Filistin – İsrail savaşının 114. günü geride kalırken Gazze’de, İsrail saldırılarında son 24 saatte en az 165 kişi hayatını kaybederken, toplamda can kaybı ise 26 bin 422’ye yükseldi.
Haber Merkezi / Gazze Şeridi’nde, İsrail saldırılarında yaralı sayısının ise 65 bin 087’ye yükseldiği kaydedildi. İsrail saldırılarında ölenlerin yüzde 70’ini çocuklar ve kadınların oluşturduğu aktarıldı.
Saldırılar sonucu oluşan yıkımdan dolayı çok sayıda kişinin hala enkaz altında olduğu vurgulanırken, sivil savunma ve acil sağlık ekiplerinin bu kişilere ulaşmakta zorluk yaşadığı kaydedildi.
Öte yandan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM’nin Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı’nda (UNRWA) görevli bazı çalışanların, Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırılarına karıştığının kanıtlanması halinde gerekli cezaları alacakları sözünü verirken, UNRWA için yapılan yardımların askıya alınmaması çağrısında bulundu.
İsrail’in suçlamalarının ardından UNRWA, konuyla ilgili soruşturma başlatırken İngiltere, İtalya, Almanya ve Hollanda’nın da aralarında bulunduğu 9 ülke UNRWA’ya yaptıkları yardımı askıya almıştı.
Antonio Guterres’in makamından yapılan açıklamada, “BM Genel Sekreterliği, normal prosedürlerine uygun olarak bireyleri kovuşturabilecek yetkili bir makamla işbirliği yapmaya hazırdır,” denildi.
UNRWA’ya yapılan yardımların askıya alınmaması istenilen açıklamada, “UNRWA için çalışan, çoğu insani yardım görevlisi olan ve hayatlarını tehlikeye atarak işlerini yapan on binlerce erkek ve kadın cezalandırılmamalı. Ayrıca bu insanları hizmet ettikleri çaresiz nüfusun acil ihtiyaçları karşılanmalı,” ifadesi kullanıldı.
Açıklamada, suçlamalara hedef olan 12 kişiden dokuzunun işine son verildiği, birinin öldüğü ve diğer ikisinin ise kimliklerinin tespit edilmeye çalışıldığı kaydedildi.
İngiltere, Almanya, İtalya, Hollanda, İsviçre ve Finlandiya’nın ardından son olarak ABD, Avustralya ve Kanada UNRWA’ya yapılan mali yardımı askıya aldı.
Guterres açıklamasında, “Onların endişelerini anlıyorum, ben de bu suçlamalar karşısında dehşete düşmüştüm. Ancak en azından UNRWA’nın operasyonlarının devamlılığını garanti altına almak için katkılarını askıya alan hükümetlere bundan vazgeçmeleri için şiddetle çağrıda bulunuyorum.” dedi.
“Tüm bir topluluğa yaptırım uygulamak son derece sorumsuzca”
UNRWA Genel Müdürü Philippe Lazzarini ise yaptığı açıklamada daha sert bir ifade kullanarak, mali yardımı kesen ülkeleri büyük bir sorumsuzlukla suçlayarak, “Özellikle savaş sırasında ve yerinden edilmeler sürerken, bölgedeki siyasi krizlerin olduğu bir dönemde, bazı kişilere karşı suç teşkil eden eylemlerde bulunulduğu iddiaları nedeniyle bir kurumu ve onun hizmet ettiği tüm bir topluluğa yaptırım uygulamak son derece sorumsuzca olacak.” dedi.
Yardımı kesen ülkelere çağrı yapan Lazzarini, “”Gazze’deki insanların yaşamları ve bölgesel istikrar bu desteğe bağlı.” dedi.
İsrail Dışişleri Bakanı Israël Katz, dün basına yaptığı açıklamada, Gazze’deki savaşın bitmesini ardından UNRWA’nın bölgede hiç bir şekilde rol almasını ve faaliyette bulunmasını istemediklerini söylemişti. UNRWA ilk kez Arap-İsrail savaşını ardından 1949 yılında kuruldu.
ABD’nin rehinelerin serbest bırakılması ve ateşkes planı
Ayrıca Washington yönetimi, ABD’li müzakerecilerin, rehinelerin serbest bırakılması karşılığında İsrail’in Gazze’de Hamas’a yönelik askeri operasyonlarına iki ay süreyle ara vereceği olası bir anlaşma üzerinde ilerleme kaydettiği görüşünde.
Associated Press’e konuşan isminin açıklanmasını istemeyen iki ABD’li yetkili, henüz imzalanmamış anlaşmanın ortaya çıkan olası şartlarının iki aşamadan oluşacağını bildirdi.
Buna göre ilk aşamada, kalan kadınların, yaşlıların ve yaralı rehinelerin Hamas tarafından serbest bırakılmasına imkan vermek için çatışmalar durdurulacak. İsrail ve Hamas daha sonra, İsrailli askerlerin ve sivil erkeklerin serbest bırakılacağı ikinci aşamaya yönelik aranın ilk 30 günü boyunca ayrıntılar üzerinde çalışacak.
Ortaya çıkan anlaşma aynı zamanda İsrail’in Gazze’ye daha fazla insani yardım yapılmasına izin vermesi yönünde çağrıyı da içerecek. Önerilen anlaşma savaşı sona erdirmeyecek olsa da ABD’li yetkililer böyle bir anlaşmanın çatışmaya kalıcı bir çözüm için zemin hazırlama ihtimali konusunda iyimserliklerini dile getiriyor.
New York Times ilk olarak cumartesi günü, geri kalan rehineler karşılığında çatışmaya ara verilmesi yönünde bir anlaşmaya varılması yönünde ilerleme kaydedildiğini duyurmuştu.
CIA Direktörü Bill Burns’ün pazar günü Fransa’nın başkenti Paris’te İsrail istihbarat teşkilatı Mossad Başkanı David Barnea, Katar Başbakanı Muhammed bin Abdulrahman Al Thani ve Mısır İstihbarat Servisi Şefi Abbas Kamel ile yapacağı görüşmelerde ortaya çıkan taslak anlaşmanın ana hatları ayrıntılı bir şekilde tartışılacak.
AP’ye konuşan ABD’li yetkililere göre, rehinelerin serbest bırakılması ve ateşkes gündemin öncelikli gündem maddesi. ABD Başkanı Joe Biden cuma günü konuyla ilgili Mısır ve Katarlı liderlerle rehinelerin serbest bırakılması konusunu görüşmüştü.
Katar ve Mısır’ın arabuluculuğunda Gazze’deki çatışmalara 24 Kasım 2023’te 4 günlüğüne verilen ve daha sonra 3 gün uzatılan “insani ara”da 81 İsrailli ve 240 Filistinli esir karşılıklı serbest bırakılmıştı.
AP’nin haberine göre Burns Paris’teki görüşmelerde ilerleme sağlandığını rapor etmesi halinde ABD Başkanı Biden Ortadoğu ve Kuzey Afrika Koordinatörü Brett McGurk’ü bu hafta rehine krizi ve ateşkesi görüşmek için yeniden bölgeye gönderecek.
Gelişmenin olumlu seyretmesi halinde ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, savaşın başlamasından bu yana 5. kez kez Ortadoğu’yu ziyaret etmek için bir kez daha gelecek hafta yola çıkacak. Hamas’ın elinde 130’a yakın rehine olduğu tahmin ediliyor.
