin toplam takipteki (batık) nakdi kredi hacmi ise son bir yılda yüzde 6.5 artışla, son üç ayda yüzde 2.8 düşüşle 61.3 milyar lira oldu. Takipteki kredi yıllık bazda ‘mikro’da yüzde 25.5, ‘küçük’te yüzde 0.8 artarken, ‘orta’da yüzde 2.6 düştü.

Paylaşın

Rusya’nın Varlık Fonu, Türk Lirası Almayı Planlıyor

Rusya Merkez Bankası’ndan Cuma günü yapılan açıklamaya göre Rusya Ulusal Varlık Fonu için Çin, Hindistan ve Türkiye gibi ‘dostane’ ülkelerin para birimlerinin satın alınması planlanıyor.

Kurumun açıklamasına göre bu kararın arkasında yaptırımlar dolayısıyla daha fazla dolar ve euro satın alınamamasının etkisi var.

Reuters’ın haberine göre ruble için halen serbest piyasa koşullarının hakim olduğunu vurgulayan Rusya, petrol gelirlerinin zor günlerde değerlendirilmek üzere bir fona aktarılmasına ilişkin bütçe kuralı getirilmesinin mühim olduğunu ifade etti.

Rusya Merkez Bankası’nın 2023-2025 için öngürdüğü para politikasına ilişkin yayımladığı raporda yeni maliye politikasının nasıl uygulanması gerektiğine yönelik çalışmaların yapıldığı aktarıldı.

Rusya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Alexei Zabotkin, para politikası raporuna dair Cuma günü gerçekleştirdiği sunumda Çin yuanı ve ruble arasındaki ticaret hacminin Moskova’daki piyasada neredeyse euro-ruble hacmine denk geldiğini ifade etti.

Daha önceki bütçe kuralına göre Rusya, ulusal varlık fonu için dolar ve euro satın alıyordu; diğer para birimlerini alamıyordu.

Ancak kurum döviz alımlarını 2022’nin başında rubledeki yüksek oynaklık dolayısıyla durdurdu.

Ancak Reuters’a konuşan uzmanlara göre açıklanan bu para birimlerinde yeterli likiditenin bulunmaması sıkıntı olabilir.

Türkiye’de enflasyonun yüzde 80’e dayanması uzmanlara göre bu engellerden biri.

Rusya Ulusal Varlık Fonu, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilse de ülkenin merkez bankası döviz rezervlerinin bir parçası.

Şubat ayında merkez bankası döviz rezervlerinin miktarı 640 milyar dolara ulaştı; bu miktarın yarısı Batı’nın uyguladığı yaptırımlar dolayısıyla dondurulmuş durumda.

Rusya Merkez Bankası aynı zamanda 24 Şubat’ta başlatılan sermaye kontrollerini uygulamak için artık bir neden görmediğini de açıkladı.

(Kaynak: BBC Türkçe)

Paylaşın

Kur Korumalı Mevduat Servet Transferine Yaradı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, doların Aralık 2021 tarihinde 18 TL’yi aşması üzerine “müjde” olarak duyurduğu Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemine ilişkin veriler ortaya çıkmaya devam ediyor.

Sistemin duyurusu ile birlikte 12 TL’ye kadar inen dolar yeniden 18 TL’yi bulurken, geride kalan 7 ayda KKM’ye para yatıranların servetleri de katlandı. KKM’deki para 29 Temmuz itibarıyla bir trilyon 134 milyar TL’ye ulaştı.

Halkın bütçesinden zenginlerin servetlerine KKM ile aktarılan paralar, BirGün yazarı Bahadır Özgür’ün sosyal medya paylaşımıyla bir kez daha gündeme geldi.  Özgür’ün Twitter hesabından paylaştığı belgeye göre, bir ticari firma 11 Şubat tarihinde 16 milyon 675 bin dolarını çeşitli bankalarda TL’ye çevirdi ve 226 milyon 88 bin TL olarak KKM’ye yatırdı. Aradan geçen 6 ayda kurdaki değişiklik nedeniyle firma, Hazine’den 73 milyon 519 bin TL aldı.

‘AKP’nin KKM ile nasıl ciddi bir servet transferi yaptığının somut örneği’

Kamuoyu Aydınlatma Plartformu’nda (KAP) “Özel Durum Açıklaması (Genel)” ifadeleriyle yer alan paylaşım, servet transferini bir kez daha ortaya koydu. Gazeteci Bahadır Özgür de “AKP’nin KKM ile nasıl ciddi bir servet transferi yaptığının somut örneği…” yorumunda bulundu.

KKM nedir?

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nca, her gün saat 11.00’de dolar, euro ve sterlin üzerinde alış kuru duyurulmaktadır. Kur dönüşüm miktarı miktarı oranlanırken vade nihayetindeki TCMB dolar, euro ve sterlin alış kuru ile ilk zamanda yürürlükte olan TCMB USD, EUR ve GBP alış kuru arasındaki oransal ayrım göz önünde bulundurulacaktır. KKM TL Hesabı ile alakalı bütün tediyeler Türk Lirası cinsinden yapılır. Açılışta her zaman TCMB tarafından duyurulan USD, EUR ve GBP döviz kuru dikkate alınır.

KKM hesabı nasıl açılır?

Kur Korumalı Mevduat Hesabı, hali hazırda müşterisi olduğunuz bankanın mobil internet bankacılığı ya da bankanın uygulamaları üzerinden açılabilir. Aynı zamanda bank şubesine giderek KKM hesabı başvurusunda bulunabilirsiniz. Kur Korumalı Mevduat TL hesabı açtırmak için müşterisi olduğunuz banka önemli değildir. Dilediğiniz bankada bu işlemi gerçekleştirebilirsiniz.

Paylaşın

Moody’s Türkiye’nin Kredi Notunu Düşürdü

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye’nin kredi notunu “B2″den “B3″e düşürdüğünü, not görünümünü ise negatiften durağana çevirdiğini açıkladı.

BloombergHT’nin aktardığına göre Moody’s, Türkiye’nin kredi notunu “B2″den “B3″e düşürdüğünü, not görünümünü ise negatiften durağana çevirdiğini duyurdu.

Moody’s, Türkiye’nin ödemeler dengesi üzerinde artan baskıları ve Döviz rezervlerinin daha da düşme riskini, kredi notunun düşürülmesine neden olarak gösterdi. Kuruluş ayrıca, Türkiye’nin cari açığının muhtemelen önceki beklentileri büyük bir farkla aşabileceğini kaydetti.

Kuruluş, Türkiye’nin cari işlemler açığının bu yıl gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 6’sına yakın olacağını ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden önce beklenenden üç kat daha fazla olacağını tahmin ediyor.

Analist Kathrin Muehlbronner ve Alejandro Olivo yaptığı açıklamada, yetkililerin para birimini istikrara kavuşturmak ve döviz tamponlarını yenilemek için giderek alışılmışın dışında önlemlere başvurmak zorunda kaldığını belirtti.

Analistler açıklamada, “Giderek artan karmaşık düzenleyici, mali ve makro ihtiyati tedbirlerin makroekonomik istikrarı geri getirmede etkili olması pek olası değil.” ifadelerini kullandı.

Kuruluş, 27 Mayıs’ta yaptığı duyuruda, Türkiye’nin kredi notuna ilişkin güncelleme yapmadığını açıklamıştı.

Paylaşın

Türkiye’nin Döviz Rezervinde Son Bir Yılın En Yüksek Artışı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezervlerinde geçen hafta son 12 ayın en yüksek artışı yaşandı. TCMB toplam döviz rezervleri 5 Ağustos ile biten haftada 7,4 milyar dolar artarak 109 milyar dolara kadar çıktı. Bloomberg’e göre bu, 12 ayın en yüksek artışı oldu.

Merkez Bankası’nın yurt dışı yerleşikler portföy hareketleri haftalık verisine göre, 5 Ağustos ile biten dönemde yabancıların 8 haftalık çıkış serisinin ardından hisselerde ve tahvillerde sınırlı giriş gözlendi. Bloomberg’in haberine göre döviz artışında Rusya’dan Akkuyu nükleer güç santrali inşaatı için gönderilen para etkili oldu.

Ekonomist Haluk Bürümcekçi, piyasa notunda toplam rezerv artışının 4,4 milyar dolarının bankalar döviz mevduatı artışı, 2 milyar dolarının swap artışı ve altın değerleme etkisinin toplamından kaynaklandığını vurguladı.

Bu yüzden Bürümcekçi de döviz rezervlerindeki artışı Rusya’dan gelen paraya bağladı:

“Banka swapları ve bankalar döviz mevduatı artışında, Rusya’nın Akkuyu nükleer santrali yatırımı için Türkiye’ye aktardığı tutar sonrası şirketler mevduatının artmasının etkili olduğunu düşünüyorum. Zira son iki haftada şirketler yabancı para (YP) mevduatı 7 milyar dolara yakın artmış durumda”.

Rosatom’dan santal için para akışı

Geçtiğimiz haftalarda Bloomberg’in üst düzey Türk yetkililere dayandırdığı haberinde, Rusya enerji firması Rosatom’ın toplamda 20 milyar dolar olarak planlanan Akkuyu nükleer santral inşası için Türkiye’ye 15 milyar dolar aktarma sürecinde olduğu belirtilmişti.

Türkiye’de bankalar gerçekleştirilen para transferlerinin bir kısmını Merkez Bankası’nda bırakmak zorunda.

Ticari alım ve satım yapan şirketler de nakitlerinin bir kısmını Merkez Bankası’nda bırakabiliyor.

Bu da direkt olarak bu tarz büyük ticari işlemlerin Merkez Bankası rezervlerine yansımasına sebep oluyor.

Geçtiğimiz günlerde Middle East Eye’ın Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan bir yetkilinin açıklamalarına dayandırılan haberinde Suudi Arabistan’ın Türkiye’ye 20 milyar dolar yatırım yapacağı aktarıldı.

Bloomberg HT’nin dünkü haberine göre ise Birleşik Arap Emirlikleri merkezli enerji firması International Energy Holding’in (IHC) Kalyon Enerji’nin yüzde 50 hissesini 490 milyon dolara satın aldığı açıklandı.

Brüt ve net döviz rezervi nedir?

Ekonomist Mahfi Eğilmez, brüt ve net döviz rezervi arasındaki farkı şu şekilde açıklıyor: Merkez Bankası, döviz rezervlerinin tamamının sahibi değil.

TCMB’nin rezervlerinin bir bölümü bankaların Merkez Bankası’nda tutmak zorunda olduğu zorunlu karşılıklardan oluşuyor. Bunları bir çeşit emanet döviz olarak görmek mümkün.

TCMB’nin son yıllarda rezerv opsiyon mekanizması aracılığıyla, TL mevduatlar karşılığında alması gereken zorunlu karşılıkları dövizle yatırma esnekliği tanımasıyla bu döviz rezervlerindeki emanet tutarda artış oldu.

Döviz rezervlerinin bir bölümünün emanet olması nedeniyle Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinin toplamı brüt döviz rezervlerini gösteriyor. Merkez Bankası’nda emanet olarak duran miktarlar düşüldüğünde net döviz rezervine ulaşılıyor.

Net döviz rezervi nasıl hesaplanıyor?

Net döviz rezervi, TCMB verilerinde aktif kısımda yer alan dış varlıklardan, pasif kısımda bulunan toplam döviz yükümlülüklerini çıkardıktan sonra elde edilen rakamın o günün kuruna bölünmesiyle hesaplanıyor.

Formül şu şekilde: Net Rezerv = (Dış Varlıklar – toplam döviz yükümlülükleri) / Dolar-TL kuru

Swap hariç net rezerv ne demek?

Ekonomist Eğilmez’e göre net rezerv miktarı, swap işlemleriyle elde edilmiş (emanet) dövizleri de kapsadığı için bu rakam tam olarak net rezervi ifade etmiyor.

Bu yüzden net döviz rezervini emanet dövizleri çıkararak görebilmek için bu miktardan swap karşılığı elde edilmiş döviz tutarını düşmek gerekiyor. Swap hariç net rezerv ise şu şekilde hesaplanabiliyor:

Swap hariç net rezerv = Net rezerv – Swap işlemleri toplamı

Uluslararası rezerv nedir?

TCMB’nin (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) tanımına göre uluslararası rezervler; ülkelerin para otoriteleri tarafından kontrol edilen, kullanıma hazır, birbirlerine çevrilebilme özelliği bulunan ve uluslararası ödeme aracı olarak kabul edilen varlıklar.

Uluslararası rezerv olarak sayılan varlıklar şunlar:

  • Konvertibl (birbirlerine dönüştürülebilir) döviz varlıkları (euro, ABD doları, İngiliz sterlini vb.)
  • Uluslararası standartta altın
  • Özel Çekme Hakları
  • Uluslararası Para Fonu (IMF) Rezerv Pozisyonu

TCMB, rezervleri nasıl saklıyor?

Merkez Bankası, rezervlerin yönetiminde ülke menfaatine öncelik verdiğini aktarıyor. Bu amaçla, uluslararası rezervleri, anaparanın korunması ve gerekli likiditenin sağlanması için düşük riske sahip yatırım araçlarında değerlendiriyor.

Merkez Bankası, rezerv yönetimi sırasında karşılaşılabilecek risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kabul edilebilir sınırlar içinde tutulabilmesi için risk yönetim stratejisi uyguluyor. Ayrıca elindeki rezervlerin seviyesini, düzenli aralıklarla internet sitesinde yayımlıyor.

Paylaşın