Yerel Seçimler: Seçmen, Ekonomik Krizin Faturasını İktidara Kesti

Dün yapılan yerel seçimlerin sonuçlarına bakıldığında, başta büyükşehirler olmak üzere ekonomik krizden olumsuz etkilenen seçmen iktidara, yerel seçimde faturayı kesti.

31 Mart yerel seçimlerine, ittifaksız giren Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 1977 seçimlerinden sonra resmi olmayan sonuçlara göre birinci parti konumuna yükselerek kendi açısından tarihi bir “zafere” imza attı. İktidardaki, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ise yarışı ikinci sırada tamamladı ve 22 yıllık iktidarında ilk kez seçim yenilgisi aldı.

Türkiye genelinde CHP yüzde 37.7, AKP yüzde 35.5, Yeniden Refah Partisi yüzde 6.2, DEM Parti yüzde 5.7, MHP yüzde 5, İYİ Parti ise yüzde 3.8 oy aldı. CHP bu sonuçla, 1989’da Sosyal Demokrat Halkçı Parti’nin yerel seçimlerde kazandığı başarıyı da oy oranıyla aşmış oldu.

Yerel seçimlerinde sürpriz yapan bir başka parti ise Yeniden Refah oldu ve ilk kez girdiği yerel seçimlerde, oy oranıyla üçüncü siyasi parti konumuna yükseldi.

BBC Türkçe’den Ayşe Sayın’ın haberine göre, yerel seçimlerin dikkat çeken sonuçları şöyle: Seçim sonuçları, genel seçimler ile yerel seçim dinamiklerinin farklı olduğunu ortaya koydu.

2023’te ekonomik krize karşın, AKP’nin cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri kazanması, “boş tencerenin seçmende karşılığı olmadığı” yorumlarına neden olmuştu.

Başta büyükşehirler olmak üzere ekonomik krizden olumsuz etkilenen seçmen iktidara, yerel seçimde faturayı kesti. CHP, elindeki Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya’nın yanı sıra Bursa’yı da kazanarak, Türkiye’nin en büyük 5 ilinde yerelde iktidar oldu.

“CHP ‘cam tavanı’ kırdı”

“Altılı Masa”da yer alan muhalefet partileri yerel seçimlere “ittifaksız” girdi. 2023 yerel seçimlerinde Millet İttifakı içinde yer alan siyasi partilerden CHP dışındaki siyasi partiler varlık gösteremedi.

Seçimlere “hür ve müstakil” girme kararı alan ve ittifak önerilerini reddeden İYİ Parti, kurulduğu günden bu yana en düşük oy oranını aldı ve 2019’daki oylarının yaklaşık yarısını kaybetti.

Stratejik oy kullanan seçmen, liderlerin yapamadığı ittifakı sandıkta yaptı ve CHP, büyükşehirlerin yanı sıra, il belediyelerinin de büyük bölümünde yarışı önde bitirdi.

CHP ise tekrar açıldığı 1980 darbesinden sonra, Genel Başkan Özgür Özel’in “cam tavan” olarak ifade ettiği yüzde 25’lik oy oranını ilk kez aşmış oldu.

Yıllardır, Ege, Akdeniz ve Trakya’dan oy alması nedeniyle “kıyılar partisi” olarak anılan CHP; Türkiye’nin geniş yelpazesinde belediyeleri kazandı. AKP’nin en güçlü olduğu yerlerden Adıyaman’ın yanı sıra Kırıkkale, Kilis, Giresun, Denizli, Afyonkarahisar, CHP’nin sürpriz yaptığı iller.

Yeniden Refah, AKP’nin kalelerini sarstı

Eski başbakanlardan Necmettin Erbakan’ın oğlu Fatih Erbakan’ın 2018’de kurduğu Yeniden Refah Partisi, 2023’te Cumhur İttifakı’nda yer almış ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a destek vermişti.

İttifaktan kopan Yeniden Refah, kendi adaylarıyla girdiği ilk yerel seçimde oylarını CHP’den sonra en çok artıran parti olmasının yanı sıra, AKP’nin kalelerini sarstı; birçok yerde oyunu aşağı çekti.

Resmi olmayan sonuçlara göre Şanlıurfa ve Yozgat’ı AKP’den aldı. Yeniden Refah, AKP’nin 2019’da yüzde 70 oy aldığı Konya, yüzde 63 aldığı Kayseri’de ikinci parti oldu, AKP bu illerde yüzde 20’lere yaklaşan oy kaybı yaşadı.

Bu sonuçlar, memnuniyetsiz AKP seçmeninin, Yeniden Refah’ı tercih ettiğini ortaya koydu.

2019’da seçimlerinde o zamanki adıyla HDP, batıda aday çıkarmayarak CHP adaylarını desteklemişti. DEM Parti, Doğu ve Güneydoğu’da, kayyuma devredilen belediyelerini büyük ölçüde yeniden kazanmış görünüyor. Ancak, DEM Parti Batı’da hiçbir il veya büyükşehir kazanamadı, genel seçimlere göre de oy düşüşü yaşadı.

Bu sonuçlar, özellikle Batı’daki büyükşehirlerde, DEM Parti seçmeninin, stratejik oy kullanarak, seçilme olasılığını güçlü gördüğü CHP adaylarına yöneldiğini gösteriyor. DEM Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı Meral Danış Beştaş da, “Aslında, İstanbul’da çıkan sonuç, DEM seçmeninin AKP’yi cezalandırmasıdır” açıklaması yaptı.

2023 seçimlerinde CHP adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun cumhurbaşkanlığı seçimini kaybetmesi, başta CHP olmak üzere muhalif seçmende büyük bir hayal kırıklığı yaratmıştı, “küskün seçmen”in yerel seçimlerde sandığa gitmeyeceği yorumlarına neden olmuştu.

Sonuçlar, CHP’de geçen Kasım ayında yapılan kurultayda yaşanan genel başkan ve parti yönetimindeki değişimin, parti tabanında da karşılık bulduğunu ve sandığa olumlu yansıdığını gösteriyor.

Yerel seçimler, Kasım ayında CHP Genel Başkanı seçilen Özgür Özel ile ona destek veren İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun siyasi kariyeri için kritik bir sınav olarak görülüyordu.

İstanbul’un kazanılması, 2028 seçimlerinde cumhurbaşkanı adaylığı hesabı yapan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun elinin güçlendirirken, 2023 seçimlerinden yenilgiyle çıkan CHP seçmeninin için yeniden umutlanmasını sağlayabilir.

İktidar partisi, 31 Mart yerel seçimlerinde, başarılı bir sonuç alması halinde, yeni anayasa için düğmeye basmaya hazırlanıyordu. Ancak CHP’nin seçimlerden hem oy oranı hem de moral üstünlüğü ile çıktığı siyasi konjonktür, AKP’nin “yeni anayasa” hesaplarını değiştirmesine neden olabilir.

Yerel seçimlerde 2019’da olduğu gibi AKP ile ittifakla giren MHP, elindeki tek büyükşehir olan Manisa’yı CHP’ye kaybetti. 2019’da 10 olan belediye sayısı gerilerken, AKP ile yarıştığı Tokat, Karaman, Çankırı, Gümüşhane’de AKP’den belediyeyi aldı.

İttifak ortağı AKP gibi oyları 2019’a göre gerileyen MHP; 2019’da bağımsız olarak seçilen ve daha sonra CHP’ye geçen Kırklareli ile daha önce HDP’nin kazandığı Kars’ta seçim yarışını önde götürüyor.

İYİ Parti ve Meral Akşener

Seçimlere “hür ve müstakil” girme kararı alan İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, bu kararın sorumluluğunu aldığını ve sonuçlarına göre de gereğini yapacağını açıklamıştı. İYİ Parti seçimlerde büyük oy kaybı yaşadı ve sadece bir il belediyesi (Nevşehir) kazandı.

Seçim sonuçlarına ilk tepki Genel Başkan Yardımcısı Bilge Yılmaz’dan geldi ve görevinden istifa etti. Yılmaz, Akşener’e de istifa çağrısı yaptı. Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu da sosyal medya hesabından “Halkımızın sandıkta vermiş olduğu karara elbette saygı duyuyoruz. Bu sonuçları en doğru şekilde okuyarak yol haritamızı belirleyeceğiz” dedi.

Seçim sonuçları, Genel Başkan Akşener’in de koltuğunu sarsabilir ve parti içinde olağanüstü kurultay tartışmalarını başlatabilir.

Paylaşın

Dünya Basını Seçim Sonuçlarını Nasıl Gördü?

“31 Mart 2024 Mahalli ve İdari Yerel Seçimleri” dünya medyasında geniş yankı buldu. Yabancı basın, muhalefetin AK Parti ve Erdoğan iktidarına ağır bir darbe indirdiği yorumunda bulundu.

Birleşik Krallık merkezli haber ajansı Reuters, seçim sonuçlarına ilişkin, “Türkiye’nin yeniden canlanan muhalefeti yerel seçimlerde Erdoğan’ı devirdi” yorumunda bulundu.

Seçimlerde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve partisini cezalandırarak muhalefeti yeniden siyasi bir güç haline getirdi ve İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nu cumhurbaşkanının gelecekteki başlıca rakibi olarak güçlendirdi.

İmamoğlu, Türkiye’nin en büyük şehri olan İstanbul’daki belediye başkanlığı yarışında yaklaşık yüzde 10 puan farkla kazandı.

Analistler, Türkiye’yi yirmi yılı aşkın süredir yöneten Erdoğan ve AK Parti’nin, yükselen enflasyon, memnuniyetsiz İslamcı seçmenler ve İstanbul’da İmamoğlu’nun CHP’nin laik tabanının ötesinde bir cazibeye sahip olması nedeniyle anketlerde öngörülenden daha kötü bir performans sergilediğine dikkat çekiyor.

2008’de siyasete giren ve analistler tarafından potansiyel bir cumhurbaşkanı adayı olarak görülen eski bir işadamı olan 53 yaşındaki İmamoğlu, “Vatandaşlarımızın bize olan teveccühü ve güveni gerçekten de ortaya çıktı” dedi.

ABD merkezli Associated Press (AP) haber ajansı, “İlk sonuçlar, Türkiye’nin ana muhalefet partisinin pazar günkü yerel seçimlerde kilit şehirler üzerindeki kontrolünü korumaya kararlı göründüğünü gösterdi” yorumunda bulundu.

Haberin devamında, şu ifadeler yer aldı: “Seçimler, beş yıl önce muhalefete kaptırdığı önemli kentlerin kontrolünü geri kazanmaya çalışan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın popülaritesinin barometresi olarak görüldü.”

AP, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun ilk açıklamalarında yer verdi. İmamoğlu, geçtiğimiz saatlerde yaptığı açıklamada, “Vatandaşımızın teveccühü karşılığını göstermiş durumda” demişti.

Almanya’da yayınlanan BILD ise, “Erdoğan yenilgi tehdidiyle karşı karşıya” başlığını kullandı. “Pazar akşamı devlet medyasında yer alan habere göre, İstanbul ve Ankara gibi önemli kentlerde muhalefet önde” ifadelerinin yer aldığı haberde, “Bu seçimler, Erdoğan için önemli bir sınav olarak görülüyor” denildi.

Birleşik Krallık merkezli BBC, “Türkiye’nin ana muhalefet partisi, İstanbul da dahil olmak üzere bazı büyük kentlerde liderliği ele geçirdi” ifadeleriyle ilk sonuçları değerlendirdi. 2019’da kentte liderliği kazanan muhalif belediye başkanı Ekrem İmamoğlu, ilk sonuçlardan ‘çok mutlu olduğunu’ söyledi.”

“Recep Tayyip Erdoğan’ın muhalifleri Türkiye’nin önemli şehirlerinde seçim liderliğini ele geçirdi” başlığı ile ilk sonuçları duyuran Financial Times’ta (FT), “Pazar günü Türkiye genelindeki kentlerde siyasi çekişmeler yaşandı ancak hiçbiri seçim, Murat Kurum’un muhalefetin önde gelen lideri ve Erdoğan’ın en sıkı rakibi İmamoğlu’nu koltuğundan etmeye çalıştığı İstanbul’daki yankı uyandırmadı” denildi.

“İstanbul’u yöneten, Türkiye’yi yönetir”

Milano merkezli yayın organı Corriere Della Sera, Türkiye yerel seçimlerini anlattığı yazıda, “Kemalistler sonunda zafere ulaştı” ifadesine yer verdi. Ankara sokaklarından alıntı yapan İtalyan basını, “Türkiye laiktir, laik kalacak” tezahuratlarını okuyucularıyla paylaştı.

Resmi olmayan sonuçlara göre, Türkiye genelinde 35 şehirden 81’ini CHP’nin kazandığını yazan basın kuruluşu, AKP merkez binasında “kurşuni bir hava olduğunu” ve bir çok AKP’linin büyük bir yasda olduğunu yazdı. Haberde, “Sultan (Erdoğan), Türkiye’nin ekonomik merkezini geri alamadı” ifadesine yer verildi.

İtalyan basını, özellikle İstanbul’un önemi üzerinde durdu. 516 milyar bütçesiyle Türkiye’deki diğer tüm şehirleri geride bıraktığını belirtti. Corriere Della Sera, Sultan lakabıyla hitap ettiği Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 1994’te söylediği sözleri de hatırlattı: “İstanbul’u yöneten, Türkiye’yi yönetir.”

İtalyan basını, Türk halkının seçim yorgunluğuna da değindi. Eski seçimlere göre çok daha az oy kullanıldığı üzerinde duran Corriere Della Sera, halkın umutsuzluğunun hissedildiğini belirtti. Bunun yanında, Cumhurbaşkanlığı seçimleri sırasında başarısız muhalefet koalisyonundan bu yana elde edilen başarıya da dikkat çekildi.

ABD merkezli Bloomberg, “Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yirmi yılı aşkın bir süre önce iktidara gelmesinden bu yana ana muhalefet partisi karşısında sandıkta şok bir yenilgiyle karşı karşıya” yorumunda bulundu.

Haberin devamında, şu ifadeler yer aldı: İlk sonuçlara göre, Erdoğan’ın AK Partisi Pazar günü yapılan yerel seçimlerde ilk kez ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) gerisinde kaldı.

Paylaşın

İYİ Parti Sözcüsü Zorlu: Yol Haritamızı Belirleyeceğiz

Seçim sonuçlarına ilişkin açıklamalarda bulunan İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu, Halkımızın sandıkta vermiş olduğu karara elbette saygı duyuyoruz. Bu sonuçları en doğru şekilde okuyarak yol haritamızı belirleyeceğiz” dedi ve ekledi:

Haber Merkezi / “Bu yol haritası dün olduğu gibi bugün de Türkiye’nin milli çıkarlarını ve her Türk vatandaşının hakkını sonuna kadar korumaya odaklı olacağından hiç kimsenin şüphesi olmasın.”

İYİ Parti Sözcüsü Kürşat Zorlu, 31 Mart yerel seçimlerine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Zorlu, açıklamasında şunları kaydetti:

“Bugün gerçekleşen Mahalli İdareler Seçimlerinde milletimiz kanaatini ve mesajını sandıkta ortaya koymuştur. En önemlisi ülkemiz ve Türk demokrasisi bir kez daha ciddi bir sınav vermiştir. Bu vesileyle özellikle sandıklarda yer alan görevlilerimize ve bize destek veren tüm vatandaşlarımıza şükranlarımızı sunuyoruz. İYİ Parti olarak seçilen belediye başkanlarını da kutluyor ve milletimize yerelde başarılı hizmetler yapmalarını diliyoruz.

Halkımızın sandıkta vermiş olduğu karara elbette saygı duyuyoruz. Bu sonuçları en doğru şekilde okuyarak yol haritamızı belirleyeceğiz. Bu yol haritası dün olduğu gibi bugün de Türkiye’nin milli çıkarlarını ve her Türk vatandaşının hakkını sonuna kadar korumaya odaklı olacağından hiç kimsenin şüphesi olmasın. Bu kapsamda gerek belediye başkanlıkları gerekse belediye meclisi ve il genel meclisi sonuçlarının kesinleşmesiyle beraber tüm istişare ve değerlendirmeleri yaparak milletimizle paylaşacağız.”

Paylaşın

Yerel Seçimlerin Galibi Ana Muhalefet Partisi CHP

Belediye başkanlığı seçiminde sandıkların yüzde 90’dan fazlasında CHP oyların yüzde 37,39’unu alırken AK Parti’nin oy oranı yüzde 35,73’de. DEM Parti, Türkiye genelinde yüzde 5,58 oranında oy alırken Yeniden Refah Partisi’nin oy oranı yüzde 6,06 oldu.

Haber Merkezi / Milliyetçi Hareket Partisi’nin (MHP) oy oranı yüzde 4,89, İYİ Parti’nin oy oranı yüzde 3,76, Zafer Partisi’nin oy oranı yüzde 1,47, Saadet Partisi’nin oy oranı yüzde 1,05, HÜDA PAR’ın oy oranı yüzde 0,53, Büyük Birlik Partisi’nin (BBP) oy oranı yüzde 0,39, DEVA Partisi’nin oy oranı yüzde 0,28.

2019 il genel meclisi seçimlerinde AK Parti yüzde 42.7 oy alırken CHP yüzde 28.6 oy almıştı.MHP’nin oyu yüzde 8.1; İYİ Parti’nin oyu yüzde 7.3; HDP’nin oyu ise yüzde 5.8 idi.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in seçim gecesi yaptığı açıklamaya göre Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Eskişehir, Mersin, Muğla, Tekirdağ, İzmir ve İstanbul’u CHP yeniden kazandı. Balıkesir, Bursa, Manisa ve Denizli büyükşehir belediyelerini kazanan CHP 1989’dan sonra ilk kez Adıyaman’ı ve cumhuriyet tarihinde ilk kez Afyonkarahisar’ı, 1977’den beri ilk kez Amasya’yı, Bartın’ı, Giresun’u, Kastamonu’yu, cumhuriyet tarihinde ilk kez Kırıkkale’yi, Kilis’i, Kütahya’yı, Uşak’ı ve Zonguldak’ı kazandı. CHP ayrıca Artvin, Bilecik, Bolu, Burdur, Çanakkale, Edirne, Kırşehir, Sinop ve Yalova’da seçim yarışından zaferle ayrıldı.

DEM Parti, Güneydoğu illerinde yine başarılı oldu. Tunceli, Iğdır, Ağrı, Muş, Van, Diyarbakır, Batman, Siirt, Hakkari, Mardin belediyelerini DEM Parti’nin adayları kazandı. Şanlıurfa ve Yozgat’ı Yeniden Refah Partisi kazanırken açılan sandıklara göre Kırklareli, Çankırı, Karaman, Osmaniye, Tokat, Gümüşhane, Erzincan ve Kars’ı MHP, Sivas belediye başkanlığını Büyük Birlik Partisi, Nevşehir’i ise İYİ Parti kazandı.

Açılan sandıklara göre Isparta, Konya, Aksaray, Niğde, Kayseri, Kahramanmaraş, Gaziantep, Malatya, Elazığ, Bingöl, Şırnak, Bitlis, Erzurum, Bayburt, Rize, Trabzon, Ordu, Samsun, Çorum, Karabük, Düzce, Sakarya, Kocaeli’de ise AK Parti seçim yarışından zaferle ayrıldı.

“Yarından itibaren başka bir Türkiye olacak”

İBB Başkanı İmamoğlu,CHP İstanbul İl Başkanlığı’nda yaptığı konuşmada, “Seçimi kazanmış bulunuyoruz. Bu başarının elbette paydaşları var. CHP Genel Başkanımız Özgür Özel, milletvekilleri, parti meclisi üyelerine, kadın ve gençlik kollarımıza çok teşekkür ediyorum” dedi.

“Millet seçime giren herkese görevler verir. Millet ne görev verdi diye bunu anlamakla yükümlüyüz. Bu görevi doğru anlamayanlar ya da yok sayanlar milletin gönlündeki yerini kaybeder” ifadelerini kullanan İmamoğlu, “16 milyonla birlikte partizanlığı tarihe gömdük. Bu görevi yerine getirmeyi büyük bir emir ve sorumluluk olarak görüyorum” diye ekledi.

İmamoğlu, “Yarından itibaren Türkiye başka bir Türkiye olacak. Yarından itibaren pırıl pırıl bir sabaha uyanacağız. Milletimizin yeni bir umuda ihtiyacı vardır. Sizler bu umudu sandıkta ateşlediniz. Çok da güzel yaptınız” diye konuştu.

“Bu tarihi fark bizleri asla şımartmayacak”

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş da kameralar önündeki ilk açıklamasında, “Bu tarihi fark bizleri asla şımartmayacak, tam aksine omuzlarınıza yüklediğiniz büyük sorumluluğun bilincindeyiz. Gece gündüz demeden çalışmaya devam edeceğiz. Bizlere düşen herkesin başkanı olmak, herkese tebessümle sarılmaktır” dedi.

“Rozetimizi çıkaracağız kimseyi ayırmadan hizmete devam edeceğiz” diyen Yavaş, “Nasıl pandemide tüm dünyaya hep bunu gösterdiysek, selde, yangında, depremde, ülkemizin bütün dertli anlarında en önde hep birlikte yardıma koştuysak, hiç kimseyi ayırmadan 6 milyon tek yürek olacağız. Ankara’nın helal oylarıyla tüm Türkiye’de Mansur Yavaş belediyeciliği tescillenmiştir” diye konuştu.

Mansur Yavaş, “Bu seçimin kaybedeni rakibimiz için çalışan hemşerilerimiz de değildir. Onların çaba, emeklerine sonuna kadar saygı duyuyoruz. Onlara da yürekten teşekkür ediyoruz. Bu seçimin kaybedeni siyasi hayatını müfteri olarak tamamlayan Turgut Altınok’tur” ifadelerini kullandı.

“Tüm Türkiye’ye sesleniyorum, Ankara’da seçimi beton kaybetti, yeşil kazandı. Ankara’da seçimi şatafat ve haksız servet kaybetti, emek ve alın teri kazandı. Ankara’da seçimi rantçılar kaybetti, sosyal belediyecilik kazandı. Ankara’da seçimi imar baronları kaybetti, 6 milyon Ankaralı kazandı” mesajı veren Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı, “Bu kenti şeffaf, katılımcı, hesap verebilir anlayışla yöneteceğiz. Sizden aldığımız paranın hesabını kuruşu kuruşuna vereceğiz” sözü verdi.

Paylaşın

31 Mart Yerel Seçimleri: Oy Verme İşlemi Sona Erdi

Yaklaşık 61 milyon seçmenin oy kullanabileceği seçimlerde sandıklar doğuda yer alan 32 ilde saat 16.00’da batıda yer alan 49 ilde ise saat 17.00’de kapandı. Sandıkların kapanmasının ardından oy sayımına geçildi.

Haber Merkezi / Aynı dakikalarda Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Ahmet Yener, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Oy kullanma süreci bazı münferit olaylar haricinde sorunsuz olarak tamamlanmıştır” diyerek bu olaylarda yaralananlar ve hayatını kaybedenler olduğunu aktardı.

YSK Başkanı Yener, sayım işlemi tamamlanan sandık sonuçlarının sisteme girildiğini ve sonuçların partilerle paylaşıldığını belirtti.

Yerel seçimde 61 milyonu aşkın kayıtlı seçmen bulunuyordu. 34 siyasi partinin katıldığı seçimde 208 bin sandıkta oy kullanıldı. Türkiye genelinde 81 il, 922 ilçe, 390 belde, 18 bin 257 köyde seçmenler sandık başına gitti. İl ve ilçe bazında 1003 belediye başkanı seçilecek. Seçimlerde 653’ü bağımsız 12 bin 725 aday yarıştı. Seçilen yerel yöneticiler, beş yıl boyunca görev yapacak.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için 22’si partili 27’si bağımsız toplam 49 aday yarışıyor. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı için ise 24 aday var.

Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Ordu, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon ve Van’daki seçmenler, “büyükşehir belediye başkanı”, “belediye başkanı”, “belediye meclis üyeliği” ile “muhtarlık ve ihtiyar heyeti” için oy kullandı.

Büyükşehir olmayan illerde ise “il genel meclisi üyeliği”, “belediye başkanı”, “belediye meclisi üyeliği” ve “muhtarlık ve ihtiyar heyeti” için oy verdi. Köylerde ise “il genel meclisi üyeliği” ile “muhtarlık ve ihtiyar meclisi” için oy kullanıldı.

Erdoğan ve Özel’den seçmenlere teşekkür

Yerel seçimde oy kullanma işlemlerinin tamamlanmasıyla beraber Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ile CHP Genel Başkanı Özgür Özel sosyal medya hesaplarında yaptıkları paylaşımlarla seçmenlere teşekkür etti.

Partililere seslenen Erdoğan, “Oy verme işlemi sona erdi. Şimdi sandıklara, oylara sahip çıkma vakti” dedi ve parti üyelerinden “görevli oldukları sandıkların başından ayrılmamalarını, milletin iradesine sonuna kadar sahip çıkmalarını” istedi.

Yaptığı paylaşımda, “Bugün sandığa giderek demokrasiye oylarıyla katkı sunan tüm yurttaşlarımıza teşekkür ediyorum” diyen Özel şöyle devam etti: “Tüm tercihler, başımızın tacıdır. Kullanılan tüm oylara sahip çıkmakta olan sandık görevlilerimize, müşahitlerimize, gönüllülerimize kolaylıklar diliyorum.”

31 Mart yerel seçiminin önemi ne?

31 Mart yerel seçimlerinin sonuçları, 14 ve 28 Mayıs’taki cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinde muhalefetin umduğu sonucu alamaması ve Millet İttifakı’nın dağılmasının ardından iç siyaset açısından önemli bir test ve eşik olarak görülüyor.

2019 yerel seçimine birbirine destek olarak giden muhalefet partileri sayesinde CHP çok uzun bir aradan sonra Ankara ve İstanbul gibi büyük şehirleri kazanmıştı. Bu seçimde CHP’nin amacı ittifak dağılmış olsa da elindeki belediyeleri korumak ve sayılarını artırarak iktidarın önümüzdeki dönemde getireceği anayasa değişikliği ve önemli kararlar karşısında moral üstünlüğü sağlamak.

İktidar için ise bu yerel seçimin en önemli hedefi Ankara’nın yanı sıra özellikle İstanbul’u yeniden kazanmak. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın siyasette adını duyurduğu ve yükseldiği makam olması açısından kendisi için sembolik önem taşıyor, ayrıca çok büyük finans kaynakları ile de iktidara yakın vakıf, cemaat ve kuruluşlara kaynak aktarmak açısından da kritik.

Siyasi analistlere göre bu seçimler İstanbul’u ve diğer bazı büyükşehirleri yeniden kazanması durumunda Erdoğan iktidarının başkanlık sistemini konsolide etmesi ve otoriter yönetimini daha da pekiştirmesi anlamına gelebilir. Muhalefet partileri de büyükşehir belediyelerinin iktidarın politikaları karşısında bir “denge unsuru” olduğuna sıklıkla vurgu yapıyor.

Bu yerel seçim Ankara’da Mansur Yavaş, İstanbul’da da Ekrem İmamoğlu’nun siyasi gelecekleri açısından da büyük önem taşıyor. Yavaş’ın rakibi Turgut Altınok karşısında anketlere göre daha rahat olduğu belirtiliyor. İmamoğlu ise geçen seçimde destek aldığı muhalefet partilerinin bu kez olmadığı, aksine Erdoğan başta olma üzere tüm kabine üyelerinin ve bazı muhalefet partilerinin ona karşı sahaya indiği bir ortamda seçime giriyor.

Paylaşın

İnsan Hakları Derneği’nden Kent Kent “Seçim İhlalleri” Raporu

Yaklaşık 61 milyon seçmenin oy kullanabileceği seçimlerde sandıklar doğudaki 32 ilde saat 16.00’da batıdaki 49 ilde ise saat 17.00’de kapandı. İnsan Hakları Derneği (İHD), seçimlerde yaşanan ihlaller ara raporunu yayınladı.

Bağımsız seçim gözlemcilerin aktardığı bilgiler ve basına yansıyan haberlerden derlenen hak ihlalleri raporundan öne çıkan bölümler şöyle:

“Derneğimiz adına Siirt Merkez’de görevli 8 kişilik gözlemci grubumuzun; Ağrı’da görevlendirilmiş 7 kişilik gözlemci grubumuzun; Hakkari Yüksekova’da görevlendirilmiş 5 kişilik bağımsız gözlemci grubumuzun; Mersin’de görevlendirilmiş 14 kişilik bağımsız gözlemci grubumuzun; Van’da görevlendirilmiş 46 kişilik bağımsız gözlemci grubumuzun bazı okullarda gözlem yapmasına güvenlik güçlerinin hiçbir şekilde izin vermedikleri öğrenilmiştir. Van ilinde İHD heyetlerinin gözlem yapmasının Valilik kararıyla engellendiği kolluk güçleri tarafından iletilmiştir.

Mardin’in Dargeçit ve Savur ilçelerinde, Diyarbakır’ın Kulp ilçesinde, Hakkâri Yüksekova’da, Dersim Merkez ve Nazımiye ilçesinde, Şırnak Merkez’de, Kars, Ağrı ve Iğdır’da polislerin ve askerlerin okullara minibüs, otobüs ve zırhlı araçlarla toplu olarak getirildiği, üniformaları ve bazılarının da silahları ile oy kullandıkları; güvenlik güçlerinin kayıtlı olduğu bazı sandıklarda sivil vatandaşlarının seçmen olarak kayıtlarının bulunmadığı tarafımıza iletilmiştir.

Her seçimde olduğu gibi başta Urfa Merkez olmak üzere, Urfa’nın bazı ilçe ve köylerinde toplu ve açık oy kullanıldığı, bazı seçmenlerin kullandıkları oy pusulalarını sosyal medya hesaplarından paylaştıkları ve bu paylaşım karşılığı para aldıkları iddia edilmektedir.

İHD’nin kent kent paylaştığı diğer ihlaller ise şöyle:

Bursa: Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde düzenlenen bir eğlencede, yerel seçimlerde akrabalarından olmayan muhtar adayını desteklediği iddiasıyla amcasının oğulları E.Y. (36) ve M.Y. tarafından pompalı tüfekle vurulan Yusuf Yiğit hayatını kaybetti saçmaların isabet ettiği biri 3 yaşındaki çocuk 2 kişi de yaralandı.

Şanlıurfa / Halfeti: Sabah saat 05.00’te Hilalli İlköğretim Okulu’nun etrafını saran ve silahlı oldukları öğrenilen bir grup, okulda bulunan müşahitleri okuldan çıkararak toplu oy kullandı. Halfeti Belediye Başkanı ve AKP adayı Şeref Albayrak ve beraberindeki 100 kişi kırsal Talikan (Özmüş) mahallesindeki ortaokulda birlikte oy kullanmaya çalıştı.

Şanlıurfa / Ceylanpınar: Para karşılığında AKP’ye oy veren kişiler, kurdukları WhatsApp grubunda oy pusulalarının fotoğraflarını paylaştı.

Diyarbakır / Sur: Ağaçlıdere Mahallesi’nde iki grup arasında muhtarlık seçimi nedeniyle çıkan kavgada 1 kişi hayatını kaybetti, 11 kişi yaralandı. Ağaçlı kırsal mahallesinde muhtarlık seçimleri nedeniyle meydana gelen kavgayı takip etmek için bölgeye giden gazeteciler silahlı saldırıya uğradı. Anadolu Ajansı, Demirören Haber Ajansı ve İhlas Haber Ajansı ekipleri, saldırı sonrası ciddi anlamda can güvenliği tehlikesi yaşadılar.

Çirnik kırsal mahallesinde oy verme işlemleri esnasında silahlı saldırıya uğrayan DEM Partili sandık görevlisi Emin Çelik öldürüldü, 2’si ağır 12 kişi de yaralandı.

Diyarbakır / Çınar: AKP’nin Çınar adayı, 4 köyün toplam 1200 oyu için 2 milyon TL karşılığında anlaşma yapıldığı, Buna ilişkin muhtarlarla aralarında sözleşme imzalandığı öğrenilmiştir.

Şırnak: Tümgeneral Ömer Keçecigil İlkokulunda 5950 seçmen kayıtlı olduğunu ve aralarında tek bir sivil olmadığını belirten DEM Parti Milletvekilleri ve müşahitleri duruma tepki gösterdi.

Şırnak / Cizre: AKP’li adayın İYİ Partili sandık görevlisine saldırması üzerine kısa süreli gerginlik çıktı.

İzmir: Ali Şir Nevai Ortaokulu 1010 nolu sandık yüzde 92 engelli 3. Kata verilmiş, YSK’ya bildirilmesine rağmen Şahin Uzun sandıklarda kaydı çıkmamış Ali Şir Nevai Ortaokulu 1007 nolu sandıkta yürüme zorluğu çeken kişiyi 2. Kata vermişler, adı Tülay Özalp, Aynı sandıkta 82 yaşında bir kişi 2. Kata verilmiş.

Ankara / Çankaya: Turhan Fevzioğlu İlkokulu önünde İyi Parti’nin seçim kampanya materyalleri bulunuyor.

Adıyaman / Çelikhan: Pınarbaşı Beldesi’nde Muhammed Yılmaz adlı görevlinin iki kez oy kullandığı tespit edildi.

Muş: Bir başka ihlal haberi ise Muş merkezde bulunan Mehmet Akif Ersoy İlkokulu 1108 numaralı sandıktan geldi. Siyah çarşaf giyen bir kadının farklı sandıklarda üç kez oy kullandığı belirtildi.

İHD’den çağrı

İHD raporunda YSK, il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına da çağrı yaptı. Çağrı şöyle:

1- İnsan Hakları Derneği’nin 22 ilde toplam 300 kişilik bağımsız seçim gözlemi yapmak üzere görevlendirdiği gönüllülerine yönelik yapılan engellemeleri bir an önce sona erdirin; bağımsız seçim gözlemcisi olan İHD üyelerinin güvenlikleri sağlayın ve gözlem yapmalarını kolaylaştırın,

2- Seçim güvenliğini tehlikeye atan kişi ve gruplar hakkında etkin soruşturmaları başlatın,

3- Yukarıda derneğimizce tespit edilen seçim usulsüzlükleri iddialarına ilişkin gerekli araştırmaları yapın ve gerekli önlemleri alın,

4- Yurttaşların doğru ve güncel haber almasına yönelik çalışma yürüten basın mensuplarının can güvenliklerini sağlayın,

5- Belediye başkan adayları ile siyasi partiler adına itiraza yetkili olan avukatlar ve siyasi parti görevlilerine yönelik engelleme ve saldırılara ilişkin gerekli önlemleri alın.”

Paylaşın

Siyasi Parti Liderleri Oylarını Kullandı: Karar Milletin

Oyunu kullandıktan sonra basın mensuplarına açıklamalarda bulunan CHP Lideri Özgür Özel, “Öncelikle bu demokrasi şölenine katkı verenlere teşekkür ediyoruz. Seçim geçmiş süreçlerde elbette siyasi tartışmalar oldu. Dün Bursa’da hayatını kaybeden vatandaşımıza Allah’tan rahmet diliyoruz” dedi ve ekledi:

Haber Merkezi / “YSK’yı takip ediyoruz, seçim sorunsuz ilerliyor. Silahlardan uzak durmayı öneriyorum. Taşkınlıktan uzak durulmasını ve bu seçimin kaybedeninin olmadığını hatırlatmak isterim. Seçimin huzur, güven içinde geçmesini temenni ediyorum. Karar milletin, hepimiz bu karara saygılı olacağız.”

31 Mart Mahalli İdareler Seçimleri için oy verme işlemi sona erdi. Siyasi parti liderleri sandığa giderek oylarını kullandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, eşi Emine Erdoğan ile oyunu kullandığı Üsküdar’daki Saffet Çebi Ortaokulu’nda basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Arka arkaya düzenlenen iki seçimin milleti yorduğunu belirten Erdoğan “Bu seçim birbirine yakın bir süreçte yeni bir dönemin başlangıcına vesile olacak. Bir yandan milletvekili ve Cumhurbaşkanlığı seçimi, diğer taraftan yerel yönetim seçimleri, bunların ülkemizde inşallah yeni bir dönemin, yeni yüzyılın başlangıcına vesile olmasını diliyorum ve milletimize gösterdiği bu sadakat için de şahsım ve tüm partili arkadaşlarım olarak teşekkür ediyorum” diye konuştu.

“Karar milletin, hepimiz bu karara saygılı olacağız”

Oyunu 23 Nisan ulusal Egemenlik İlkokulu’nda kullanan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, basın mensuplarına açıklama yaptı.

“Öncelikle bu demokrasi şölenine katkı verenlere teşekkür ediyoruz. Seçim geçmiş süreçlerde elbette siyasi tartışmalar oldu. Dün Bursa’da hayatını kaybeden vatandaşımıza Allah’tan rahmet diliyoruz. YSK’yı takip ediyoruz, seçim sorunsuz ilerliyor. Silahlardan uzak durmayı öneriyorum. Taşkınlıktan uzak durulmasını ve bu seçimin kaybedeninin olmadığını hatırlatmak isterim. Seçimin huzur, güven içinde geçmesini temenni ediyorum. Karar milletin, hepimiz bu karara saygılı olacağız.”

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM) Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları oyunu Adana’da kullandı. Çukurova ilçesinde bulunan Ayşe Atıl İlkokulu’na gelen Hatimoğulları, 1057 numaralı sandıkta oy verdi.

Hatimoğulları çıkışta gazetecilere açıklama yaptı, sonuçların Türkiye ve bütün halklara  hayırlı ve uğurlu olmasını diledi. Hatimoğulları, “Bir kez daha çağrımızı yineliyoruz. Lütfen her yerde gidelim. Oylarımızı kullanalım. Oylarımızı kullanmakla yetinmeyelim. Sandıklarımıza hep birlikte sahip çıkalım” dedi.

Cumhur İttifakı’nın ortağı MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de, Ankara Anıttepe Ortaokulu’nda oyunu kullandıktan sonra yaptığı açıklamada, “yeni yüzyılın mahalli idareler seçimleri olarak ilkinin gerçekleştirildiğini” vurguladı. Bahçeli, “Bütün siyasi partilerimize, onların değerli adaylarına başarılar diliyorum. Milletimiz için, devletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum. İnşallah çok daha güzel günler, çok daha güzel seçimler gerçekleştirilecektir. Şimdiden bütün milletimize teşekkür ediyor, sağlıklar diliyorum” ifadelerini kullandı.

“Her şey iyi olacak”

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener de ilk kez Ankara’da oy kullandı. Türkiye Emlak Bankası Ortaokulu’nda oyunu kullanan Akşener, “Partisinin her bireyinin iftiralara uğradığı zorlu bir süreçten geçtiklerini” ifade ederek sonuçların kendileri ve Türkiye açısından iyi olacağını düşündüğünü söyledi. “Ankara’da seçim çok ilginç geçecek” diyen Akşener, İstanbul için seçimlere yönelik gelen soruya “Her şey iyi olacak” demekle yetindi.

Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu oyunu Ankara’da Çankaya Lisesi’nde kullandı. Mahalli seçimler vesilesi ile beldelerimizi, ilçelerimizi ve illerimizi kimler yönetecek, belirlemiş olacağız” diyen Karamollaoğlu, “Milletimizin tercihi ve hepimiz de bu seçim sonuçlarına saygı duymak mecburiyetindeyiz” dedi.

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ oyunu Ankara’daki TSK Mehmetçik Vakfı Hafize İhsan Payaza Ortaokulu’nda kullandı. Oyunu kullandıktan sonra gazetecilerin sorularını yanıtlayan Özdağ, “Umarım sorunsuz bir sayım gerçekleşir ve halkın iradesi tecelli eder” dedi.

Özdağ, “Zafer Partisi olarak bu seçimlerde büyük bir sıçrama yapacağımızı düşünüyoruz. Bunu seçim kampanyası boyunca gördük. Onun için de bu seçimlere büyük bir özveri ve özgüvenle girdik” diye konuştu. İnşallah sandıklar açıldığında da yapmış olduğumuz tespitlerin teyidini göreceğiz” diye konuştu.

Yeniden Refah Partisi lideri Fatih Erbakan ve eşi Beyza Erbakan, ’31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri’nde oy kullanmak için Ankara’nın Çankaya ilçesinde bulunan Dr. Binnaz Ege-Dr. Rıdvan Ege Anadolu Lisesi’ne geldi.

Bir süre sıra bekleyen Erbakan çifti 4491 numaralı sandıkta oylarını kullandı.

Daha sonra basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Fatih Erbakan, şunları söyledi:

“Yoğun geçen bir seçim kampanyası sonrasında bugün biz de vatandaşlık görevimizi eşimle birlikte yerine getirdik. Milli iradenin tecellisi için bu görevi ifa etmiş olduk. Tabii ki bu seçim gününün huzur ve barış içerisinde, olaysız bir şekilde tamamlanmasını temenni ediyoruz.

Sandıklar açıldığında çıkacak sonucun da ülkemiz ve milletimiz için hayırlara vesile olmasını diliyoruz. Seçim sonuçlarını orucumuzu açtıktan sonra genel merkezde takip ederiz. İftar saatine kadar konutta oluruz. Ülkemiz, milletimiz, insanımız için hayırlı olsun. İnşallah hayırlı bir sonuç çıkar. Artık değerlendirmeleri akşam seçim sandıkları açıldıktan sonra daha tahsilatlı bir şekilde yaparız.”

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da, 31 Mart Mahalli İdareler Genel Seçimleri için Ankara’nın Çankaya ilçesindeki Ahmet Vefik Paşa İlkokulu’nda oyunu kullandı.

Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce, Çankaya ilçesindeki Özel Şener Çakmak Anadolu Lisesi 4683 numaralı sandıkta, eşi Ülkü İnce ile oy kullandı. İnce, oyunu sandığa attıktan sonra gazetecilere açıklama yaptı.

Seçim günlerinin düğün günü olduğunu belirterek, memlekete hayırlı olmasını dileyen İnce, “Bu düğün meşru; ama adil değil. Seçim sonuçlarını daha şimdiden tanıyoruz; ama adil değil. Bazıları memleketin uçaklarıyla, memleketin helikopterleriyle, hazinenin parasıyla kampanya yaptı. Bazıları da belediyenin parasıyla kampanya yapmış. Yani milletin cebinden millete propaganda yaptılar. Birisi de çoluk çocuğumuzun harçlığından” ifadelerini kullandı.

“Türkiye büyük ve güzel bir ülke”

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ve eşi Zeynep Babacan, oylarını Bilkent Emlak Bankası Ortaokulu’nda yer alan 4624 nolu sandıkta kullandı.

Çıkışta basın mensuplarına açıklama yapan Babacan, “Bugün gerçekten Türkiye için güzel bir gün. Demokrasimizin işlediği, böylesine zor bir coğrafyada vatandaşlarımızın sandığa yoğun ilgi gösterdiği bir ülkeyiz. Bu da bizi gerçekten mutlu ediyor. Bu seçimlerde özellikle sahada illeri dolaşırken umutsuz vatandaşımızın sayısının çok olduğunu gördüm. Yani sanki sandıkta bir şey değişmiyor. Oy vererek bir şey değiştiremiyoruz hissi bir miktar hakim gibi. Ama öyle değil. Türkiye büyük ve güzel bir ülke. Bu büyük ve güzel ülkenin çok daha güzel yönetilmesi mümkün. Dürüst ve ehil kadrolar tarafından yönetildiğinde Türkiye’nin bütün sorunlarını aşması mümkün. Dolayısıyla ülkemizden asla umudu kesmeyelim. Demokrasimize sahip çıkalım. Demokrasimize sahip çıkmanın en önemli yolu da sandıkta irademizi millet olarak ortaya koymak” diye konuştu.

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı ve Kocaeli Gebze Belediye Başkan adayı Erkan Baş, 31 Mart Mahalli İdareler Genel Seçimleri için oyunu Kadıköy’de kullandı. Kadıköy Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne gelen Baş, isim listesini kontrol ettikten sonra eşi Gülçin Baş ile 1105 numaralı sandıkta oy verdi. Zarfı atarken basın mensuplarına poz veren Baş, sandık görevlilerine teşekkür ederek eşi ve oğluyla okuldan ayrıldı.

Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, 31 Mart Mahalli İdareler Genel Seçimleri’nde oyunu Eyüpsultan’da Nejat Sabuncu İlkokulu’ndaki 2274 numaralı sandıkta kullandı. Davutoğlu, oyunu kullanmaya eşi Sare Davutoğlu ile birlikte geldi. Gelecek Partisi lideri, “Her birimize düşen en temel sorumluluk bu seçimlerden gerekli dersleri çıkarmak” dedi.

Paylaşın

Yerel Seçimler: Sandık Başında 3 Kişi Öldü, Onlarca Kişi Yaralandı

Seçim sandıkları doğudaki 32 ilde saat 16.00’da batıdaki 49 ilde ise saat 17.00’de kapandı. Sandıkların kapanmasının ardından Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Ahmet Yener, açıklamalarda bulundu.

Sol Haber’in aktardığına göre; “Oy kullanma süreci bazı münferit olaylar haricinde sorunsuz olarak tamamlanmıştır” diyen Yener’in konuşmasında öne çıkan başlıklar şöyle:

“Seçimde ülke genelinde 34 siyasi partinin yarıştığı 207 bin 484 sandıkta 61 milyon 441 bin 882 seçmenin oy kullanma süreci bazı münferit olaylar haricinde sorunsuz olarak tamamlanmıştır. Bu olaylar neticesinde yaralananlara acil şifalar diliyoruz, hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet yakınlarına baş sağlığı diliyorum.

Radyolar ve her türlü yayın organlarınca saat 18.00’e kadar seçim ve seçim sonuçlarıyla ilgili haber, tahmin ve yorum yapılamayacak, bu yayın organlarında 18.00-21.00 saatleri arasında ancak YSK tarafından seçim ile ilgili verilecek haber ve tebliğler yayımlanabilecek.”

YSK Başkanı Yener’in “münferit” olarak nitelediği olaylarsa şöyle: Zonguldak’ta Ereğli Turgut Reis Ortaokulu’nda bina sorumlusu olarak görev yapan CHP Ereğli Belediye Meclis Üyesi adayı Hüseyin Çakır, kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.

Şanlıurfa’nın Eyyübiye, Bozova, Harran ve Halfeti ilçelerinde muhtarlık seçimi nedeniyle çıkan kavgalarda 2’si silahla olmak üzere 16 kişi yaralandı.

Siirt’in Konacık köyünde muhtar seçimi nedeniyle çıkan taş sopa ve silahlı kavgaya dönüştü. Olayda 1 kişi hayatını kaybederken, 4 kişi de yaralandı.

Sandıkları gezerken yaşanan gerginlik üzerine polisin yakın mesafeden biber gazı sıktığı DEM Parti Mardin Büyükşehir Belediye Eşbakan adayı Devrim Demir, hastaneye kaldırıldı.

Mardin Midyat AKP Belediye Başkan Adayı Veysi Şahin’in beraberindeki kişiler, sandık görevlisini darbetti. Kalp krizi geçirdiği belirtilen sandık görevlisi hastaneye kaldırıldı.

Konya’nın Akşehir ilçesinde, okul bahçesinde müşahitler arasında çıkan kavgada 2 kişi yaralandı.

Bayburt’ta muhtarlık seçimi nedeniyle çıkan kavgada 1 kişi darp sonucu yaralandı.

Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı Ağaçlıdere köyünde muhtar adayları arasında kavga çıktı. DEM Parti sandık görevlisi Emin Çelik yaşamını yitirdi.

DEM Parti Sözcüsü Doğan ‘Tespit ettiğimiz kadarıyla 31 merkezde 46 bin taşımalı seçmen var’ dedi. Kars, Iğdır ve Siirt başta olmak üzere birçok ilde binlerce asker ve polisin oy kullanmak için okullara taşındığı görüldü.”

Paylaşın

31 Mart Yerel Seçimleri: Uluslararası Haber Ajansları Seçimi Nasıl Aktardı?

“31 Mart Yerel Seçimleri”nde sandıklar doğudaki 32 ilde saat 16.00’da batıdaki 49 ilde ise saat 17.00’de kapandı. Peki dünyanın başlıca haber ajansları yerel seçimleri okurlarına nasıl aktardı?

VOA Türkçe’nin aktardığına göre; Reuters, Associated Press ve AFP’nin haberlerinde, İstanbul üzerindeki çekişmeye ve yerel seçimin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a desteğin göstergesi olacağına dikkat çekiliyor.

İngiliz haber ajansı Reuters, “Erdoğan Türkiye’deki yerel seçimlerde kilit rakibiyle mücadele ediyor” başlıklı haberinde, seçimin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ekrem İmamoğlu’ndan İstanbul’un kontrolünü geri almasına odaklandığını yazdı.

Reuters, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı İmamoğlu’nun geçen yılki acı seçim yenilgilerinin ardından muhalefeti yeniden siyasi bir güç haline getirmeyi amaçladığını kaydetti.

“Pazar günkü sonuçlar Erdoğan’ın NATO üyesi Türkiye üzerindeki kontrolünü pekiştirebilir ya da gelişmekte olan bu büyük ekonominin bölünmüş siyasi yapısında değişimin sinyallerini verebilir” diyen Reuters, İmamoğlu’nun kazanmasının, geleceğin ulusal lideri olması yönündeki beklentileri arttırdığını kaydetti.

Reuters’a göre, sonuçların kısmen yüzde 70’e yaklaşan enflasyonun yol açtığı ekonomik sıkıntılar ve hükümetin performansını değerlendiren Kürt ve İslamcı seçmenler tarafından şekillendirilmesi muhtemel.

Erdoğan için “asıl ödül İstanbul” olsa da başkent Ankara’yı da geri kazanmaya çalıştığını belirten Reuters, iki kentin de son 25 yıldır AK Parti ve İslamcı seleflerinin yönetimi altında kaldıktan sonra 2019’da muhalefet tarafından kazanıldığını hatırlattı.

Reuters, Erdoğan’ın aleyhine işleyen faktörlerden birinin, Gazze’deki savaş konusunda İsrail’e karşı sert tutumu ve İslamcı kökenli AK Parti’nin ekonomiyi ele alışından duyulan memnuniyetsizlik nedeniyle Yeni Refah Partisi’ne verilen desteğin artması olduğunu yazdı.

ABD merkezli Associated Press (AP) haber ajansı da Türkiye’nin, yerel seçimde Erdoğan’ın popülaritesini test ettiğini yazdı.

70 yaşındaki Erdoğan’ın doğup büyüdüğü ve 1994 yılında belediye başkanı olarak siyasi kariyerine başladığı 16 milyon nüfuslu İstanbul’u geri almayı hedeflediğini yazan AP, “Türkiye’de seçimlere katılım geleneksel olarak yüksek; ancak bu kez oylama hayat pahalılığı krizinin gölgesinde düzenleniyor” vurgusu yaptı.

AP’nin konuştuğu gözlemciler, hayal kırıklığına uğramış muhalefet destekçilerinin, seçimin bir şeyleri değiştireceğinden şüphe duyarak evde kalmayı tercih etmiş olabileceğini söylüyor.

Ancak haber ajansına göre iktidar partisi destekçileri de birçok kişinin gıda, fatura ve kira ödemelerinde zorlanmasına neden olan ekonomik krizi protesto etmek için sandığa gitmemeyi tercih etmiş olabilir.

Cumhurbaşkanı’nın aile değerlerini ön plana çıkaracak yeni bir anayasayı savunduğunu hatırlatan Associated Press, “(Erdoğan) şu anda yeni bir anayasayı yürürlüğe sokmak için yeterli oya sahip değil. Ancak sandıklardan çıkacak güçlü bir sonuç, gerekli üçte iki çoğunluk için muhalefet kampından bazı muhafazakar, milliyetçi veya İslamcı milletvekillerini ikna etmesini sağlayabilir” değerlendirmesi yaptı.

AP’nin konuştuğu Sabancı Üniversitesi’nde siyaset bilimi doçenti Berk Esen, Erdoğan’ın siyasi mirasını genişletmek ve tanımlamak için “mevcut versiyondan daha muhafazakar” yeni bir anayasa için bastırdığını söyledi.

Fransız haber ajansı AFP de, “Türkiye yerel seçimlerde oy kullanırken en büyük ödül İstanbul” başlığıyla gelişmeleri dünyaya aktardı.

“Gözler Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın muhalefetten koparmayı umduğu ulusal “mücevher” İstanbul’a çevrildi” diyen AFP, seçimin şiddetli enflasyonun ve ciddi devalüasyonun olduğu bir ortamda gerçekleştiğini ve belirsizliğin pek çok seçmenin üzerinde baskı yarattığını söyledi.

Cumhurbaşkanı’nın belediye seçimleri kampanyasını domine ettiğini yazan AFP, “Erdoğan tüm enerjisini kendi adayı için kampanya yürütmeye harcadı ve mitinglerde adını hiç anmadığı İmamoğlu’nun başkanlık hırsıyla yanıp tutuşan ‘yarı zamanlı bir belediye başkanı’ olduğunu defalarca söyledi” diye yazdı.

AFP, “İmamoğlu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı koltuğunu korumayı başarırsa, 2028’de yapılacak bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde iktidar partisinin başlıca rakibi olacak” öngörüsünde bulundu.

Paylaşın

Washington Post: İstanbul’da Kürtlerin Oyları Belirleyici Olabilir

Yarın yapılacak yerel seçimlere sayılı saatler kalırken, seçimlere ilişkin değerlendirmeler dış basında da kendine yer bulmaya devam ediyor. BBC Türkçe’nin aktardığına göre, ABD’nin The Washington Post (WP) gazetesinin “Erdoğan’ın popülerliğini ölçecek Türkiye’deki yerel seçimlerle ilgili bilinmesi gerekenler” başlıklı makalesinde öne çıkarılan başlıklardan biri de Kürt nüfusun oyları oldu.

Suzan Fraser imzalı, 26 Mart tarihli makalede, “Kürt seçmenler İstanbul’daki seçmenlerin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyor ve oyları belediye başkanlığı yarışında belirleyici olabilir” ifadelerine yer verildi:

“Artık Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM) olarak bilinen Türkiye’nin Kürt yanlısı partisi, 2019 belediye seçimlerinde İmamoğlu’nu desteklemeyi tercih ederek kazanmasına yardımcı olmuştu. Ancak bu sefer parti, oyları İmamoğlu’ndan uzaklaştırabilecek bir hamleyle kendi adaylarını öne çıkarıyor. Yine de bazı gözlemciler, partinin mevcut belediye başkanını zımnen desteklemek amacıyla kasıtlı olarak iki düşük profilli aday seçtiğini söylüyor.”

Makalede dikkat çekilen bir diğer nokta ise iktidar ve muhalefet arasındaki ‘kampanyaların adaletsizliği’ oldu. Fraser şunları söyledi: “Önceki seçimlerde olduğu gibi Erdoğan, görevde olmanın avantajlarını kullanıyor ve kampanyalarını yürütürken sıklıkla devlet kaynaklarından yararlanıyor… Muhalefete göre, devlet yayın kuruluşu TRT kampanyanın ilk 40 gününde iktidar partisine 32 saat yayın süresi ayırırken, rakiplere 25 dakika ayırdı.

Kampanya sırasında Erdoğan, seçmenlere, eğer devletten hizmet almak istiyorlarsa, iktidar partisinin desteklediği adayları desteklemeleri yönünde üstü kapalı uyarılarda bulundu. Hükümetinin yüksek enflasyonu kontrol altına alma çabalarına rağmen hane halkını bir miktar rahatlatmak için asgari ücreti yüzde 49 oranında artırdı. Türk lider, kampanya mitinglerinde de ülkesinin savunma sanayisindeki başarısını sergilemeye devam etti…”

Öte yandan ABD’nin Foreign Policy dergisinde yayımlanan Türkiye iç ve dış politika uzmanı Doç. Dr. Sinan Ciddi imzalı makale, “Erdoğan’ın partisi ülkenin en büyük şehirlerini geri kazanırsa, bunu Türk siyasetinde büyük değişimler izleyebilir” öngörüsünde bulundu.

Erdoğan’ın görevine devam etmek için galip gelmesi durumunda ‘başka bir anayasa reformu daha gerçekleştirebilir’ diyen makale şu tespitlerle devam etti: “Erdoğan’ın popülaritesinin temelinde uzun zamandır AKP’nin inşaat ruhsatı verme, imar kontrolleri ve partizan destekçilerine kentsel sosyal yardım hizmetleri sağlama becerisi yer alıyor… Yerel seçimler Erdoğan için kritik öneme sahip çünkü bu seçimler ona, cumhurbaşkanının görev süresi sınırlamalarını ve yargı bağımsızlığının geri kalan unsurlarını ortadan kaldıracak yeni bir anayasa arayışına girme şansı verebilir.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kazanma şansını da sorgulayan makale, ekonomideki kötü gidişata vurgu yaptı ancak ‘Erdoğan faktörünün’ öne çıktığını söyledi: “Türkiye’de günlük yaşam vatandaşların büyük çoğunluğu için çekilmez durumda.

AKP, 2019’dan bu yana ana muhalefetteki CHP’nin yönettiği İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirleri geri kazanmayı başarabilirse, bu, AKP’nin belediye başkan adaylarının seçmenleri kendi partilerinin daha iyi hizmet sunabileceğine ikna etmesi sayesinde olmayacak… Eğer durum böyle olsaydı beş yıl önce büyükşehirleri CHP’ye kaptırmazlardı. AKP kazanırsa bunun temel iki nedeni olacak: Muhalefet partilerinin beceriksizliği ve Erdoğan faktörü.”

Makale, Erdoğan’ın pek tanınmamış da olsalar adaylarıyla sahneye çıkıp, Türkiye’nin uzay serüveni ya da savunma sektöründeki başarılarından konuşmasının seçmen üzerinde etkili olabileceğini belirtti:

“Bu girişimlerin hiçbiri halkın yaşadığı ekonomik zorlukları ortadan kaldırmıyor ancak Erdoğan’ın (ve buna bağlı olarak özenle seçtiği belediye başkan adaylarının) yalnızca küçük bir yerel makam için çekişen dağınık bir muhalefetten ziyade yönetişim meseleleriyle daha fazla ilgilendiğini gösteriyor. Erdoğan bu mesajı satmayı başarabilirse, AKP de oy çoğunluğunu elde etmeyi başaracaktır ki tek yapması gereken de bu.”

Ciddi, Erdoğan’ın seçimleri kazanması durumunda anayasal reform için destekçilerinin ‘laikliğin kapsamının, tanımın sınırlandırılması gibi uzun süredir arzu edilen hedeflere ulaşmak için güçlü bir ses isteyeceklerini varsaymak doğru olacaktır’ dedi ve ekledi:

“Türkiye’nin Batılı müttefikleri, Erdoğan’ın ülkeyi 2028’e kadar yöneteceği gerçeğini çoktan kabullenmiş durumda. Ancak artık bu ay yapılacak yerel seçimlerden sonra Türkiye demokrasisinin tamamen sönme yoluna girebileceğini düşünmeleri gerekiyor.”

Paylaşın