Yeni Parti’nin Kuruluş Bildirgesi Yayımlandı: Parlamenter Sistem Vurgusu

Yeni Parti’nin kuruluş kurultayı kapsamında hazırlanan bildirge kamuoyuyla paylaşıldı. Cumhuriyet, demokrasi, hukukun üstünlüğü, emek ve sosyal adalet ilkelerinin temel alındığı metinde, Türkiye’nin siyasal ve ekonomik yapısında kapsamlı bir değişim hedeflendiği belirtildi.

Bildirgede, siyasal gücün, ekonomik zenginliğin ve kamu kaynaklarının belirli kesimlerde yoğunlaşmasının mevcut düzenin temel sorunlarından biri olduğu ifade edildi. Yoksulluk, güvencesiz çalışma, yolsuzluk ve adaletsizliğin arttığı savunulan metinde, üretim potansiyelinin yeterince değerlendirilemediği ve toplumsal dayanışmanın zayıfladığı kaydedildi.

Türkiye’nin yalnızca iktidar değişikliğine değil, yeni bir siyasal ve ekonomik düzene ihtiyaç duyduğu belirtilen bildirgede, milli iradenin bütün kurumlarıyla egemen olduğu demokratik Cumhuriyet, üretime dayalı ekonomi ve refahın adil paylaşımı hedefleri sıralandı.

2024 seçimleri ve 19 Mart sürecine vurgu

Bildirgenin değişim iradesinin kaynağına ilişkin bölümünde, 2024 yerel seçimlerinin ardından ortaya çıkan siyasi tabloya ve 19 Mart’ta başlayan sürece değinildi. Seçilmiş yöneticilere, belediyelere, siyasi yol arkadaşlarına ve Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’na yönelik baskıların ardından 21 Mayıs 2026 tarihli mutlak butlan kararının siyasi hareketin kurumsal varlığına müdahale niteliği taşıdığı ileri sürüldü.

Bu müdahalelerin anayasal düzen ve millet egemenliğine yönelik olduğu savunulan bildirgede, Saraçhane’den Türkiye’nin farklı kentlerine yayılan demokrasi mücadelesinin halkın seçme ve seçilme hakkına sahip çıkma kararlılığını gösterdiği ifade edildi.

Yeni Parti’nin bu mücadelenin içinden doğduğu belirtilen metinde, kuruluş sürecinin milletin talebi ve katkılarıyla şekillendiği kaydedildi. Bildirgede, partinin artık kuruluş aşamasını geride bırakarak iktidar hedefi doğrultusunda hareket edeceği belirtildi.

Parti içi demokrasi ve katılımcı siyaset

Yeni Parti’nin siyasi ilkeleri arasında Atatürk önderliğindeki Cumhuriyet Devrimi, insan hakları, laiklik, hukukun üstünlüğü, kamu yararı, emeğin güçlendirilmesi ve toplumsal dayanışma sıralandı. Çağdaş sosyal demokrat kimliğin benimsendiği bildirgede, farklı siyasi geleneklerden ve toplumsal kesimlerden yurttaşların ortak demokratik değişim hedefinde buluşturulmasının amaçlandığı ifade edildi.

Parti yönetiminde üyelerin doğrudan söz ve karar sahibi olacağı bir modelin kurulacağı belirtilen bildirgede, ilçe ve il başkanları ile genel başkanın üyelerin doğrudan iradesiyle belirlenmesi hedefi açıklandı. Adaylık süreçlerinin şeffaf ve adil kurallara göre yürütülmesi, yöneticilerin hesap vermesi ve görev sürelerinin sınırlandırılması da parti yönetimine ilişkin taahhütler arasında yer aldı.

Siyasete katılımın seçim dönemleriyle sınırlı kalmayacağı belirtilen metinde, mahalle, ilçe ve il meclislerinin yaygınlaştırılması, katılımcı bütçe uygulamalarının geliştirilmesi ve sürekli istişare mekanizmalarının oluşturulması öngörüldü. Kadınların, gençlerin, emek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının karar alma süreçlerinde daha etkin rol üstlenmesi hedeflendi.

Parlamenter sisteme dönüş hedefi

Bildirgenin yönetim modeline ilişkin bölümünde, Türkiye’nin güçlü bir Meclis, kuvvetler ayrılığı, bağımsız yargı ve demokratik denetim esaslarına dayanan parlamenter sistemle yönetilmesi hedefi ortaya konuldu.

Kamu yönetiminde liyakat, hukuka bağlılık ve kamu yararının esas alınacağı belirtilirken, kamu ihalelerinde, siyasi finansmanda ve kamu kaynaklarının kullanımında tam şeffaflık sağlanacağı ifade edildi. Yolsuzlukla mücadelede bağımsız yargı ve etkili denetim mekanizmalarının işletileceği kaydedildi.

İfade ve basın özgürlüğü, örgütlenme, barışçıl gösteri ve siyasi katılım haklarının güvence altına alınacağı bildirgede, iktidara yönelik eleştirilerin ve muhalefetin demokratik sistemin güvencesi olarak değerlendirileceği belirtildi.

Yerel yönetimlere ilişkin taahhütlerin de yer aldığı metinde, kayyım uygulamalarına son verilmesi ve seçilmiş yöneticilerin siyasi gerekçelerle görevlerinden uzaklaştırılmasının önüne geçilmesi hedeflendi.

Üretim odaklı ekonomi ve emeğin güçlendirilmesi

Yeni Parti’nin ekonomi politikalarının merkezinde üretim, istihdam, gelir dağılımında adalet ve sosyal refahın artırılması yer aldı. Düşük ücret, güvencesiz çalışma, dış kaynak bağımlılığı ve rant dağıtımına dayalı ekonomik düzenin değiştirilmesinin hedeflendiği bildirgede, kamunun stratejik öncülüğü, özel girişimin yaratıcılığı, örgütlü emeğin gücü ve kooperatiflerin kalkınma sürecinde birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Sanayi ve tarım üretiminin güçlendirilmesi, dijital ve yeşil dönüşümün gerçekleştirilmesi, yüksek katma değerli üretimin geliştirilmesi ve nitelikli istihdamın artırılması ekonomik hedefler arasında sıralandı.

Yapay zekâ ve otomasyonun çalışma hayatında yaratacağı değişime de değinilen bildirgede, teknolojik dönüşüm sürecinde çalışanların haklarının ve istihdam güvencesinin korunacağı belirtildi. Teknolojik gelişmelerin yol açabileceği iş kayıplarına karşı mesleki eğitim, meslekler arası geçiş ve sosyal koruma mekanizmalarının geliştirileceği kaydedildi.

Çalışanların gelirlerinin temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediğine dikkat çekilen metinde, ücretlerin alım gücünün kalıcı biçimde artırılması, emeğin milli gelirden aldığı payın yükseltilmesi ve çalışanların vergi yükünün azaltılması hedeflendi. Sendikal örgütlenme ve toplu pazarlık haklarının güçlendirilmesi de ekonomi politikalarının başlıkları arasında yer aldı.

Emeklilerin yaşam koşullarına ilişkin vaatlerin de sıralandığı bildirgede, emekli aylıklarının insanca yaşamaya yetecek seviyeye çıkarılması, emeklilerin milli gelirden adil pay alması ve staj ile çıraklık dönemlerinden kaynaklanan sigorta hak kayıplarının giderilmesi öngörüldü.

Tarım politikalarında ise planlı üretim, çiftçilerin girdi maliyetlerinin azaltılması ve desteklerin zamanında verilmesi hedeflendi. Küçük aile işletmelerinin, kadın ve genç çiftçilerin ve üretici kooperatiflerinin desteklenmesiyle hem üreticinin gelirinin artırılması hem de tüketicinin uygun fiyatlı ve sağlıklı gıdaya erişiminin sağlanması amaçlandı.

Vergi sisteminde emek ve tüketim üzerindeki yükün azaltılarak servet ve yüksek gelirlerin daha fazla vergilendirilmesi gerektiği belirtilen bildirgede, kamu maliyesinde şeffaflık, fiyat istikrarı ve gelir dağılımında adaletin birlikte sağlanacağı ifade edildi.

Sosyal devlet, eğitim ve barınma hakkı

Bildirgenin sosyal politikalara ilişkin bölümünde eğitim, sağlık, barınma, sosyal güvenlik, bakım hizmetleri ve insanca çalışma koşullarının temel yurttaşlık hakları olarak güvence altına alınması hedeflendi.

İşsizlerin, atanmayı bekleyen öğretmenlerin, mülakat mağdurlarının, engellilerin ve güvencesiz çalışanların haklarının korunacağı belirtilirken, iş cinayetlerinin ve çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılması taahhüt edildi. Çocukların yoksulluk nedeniyle sağlıklı beslenme, nitelikli eğitim ve güvenli yaşam koşullarından mahrum kalmaması gerektiği vurgulandı.

Barınma krizine yönelik olarak sosyal konut üretiminin artırılması, dar ve orta gelirli yurttaşların uygun koşullarda konut sahibi olabilmesi veya kirada yaşayabilmesi hedeflendi. Barınma hakkının sosyal devletin temel sorumluluklarından biri hâline getirileceği ifade edildi.

Eğitim alanında laik, bilimsel ve nitelikli kamusal eğitimin güçlendirilmesi, üniversitelerin özerkliğinin ve akademik özgürlüklerin güvence altına alınması öngörüldü. Öğrencilerin barınma, beslenme ve ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması, gençlerin güvenceli iş ve bağımsız yaşam olanaklarına kavuşması da bildirgede yer aldı.

Gençlerin yurt dışına göçünü önlemek amacıyla nitelikli eğitim ve istihdam koşullarının geliştirilmesi, yurt dışındaki bilim insanları ve uzmanlarla kalıcı bilgi ve üretim ağları kurulması hedeflendi.

Kadınların ekonomik bağımsızlığı, yaşam güvenliği ve siyasi eşitliğinin temel politika başlıklarından biri olacağı belirtilen bildirgede, kadına yönelik şiddetle mücadele, koruma mekanizmalarının etkinleştirilmesi ve İstanbul Sözleşmesi’nin uygulanmaya başlanması taahhüt edildi.

Metinde ayrıca doğanın, canlıların yaşam alanlarının ve hayvan haklarının korunması, Türkiye’nin iklim krizine ve afetlere karşı daha dirençli hâle getirilmesi hedefleri de sıralandı.

Yeni Parti’nin kuruluş bildirgesi, parlamenter sistemin yeniden tesis edilmesinden üretim odaklı ekonomi modeline, parti içi demokrasiden sosyal devlet uygulamalarına kadar geniş bir politika çerçevesi ortaya koydu.

Paylaşın