İYİ Parti Seçim Yenilgisini CHP’ye Kesti: Teklif Getirselerdi Böyle Olmazdı

31 Mart’ta yapılan yerel seçimlere “hür ve müstakil” giren ve büyük bir hezimet yaşayan İYİ Parti’de seçim yenilgisinin nedenlerine dair tartışma devam ediyor.

Gazete Duvar’da yer alan habere göre; Seçimlere “hür ve müstakil” girme kararını savunan bir kurmay, seçim sonrası yaptığı değerlendirmede bu sonuçta CHP’nin de hatası olduğunu savundu. Yerel seçimlerde CHP ile kısmi bir iş birliğinin mümkün olduğunu ama CHP’nin tavrı nedeniyle bunun gerçekleşmediğini kaydeden kurmay o süreçte yaşananları şöyle anlattı:

“CHP kurultayı sonrası yeni genel başkan Özgür Özel’in genel başkanımızla görüşmesi önemliydi. Bu ziyarette iş birliği için bir kapı açılabilirdi. Ancak Özel İYİ Parti GİK toplantısında alından 81 ilde seçimlere tek başına girme kararının gözden geçirilip geçirilemeyeceğini sorarken somut bir teklifte bulunmadı. Eğer CHP o gün bir teklifle gelseydi böyle olmazdı. Sonuçta bizden bir karar değişikliği beklediklerini söylüyorlar ama bu kararı değiştirdiğinizde ne elde edeceğinizi bilmek istersiniz. Bu şekilde irdelenecek bir teklif olmayınca karar da değişmedi.”

Öte yandan İYİ Parti, olağanüstü kurultaya gidiyor. Genel Başkan Meral Akşener’in aday olmayacağı kurultayda parti yöneticileri Koray Aydın, Müsavat Dervişoğlu ve Tolga Akalın liderlik için yarışacak. Ancak bu üç isim de Akşener ile siyasete başlamış ya da Akşener olduğu için İYİ Parti’ye katılmış birçok isim açısından bir seçenek değil.

İYİ Parti Meclis grubunda birçok milletvekili, “üç adaya da mesafe koyup, tarafsız davranacağını sadece kurultayda mecburen oy kullanacağını” söylüyor.

Seçimden hemen sonra, dar bir zaman diliminde yapılan kurultayın sağlıklı sonuç vermeyeceğini kaydeden birçok İYİ Partili, “Genel başkan aday olsaydı delege nezdinde sorun yaşamazdı. Ancak kamuoyu nezdinde bir güven kaybı yaşıyor. Sonuç olarak ‘Başarısız olursam bırakırım’ sözünün arkasında durdu. Ancak bunun bir geçiş süreci olacağını düşünüyoruz. Bir yıl sonra olağan kurultay var. Asıl yarış orada olur. Bu arada da daha sağlıklı tartışmalar yapıp, yaraları sarabiliriz” diyor.

Paylaşın

CHP Hatay İl Başkanı İstifa Etti: Mağlubiyetin Sorumluluğu

CHP Hatay İl Başkanı Hakan Tiryaki, mağlubiyetin sorumluluğu, adaylarının arkasında dik durmayı bilmenin gereği olarak istifa ettiğini, fakat partisini bir neferi olmaya devam edeceğini belirtti.

Hakan Tiryaki, “İskenderun’u kıl payı kaybettik, yıkık bir kent Antakya’yı türlü sebeplerle kaybettik. Partimizin kalelerinden Defne’yi kazansak da oy oranımız düştü, Samandağ’ı kaybettik” dedi.

Seçimden önce Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı adayı Lütfü Savaş’ın seçimi kaybetmesi durumunda görevinden istifa edeceğini açıklayan Cumhuriyet Halk Partisi Hatay İl Başkanı Hakan Tiryaki, dün akşam kamuoyuna yaptığı yazılı açıklama ile görevinden istifa etti.

Cumhuriyet’in aktardığına göre; Lütfü Savaş’ın parti kadrolarında yer alan yöneticilerinin aleyhte çalışma yaptığını iddia eden Tiryaki, “Sayın Lütfü Savaş parti kadrolarında yer alan yöneticilerinin sahte, aleyhte çalışmalarına, gizli ittifaklara, çıkar gruplarına, bürokrasi, özellikle Hatay Valisi’nin, Bakanların, Hatay geneli siyasi çalışmalarına, birçok hukuksuz, şaibeli durum ve hilelere rağmen 1 milyon seçmeni olan kadim kentimizde seçimi sadece 2500 oyla kaybetmiş bulunmakta” diye konuştu.

Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı birçok hukuksuzluk ve şaibe ile kaybettiklerini, Erzin’i koruduklarını, Dörtyol’da 44 yıl sonra CHP bayrağını dalgalandırdıklarını söyleyen Tiryaki, “İskenderun’u kıl payı kaybettik, yıkık bir kent Antakya’yı türlü sebeplerle kaybettik. Partimizin kalelerinden Defne’yi kazansak da oy oranımız düştü, Samandağ’ı kaybettik” dedi.

İl, ilçe yöneticileri, kadın ve gençlik kollarıyla seçim sürecinde YSK’dan çıkan hukuksuz ve siyasi karara karşı son ana kadar mücadele ettiklerini kaydeden Hakan Tiryaki, mağlubiyetin sorumluluğu, adaylarının arkasında dik durmayı bilmenin gereği olarak istifa ettiğini, fakat partisini bir neferi olmaya devam edeceğini belirtti.

Paylaşın

DEM Partili Tuncer Bakırhan: Semboller Ve Değerlerle İlgili Sorunumuz Yok

İçişleri Bakanlığı tarafından başlatılan “bayrak, İstiklal marşı” vs. soruşturmalarına ilişkin açıklama yapan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, “Belediyelerimizle ilgili asılsız iddia ve provokasyonları en güçlü şekilde kınıyoruz. Partimizin semboller ve değerlerle ilgili tek bir sorunu yoktur” dedi ve ekledi:

“İçişleri Bakanlığı’nı bu provokasyonlarla hareket etmeye değil, belediyelerin kaynaklarını soyup soğana çevirenlere soruşturma açmaya davet ediyoruz. Bu asılsız iddia ve provokasyonlar, değerler ve semboller üzerinden kurulmak istenen karanlık tezgaha asla prim vermeyeceğiz. Kumpas kuranları uyarıyoruz. 31 Mart’ta halk kararını vermiş, yerel hizmetlerin yapılmasında DEM Parti’yi iradesi olarak seçmiştir.”

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Parti Meclisi, seçim sonuçları ışığında ileriye dönük nasıl bir yol izleyeceğini belirlemek üzere parti genel merkezinde toplandı. Toplantının açılış konuşmasını yapan Eş Genel Başkan Tuncer Bakırhan, şunları söyledi:

“Hepinizi saygıyla ve sevgiyle selamlıyorum. Bir seçim süreci atlattık. Bu seçim sürecinde verdiğiniz emeklerden dolayı hepinizi kutluyorum. Başarılı bir sonuç aldık. Bu sonuçlarda PM üyelerimizin emeği ve katkısı büyüktür. Sizin şahsınızda il-ilçe örgütlerimizi, MYK’mizi, Kadın Meclisimizi, Gençlik Meclisimizi, sandık kurullarımızı, aktivistlerimizi de kutlamak istiyorum. Sağ olsunlar, var olsunlar. Bütün zorluklara rağmen çok iyi bir çalışma yürüttüler. Mala ve ava be hûn her hebin.

Yerel seçim sonuçlarını ve siyasal süreci bugün birlikte değerlendireceğiz. Şimdiden hepimize kolay gelsin. Başarılı bir toplantı olmasını diliyorum. 31 Mart öncesi çok zor tartışmalar yürütüldü. Resmen ülkenin üzerine bir alacakaranlık çökmüştü. 31 Mart’ta halklar, emekçiler, gençler, kadınlar ve Kürtler bu alacakaranlığı dağıtarak yeni bir ışık yakmıştır, yeni bir yol açmıştır. Umarım bu yolu bugün birlikte yapacağımız tartışma ve değerlendirmelerle büyüterek ve geliştirerek hayata geçireceğiz. Kürt halkı 31 Mart’ta iradesine sahip çıkmıştır.

Kayyım anlayışını ve kayyımları göndermiştir, partisinin yanında durmuştur. Bölge halkı ranta, yıkıma, talana hayır demiştir. Her türlü hileye ve yalana karşı, rüşvete karşı DEM Parti çatısı altında bir araya gelerek belediyelerini tekrar kazanmıştır. Batıda da ezilenler, emekçiler, kadınlar, gençler yine DEM Parti çatısı altında yerel yönetimlerde söz sahibi olmuştur. Bu çok değerli ve anlamlıdır.

Seçime sürecinin başında, bölgede kayyımlarla yönetilen belediyeleri kazanacağımızı ve kayyımları göndereceğimizi, batıda da halklarımızın yaşadığı her yerde iradesinin yönetime yansıyacağını söylemiştik. Her iki stratejimiz de başarılı bir şekilde hayat buldu. DEM Parti Türkiye’de seçim sonuçlarını ve geleceğin rotasını belirlemiştir. Cumhurbaşkanlığı 2. tur seçimlerinde belirleyici konumunu yitirdi diyenlere, 31 Mart’ta halklarla birlikte büyük bir cevap vermiştir. Belirleyiciliğini, denge konumunu koruduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.

Ancak hilelerle, yalan dolanla, haram seçmenlerle Kars, Şırnak, Bitlis ve birçok ilçe ve beldemizin iradesi gasp edilmiştir. Aslında Kars, Bitlis ve Şırnak kazanmıştır; kaçak seçmenlerle Kars, Şırnak ve Iğdır’ın iradesini çalanlar kaybetmiştir. Kars, Iğdır ve Şırnak durumunda olan bütün il ve ilçelerdeki halklarımıza buradan selam ve sevgilerimizi gönderiyoruz. Siz kaybetmediniz, iradenizi gasp ettiler. Emin olun oralarda daha güçlü çalışmalar yapacağız, daha güçlü örgütleneceğiz.

Bu haram ve kaçak seçmenlerle gasp edilen bu kentlerde inşallah elbirliğiyle önümüzdeki seçimlerde halklarımızın iradesini yönetime taşıyacağız. Sözümüzü veriyoruz. Merak etmesinler ilgileneceğiz. Oradaki çalışmalarımızı büyüterek devam edeceğiz. Kaybettiğimiz yerlerde hata ve eksiklerimizin olduğunu gördük. Başarımızı tabii ki kutlayacağız. Ancak bu toplantıları başarımızı kutlamak için yapmıyoruz. Kaybettiğimiz yerlerdeki nedenleri ve bunları ortadan kaldırmaya yönelik çabaları tartışıyoruz. Evet bir kazanım var ama bu kazanım halklarımızındır. Eksik ve yetmezlikler ise bizimdir. Biz böyle bir gelenekten geliyoruz. Bu toplantılarla da bu eksik ve yetersizliklerimizi tespit ederek ortadan kaldırmanın çalışmasını yürüteceğiz.

“Önümüzdeki dönem çok daha güçlü örgütleneceğiz”

Yeni dönem perspektifimiz çok net: 1) Örgütleneceğiz. 2) Genişleyeceğiz. Daha güçlü örgütleneceğiz, önümüzdeki dönem en önemli çalışma alanlarımızdan birisi örgütlenme olacak. Örgütlü olduğumuz ve olmadığımız kentlerle ilgili önemli çalışmalar yapacağız. Bu seçimlerle birlikte çok önemli bir fırsat elimize geçti. Sadece Kürdistan’da seçimleri kazanmak, batıda kent uzlaşısı ile yönetimlere girmek yetmiyor; daha da genişleteceğiz, daha da büyüteceğiz.

Seçim sonuçlarında ortaya çıkan bu zemini, demokratik ittifakları büyüterek sonuca ulaştıracağız. Demokratik ittifak çalışması da yine Parti Meclisimizin yapacağı çalışmalardan biridir. Hakkari’den İzmir’e, Van’dan İstanbul’a, Hakkari’den Iğdır’a kadar halk değişim talebini dile getirmiştir. Seçimlerde hem Kürdistan’da hem batıda kazanan partiler ve adaylar değildir; kazanan emekçiler, kadınlar, gençler, yoksullar, Kürtler, Aleviler, Türkiye halklarıdır. Seçim sonuçları hepimize, Türkiye halklarına tekrar hayırlı olsun.

31 Mart’ta Kürt halkı ve Türkiye halkları birçok mesaj verdi ama 3 temel mesajının altını çizerek sizlerle paylaşmak istiyorum. İlk mesaj Kürt halkınındır. Kürt halkı; inkar, düşmanlık, zulüm, kayyım ve kıyım politikalarına hayır diyerek sandığa gömmüştür. Kendilerini kutluyoruz. Kürt sorununun demokratik çözümü konusunda iradesini bir kez daha güçlü bir şekilde ortaya koymuştur. Bu sorunun çözümü için iktidara, ana muhalefet partisine, muhalefet partilerine ve devlet aklına bir kez daha PM toplantımızdan bir çağrı yapmak istiyorum.

Bir yüzyılı Kürtlerin iradesini inkar ederek, yok sayarak kaybettirdiniz Türkiye halklarına. İkinci yüzyılda, 31 Mart’ta Türkiye halkları, Kürt halkı güçlü bir irade ortaya koymuştur. Artık ikinci yüzyılda bu iradeyi tanıma zamanı gelmiştir. Bu ülke halkına, 86 milyona tekrar bir yüzyıl daha kaybettirilmesine asla izin vermeyeceğiz. İkinci mesaj da daha fazla demokrasi talebi olmuştur. Türkiye halkları sandıkta söz birliği etmiştir. Bu sözün adı da ruhu da daha fazla demokrasidir.

Kürt meselesinin, Alevi meselesinin, eşitlik ve adalet sorunlarının çözümü demokratik bir anayasadır. Son yaptığımız kongrede demokratik anayasa hareketi başlattığımızı ifade etmiştik. Mutfakta çok ciddi, çok değerli çalışmalarımız var. Önümüzdeki günlerde demokratik anayasa çalışmalarını Türkiye’nin dört bir yanına yayacağız, Türkiye halklarıyla buluşup konuşacağız.

Bu meseleyi onlarla birlikte tartışacağız. 3’üncü ve yine çok önemli bir diğer mesaj da açlığa ve yoksulluğa sandıkta hayır mesajı verilmesidir. Emekliler çığlığını oy pusulalarına yansıtmıştır. Gençler geleceksizliğe hayır demiştir. İşçiler, bu krizin yükünü biz çekmeyeceğiz demiştir. Kürtler ve Aleviler eşit yurttaşlık taleplerini çok net bir şekilde yansıtmıştır. Bize düşen de bu mesajları Türkiye halklarının gündemine taşımak, sahiplenmek ve sonuca ulaştırmaktır.

Önümüzdeki dönemi eşitlik, özgürlük, demokrasi ve barış mücadelesinin siyasetini güçlendirerek karşılayacağız. 2028 perspektifimiz, sadece kişilerin ve yapıların varlığı ya da yokluğu üzerine değil inşacı ve kurucu bir yaklaşımla devam edecektir. Kürt halkının ve Türkiye halklarının kazanımlarını önceleyecek, tüm çalışmalarımıza bu esaslar üzerinden devam edeceğiz. Asla rövanşist olmayacağız. Asla kazandık diye kibirlenmeyeceğiz.

Hedefimiz, çözüm ve müzakere siyasetini büyüterek başarıya ulaştırmak ve büyütmek olacaktır. Bu konuda gerçekten DEM Parti Türkiye için bir şanstır. DEM Parti olarak; Türkiye’nin düzlüğe çıkması için üzerimize düşen her türlü sorumluluğu sakınmadan, çekinmeden yerine getireceğiz. Halk en büyük sorumluluğu partimize ve belediyelerimize yüklemiştir. Halkın bize yüklediği sorumlulukların farkındayız ve çok büyük bir anlam biçiyoruz. Başaracak gücümüz, irademiz ve vizyonumuz var.

“Belediyelerimizi halkla birlikte yöneteceğiz”

Sahada çalışan arkadaşlar olarak bunu en iyi siz biliyorsunuz, en iyi siz gördünüz, en iyi siz yaptınız. Barış, demokrasi ve adaleti bir gün mutlaka getireceğimizi ve bu çalışmaları aktif bir şekilde devam ettireceğimizi belirtmek istiyorum. Ayrıca yerel yönetimlerimiz aracılığıyla siyasi, ekonomik ve kültürel olarak toplumu koruyacağız. Bizim belediyecilik anlayışımızda rantçılık yok. Bizim belediyecilik anlayışımızda belediyeleri borç batağına batırmak yok. Bizim yerimiz belediye binaları değil; yerimiz sokaklardır, caddelerdir, evlerdir, köylerdir.

Yerimiz insanlarımızın yaşadığı her yerdir. Dolayısıyla halka dokunacağız. Halkla birlikte karar alacağız, halkla birlikte yöneteceğiz belediyelerimizi. Mütevazı yaşayan, halkla birlikte karar alan bir gelenekten geliyoruz. Bunu da herkes çok iyi biliyor. Bizim yerel yönetimlerimiz için hayat sosyal medyada, gazete manşetlerinde, medya plazalarında değildir; yerel yönetimlerimiz için hayat sokakta başlar, hizmetle başlar. Bizim için hizmet 7 gün 24 saattir ve bu böyle devam edecektir. Siyaset il-ilçe örgütlerimizin, Genel Merkezimizin, milletvekillerimizin işidir; hizmet belediyelerimizin işidir.

Yerel yönetimlere seçilen arkadaşlarımız aslında hizmetin de en önemli politik tutum ve duruş olduğu bilinciyle hizmete yükleneceklerdir, hizmet edeceklerdir. Bu gerçeğin altını bir kez daha çizmek istiyorum. Kentlerimizde kayyımların ve AKP’nin rant belediyelerinin yarattığı tahribatı bir an önce gidermeye çalışacağız. Siz de sahadaydınız, gerçekten de belediyecilik adına bir şey yok, hizmet yok. Belediyelerin kapıları halklarımıza kapalıydı. Belediyeler kayyımlarla, rantçı AKPli anlayışla talan edilmiş.

Belediyelerimizi aldıktan sonra ortaya çıkan borç batağını görünce, belediyelerde ne yapıldığını hep birlikte gördük. Birçok belediyemiz 50 yıl çalışsa dahi, tasarruf etse dahi AKP ve kayyımların yaratmış olduğu borç batağını ortadan kaldıramayacak derecede büyük bir şekilde borçlandırılmış. Bütün bunlara rağmen çalışacağız, altından kalkmaya çalışacağız.

Her evi etkileyen, tencereleri ve sofraları boş bırakan büyük bir ekonomik kriz var. Bu 5 yıl boyunca halkı açlığa, yoksulluğa, işsizliğe ve geleceksizliğe karşı korumak bizim görevimiz olacak, belediyelerimizin görevi olacak. Yerel yönetimleri aldığımız yerlerde, ulaşım hizmeti karşılanmadığı için kimse okulunu dondurmayacak. Belediyelerimizde kimse çocuğuna süt ve bez götüremeyecek durumda kalmayacak. Bizim belediyelerimiz olanakları ölçüsünde o kentin dinamikleri ve halkıyla dayanışarak yoksulluğa ve çaresizliğe de çözüm ve çare olmak durumundadır. Görevlerimizin en başında bunlar geliyor.

Biz söylediğini yapan, yaptığını söyleyen bir gelenekten geliyoruz. Sanırım bunu sadece biz değil rakiplerimiz de çok iyi biliyor. Tek bir belediye başkanımız hizmet etmediği gün başını yastığa koymayacak. Hizmet etmediği tek bir sokak, tek bir toplumsal kesim kalmayacak, asla ayrımcılık yapmayacak. Bizi var eden bu bütünleştirici ve herkese hizmet götüren anlayışımızdır. Bunun kıymetini o yerellerde yaşayan halklarımız da çok iyi bildikleri için her şeye rağmen partimize oy vererek arkadaşlarımızı seçtiler. Biz bu sözümüzün arkasındayız. Sizler de verdiğimiz bu sözlerin sahada takipçileri olacaksınız.

Bölgemizde bu denli büyük bir yangın varken, içeride savaş tamtamlarını artırmak çare değil. Çare barış politikalarını hayata geçirmek ile olur. Bunun reçetesi nettir. İnanıyorum ki Türkiye halkları da bunu görüyor. Ancak bunu yönetenlere, devlet aklına da göstermek gibi bir zorunluluğumuz var. Çözümün yolu barıştan, daha fazla demokrasiden, sandıktan çıkan halk iradesini esas almaktan geçiyor. Dünden beri bir tartışma sürüyor. Yine eski Türkiye’yi andıran, kimseye faydası olmayan tartışmalarla karşı karşıya kaldık.

Belediyeleri bütün baskılarına rağmen kaybedenler, şimdi çeşitli gerekçe ve bahanelerle belediyelerimizle uğraşmaya çalışıyor. Bunun hiç kimseye bir faydası yok, bunu gördük. Halkın iradesini gasp edip kayyım atayanların yarattığı sonuçlar, yarattığı enkaz ortadadır. Türkiye demokrasinin hali ortadadır. Belediyelerin tek bir pusulası var o da toplumsal fay hatlarını hareketlendirmeden halka hizmet etmektir. Bizim belediyelerimiz en başından beri bu gerçekliği göre hareket ediyor ve hareket etmeye devam edecek. Belediyeler halka hizmet için vardır ve bununla anılmalıdır. Semboller üzerinden hiç kimse belediyelerimizi yıpratmasın.

Bunun topluma bir faydası yoktur. Bu konuda Amed Büyükşehir Belediye Eş Başkanlarımızın, Mardin Büyükşehir Belediye Eş Başkanlarımızın ve belediyelerimizin yaptığı açıklamalar esastır, gerçektir ve doğrudur. Bir müfettiş görevlendirmesi yapılacaksa -ki bundan korkmuyoruz ki müfettişler zaten belediyelerimizden çıkmıyor- mevcut borç batağının, enkazın, talanın ve soygunun nasıl yapıldığının ortaya çıkarılması için yapılmalıdır. Biz halka hizmet etmeye devam edeceğiz. Tek bir önceliğimiz var o da halka hizmet etmektir. Belediyelerimiz bunu iyi bir şekilde yapıyor, yapmaya devam edecektir.

Zor bir süreçten geçtik. Önümüzdeki dönemlerde nelerle karşılaşacağımızı tahmin etmek zor değil. 31 Mart bir yol ve zemin açmıştır. Şimdi bunu biraz daha büyütmek ve hayata geçirmek gibi bir durumumuz var. 8 Mart’la başladık, kitlesel coşkulu ve çok iyi bir çalışma ile kadın arkadaşlarımız kendilerini ortaya koymuştur. Son yılların en görkemli Newrozunu yaptık.

İstanbul’da, Amed’de, Batman’da bugüne kadar hiçbir partinin yapmadığı büyük bir kitlesellikle Newroz kutladık. 31 Mart’ta ise gasp edilen irademizi büyük bir zaferle geri kazandık. Şimdi 1 Mayıs ile birlikte daha güçlü bir şekilde yolumuza devam edeceğiz. Şimdiden 1 Mayıs için bir çağrı yapmak istiyorum. Bütün il ve ilçe örgütlerimiz, kurullarımız en az seçim ve Newroz kadar 1 Mayıs etkinliklerine yüklenmelidir.

1 Mayıs’ta nerede kutlamalar varsa halkımız da emekçilerle birlikte coşkulu bir şekilde katılmalıdır. 1 Mayıs’ın özüne uygun ve güçlü bir şekilde kutlanması için partimiz büyük bir çaba içinde olacaktır. Yerellerde artık belediyelerimizin hizmet etme süreci başladı. Bahsettiğimiz bu tahribatı ve açılan yaraları tedavi etme zamanıdır. Boş tartışmalar içine girmeyeceğiz. Genelde ise bizleri barış, demokrasi ve özgürlükler mücadelesi bekliyor. Bunu da hayata geçireceğiz. İnanırsak yaparız.”

Paylaşın

Özel’den Cumhur İttifakı’na: Seçmenin Mesajını Anlamadıkları Ortada

Partisinin Yerel Yönetimler Çalıştayı’nda konuşan CHP Lideri Özgür Özel, Cumhur İttifakı’nın seçim sonuçlarına ilişkin yaptığı değerlendirmelere, “Seçmenin mesajını anlamadıkları ortada. Seçimleri biz kazandık diyecek kadar seçmene karşı küstahlaşmış ve kibrinden arınamamış bir noktadadır” şeklinde yanıt verdi.

Yerel seçimlerde 14 büyükşehir, 21 il olmak üzere toplam 35 ilde belediyeyi kazandıklarını hatırlatan CHP Lideri Özel, “En yakın partiden 11 fazla il belediyemiz var. 314 ilçede, 60 beldede, 409 belediyeyi hep birlikte kazandık. Yüzde 38 oy oranına ulaşarak partimizi hep birlikte birinci parti yaptık. Partimiz artık toplumun her kesiminden oy alabilen bir siyasi partidir. Büyük bir başarı elde ettik” dedi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, partisinin Yerel Yönetimler Çalıştayı’nda konuştu. Özel’in konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

Böyle bir günde 650 kişilik salonda seçilmiş belediye başkanları ve il başkanlarıyla birlikte bu salonu hınca hınç doldurabilmenin, koltuklarında oturan her bir kişinin ilçe seçim kurullarından il seçim kurullarından aldıkları mazbatalarıyla seçilmiş CHP’li olmasının gururunu yaşıyorum.

Gün oldu bu parti baraj altında kaldı, gün oldu çelengi il başkanları kendileri taşıdı ama 81 ilde Atatürk’ten emanet bu bayrağı yere düşürmeden bugünlere taşıyan ve onların sayesinde ki babaevi herkesin içine doğduğu, büyüdüğü, başı sıkışan herkesin çorbasının kaynadığını bacasının tüttüğünü bildiği, bir gün ihtiyaç duyarsa kapısının açılacağını bildiği yerdir babaevi. Bu babaevinin tapusu bir kişiye kayıtlıdır, o da Gazi Mustafa Kemal Atatürk’tür.

Bu seçimde milliyetçi demokratların payı vardır. Bu seçimde muhafazakar demokratların payı vardır. Bu seçimde tüm Kürt demokratların emeği vardır. Seçimleri Türkiye ittifakı kazanmıştır, Türkiye kazanmıştır. Türkiye ittifakının belediye başkanlarına selam olsun. Üzerimizdeki yüzde 25’lik cam tavanı, bu sonuçlarla beraber tuzla buz ettik.

Bundan sonra ölçme-değerlendirmeyi siyasetimizin odak noktası haline getireceğiz. Doğru yapanı örnek göstereceğiz, yanlış yapanı doğruya sevk edeceğiz. İbre yukarı ise devam edeceğiz, aşağıdaysa mutlaka yanlıştan döneceğiz.”

Burada o babaevinin çorbası kaynasın diye yıllardır, o babaevine sahip çıkanların, bacası tütsün diye odun kesenlerin, aramızda olmayanları rahmetle, yaşayanları minnetle anarak bizi bugünlere getiren, partimizi 47 yıl sonra birinci parti yapabilmemiz için en kötü günde bu partiye sahip çıkanlara, en zor zamanlarda görevlerini layıkıyla yapıp, en iyi kamu görevlerini liyakatle, şeffaf, açık bir şekilde yapan ve geçmişte yerel yönetimlerde görev alıp bugün bu salonu hınca hınç dolduracak kadar çok mazbatayı almamızı sağlayan tüm belediye başkanlarımıza yürekten teşekkür ediyorum.

“Büyük bir başarı elde ettik”

Yerel seçimlerin sonunda 14 tane büyükşehri, 21 il merkezini kazanarak toplam 35 ilde belediyeleri kazandık ve en yakın partiden 11 fazla il belediyemiz var. 314 ilçede, 60 beldede, 409 belediyeyi hep birlikte kazandık. Yüzde 38 oy oranına ulaşarak partimizi hep birlikte birinci parti yaptık. Partimiz artık toplumun her kesiminden oy alabilen bir siyasi partidir. Büyük bir başarı elde ettik.

Biz bu yola çıkarken partinin gençlerin ve kadınların partisi olacağını vurgulamıştık. AK Partililer bıkmış dön dolaş aynı isimler belediye başkanı, bizim adayımıza oy veriyorlar. CHP’liler nasıl olsa kazanamıyoruz çaresizliğiyle, AK Parti’yi istemeyenler MHP’ye, MHP’yi istemeyenler AK Parti’ye oy veriyor. Seçimi bize, kendi seçmenimiz kaybettiriyor, öğrenilmiş çaresizlik.

Gencecik bir ekiple, çok tecrübeli bir ekiple birlikte 80 darbesinden bu yana açılmayan kapıyı açmak için düşünmeye başladık. Geçmişte açılan kapının kilidi mutlaka bir yerlerdedir dedik. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bıraktığı 3 anahtarı aldık. Birinci anahtar, Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyeti kime emanet ettiğiydi. Atatürk, Cumhuriyeti gençlere emanet etmişti.

İşte, gençlik diyerek, gençleşme diyerek, daha çok genç aday diyerek ilk anahtarı soktuk, çevrildi. İkinci anahtar… Cumhuriyet, kadını eşit yurttaş, eşit temsil ve kadına olan güvenle yükselmişti. Çok daha fazla kadınla ikinci kilidi de açtık. Üçüncü kilit… Yine Atatürk, bu ülkenin neden işgale uğradığını çok iyi biliyordu. Fatih Sultan Mehmet, çağ açıp çağ kapatırken, dünyanın en iyi mühendislerini getirip, dünyanın en ileri toplarını döktürüyordu.

Hazerfen Çelebi, Mimar Sinan… Bu ülkenin doğru istikametinin, bir yön olarak batı değil, bilim orada olduğu için, zamanında orada fenne sarıldıkları için, bilime yüzünü dönmüştü. Çağdaş dünyadaki en iyi yönetilen siyasi partiler nasıl yönetiliyorsa, bu süreci öyle yönetmek kararını konuştuk ve uyguladık. Bütün bilgiler üretildi, paylaşıldı, haftalık revizyonlarla her şey ölçme, değerlendirmeyle yönlendirildi. Hepimiz birden, bilime sarılarak ve bilimin söylediğini dinleyerek, gereğini ona göre yaparak kazandık. O yüzden, üçüncü anahtar da bilimsel yöntemlerdi.

Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında Cumhuriyet’in tarihini yeniden yazma fırsatı yakaladık. Yetkiyi kimden aldığımızı biliyoruz. Alınan kredi tüketim kredisi değildir. Alınan kredi düpedüz bir yatırımcı kredisidir. Yatırım için, Türkiye’nin geleceğine yatırım yapıldı. 4 yıl bakacağım nasıl yönetilir diye. Kötü yönetirsen geri çekerler. Her geçen gün iktidara yürüdüğümüzün bilinciyle, ciddiyetiyle ve sorumluluğuyla davranmak zorundayız.

Bi yanda seçim gecesi seçmenin mektubunu balkonda okuyanlar grup toplantısında hikaye okumaya başladı. Seçmenin mesajını anlamadıkları ortada. Seçimleri biz kazandık diyecek kadar seçmene karşı küstahlaşmış ve kibrinden arınamamış bir noktadadır.  Erdoğan ile yüz yüze görüşeceğim. Kutuplaşmayı kırmak için adım atacağımıza inanıyorum.

AK Parti seçmeninin protesto ettiği doğrudur ama siz değerli adaylara oy verdikleri de ortadadır. Bir erken seçim talebi olacaksa o şöyle olacak. Sarı karttan anlamayıp ikinci sarı kartı arayanlar var. Bizimkiler CHP’ye oy vermedi diyorlar. Sonuçlar bal gibi ortada. CHP’ye oy veren seçmene sen hainsin diyor.

İlk oy vermediğinde hain ilan ediyor. Biz gelene hoş geldin derken onlar gideni kendinden saymamakta. Varsın öyle yapsınlar, varsın milletin mesajını almasınlar. Millet mesajı doğru okuyanlara gereğini yapanlara da diyeceğini bilir. Bir mesaj almama durumu da Antalya Kepez Belediye Başkanımıza yapılan haksız muameledir.

Bir yanda seçim gecesi seçmenin mektubunu balkonda okuyanlar grup toplantısında hikaye okumaya başladı. Seçmenin mesajını anlamadıkları ortada. Seçimleri biz kazandık diyecek kadar seçmene karşı küstahlaşmış ve kibrinden arınamamış bir noktadadır.  Erdoğan ile yüz yüze görüşeceğim. Kutuplaşmayı kırmak için adım atacağımıza inanıyorum.”

Paylaşın

DEM Parti: Belediyelerimiz Kirli Komplolarla Hedef Haline Getiriliyor

İçişleri Bakanlığı tarafından başlatılan “bayrak, İstiklal marşı” vs. soruşturmalarına ilişkin açıklama yapan DEM Parti, açıklamasında “Belediyelerimiz asılsız iddialar ve kirli komplolarla hedef haline getirilmektedir. İktidar seçimlerde yaşadığı kayıpların üzerini bu algı operasyonlarıyla örtmeye çalışmaktadır” ifadelerine yer verdi.

Haber Merkezi / Açıklamada ayrıca, 31 Mart’ta Türkiye halkları sandık başına giderek yaşadıkları kentleri beş yıl boyunca yönetecek belediye eş başkanlarını ve meclis üyelerini seçtiği belirtilerek “31 Mart’tan bu yana DEM Partili yerel yönetimler olarak kayyımların yarattığı tahribatlara ve yönetme yetkisi aldığımız belediyelerdeki büyük soyguna çözüm bulmaya çalışıyor, halka hizmet etmek için var gücümüzle emek veriyoruz” denildi.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), İçişleri Bakanlığı tarafından DEM Partili belediyelere başlatılan “bayrak, İstiklal marşı” vs. soruşturmalarına ilişkin açıklama yaptı. Merkez Yürütme Kurulu (MYK) adına yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“31 Mart’ta Türkiye halkları sandık başına giderek yaşadıkları kentleri beş yıl boyunca yönetecek belediye eş başkanlarını ve meclis üyelerini seçmiştir. 31 Mart’tan bu yana DEM Partili yerel yönetimler olarak kayyımların yarattığı tahribatlara ve yönetme yetkisi aldığımız belediyelerdeki büyük soyguna çözüm bulmaya çalışıyor, halka hizmet etmek için var gücümüzle emek veriyoruz.

Yerel yönetim anlayışımızın gereği olarak her mahalle, ilçe ve kente hizmet götürmek en öncelikli hedefimizdir. Belediyelerimiz, genel siyasi tartışmalara dahil olmadan hizmet odaklı çalışmalarıyla farklarını gösterme adımlarını atmaya başlamıştır.

Yerel yönetimlerimiz başta olmak üzere partimizin her kademesi yıllardır bayrak, ulusal, marş vb. sembol ve değerlerle tek bir sorunu olmadan siyaset yapmakta, hizmet üretmektedir. DEM Parti belediyeleri hiçbir ayrım gözetmeden ve yurttaşlarımızın kimliklerine, değerlerine, inançlarına ve saygı duydukları sembollere bakmaksızın eşit hizmet temelli bir yaklaşımı benimsemektedir.

Bu gerçekler apaçık bilinmesine rağmen belediyelerimizde kirli oyunlar geliştirilmekte, belediyelerimiz asılsız iddialar ve kirli komplolarla hedef haline getirilmektedir. İktidar seçimlerde yaşadığı kayıpların üzerini bu algı operasyonlarıyla örtmeye çalışmaktadır.

Türkiye’de artık bayrak, ulusal marş gibi sembollerin ve değerlerin istismarına dayanarak siyaset yapma dönemi miadını doldurmuştur. Demokratik kamuoyu bu ucuz algı operasyonlarını ve kumpasları ciddiye almamaktadır.

Bugün her kentte kayyımlardan ve iktidar partisinden devralınan belediyelerdeki soygunlar, usulsüz harcamalar ve borç batakları açığa çıkmaktadır. Halkın gerçek gündemi işte bu talan uygulamalarıdır. Söz konusu bu durumu örtmek isteyen İçişleri Bakanlığının ucuz algı operasyonları üzerinden belediyelerimize müfettiş görevlendirmesi, eskimiş tartışmaları tekrardan gündeme getirme çabasıdır. Bakanlığın asli görevi belediyelerde yapılmış olan soygun, yolsuzluk ve talanı araştırmak, sorumluları yargıya teslim etmektir.

DEM Parti olarak alnımız ak, başımız diktir. Belediyelerimiz hiçbir soruşturmadan kaçmayacaktır. Ancak bu soruşturmaların soygunları, yolsuzlukları ve belediyelerdeki talanı da içerecek şekilde genişletilmesini talep ediyoruz.

Son olarak Sur Belediyesinde partimiz ve belediye ile herhangi bir resmi ilişkisi olmayan bir vatandaşın hakaretlerine ve duvarda asılı olan fotoğraflara dair girişimlerine ilk karşı çıkanların ve müdahalede bulunanların Belediye Eş Başkanlarımız olduğu basına yansıyan görüntülerden de açıkça görülmektedir. Algı operasyonlarıyla belediyelerimizi yıpratmaya çalışan kirli odaklara sesleniyoruz; amacınızı ve kim olduğunuzu çok iyi biliyoruz, bu ucuz komplolarınıza asla geçit vermeyeceğiz.

Bu kapsamda semboller ve değerler üzerinden yürütülen bu kirli tezgahları sert biçimde kınıyoruz. Bu tezgahlara rağmen kentlerdeki ve belediyelerdeki tahribatların giderilmesi, halka hizmet verilmesi ve ekonomik krize karşı halkın korunması için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz.”

Paylaşın

DEM Partili Tülay Hatimoğulları: Seçim Sonuçları Umudumuzu Büyüttü

DEM Parti Kadın Meclisi toplantısı öncesi konuşan Eş Genel Başkan Tülay Hatimoğlları, “Ortaya çıkan sonuçlar bize büyük moral kattı, umudumuzu büyüttü. Biz bu seçimlere eşit olmayan koşullarda girdik. Bu seçimlerde özellikle AKP ve ortakları devletin bütün olanaklarını kullanarak bir seçim faaliyeti yürüttüler” dedi ve ekledi:

Haber Merkezi / “Oysa biz DEM Parti olarak, başta basında gördüğümüz sansür olmak üzere büyük bir olanaksızlık içerisinde ama bu olanakları kendimiz yaratarak çalışmalarımızı yürüttük. Karşılaştığımız zorluklar sadece bunlar değildi. Özellikle Kürdistan’da az farkla kaybettiğimiz ya da belli oranlarda oy kaydırılırsa denklemin değişeceği daha az seçmeni olan toplam 32 merkeze AKP iktidarı ince bir mühendislik çalışması yürüterek çok ciddi seçmen kaydırdı.”

1 Mayıs’a ilişkinde konuşan Tülay Hatimoğlları, “8 Mart’tan, Newroz’dan, 31 Mart’tan ortaya çıkan o özgürlükçü ve mücadeleci ruhla 1 Mayıs hazırlıklarımıza başlıyoruz. 8 Mart’tan 1 Mayıs’a kadınların isyanıyla geliyoruz. 1 Mayıs’ta kadınlar olarak meydanlarda olacağız. Kadın yoksulluğuna ve işsizliğine, emek sömürüsüne karşı 1 Mayıs’ta mücadelemizi daha da büyüteceğiz” ifadelerini kullandı.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Kadın Meclisi, seçim sonuçlarını değerlendirmek ve politik mücadele hattını belirlemek üzere partinin genel merkezinde toplandı. DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, toplantı öncesi güncel gelişmelere dair konuştu:

“Seçimlerden sonra ilk Kadın Meclisi toplantımızı gerçekleştiriyoruz. Bugün bizler bir yandan seçim değerlendirmemizi yapacağız, bir yandan da Türkiye’deki ve dünyadaki siyasal gelişmeleri kadın cephesi açısından değerlendireceğiz. Seçimlerin yeni dönemde kadın mücadelesi açısından yaratmış olduğu olanakları hep birlikte değerlendirecek, yol haritamızı çizeceğiz. Bu nedenle bugünkü toplantımız çok anlamlı ve kıymetli. Çünkü bu dönemde mücadelemizi daha da büyütecek yol haritamızı hep birlikte değerlendirecek ve bunu Türkiye kamuoyuyla paylaşacağız.

Uzun bir aradan sonra yine beraberiz. Yoğun ve yorucu bir süreci hep birlikte geçirdik. Ancak gittiğimiz her yerde kadınlarla gerçekleştirdiğimiz buluşmalarla, kadınlarla birlikte yaptığımız güçlü çalışmalarla büyük bir moral depoladık. Ortaya çıkan sonuçlar bize büyük moral kattı, umudumuzu büyüttü. Biz bu seçimlere eşit olmayan koşullarda girdik. Bu seçimlerde özellikle AKP ve ortakları devletin bütün olanaklarını kullanarak bir seçim faaliyeti yürüttüler. Oysa biz DEM Parti olarak, başta basında gördüğümüz sansür olmak üzere büyük bir olanaksızlık içerisinde ama bu olanakları kendimiz yaratarak çalışmalarımızı yürüttük. Karşılaştığımız zorluklar sadece bunlar değildi. Özellikle Kürdistan’da az farkla kaybettiğimiz ya da belli oranlarda oy kaydırılırsa denklemin değişeceği daha az seçmeni olan toplam 32 merkeze AKP iktidarı ince bir mühendislik çalışması yürüterek çok ciddi seçmen kaydırdı.

Seçmen kaydırmayı, kayyım rejiminin başka bir versiyonu olarak gördük. O seçmenleri aynı zamanda kayyım seçmen olarak değerlendirdik. AKP bütün bu çabalarına rağmen bölgede istediği sonucu yine alamadı. Halklarımızla yürüttüğümüz aktif bir çalışmayla bunu ters yüz etmeyi başardık. 10 merkezi bu şekilde tırnak içinde kaybettik. Bu 10 merkez seçmen kaydırma ve kayyım seçmenle AKP tarafından kazanılmış gibi görünse de halkın vicdanında ve seçmenin gerçek listesinde AKP asla o belediyeleri kazanmadı. AKP’nin bu 10 merkezi bizden gaspla aldığını buradan bir kez daha ilan ediyoruz. Gelen belediye başkanları, gelen yönetim meşru değildir.

Sadece Şırnak’a 8500’ün üzerinde asker kaydırmışlar. Şırnak’ta sadece bir okuldaki 6940 seçmenin -erkek seçmen, özellikle altını çiziyorum- hepsi asker ve AKP’ye oy kullanmışlar. Okulda silme 6940 oy AKP’ye çıkmıştır. Bu adeta bir gasptır, bir işgal politikasıdır. Bunu asla kabul etmedik, etmiyoruz. Şırnak halkının bu mücadeleyi en güçlü şekilde yürüttüğünü biliyoruz. “Konuş, sen kimsin?” diyen abimiz şahsında sembolleşen mücadele de aslında uygulanan özel politikaya Şırnak’ta başta kadınlar tarafından olmak üzere verilen en güçlü yanıtlardan biriydi. Şırnak halkına bu güçlü mücadeleyi yürüttükleri için, bu kayyım seçmeni bütün kamuoyu ve dünya nezdinde teşhir ettikleri için teşekkür ediyoruz.

“Seçim çalışmalarımızın lokomotif gücü kadınlardı”

Seçim çalışması çok yoğun bir tempoyla geçti. DEM Parti olarak yürüttüğümüz çalışmanın lokomotif gücü de Kadın Meclisimiz başta olmak üzere değerli kadınlardı. Analarımız gece gündüz çalıştı, yüreğini kattı bu çalışmaya. Analarımız Kürt halkının demokrasi ve hak mücadelesi için bütün duygusunu ve düşüncesini çözüm odaklı bir fikriyatla yürüttü. Kayyımcı rejime karşı başta Kürdistan’da olmak üzere Türkiye’nin tamamında kadınlar gece gündüz demeden çalıştı, her biri birer gizli kahraman gibi çalıştı. Gece gündüz yüreğini, umudunu ve duygusunu çalışmalara katan değerli analarımıza, tüm kadınlara buradan teşekkürlerimizi sunuyoruz. Türkiye toplumuna ve Kürt halkına bu başarıyı hediye ettikleri için kendilerine sonsuz teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Ülkede artan baskılar, otoriterleşme ve erkek egemen anlayışın hayatımızın her alanında yoğun bir biçimde olumsuz etkiler yarattığını görüyoruz. İktidarın İstanbul Sözleşmesinden çekilmesinden sonra kadın cinayetlerindeki artışı hepimiz biliyoruz. İktidarın kadınların yaşam tarzlarına müdahale etmeye başlamış olması kadınlarda büyük bir rahatsızlık yaratmıştır. Bizler her daim söyledik; etek boyumuz, baş örtümüz üzerinden hiç kimse siyaset yapmaya kalkmasın, kadınların kılık kıyafeti üzerinden toplumu şekillendirmeye hiç kimse kalkmasın. Biz buradan bir kez daha uyarımızı yapıyoruz. Kadınlar dün tek adam rejimine biat etmedi ve mücadele etti. Ve bu tek adam rejimine, otoriter rejime, yaşam tarzımıza müdahale edenlere en güçlü yanıtı biz kadınlar bu seçimlerde verdik.

Daha önceki gün, 24 saat içinde 4 kadın katledildi. İstanbul Sancaktepe’de Çiğdem, Ağrı’da Esma, Balıkesir Manyas’ta Kübra, Antalya Manavgat’ta Türkan eşleri tarafından katledildi. 2024 yılının ilk 3 ayında 91 kadın erkekler tarafından katledildi. Ülkede kadın cinayetleri, kadına yönelik şiddet ve katliam tablosu bu şekilde devam ederken, aynı zamanda Kürt kadınları üzerinde yürütülen özel savaş politikalarını da çok yoğun bir şekilde yaşıyoruz. Savaşın merkezi haline getirilmek istenen Şırnak’ta bir uzman çavuşun kadınları taciz etmesi de bu politikalardan bağımsız değildir.

Seçim kampanyası çerçevesinde Şırnak’a gittiğimizde gördük ki oradaki her iki kişiden biri asker. Bir kısmı zaten Şırnak’ta oturmadığı halde dışarıdan getirilmişti. Zaten yürütülen özel savaş politikaları kapsamında Şırnak’ta kadınlara dönük çok yoğun bir taciz var. Mardin Derik’te 22 yaşında bir kadına 1,5 yıl boyunca şantajla sistematik olarak tecavüz eden biri korucu 3 erkek, bu taciz ve tecavüzden hiçbir şekilde ceza almadan çıktı.

Kolluk eliyle yürütülen bu politikalarla kadın özgürlük mücadelemizi hedef alanlar şunu çok iyi bilsin ki Türkiye kadın hareketi, Kürt kadın özgürlük hareketi bunlara asla prim vermeyecek, bunların karşısında en güçlü şekilde politika üretmeye devam edecek. Kadın katillerinin, tacizcilerin, istismarcıların elini kolunu sallayarak dolaşmalarına artık yeter diyoruz. Bu cezasızlığın kadın katliamlarının ve çocuk istismarının önünü çok ciddi bir biçimde açtığının altını bir kez daha çiziyoruz. Buradan erkek yargıya uyarımızı bir kez daha yapıyoruz: Bu cezasızlık sisteminiz sonucunda kadınlar tacize tecavüze uğruyor, erkek egemen sistemin ekmeğine yağ sürmeniz sonucunda kadın katliamları devam ediyor.

Kadınların 100 yıldır verdikleri mücadele sonucu elde ettiği hakları tek tek ellerinden almaya çalışan bir iktidar gerçeğiyle karşı karşıyayız. Kadınların nafaka hakkının ellerinden alınmaya çalışılması, Medeni Kanunda elde edilmiş kazanımların tek tek elimizden alınmaya çalışılması, İstanbul Sözleşmesinden çekildikten sonra bunu da gündeme getirmeleri kabul edilebilir değildir. Kadınları ve çocukları şiddetten korumak amacıyla yapılan 6284 Sayılı Kanunu bile tartışmaya açmalarını asla kabul etmiyoruz.

Bütün bu tablo içerisinde kadınlar bu seçimlerde bu erkek otoriter rejime, bu iktidara “İstanbul Sözleşmesinden çekilme kararını geri çek ve sözleşmeyi uygula. Kadınlara ve çocuklara yönelik şiddetle mücadelenin kanunu olan 6284’ün bütün maddelerini tek tek uygula” dedi. Katledilen her kadın isyanımızdır, onurumuzdur dedi. Kürt kadınları üzerinde uygulanan özel harp politikalarına karşı daha güçlü bir mücadeleyi hep birlikte yürüteceğiz dedi. Bu mesajı hep birlikte verdi kadınlar. Buradan selam olsun şiddetsiz, özgür, eşit, adil bir yaşam için mücadele veren kadınlara, selam olsun bu tavrı ortaya koyan Kürt ve Türkiyeli bütün kadınlara!

Gençlik Meclisimiz, 1566 gündür kayıp olan Gülistan Doku’ya atfederek bir futbol turnuvası başlattı. Bu turnuvayı hem gençlik üzerinde hem de genç kadınlar üzerinde uygulanan politikalara karşı bir tavır olarak ortaya koydular. Şovenist, cinsiyetçi, endüstriyel futbola karşı alternatif spor diye tanımladıkları kampanyayı destekliyoruz. “Gülistan Doku nerede?” kampanyasına destek veren DEM Parti gençliğine buradan teşekkürlerimizi sunuyoruz. Turnuvada beraber olacağız.

“İşçi aç, emekçi aç, yoksulluk diz boyu”

Seçime giderken ülke çok derin bir açlık ve yoksullukla karşı karşıyaydı. Bu süreç gittikçe derinleşerek devam ediyor. Birleşik Metal İş Sınıf Araştırmaları Merkezi’nin yaptığı araştırmalara göre Türkiye’deki açlık sınırı 16 bin 646, yoksulluk sınırı 57 bin 578 TL. Açlık ve yoksulluk sınırlarının rakamları böyleyken asgari ücret 17 bin TL. Seçim kampanyamız boyunca nereye gittiysek bir dokunduk bin ah işittik. Türkiye ve Kürdistan’daki en temel gündemlerden biri ülkenin içinde bulunduğu yoksulluktur, derin ekonomik krizdir.

Açlık ve yoksulluk artık gerçekten dayanılmaz bir seviyeye gelmiştir. Zaten bu seçim sonuçlarını belirleyen en önemli etmenlerden biri de buydu. Halkın, işçinin, emekçinin, esnafın, gencin, kadının en çok dile getirdiği noktalar bunlardı. “Türkiye yüzyılında Türkiye’yi uçuruyoruz” diyenler, Türkiye’yi uçurumdan aşağı attı. İşçi aç, emekçi aç, yoksulluk diz boyu. Esnafın durumu ortada. 16 milyon emeklinin durumu ortada.

Yoksulun yoksulu olan kadınlar, mevsimlik işçi kadınlar, merdiven altı atölyelerde çalışmak zorunda kalan kadınlar, güvencesiz çalışmak zorunda olan kadınlar ve bütün bu koşullara rağmen hane içinde tencere kaynatmaları, çocuklarının karnını doyurmaları beklenen kadınlar… Bu kadınlar gerçekten en güçlü şekilde seçimlerde tavrını ortaya koymuştur ve artık yeter demiştir.

Özellikle Kürdistan’da yürüttüğümüz seçim çalışmalarında Kürt halkına dönük uzun zamandır başlatılan ve kayyımcı rejimle yoğrulmuş olan Çöktürme Planının çöktüğüne tanıklık ettik. Kayyımcı rejime rağmen, devletin bütün olanaklarını seferber etmelerine rağmen Kürdistan’da elde ettiğimiz başarı çok önemli ve tarihidir. Yürüttüğümüz mücadeleyi daha da büyütme konusunda kararlı çıktık bu seçimlerden. Bu seçim döneminde kadın politikalarımıza, özellikle de eş başkanlık ve eşit temsiliyet sistemimize karşı sistematik saldırıların çok ciddi bir biçimde açığa çıktığını gördük.

Ama çok güçlü bir kadın dayanışmasıyla, Kadın Meclisimizin öncülüğünde ve Türkiye ve Kürt kadın hareketinin ortak yürüttüğü mücadeleyle bu saldırıları bir kez daha boşa düşürdük. Kadın politikalarımızı, eş başkanlık ve eşit temsiliyet konusunda güncelleyerek ve güçlendirerek yolumuza devam ettik. Bu mücadeleyi yürüten bütün kadın arkadaşlarımıza, yoldaşlarımıza buradan teşekkürlerimizi sunuyorum. Eş başkanlık ve eşit temsiliyet ilkesi bu tavırdan sonra öyle kolayca saldırıya uğramayacak. Bu seçimde kadınlar buna yönelik çok güçlü bir bariyer oluşturdu. Bu iradelerinden dolayı Kadın Meclisimizi ve bütün kadınları kutluyorum.

Kobanî Kumpas Davasında karar verilecekti ama 16 Mayıs’a ertelendi. 16 Mayıs’ta karar duruşması olmasını bekliyoruz. Bütün dünya ve Türkiye kamuoyu biliyor ki Kobanî Kumpas Davası IŞİD’in Sincan’daki yansımasının ürünüdür. Kobanî direnişi; Ortadoğu’da ve bütün dünyada IŞİD’in yenilebileceğine, geriletilebileceğine dair umutları yeşerten bir direnişti. IŞİD Kobanî’de yenildi ve bu sadece Suriye açısından, Kuzey ve Doğu Suriye açısından değil bütün dünya açısından çok önemliydi.

Kobanî direnişi bütün dünyada takdirle karşılanırken, Türkiye’de AKP iktidarının bir tweeti gerekçe göstererek yüzlerce klasörlük mesnetsiz suç iddiaları ortaya sürmesini bizler kabul etmedik, etmeyeceğiz. Arkadaşlarımız yıllardır devam eden bu davada ortaya koydukları savunmalarla erkek egemen zihniyete karşı, IŞİD zihniyetine karşı kadın özgürlükçü anlayışın, demokratik anlayışın nasıl zuhur etmesi gerektiğini, demokrasinin nasıl tesis edileceğini ders gibi anlattı. Bütün Türkiye ve dünyaya bu demokrasi dersini verdikleri için arkadaşlarımıza teşekkür ediyoruz.

Biliyorsunuz Gültan Kışanak’ın tutukluluğu devam ediyor. Yasalara göre 7 yıllık tutukluluk süresi bittiği halde hala 6 aydır fuzuli bir şekilde cezaevinde esir tutuluyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi Eş Başkan Adayımız Kışanak için kadınlarla birlikte güçlü bir kampanya yürüttük. Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu mesajlar bu kampanyada kadınlar tarafından verildi. Sevgili Gültan Kışanak’ın da özetlediği gibi Diyarbakır’dan Ankara’ya ortak yaşamı talep etmenin mesajıydı, kadın siyasetinin merkeze taşınmasının mesajıydı. Bu çalışmayı yürüten, gece gündüz demeden emek veren kadınlara teşekkür ediyoruz. Sevgili Gültan Kışanak şahsında Kobanî Kumpas Davasında esir tutulan bütün arkadaşlarımıza sevgilerimizi iletiyoruz.

Bugün sabaha karşı İsrail İran’ı bombaladı, füze attı. Bir süredir devam eden bu gerilimlerde, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’nın savaşa sürüklendiği bu dönemde, savaşın etrafında oluşturulmak istenen bu kaosa karşı Türkiye, Kürdistan ve bölgedeki tüm kadınlar karşı durduk. Bugün bölge çok ciddi ve büyük bir savaşa sürüklenmek üzeredir. Kızıldeniz’de savaş gemileri konumlanmış. İsrail’in İran’a, İran’ın İsrail’e yaptığı saldırılar ve İsrail’in Filistin’e gerçekleştirdiği işgal ortada. Burada büyütülmek istenen savaşa karşı biz kadınlar barış istiyoruz, bunun altını çiziyoruz. Her daim ifade ettik, buradan bir kez daha ifade etmek istiyorum.

Bölgenin iki temel kanayan yarası Kürt sorunu ve Filistin sorunudur. Kürt ve Filistin sorunu halkların kendi kaderini tayin hakkı çerçevesinde çözülmesi gereken sorunlardır. Bu sorunlar çözülmediği sürece, savaş silsileleri bunların etrafında kümelenerek devam edecek. Biliyoruz ki küresel sermayenin bir savaşı var. Küresel sermaye, emperyalist güçler bölgede ve dünyada yeniden konumlanmak için Ortadoğu ve Kuzey Afrika’yı adete bir savaş üssü haline getirmek istiyor. Ortadoğulu kadınlar olarak, bu topraklarda yaşayan bütün farklı halklardan ve inançlardan kadınlar olarak bizler hep birlikte “Büyük Ortadoğu Barışı” için çalışacağımızın altını bir kez daha çiziyoruz.

Seçimlerde elde ettiğimiz başarılar görev ve sorumluluklarımızı daha da artırdı. Yerel yönetimler modelimizi hayata geçireceğiz. Şeffaf, ilkeli ve kadın özgürlükçü yönetim anlayışımızla kendimizi ve kentimizi halkla birlikte yöneteceğiz. Her bir arkadaşımız büyük bir sorumlulukla ve yoğun emek harcayarak bu sorumluluğu yerine getirecektir. Batıda kent uzlaşısı kapsamında önemli başarılara imza attık. Türkiye’de kadınlarla beraber rejimin sistematik baskılarına hep birlikte dur dedik. Biz kadınlar; özgürlükçü, ekolojik, demokratik anlayışımızı Kürdistan’da da batıda da yaşamın her alanında etkin bir biçimde ortaya koyacağız.

Yeri geldiği zaman yönetimlerle -batı için özellikle söylüyorum- birlikte çalışacağız, yeri geldiği zaman da toplumun ve kadınların yararına olan etkin muhalefeti hep birlikte yürüteceğiz. Siyasete hep birlikte kadının mor rengini vermek üzere çalışacağız. Yeni siyasal iklimin açabileceği mücadele olanaklarını hep birlikte bugün de değerlendireceğiz. Bu yeni dönemde demokratik cumhuriyetin inşası konusunda kapıları örgütlü bir mücadeleyle zorlamak ve demokratik cumhuriyetin inşası konusunda adım atmak gibi görev ve sorumluluklarımız var. Tecrit, savaş ve şiddet politikalarına karşı onurlu barışı ve bir arada ortak yaşamı hep beraber öreceğiz.

Kadın cinayetlerini tırmandıran erkek devlet şiddetine karşı kadın mücadelemizi hep beraber büyüteceğiz. Emine Şenyaşar’ın adalet arayışının sesi olmaya devam edeceğiz. Sedyeyle cezaevine götürülen 75 yaşındaki Hatice Yıldız’ın ve tüm hasta tutsakların serbest bırakılması için mücadele edeceğiz. Baskı ve zulüm politikalarına karşı direndikleri için, “eş başkanlık ve eşit temsiliyet mor çizgimizdir” diyerek mücadele yürüttükleri için rehin alınan arkadaşlarımızın özgür yarınlara ulaşması için mücadelemizi sürdüreceğiz. Kadına yönelik şiddet ve katliamlara karşı kadın örgütlülüğünü daha fazla büyüteceğiz.

Kadın yoksulluğuna ve işsizliğine karşı çıkan kadın isyanının başarıya ulaşması için çaba harcayacağız. Nafaka hakkı başta olmak üzere Medeni Kanun’da gerçekleştirilmek istenen hiçbir değişikliğe izin vermeyeceğiz. “Engelsiz bir yaşam mümkün” diyerek yola çıkan kadınlarla ortak mücadelemizi büyüteceğiz. İçinde kadının adının dahi olmadığı bir anayasal düzenlemeye hayır diyeceğiz. 31 Mart seçimlerinde kadınların ortaya koyduğu iradeye güvenerek gündemlerimizi tartışacak ve yol haritamızı belirleyeceğiz.

“1 Mayıs’ta mücadelemizi daha da büyüteceğiz”

8 Mart’tan, Newroz’dan, 31 Mart’tan ortaya çıkan o özgürlükçü ve mücadeleci ruhla 1 Mayıs hazırlıklarımıza başlıyoruz. 8 Mart’tan 1 Mayıs’a kadınların isyanıyla geliyoruz. 1 Mayıs’ta kadınlar olarak meydanlarda olacağız. Kadın yoksulluğuna ve işsizliğine, emek sömürüsüne karşı 1 Mayıs’ta mücadelemizi daha da büyüteceğiz. Şairin dediği gibi, “1 Mayıs’ta yan yana yürüyeceğiz güzel günler için. Herkes çalışsın, bölüşsün kardeşçe yaşamın sunduklarını. İşte bunun için yükseliyor yüreklerimizde ekmek ve gül türküleri.” Ekmek ve gül demek için; bedenimiz, emeğimiz ve kimliğimiz için; özgürlük, eşitlik ve adalet için 1 Mayıs’ta alanlarda olacağız. 1 Mayıs’ta alanlarda dayanışmayı daha da büyütmek üzere hep beraber buradan mesajımızı güçlü bir şekilde veriyoruz. Yaşasın kadın dayanışması, yaşasın kadın örgütlülüğümüz!”

Paylaşın

AK Parti Seçmeninin Yüzde 13’ü CHP’ye Oy Verdi

31 Mart’ta yapılan ve büyük sürprizlerin yaşandığı yerel seçimlerde, AK Parti seçmeninin yüzde 13.3’ü, İYİ Parti seçmeninin yüzde 42.6’sı, MHP seçmeninin yüzde 20.4’ü, CHP’ye oy verdi.

AK Parti, MHP ve İYİ Parti’den oy geçişlerinin en fazla olduğu bir diğer partide Yeniden Refah Partisi (YRP) oldu.

IPSOS Araştırma Şirketi, 31 Mart seçim sonuçlarından sonra yaptığı araştırmanın sonucunu paylaştı.

Seçimlerden hemen sonra 1-2 Nisan tarihlerinde yapılan araştırmada toplamda 2 bin 29 kişiyle görüşüldü. Görüşmecilerin 1521’i seçime katılanlar (yüzde 78,5 seçime katılım oranı, 431 kişi de oy kullanmayanlardan (seçimde nüfusun yüzde 21,5’i oy kullanmadı) seçildi. Yüzde 95 güven aralığında olan araştırmanın hata payı ise; +-2,2 aralığında.

Oy geçişlerinin ölçüldüğü araştırmada, en yüksek geçiş MHP’de oldu. MHP seçmeninin sadece yüzde 17’si MHP’ye oy kullandığını, yüzde 17,8’i oy kullanmadığını, yüzde 1,4’ü de geçersiz oy kullandığını belirtti. Yüzde 26,5’i AK Parti’ye, yüzde 20,4’ü CHP’ye yüzde, 0,5’i DEM Parti’ye, 3,2’si İYİ Parti’ye, 9,5’i Yeniden Refah Partisi’ne oy verdi.

AK Parti’de en yüksek geçiş CHP’ye oldu. AK Parti seçmeninin yüzde 13’ü CHP’ye, 3,7’si MHP’ye, 1,4’ü DEM Parti’ye, 1,9’u İYİ Parti’ye, 5,9’u ise Yeniden Refah Partisine oy verdi. AK Parti seçmeninin yüzde 16,3’ü oy kullanmadığını söyledi. Geçersiz oy kullandığını söyleyenlerin oranı ise 0,4 oldu.

Araştırmaya göre; diğer partilere geçişin en az olduğu parti CHP. CHP’lilerin yüzde 76,7’si kendi partisine oy verdi. Yüzde 10,3’ü ise sandığa gitmedi. 31 Mart seçimlerinde üçüncü olan Yeniden Refah Partisi’ne geçişin en az olduğu parti de CHP oldu. CHP’lilerin sadece 0,5’i Yeniden Refah Partisi’ne oy verdi.

Seçimlerde büyük bir ivme kaybeden İYİ Parti’den geçişler ise oldukça fazla oldu. İYİ Partililerin yüzde 42,6’sı CHP’ye oy verdi. İYİ Parti seçmeninin sadece yüzde 29,5’i kendi partisine oy kullandığını söyledi. Araştırmaya göre; İYİ Parti’den AK Parti’ye geçiş ise hiç olmadı.

MHP’ye oy verenlerin oranı 3,4, Yeniden Refah Partisi’ne oy verenlerin oranı 2,5, DEM Parti’ye oy verenlerin oranı yüzde 1 oldu.  İYİ Parti’de oy kullanmayanların oranı ise yüzde 11, 2.

Paylaşın

“CHP Lideri Özel, Bir Vekilin İstifasını İstedi” İddiası

CHP Lideri Özgür Özel’in aday belirleme sürecindeki bir Parti Meclisi toplantısına aniden gelerek hakaret eden milletvekili Ufuk Çakır’ın istifa ederek Saadet grubuna geçmesini beklediğini söyledi.

Özgür Özel, Saadet grubunun düşmemesi için Saadet’e geçen Ali Fazıl Kasap’ın da CHP’ye geri döneceğinin sinyalini de verdi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, Ankara Milletvekili Murat Emir’in grup başkanvekili olarak belirlendiği kapalı grup toplantısında partisinin milletvekilleriyle bir araya geldi.

Seçimin tamamlanmasının ardından salona gelen ve bir değerlendirme yapan Özel, alınan seçim başarısından dolayı memnuniyetini dile getirdi, kendisine inanan milletvekillerine teşekkürlerini iletti.

2028’de yapılacak genel seçimlerde başarılı olmak zorunda olduklarını, önemli bir fırsat yakaladıklarını ifade eden Özel, seçimin geride kaldığını ve bundan sonraki süreçte bütünlük içinde devam edilmesini istediğini söyledi.

Seçim öncesi dönemde kendisinin yanında durmayan milletvekillerinin hiçbir kaygı hissetmemesi gerektiğinin de altını çizen Özel, asıl önemli olanın bundan sonraki performanslar ve özveri olduğunu söyledi.

Gazete Duvar’dan Ceren Bayar’ın haberine göre; Özel’in milletvekillerine bundan sonraki sürece dair uyarıları da oldu.

Partinin bütünlüğüne aykırı hareket eden ve parti yönetimiyle uyumlu çalışmayan milletvekilleriyle birlikte yol almanın zor olacağını söyleyen Özel, parti içi uyumu bozanlarla ilgili tedbirleri alacağını, gerekirse disiplin süreci başlatacağını kaydetti. Seçimden önce başlayan tartışmaların sona ermesini isteyen Özel, “Bu tartışmalar artık bitsin” dedi.

Özgür Özel, grup başkanvekilliği seçimindeki yarışa da vurgu yaptı. Parti içi demokratik bir yarış yaşanmasının önemli olduğunu belirten Özel, Murat Emir’in kazanmasının kendisini memnun ettiğini de açık bir biçimde dile getirdi. Özel, seçim başarısının ardından parti içi yıpratıcı bir muhalefeti büyütecek adımların atılmaması gerektiğinin altını çizdi.

Özel, grup başkanvekilliği için aday olan Sevda Erdan Kılıç’ı da medeni cesaretinden dolayı tebrik etti. Bu seçimde olmasa bile bir yıl sonraki grup başkanvekilliği seçiminde kendisini yeniden aday olarak görmek istediğini belirterek teşekkürlerini iletti.

Mersin Milletvekili Ufuk Çakır

Özgür Özel seçim sürecinde kendisini üzen bir olaya da gönderme yaparak önemli bir değişikliğin sinyalini verdi.

Aday belirleme sürecindeki bir Parti Meclisi toplantısına aniden gelerek hakaret eden Mersin Milletvekili Ufuk Çakır’ı ima eden Özel, Çakır’ın istifa ederek Saadet grubuna geçmesini beklediğini söyledi. Özel, Saadet grubunun düşmemesi için Saadet’e geçen Ali Fazıl Kasap’ın da CHP’ye geri döneceğinin sinyalini verdi.

Paylaşın

En Popüler Bebek İsimleri Belli Oldu: Alparslan, Asel

2023 yılında doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Yusuf ve Göktuğ; en popüler kız bebek isimleri ise Asel, Zeynep ve Defne oldu. Doğan erkek bebeklerin 8 bin 957’sine Alparslan, 5 bin 538’ine Yusuf, 5 bin 361’ine Göktuğ, kız bebeklerin 8 bin 114’üne Asel, 7 bin 614’üne Zeynep, 6 bin 895’ine ise Defne ismi verildi.

Haber Merkezi / Türkiye’de 2023 yılında 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Mehmet; kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Yağmur olduğu görüldü.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistiklerle Çocuk 2023 raporunu açıkladı. Rapordan öne çıkan bölümler şöyle:

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2023 yıl sonu itibarıyla, Türkiye nüfusu 85 milyon 372 bin 377 kişi iken bunun 22 milyon 206 bin 34’ünü çocuklar oluşturdu. Çocuk nüfusun yüzde 51,3’ünü erkek çocuklar, yüzde 48,7’sini kız çocuklar oluşturdu. Birleşmiş Milletler tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970 yılında toplam nüfusun yüzde 48,5’ini oluştururken bu oran 1990 yılında yüzde 41,8 ve 2023 yılında yüzde 26,0 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına göre çocuk nüfus oranının 2030 yılında yüzde 25,6, 2040 yılında yüzde 23,3, 2060 yılında yüzde 20,4 ve 2080 yılında yüzde 19,0 olacağı öngörüldü.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2023 yılında çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 18,0 oldu. AB üye ülkeleri içinde en fazla çocuk nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla, yüzde 23,4 ile İrlanda, yüzde 21,1 ile Fransa, yüzde 20,9 ile İsveç olduğu görüldü. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla, yüzde 15,1 ile Malta, yüzde 15,4 ile İtalya, yüzde 15,9 ile Portekiz oldu. Türkiye’nin çocuk nüfus oranının yüzde 26,0 ile AB üye ülkelerinden daha yüksek olduğu görüldü.

ADNKS sonuçlarına göre illerin toplam nüfusları içindeki çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2023 yılında en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 44,4 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini yüzde 40,5 ile Şırnak, yüzde 38,2 ile Ağrı ve Muş izledi.

Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu il, yüzde 16,5 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini yüzde 17,5 ile Edirne ve yüzde 18,3 ile Kırklareli izledi.ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 309 bin 332 oldu. Hanelerin yüzde 43,6’sında 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 69,0 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 29,1 ile Tunceli ve Sinop olduğu görüldü.

En az bir çocuk bulunan hanelerin yüzde 18,9’unda 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 15,0’ında iki çocuk, yüzde 6,3’ünde üç çocuk, yüzde 2,1’inde dört çocuk, yüzde 1,2’sinde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 309 bin 332 oldu. Hanelerin yüzde 43,6’sında 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 69,0 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 29,1 ile Tunceli ve Sinop olduğu görüldü.

En az bir çocuk bulunan hanelerin yüzde 18,9’unda 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 15,0’ında iki çocuk, yüzde 6,3’ünde üç çocuk, yüzde 2,1’inde dört çocuk, yüzde 1,2’sinde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2018 yılında çocuk nüfusun yüzde 28,3’ünün 0-4 yaş grubunda, yüzde 27,7’sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 27,7’sinin 10-14 yaş grubunda ve yüzde 16,3’ünün 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken, 2023 yılında yüzde 24,1’inin 0-4 yaş grubunda, yüzde 29,6’sının 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,8’inin 10-14 yaş grubunda ve yüzde 17,5’inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görüldü.

Doğum istatistiklerine göre 2022 yılında canlı doğan bebek sayısı, 1 milyon 35 bin 795 oldu. Doğan bebeklerin 531 bin 946’sı erkek, 503 bin 849’u ise kız oldu. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,8’ini tekil, yüzde 3,1’ini ikiz, yüzde 0,1’ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre hastanede gerçekleşen doğumların oranı, 2010 yılında yüzde 91,6 iken 2022 yılında yüzde 97,3 oldu. Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) 3 doz ile aşılama oranı 2021 yılında yüzde 95,0 iken 2022 yılında yüzde 99,5 oldu.

Hayat Tabloları, 2020-2022 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için 77,5 yıl, erkekler için 74,8 yıl ve kadınlar için 80,3 yıl oldu.

Türkiye’de 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 71,4 yıl, erkek çocuklar için 68,7 yıl ve kız çocuklar için 74,1 yıl olduğu görüldü. Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için bu süre 63,5 yıl oldu. Erkek çocuklar için bu süre 60,8 yıl iken kız çocuklar için 66,2 yıl oldu. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının 5,4 yıl olduğu görüldü.

ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Yusuf ve Göktuğ; en popüler kız bebek isimleri ise Asel, Zeynep ve Defne oldu. Doğan erkek bebeklerin 8 bin 957’sine Alparslan, 5 bin 538’ine Yusuf, 5 bin 361’ine Göktuğ, kız bebeklerin 8 bin 114’üne Asel, 7 bin 614’üne Zeynep, 6 bin 895’ine ise Defne ismi verildi.

Türkiye’de 2023 yılında 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Mehmet; kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Yağmur olduğu görüldü.

Toplam yaş bağımlılık oranı, 15-64 yaş grubunda çalışma çağındaki her 100 kişi başına düşen, 0-14 ile 65 ve üzeri yaş grubundaki kişi sayısı olarak tanımlanır. ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında toplam yaş bağımlılık oranı yüzde 46,3 oldu. Yaş grubu 15-64 olan her 100 kişi başına düşen, 0-14 yaş grubundaki çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı ise yüzde 31,4 olarak gerçekleşti.

Özel eğitim alan öğrencilerin oranı yüzde 2,6

Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre okul öncesi eğitim seviyesinde beş yaş net okullaşma oranının, 2021/’22 öğretim yılında yüzde 81,6 iken 2022/’23 öğretim yılında yüzde 85,0 olduğu görüldü. Beş yaş net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklar için yüzde 85,2, kız çocuklar için v84,7 oldu.

İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı 2022/’23 öğretim yılında yüzde 93,8, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 91,2 ve ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 91,7 oldu.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre eğitim kademesi ve cinsiyete göre okul tamamlama oranları incelendiğinde, yıllara göre bir artış gözlendi. İlkokul tamamlama oranı 2017/’18 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,4 iken bu oran 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,5 oldu. Ortaokul tamamlama oranı 2017/’18 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 90,2 iken bu oran 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 96,3 oldu. Ortaöğretim tamamlama oranı ise yüzde 65,1’den yüzde 80,3’e yükseldi.

Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde bu oranın erkek çocuklar için yüzde 78,8, kız çocuklar için yüzde 81,8 olduğu görüldü.

Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre Türkiye genelinde 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 19 milyon 904 bin 679 oldu. Bu öğrencilerin yüzde 51,6’sını erkek öğrenciler, yüzde 48,4’ünü ise kız öğrenciler oluşturdu.

Özel eğitim gerektiren bireylere (işitme, görme, ortopedik ve hafif düzeyde zihinsel engelli) hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumlarında örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı ise 507 bin 804 oldu. Özel eğitim alan öğrenciler örgün eğitimdeki öğrencilerin yüzde 2,6’sını oluşturdu. Özel örgün eğitime devam eden öğrencilerin yüzde 63,3’ünü erkek öğrenciler, yüzde 36,7’sini ise kız öğrenciler oluşturdu.

Türkiye Sağlık Araştırması 2022 yılı sonuçlarına göre ailelerin beyanları doğrultusunda, 2-14 yaş grubundaki çocukların yüzde 1,5 ile en fazla öğrenmede ve yürümede zorluk çektiği görüldü. Aynı yaş grubundaki çocukların yüzde 1,0’ının konuşmada, yüzde 0,8’inin görmede, yüzde 0,4’ünün ise duymada zorluk çektiği belirtildi.

Türkiye Sağlık Araştırması 2022 yılı sonuçlarına göre çocuklarda son 6 ay içinde görülen hastalık türleri incelendiğinde, 0-6 yaş grubunda yüzde 31,3 ile en çok üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü. Bunu yüzde 29,4 ile ishal, yüzde 6,9 ile alt solunum yolu enfeksiyonu, yüzde 6,7 ile kansızlık izledi.

Yaş grubu 7-14 olan çocuklarda da yüzde 27,1 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 19,8 ile ishal, %11,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları, yüzde 8,8 ile göz ile ilgili sorunlar izledi.

Hanehalkı İşgücü Araştırması 2023 yılı sonuçlarına göre 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 22,1 oldu. İşgücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oranın erkek çocuklar için yüzde 32,2 kız çocuklar için yüzde 11,5 olduğu görüldü.

Evlenme istatistiklerine göre 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002 yılında yüzde 7,3 iken bu oran 2023 yılında yüzde 1,9’a düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002 yılında yüzde 0,5 iken bu oran 2023 yılında yüzde 0,1 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında 22 milyon 206 bin 34 çocuk nüfusun içinde babası vefat etmiş çocuk sayısının 263 bin 757, annesi vefat etmiş çocuk sayısının 82 bin 291, hem annesi hem de babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 5 bin 461 olduğu görüldü.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre 2023 yılında Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 14 bin 435 olduğu görüldü. Mevcut koruyucu aile sayısı 8 bin 164, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 9 bin 806 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı 2023 yılında 637 oldu.

Boşanma istatistiklerine göre 2023 yılında boşanan çiftlerin sayısı 171 bin 881 oldu. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 171 bin 213 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,9’unun anneye, yüzde 25,1’inin ise babaya verildiği görüldü.

Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre 2022 yılında 1-17 yaş grubunda en fazla çocuk ölümleri, dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden 1-17 yaş grubundaki çocuk sayısı, 2022 yılında bin 275 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 866 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 635 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle 385 çocuk hayatını kaybetti.

Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre 2009 yılında bebek ölüm hızı binde 13,9 iken 2022 yılında binde 9,2’ye düştü. Bebek ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2022 yılları arasında bebek ölüm hızının erkek bebekler için binde 14,6’dan binde 9,9’a, kız bebekler için binde 13,1’den binde 8,4’e düştüğü görüldü.

Doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığını ifade eden beş yaş altı ölüm hızı, 2009 yılında binde 17,7 iken 2022 yılında binde 11,2’ye düştü. Beş yaş altı ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2022 yılları arasında beş yaş altı ölüm hızının erkek çocuklar için binde 18,5’ten binde 12,1’e, kız çocuklar için binde 16,8’den binde 10,2’ye düştüğü görüldü.

Paylaşın

Türkiye’de Bebek Ölüm Hızı Binde 9,2

Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre 2009 yılında bebek ölüm hızı binde 13,9 iken 2022 yılında binde 9,2’ye düştü. Bebek ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2022 yılları arasında bebek ölüm hızının erkek bebekler için binde 14,6’dan binde 9,9’a, kız bebekler için binde 13,1’den binde 8,4’e düştüğü görüldü.

Haber Merkezi / Doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığını ifade eden beş yaş altı ölüm hızı, 2009 yılında binde 17,7 iken 2022 yılında binde 11,2’ye düştü. Beş yaş altı ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2022 yılları arasında beş yaş altı ölüm hızının erkek çocuklar için binde 18,5’ten binde 12,1’e, kız çocuklar için binde 16,8’den binde 10,2’ye düştüğü görüldü.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İstatistiklerle Çocuk 2023 raporunu açıkladı. Rapordan öne çıkan bölümler şöyle:

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2023 yıl sonu itibarıyla, Türkiye nüfusu 85 milyon 372 bin 377 kişi iken bunun 22 milyon 206 bin 34’ünü çocuklar oluşturdu. Çocuk nüfusun yüzde 51,3’ünü erkek çocuklar, yüzde 48,7’sini kız çocuklar oluşturdu. Birleşmiş Milletler tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970 yılında toplam nüfusun yüzde 48,5’ini oluştururken bu oran 1990 yılında yüzde 41,8 ve 2023 yılında yüzde 26,0 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına göre çocuk nüfus oranının 2030 yılında yüzde 25,6, 2040 yılında yüzde 23,3, 2060 yılında yüzde 20,4 ve 2080 yılında yüzde 19,0 olacağı öngörüldü.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2023 yılında çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 18,0 oldu. AB üye ülkeleri içinde en fazla çocuk nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla, yüzde 23,4 ile İrlanda, yüzde 21,1 ile Fransa, yüzde 20,9 ile İsveç olduğu görüldü. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla, yüzde 15,1 ile Malta, yüzde 15,4 ile İtalya, yüzde 15,9 ile Portekiz oldu. Türkiye’nin çocuk nüfus oranının yüzde 26,0 ile AB üye ülkelerinden daha yüksek olduğu görüldü.

ADNKS sonuçlarına göre illerin toplam nüfusları içindeki çocuk nüfus oranları incelendiğinde, 2023 yılında en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 44,4 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini yüzde 40,5 ile Şırnak, yüzde 38,2 ile Ağrı ve Muş izledi.

Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu il, yüzde 16,5 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini yüzde 17,5 ile Edirne ve yüzde 18,3 ile Kırklareli izledi.ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 309 bin 332 oldu. Hanelerin yüzde 43,6’sında 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 69,0 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 29,1 ile Tunceli ve Sinop olduğu görüldü.

En az bir çocuk bulunan hanelerin yüzde 18,9’unda 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 15,0’ında iki çocuk, yüzde 6,3’ünde üç çocuk, yüzde 2,1’inde dört çocuk, yüzde 1,2’sinde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında toplam hanehalkı sayısı 26 milyon 309 bin 332 oldu. Hanelerin yüzde 43,6’sında 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hanehalkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 69,0 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 29,1 ile Tunceli ve Sinop olduğu görüldü.

En az bir çocuk bulunan hanelerin yüzde 18,9’unda 0-17 yaş grubunda bir çocuk, yüzde 15,0’ında iki çocuk, yüzde 6,3’ünde üç çocuk, yüzde 2,1’inde dört çocuk, yüzde 1,2’sinde ise beş ve daha fazla çocuk bulunduğu görüldü.

Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2018 yılında çocuk nüfusun yüzde 28,3’ünün 0-4 yaş grubunda, yüzde 27,7’sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 27,7’sinin 10-14 yaş grubunda ve yüzde 16,3’ünün 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken, 2023 yılında yüzde 24,1’inin 0-4 yaş grubunda, yüzde 29,6’sının 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,8’inin 10-14 yaş grubunda ve yüzde 17,5’inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görüldü.

Doğum istatistiklerine göre 2022 yılında canlı doğan bebek sayısı, 1 milyon 35 bin 795 oldu. Doğan bebeklerin 531 bin 946’sı erkek, 503 bin 849’u ise kız oldu. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,8’ini tekil, yüzde 3,1’ini ikiz, yüzde 0,1’ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre hastanede gerçekleşen doğumların oranı, 2010 yılında yüzde 91,6 iken 2022 yılında yüzde 97,3 oldu. Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) 3 doz ile aşılama oranı 2021 yılında yüzde 95,0 iken 2022 yılında yüzde 99,5 oldu.

Hayat Tabloları, 2020-2022 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için 77,5 yıl, erkekler için 74,8 yıl ve kadınlar için 80,3 yıl oldu.

Türkiye’de 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 71,4 yıl, erkek çocuklar için 68,7 yıl ve kız çocuklar için 74,1 yıl olduğu görüldü. Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için bu süre 63,5 yıl oldu. Erkek çocuklar için bu süre 60,8 yıl iken kız çocuklar için 66,2 yıl oldu. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının 5,4 yıl olduğu görüldü.

ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Yusuf ve Göktuğ; en popüler kız bebek isimleri ise Asel, Zeynep ve Defne oldu. Doğan erkek bebeklerin 8 bin 957’sine Alparslan, 5 bin 538’ine Yusuf, 5 bin 361’ine Göktuğ, kız bebeklerin 8 bin 114’üne Asel, 7 bin 614’üne Zeynep, 6 bin 895’ine ise Defne ismi verildi.

Türkiye’de 2023 yılında 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Mehmet; kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Yağmur olduğu görüldü.

Toplam yaş bağımlılık oranı, 15-64 yaş grubunda çalışma çağındaki her 100 kişi başına düşen, 0-14 ile 65 ve üzeri yaş grubundaki kişi sayısı olarak tanımlanır. ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında toplam yaş bağımlılık oranı yüzde 46,3 oldu. Yaş grubu 15-64 olan her 100 kişi başına düşen, 0-14 yaş grubundaki çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı ise yüzde 31,4 olarak gerçekleşti.

Özel eğitim alan öğrencilerin oranı yüzde 2,6

Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre okul öncesi eğitim seviyesinde beş yaş net okullaşma oranının, 2021/’22 öğretim yılında yüzde 81,6 iken 2022/’23 öğretim yılında yüzde 85,0 olduğu görüldü. Beş yaş net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklar için yüzde 85,2, kız çocuklar için v84,7 oldu.

İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı 2022/’23 öğretim yılında yüzde 93,8, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 91,2 ve ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 91,7 oldu.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre eğitim kademesi ve cinsiyete göre okul tamamlama oranları incelendiğinde, yıllara göre bir artış gözlendi. İlkokul tamamlama oranı 2017/’18 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,4 iken bu oran 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,5 oldu. Ortaokul tamamlama oranı 2017/’18 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 90,2 iken bu oran 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 96,3 oldu. Ortaöğretim tamamlama oranı ise yüzde 65,1’den yüzde 80,3’e yükseldi.

Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde bu oranın erkek çocuklar için yüzde 78,8, kız çocuklar için yüzde 81,8 olduğu görüldü.

Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre Türkiye genelinde 2022/’23 eğitim ve öğretim döneminde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 19 milyon 904 bin 679 oldu. Bu öğrencilerin yüzde 51,6’sını erkek öğrenciler, yüzde 48,4’ünü ise kız öğrenciler oluşturdu.

Özel eğitim gerektiren bireylere (işitme, görme, ortopedik ve hafif düzeyde zihinsel engelli) hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumlarında örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı ise 507 bin 804 oldu. Özel eğitim alan öğrenciler örgün eğitimdeki öğrencilerin yüzde 2,6’sını oluşturdu. Özel örgün eğitime devam eden öğrencilerin yüzde 63,3’ünü erkek öğrenciler, yüzde 36,7’sini ise kız öğrenciler oluşturdu.

Türkiye Sağlık Araştırması 2022 yılı sonuçlarına göre ailelerin beyanları doğrultusunda, 2-14 yaş grubundaki çocukların yüzde 1,5 ile en fazla öğrenmede ve yürümede zorluk çektiği görüldü. Aynı yaş grubundaki çocukların yüzde 1,0’ının konuşmada, yüzde 0,8’inin görmede, yüzde 0,4’ünün ise duymada zorluk çektiği belirtildi.

Türkiye Sağlık Araştırması 2022 yılı sonuçlarına göre çocuklarda son 6 ay içinde görülen hastalık türleri incelendiğinde, 0-6 yaş grubunda yüzde 31,3 ile en çok üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü. Bunu yüzde 29,4 ile ishal, yüzde 6,9 ile alt solunum yolu enfeksiyonu, yüzde 6,7 ile kansızlık izledi.

Yaş grubu 7-14 olan çocuklarda da yüzde 27,1 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 19,8 ile ishal, %11,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları, yüzde 8,8 ile göz ile ilgili sorunlar izledi.

Hanehalkı İşgücü Araştırması 2023 yılı sonuçlarına göre 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 22,1 oldu. İşgücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oranın erkek çocuklar için yüzde 32,2 kız çocuklar için yüzde 11,5 olduğu görüldü.

Evlenme istatistiklerine göre 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002 yılında yüzde 7,3 iken bu oran 2023 yılında yüzde 1,9’a düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002 yılında yüzde 0,5 iken bu oran 2023 yılında yüzde 0,1 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre 2023 yılında 22 milyon 206 bin 34 çocuk nüfusun içinde babası vefat etmiş çocuk sayısının 263 bin 757, annesi vefat etmiş çocuk sayısının 82 bin 291, hem annesi hem de babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 5 bin 461 olduğu görüldü.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre 2023 yılında Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 14 bin 435 olduğu görüldü. Mevcut koruyucu aile sayısı 8 bin 164, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 9 bin 806 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı 2023 yılında 637 oldu.

Boşanma istatistiklerine göre 2023 yılında boşanan çiftlerin sayısı 171 bin 881 oldu. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 171 bin 213 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,9’unun anneye, yüzde 25,1’inin ise babaya verildiği görüldü.

Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre 2022 yılında 1-17 yaş grubunda en fazla çocuk ölümleri, dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden 1-17 yaş grubundaki çocuk sayısı, 2022 yılında bin 275 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 866 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 635 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle 385 çocuk hayatını kaybetti.

Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre 2009 yılında bebek ölüm hızı binde 13,9 iken 2022 yılında binde 9,2’ye düştü. Bebek ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2022 yılları arasında bebek ölüm hızının erkek bebekler için binde 14,6’dan binde 9,9’a, kız bebekler için binde 13,1’den binde 8,4’e düştüğü görüldü.

Doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığını ifade eden beş yaş altı ölüm hızı, 2009 yılında binde 17,7 iken 2022 yılında binde 11,2’ye düştü. Beş yaş altı ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2022 yılları arasında beş yaş altı ölüm hızının erkek çocuklar için binde 18,5’ten binde 12,1’e, kız çocuklar için binde 16,8’den binde 10,2’ye düştüğü görüldü.

Paylaşın