Asgari Ücret Son 19 Yılda Sadece 8 Ay Gıda Harcamasına Yetti

2024 yılı için 17 bin 2 lira olarak belirlenen asgari ücret, son 19 senede ise sadece 8 ay dört kişilik bir ailenin gıda harcamasına yetti. Farklı bir ifadeyle, 2005’ten bu yana, yani 228 ayın sadece 8 ayında asgari ücret açlık sınırını aştı.

Ocak 2024’te asgari ücretin yeniden açlık sınırının üstüne çıkması bekleniyor. Ancak beklentiler bunun sadece iki üç ay süreceği yönünde, sonra tekrar açlık sınırının altına düşecek.

Asgari ücret 2024 yılında 17 bin 2 TL oldu. Böylece asgari ücret son iki senede tam olarak 4’e katlandı. 2022 başında 4 bin 253 lira olan asgari ücret yüzde 300 artış gösterdi. Ancak bu artış nominal. Yani bu hesapta enflasyon dikkate alınmıyor.

Oysa gıda ve kira başta olmak üzere halkın giderlerine de sürekli zam geliyor. Asgari ücret Ocak 2022-Aralık 2023 arasındaki son 24 ayda sadece bir kez açlık sınırının üzerine çıktı. Bu 23 ay boyunca dört kişilik bir ailenin karnının doymaması demek.

Ocak 2024’te asgari ücretin yeniden açlık sınırının üstüne çıkması bekleniyor. Ancak beklentiler bunun sadece iki üç ay süreceği yönünde. Sonra tekrar açlık sınırının altına düşecek.

Zaten Ocak 2005’ten bu yana son 19 senede, yani 228 ayın sadece 8 ayında asgari ücret açlık sınırını aştı. Kalan 220 ayda asgari ücret dört kişilik bir ailenin gıda harcamasına yetmedi. Açlık sınırı hesabını yapan da Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ).

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan 1 Ocak 2024’ten itibaren geçerli aylık net asgari ücretin 17 bin 2 lira olacağını açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da “2024 yılında asgari ücret yüzde 49 artışla net 17 bin 2 Türk lirası olarak uygulanacaktır. Ülkemize ve milletimize hayırlı olsun” açıklaması yaptı. Bu miktarın 700 lirası asgari ücret desteği olarak karşılanacak.

Peki, açlık sınırı ve yoksulluk sınırı AK Parti iktidarında nasıl değişti? Bir ailenin aç kalmaması için aylık mutfak masrafı ne kadar?

AK Parti iktidarında son yıllara kadar asgari ücrete senede bir defa zam yapılırken hızla yükselen enflasyonun etkisiyle 2022 ve 2023 ortasında da zam geldi.

Yetkililer, yapılan son zammın ardından 2024’te asgari ücrette ara artış olmayacağını duyurdu. Ancak işçi tarafı yüksek enflasyon nedeniyle şimdiden ara zam için bastırmaya başladı.

TÜRK-İŞ son olarak kasım ayına ilişkin açlık ve yoksulluk verilerini açıkladı. Aralık ayı da bu hafta açıklanacak. Ocak 2024 verileri ise ocak sonunda ortaya çıkacak. Bundan dolayı zamlanan asgari ücreti açlık sınırı ile kıyas etmek için bir ay daha beklemek gerekecek.

Bundan dolayı hesap ve analizler Aralık 2023’ü kapsıyor. Buna göre Aralık 2021 ile Aralık 2023 arasında aylık net asgari ücret 2 bin 826 liradan 11 bin 402 liraya yükseldi. Bu da son iki senede yüzde 303 artış demek. Ocak 2022 ile Ocak 2024 arasındaki artış da tam yüzde 300. Yani son iki senede asgari ücret dörde katlandı.

TÜRK-İŞ’in Kasım 2023 için açıkladığı açlık sınırı 14 bin 26 TL oldu. Peki, açlık sınırı ne anlama geliyor? Açlık sınırı; “Ankara’da 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı” demek. Buna konut, giyim, faturalar, eğitim, sağlık ve ulaşım gibi diğer masraflar dahil değil.

Aralık 2021-Aralık 2023 arasında açlık sınırı sadece bir kez asgari ücretin üzerine çıktı. O da Ocak 2022 sadece 3,5 liralık bir fazlalık. Zaten o ay için asgari ücretin açlık sınırına oranına bakıldığında yüzde 100,1. Yani, kıl payı bir geçiş. Geri kalan 23 ayda ise asgari ücret 4 kişilik bir ailenin gıda harcamasına yetmedi.

Asgari ücretin açlık sınırına daha uzun bir dönemde incelendiğinde 2016 başından itibaren ciddi bir iyileşme dikkat çekiyor. Ancak son yıllarda enflasyonun rekor kırması ile birlikte iniş çıkışlar başlıyor. Yani ocak ve temmuz ayında asgari ücret artınca bir iyileşme sağlansa da birkaç ay içinde hemen bu oran ciddi geriliyor.

Ocak 2005-Aralık 2023 dönemini kapsayan 228 ayın sadece 8 ayında asgari ücret açlık sınırını aştı. Asgari ücret 2019 başında bin 603 liradan 2 bin 21 lira çıktı. Bu ayda açlık sınırı ise 2 bin 14 lira oldu. Böylece 2005 başından bu yana ilk kez asgari ücret açlık sınırını aşmış oldu. Buna rağmen “yeni ekonomi modeli” döneminde en kötü oran da görüldü. Haziran 2022’de asgari ücretin açlık sınırına oranı yüzde 66,6 oldu. Bu oran Ocak 2005’te yüzde 67,3 idi.

Ocak 2024’te asgari ücretin açlık sınırının üzerinde olmasına kesin gözüyle bakılıyor. Mart veya nisan ayında ise asgari ücret yeniden açlık sınırının altına düşebilir. Merkez Bankası’nın iyimser enflasyon beklentisi bile dikkate alındığında asgari ücretin açlık sınırının altına düşmesi bekleniyor.

TÜRK-İŞ’in tanımına göre yoksulluk sınırı ne demek? Ankara’da yaşayan 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcamasının yanı sıra konut (kira, elektrik, su, yakıt), giyim, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutara yoksulluk sınırı adı veriliyor.

Asgari ücretin yoksulluk sınırına oranı 2005 başında yüzde 20 seviyesindeydi. Yani, asgari ücret 4 kişilik bir ailenin temel ihtiyaçlarının sadece beşte birine yetiyordu. 2018 yılında bu oran yüzde 30 seviyesine çıktı. 2021 başında yüzde 33 ile en yüksek oran görüldü. 2023 sonunda yüzde 25’in altına indi.

(Kaynak: Euronews Türkçe)

Paylaşın

Asgari Ücret Belirlendi: 17 Bin 2 TL

2024 yılı asgari ücretini belirlemek üzere işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinin bir araya geldiği görüşme sonrası açıklama yapan Bakan Vedat Işıkhan, yeni asgari ücretin yüzde 49 zamla 17 bin 2 lira olduğunu söyledi.

Haber Merkezi / Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 2024 yılı asgari ücretini belirlemek üzere işçi, işveren ve hükümet temsilcileriyle bir araya geldiği görüşme sona erdi. Görüşme sonrası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, asgari ücret rakamını açıkladı.

Bakan Işıkhan açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Komisyonun nihai hedefleri tüm tarafların görüş, talep ve mevcut ekonomik koşulları gözeterek asgari ücreti belirlemek. Öncelikle bu süreci olumlu ve makul yaklaşımlarıyla ortak bir mutabakat zemininde yürüten tüm paydaşlara, sayın Ergün Atalay’a, Özgür Burak Akkol’a ve komisyon üyelerimize teşekkür ediyorum.

Burada bir asgari ücret alt sınırının belirlemesi yanı sıra toplumsal mutabakata katkı sağlayacak her türlü yapıcı yaklaşımın sergilenmesini de son derece önemli buluyorum. Hiçbir vatandaşımızı enflasyona ezdirmeme kararlılığımıza liderlik eden Cumhurbaşkanımıza teşekkür etmek istiyorum.

700 lirası asgari ücret desteği olmak üzere 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olacak net asgari ücreti 17 bin 2 lira olarak belirlemiş bulunuyoruz. Temmuz ayına göre artış yüzde 49, ocak ayına göre yüzde 100 oldu. Yeni miktarla çalışanlarımızı enflasyona ezdirmeme sözümüzü bir kez daha yerine getirmiş olmanın memnuniyeti içerisindeyiz.”

Bakan Işıkhan’ın ardından konuşan Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, kendi taleplerinin 18 bin TL ve yılda iki kez güncelleme yapılması olduğunu söyledi. Atalay, enflasyon durmadığı sürece yılda bir kez çalışanların talebinin yerine getirilemeyeceğini söyledi. Atalay, karara muhalefet şerhi koyduklarını da belirtti.

TİSK Başkanı Özgür Burak Akkol ise “Devlet bizim devletimiz, işçi bizim işçimiz, işveren bizim işverenimiz. Bu masadan kalkıp yeni masalara oturacağız. Kutuplaşmak, çatışmak bu aileye yakışmaz. Hedefimiz, ortalama ücretin artması olmalıdır” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “2024 yılında asgari ücret, %49 artışla net 17.002 TL olarak uygulanacaktır. Ülkemize ve milletimize hayırlı olsun” dedi.

Daha önce yaptığı açıklamalarda asgari ücrete tek zam yapılacağı mesajını veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Yılbaşında çalışanlarımızın ücretlerinde hem genel ekonomik dengeyi sarsmayacak hem de onların kayıplarını telafi edecek bir artış yapılacak” demişti.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını 11 Aralık, ikinci toplantısını ise 18 Aralık’ta gerçekleştirmişti. Toplantılar sonrası yapılan açıklamalarda herhangi bir zam oranı telaffuz edilmemişti.

Tespit için Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun normal koşullarda dört toplantı yapması gerekiyor. Ancak uzlaşmaya varılması halinde asgari ücret daha az toplantı ile de belirlenebiliyor.

Son gün yaşananlar

Taraflar Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmeden sonra bakanlıkta bir araya gelmişti. Toplantı öncesi Türk-İş Başkanı Atalay, rakam üzerinde uzlaşı olmadığını söylemişti. Atalay “Bakanlık teklifini açıklayacak, biz de teklifimizi açıklayacağız” diye konuşmuştu.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçerli olacak asgari ücret rakamını belirleme çalışmaları kapsamında Türk-İş’i ziyaret etmişti. Bakan Işıkhan’a ziyarette, Çalışma Genel Müdürü Mehmet Baş da eşlik etti.

Paylaşın

Açlık Sınırı 16 Bin 483 Liraya Yükseldi: Bir Ayda 835 Lira Arttı

2024 yılında uygulanacak asgari ücret için görüşmeler devam ederken, aralık ayında dört kişilik bir ailenin açlık sınırı bir önceki aya göre 835 lira daha artarak 16 bin 483 liraya yükseldi. Açlık sınırı 2023 yılının tümünde 7 bin 424 lira arttı.

Haber Merkezi / Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde yoksunluk hissi çekmeden yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise aralıkta bin 791 lira daha artarak 46 bin 837 liraya yükseldi.

Birleşik Kamu İş Konfederasyonu’nun Ar-Ge birimi KAMU-AR, Aralık 2023 açlık ve yoksulluk araştırması sonuçları açıklandı. Buna göre, açlık sınırı aralıkta bir önceki aya göre 835 lira artarken, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 956 lira yükselerek 30 bin 354 liraya çıktı. Her ikisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre bin 791 lira arttı. 2023 yılının tümünde açlık sınırı 7 bin 424 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 13 bin 298 lira arttı. Yoksulluk sınırı ise 20 bin 713 liralık artış gösterdi.

Ankara’da en fazla alış-veriş yapılan marketlerden derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et, balık, yumurtaya aylık olarak harcanması gereken tutar aralıkta bir önceki aya göre 279 lira, yıllık olarak ise 2 bin 145 lira artarak 4 bin 537 lira oldu. Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama önceki aya göre 11 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 128 liralık artışla 356 liraya yükseldi.

Bir önceki aya göre 53 lira artarak 3 bin 725 liraya çıkan süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcamada 2023 yılının tümünde ise bin 270 liralık artış oldu. Meyve için harcanması gereken para aralıkta 50 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 843 lira artarak bin 499 lira oldu. Sebze harcaması ise önceki aya göre 421 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise bin 124 lira artarak 2 bin 281 liraya kadar çıktı.

Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama aralıkta 45 lira artarak bin 409 liraya yükselirken, pirinç ve bulgur harcamaları 52 lira azalarak 673 liraya indi. Yağ için yapılması gereken harcama ise 4 lira artarak 458 liraya çıktı.

Şeker, bal, pekmez, reçel gibi gıda maddelerine yapılması gereken harcama aralıkta önceki aya göre 18 lira artarak bin 72 lira oldu. Aynı ailenin zeytin için yapması gereken harcama ise değişmedi ve 473 lirada kaldı.

Yetişkin erkek için 2.800, yetişkin kadın için 2.200, genç için 3.000 ve çocuk için de 1.600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre 2023 yılı sonunda açlık sınırı yetişkin erkek için 4 bin 813 lira, yetişkin kadın için 3 bin 778 lira, çocuk için 2 bin 748 lira ve genç için de 5 bin 149 lira oldu.

Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı gereksinimlerin fiyat değişimleri de esas alınarak yapılan araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki gereksinimlerini ‘yoksunluk hissi duymadan’ karşılayabilmesi için gereken harcama tutarı da aralıkta 30 bin 354 liraya yükseldi.

Yoksulluk sınırı 46 bin 837 lira

Aralıkta dört kişinin giyim ve ayakkabı harcamaları bin 602 liraya inerken, barınma (kira dâhil) harcamaları 6 bin 574 liraya yükseldi, ev eşyası harcamaları 3 bin 951 lira, sağlık harcamaları bin 260 lira oldu. Ulaştırma harcamaları 9 bin 438 liraya, haberleşme harcamaları bin 63 liraya, eğlence ve kültür harcamaları 960 liraya, eğitim harcamaları 683 liraya, tatil-otel harcamaları 3 bin 94 liraya ve çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili harcamalar bin 729 liraya çıktı.

Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde yoksunluk hissi çekmeden yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise aralıkta bin 791 lira daha artarak 46 bin 837 liraya yükseldi. Yoksulluk sınırında, son bir yıllık dönemdeki artış ise 20 bin 713 lira olarak gerçekleşti.

Paylaşın

Asgari Ücrette İkinci Toplantı Sona Erdi: Rakam Konuşulmadı

2024 yılı için geçerli olacak asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamındaki ikinci toplantısı sona ererken, Türk-İş Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar, toplantıda bir rakam konuşulmadığını bu hafta yeniden görüşme olacağını söyledi.

Asgari ücreti, yasa gereği işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirliyor. Komisyon, yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında aralık ayında belli tarihlerde toplanıyor.

Asgari ücret, bugün bir işçi için aylık brüt 13 bin 414 lira 50 kuruş, vergiler ve kesintiler düştüğünde ise net 11 bin 402 lira 32 kuruş olarak uygulanıyor.

Çalışma Genel Müdürü Mehmet Baş başkanlığında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ev sahipliğinde yapılan, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun, 2024 yılı için geçerli olacak asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamındaki ikinci toplantısı sona erdi.

İşçi heyetine TÜRK-İŞ Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar, işveren heyetine ise Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Genel Sekreteri Akansel Koç başkanlık yaptı.

Kasiyer, sağlık çalışanı, enerji işçisi ve Karayollarında çalışan bir taşeron işçinin de yer aldığı toplantıda, Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıkları ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) temsilcilerinin ekonomik veri ve raporları komisyonla paylaştı.

Toplantının ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar, Türk-İş’in asgari ücret için herhangi bir teklif vermeyeceğini açıkladı.

Sendikanın kırmızı çizgisi olup olmadığına yönelik soruya yanıt veren Ağar, “Kırmızı çizgi boş laf” dedi. İkinci toplantıda da herhangi bir rakamın telaffuz edilmediğini aktaran Ağar, “Rakam telafuz edilmedi, şu anda bir sonuç yok. Kısa zamanda bir mutabakata varılmasını bekliyoruz” diye konuştu.

Ağar, şunları söyledi: “Şu anda bir sonuç yok. Görüşmeler süratle devam edecek, kısa süre içerisinde bir mutabakata varılmasını arzu ediyoruz. Şu anda henüz bir rakam telaffuz edilmedi. Yılbaşı yaklaşıyor bundan önce sonuca varmak istiyoruz.

Asgari ücretle geçinen insanların, ev kirası, su, doğalgaz faturalarını ödeyemediklerini biliyoruz. Özellikle büyük şehirlerde 10 bin TL’nin altına ev kirası yok. Bunları düşünerek rakamın belirlenmesi gerekiyor.

Bunun belirleyicisi hükümet olacak. İşveren ve hükümetin görüşleri olumlu olursa bir mutabakata varılabilir ancak şu andan bunu söylemek zor çünkü henüz ortada bir rakam yok. Asgari ücretli çalışanlarımız sendikalı olmamasından dolayı bütün iş yerlerinde bu şekilde çalışılıyor.

Kamuoyunu da yanlış yönlendirmek istemiyoruz. Bu hafta içerisinde yeniden bir araya gelerek bunu mutabakata vardırmak istiyoruz ancak günü henüz belli değil. Hükümet bunu görüşüp bize haber verecek. Biz talep eden kişiyiz. Para verenler rakam söyleyecek ki biz ona göre değerlendireceğiz. İşveren tarafından veya hükümet tarafından bir rakam gelmedi.”

Asgari ücretin işverene toplam maliyeti, bir işçi için 15 bin 762 lira 4 kuruş. Bunun 13 bin 414 lira 50 kuruşu brüt asgari ücret, 2 bin 79 lira 25 kuruşunu sosyal güvenlik primi, 268 lira 29 kuruşunu işveren işsizlik sigorta primi oluşturuyor.

Paylaşın

Açlık Sınırı 13 Bin 744, Yoksulluk Sınırı 47 Bin 544 Lira

Dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarı yani açlık sınırı, 13 bin 745 lira, açlık sınırı üzerinden hanehalkı tüketim harcamaları esas alınarak yapılan yoksulluk sınırı 47 bin 544 lira oldu.

Haber Merkezi / Yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık karşılığı 3.753, yetişkin bir kadın için 3.603, 15-18 yaş bir genç için 3.860, 4-6 yaş arası bir çocuk için 2.528 lira oldu.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Birleşik Metal İş Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi BİSAM), Açlık ve Yoksulluk Sınırı Kasım 2023 Dönem Raporu’nu açıkladı. Raporda şu ifadelere yer verildi:

“TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) harcama gruplarına göre endeks rakamları, 2003 yıllı madde fiyatları ile İstanbul Halk Ekmek, zincir market cari ay internet fiyatları ve BİSAM Beslenme Kalıbı üzerinden yapılan hesaplamaya göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarı Kasım 2023 için 13 bin 745 liradır. Bu harcama tutarı sadece gıda için yapılması gereken minimum tutardır. Açlık sınırı üzerinden hanehalkı tüketim harcamaları esas alınarak yapılan hesaplama sonuçlarına göre ise yoksulluk sınırı 47 bin 544 lira olarak gerçekleşmiştir.

Sağlıklı beslenmek için her aile ferdinin alması gereken kalori miktarı farklılık göstermektedir. Yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık karşılığı 3.753 liradır. Bu değer yetişkin bir kadın için 3.603, 15-18 yaş bir genç için 3.860, 4-6 yaş arası bir çocuk için 2.528 liradır. Sağlıklı bir biçimde beslenmenin toplam aile bütçesine maliyeti ise 13 bin 745 lira olarak tespit edilmiştir. Bu tutar söz konusu ailenin sadece gıda için yapması gereken zorunlu harcama tutardır. Eğitim, sağlık, barınma, eğlence, ısınma, ulaşım gibi giderler ile birlikte bir ailenin yapması gereken harcama tutarı 47 bin 544 liraya ulaşmaktadır.

Günlük harcamalarda Kasım 2023’de en yüksek maliyet grubunu süt ve süt ürünleri grubu 152,52 liralık harcama gereksinimi ile oluşturmaktadır. Et, tavuk ve balık grubu için yapılması gereken minimum harcama tutarı ise 88.27 liradır. Sebze ve meyve için yapılması gereken günlük harcama tutarı ise 97.71 liraya ulaştı. Ekmek için yapılması gereken harcama tutarı günlük 33.38 liradır. Katı yağ ve sıvı yağ ise 26.88 liralık masraf yapılması gereken ürün grubudur. Yumurta için 9.81, şeker, bal, reçel ve pekmez için ise 12.06 lira harcama yapılması gerekmektedir.

Sepetin yaklaşık üçte biri süt ve süt ürünleri

Daha dar bir gruplandırmaya göre harcamalarda süt ve süt ürünlerinin payı yüzde 33.3 ile en yüksek paya sahiptir. Et, yumurta ve kurubaklagil grubunun payı yüzde 27 ile ikinci sıradadır. Sebze ve meyvenin harcamalar içindeki payı yüzde 9,9’dur. Ekmek, makarna vb. için ise pay yüzde 21,3’tür. Diğer gıda harcamalarının toplam içindeki payı ise yüzde 8.5’tir.

Her bir aile ferdinin sağlıklı beslenmesi için gereksinim duyduğu gıda grubu ve alması gereken kalori miktarı farklılık göstermektedir. Örneğin tüketilmesi gereken ekmek miktarı kadın ve erkek açısından anlamlı düzeyde farklıdır. Süt ve süt ürünleri tüketiminde 10-18 yaş arasındaki bir gencin harcama gereksinimi, yetişkin erkek ve kadından fazlayken, yumurta 4-6 yaş grubu için daha önemlidir. Günlük 458 liralık harcama içinde en maliyetli tüketim kalemi yaklaşık 42.6 lira ile 10-18 yaş arası bir gencin tüketmesi gereken süt ve süt ürünleri miktarıdır. 4-6 yaş arası bir çocuğun tüketmesi gereken yumurta miktarı yetişkinlerden fazladır.”

Paylaşın

TÜİK Açıkladı: Ücretli Çalışan Sayısı Yüzde 2,6 Arttı

Ücretli çalışan sayısı ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 arttı. Ücretli çalışan sayısı bir önceki yılın aynı ayında 14 milyon 891 bin 949 kişi iken, 2023 yılı ekim ayında 15 milyon 277 bin 929 kişi oldu.

Haber Merkezi / Ekim ayında ücretli çalışan sayısı yıllık olarak sanayi sektöründe yüzde 0,6 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 12,2 arttı ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,7 arttı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ücretli Çalışan İstatistikleri Ekim 2023 verilerini açıkladı.

Buna göre; Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı 2023 Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 arttı. Ücretli çalışan sayısı bir önceki yılın aynı ayında 14 milyon 891 bin 949 kişi iken, 2023 yılı Ekim ayında 15 milyon 277 bin 929 kişi oldu.

Ücretli çalışanların alt detaylarına bakıldığında; 2023 Ekim ayında ücretli çalışan sayısı yıllık olarak sanayi sektöründe yüzde 0,6 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 12,2 arttı ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,7 arttı.

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı 2023 Ekim ayında bir önceki aya göre değişmedi.

Ücretli çalışanların alt detaylarına bakıldığında; 2023 Ekim ayında ücretli çalışanlar aylık olarak sanayi sektöründe yüzde 0,4 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 0,6 arttı ve ticaret-hizmet sektöründe değişmedi.

Paylaşın

Asgari Ücrette İlk Toplantı Yapıldı; İkinci Toplantı 18 Aralık’ta

Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını gerçekleştirirken, ikinci toplantının 18 Aralık Pazartesi saat 13.30’da yapılacağı açıklandı. Toplantıda, işveren tarafını Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) , işçi tarafını Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-iş) temsil etti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndaki toplantıda, işveren heyetinin başkanlığını TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç, işçi heyetinin başkanlığını ise Türk-iş Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar yaptı. Bu yılki toplantılarda geçmiş yıllardan farklı olarak, 5 kişilik Türk-İş heyetinde 4 işçi de yer aldı. Kasiyer, sağlık çalışanı, enerji işçisi ve karayollarında çalışan bir taşeron işçi, bu yıl yeni asgari ücretin belirlenmesi sürecine katkı verecek.

Toplantı öncesi açıklama yapan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, açıklamalarda bulundu. Bakan Işıkhan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Şartlar ne olursa olsun kayıt dışı istihdam ve işsizlik ile mücadeleye devam edeceğiz. Toplantıların adil bir değerlendirme anlayışı ile gerçekleşeceğine inanıyorum. Ekonomideki genel toparlanmanın etkisi ile önümüzdeki yıl istihdam artışı bekliyoruz. Çalışanlarımızın gelirlerini enflasyona ezdirmeyecek, istihdamı koruyacak ve artıracak en makul noktada belirlenmesi için çalışacağız.

(Geçen yıl için) Bir yılda toplamda yüzde 107’lik bir zam oranıyla işçimizi emekçimizi enflasyona ezdirmedik. Bugüne kadar nasıl hem çalışan hem işverenlerin yanında olduysak bugün de aynı hassasiyetle hareket edeceğiz… İşçimiz kazanırsa Türkiye kazanır, işverenimiz kazanırsa Türkiye kazanır düşüncesiyle çalışmalarımızı yürüteceğiz.”

Işıkhan’ın ardından açıklama yapan işveren sözcüsü Türkiye İşverenler Sendikası (TİSK) Başkanı Özgür Burak Akkol ise şöyle konuştu: “Asgari ücrette yıl sonunu beklemeden ara dönem artış konusunda üçlü bir mutabakat sağlanmıştı. Hem devletin, hem işçi kesiminin hem de işverenlerin ortak mutabakatı ile birlikte ortak bir duyuru yapılmıştı. Şimdi de bu ortak mutabakatı sağlamak için yine masada olacağız.

Devlet refahı, çalışanlarımızın korunması ve istihdamın korunması bizim önemli başlıklarımız olacak. Ekonomimizde devam eden iyileşme sürecinin korunmasını, büyümenin sürdürülebilmesi için istihdamın korunmasını önemsiyoruz. İşçi olmadan işveren olmaz, işveren olmadan işçi olmaz. Devletimiz olmadan bunların hiçbirisi olmaz.

Yaşam maliyetlerine karşı tüm çalışanların korunması da önemli bir konu. Hem çalışanlar, hem işverenler, hem de devletimiz için kutuplaşmadan uzak bir süreç olmasını istiyoruz. Dengeli bir rakam ve mutabakat ile süreci tamamlamak umudundayız.”

Masadaki işçi temsilcisi Türk-İş Genel Mali Sekreteri Ramazan Ağar da şu açıklamaları yaptı: “Asgari ücretin tespitinde öncelikle çalışanların refahı ön planda tutulmalıdır. İşçilerin zorunlu ihtiyaçlarını asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücrettir bu. Karayolu, hastane, AVM işçisi doğrudan sizlere ihtiyaçlarını anlatacaktır bu süreçte.

Burada belirleyici olan hükümetin yaklaşımıdır. Atılan olumlu adımlar sürdürülmelidir. Asgari ücretin vergi dışı bırakılması uzun yıllardır işçinin talebiydi. Bu hayata geçirildi ancak vergide adaleti sağlayacak ileri adımlar devam etmedi.

“Asgari ücret halen açlık sınırının altındadır”

Hepimiz biliyoruz ki asgari ücret bir koruma ücretidir. Fiyat artışları her alanda devam etmektedir. Alınan tedbirler henüz işçinin mutfağına yansımamıştır. Açıklanan enflasyonla işçinin mutfağına yansıyan enflasyon arasında büyük dengesizlik vardır.

Asgari ücret halen açlık sınırının altındadır. Bu ücretle işçi ve ailesi hangi zorunlu ihtiyacını karşılayabilecektir. Bir bütün olarak gelir politikası gözden geçirilmelidir. Komisyonun yapacağı çalışmalar sonrası asgari ücretin işçinin ve toplumun beklentilerine uygun olmasını bekliyoruz. Beklentimiz işçiye karşı yükümlülüklerin yerine getirilmesidir. Komisyon çalışmalarına katkımız bu çerçevede mümkün olacaktır.”

Asgari ücret net 11 bin 402 lira

Asgari ücret, bir işçi için aylık brüt 13 bin 414 lira 50 kuruş, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 11 bin 402 lira 32 kuruş olarak uygulanıyor.

Asgari ücretin işverene toplam maliyeti, bir işçi için 15 bin 762 lira 4 kuruş. Bunun 13 bin 414 lira 50 kuruşu brüt asgari ücret, 2 bin 79 lira 25 kuruşunu sosyal güvenlik primi, 268 lira 29 kuruşunu işveren işsizlik sigorta primi oluşturuyor.

Bu yılının ocak-haziran döneminde net 8 bin 506 lira olarak uygulanan asgari ücret, 1 Temmuz’dan itibarıyla net 11 bin 402 liraya yükseltilmişti.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda işçiyi temsil eden tek sendika olan Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (Türk-İş) göre kasım itibarıyla açlık sınırı 14 bin 25 TL, yoksulluk sınırı 45 bin 686 TL’ye çıktı. Bekar bir çalışanın “yaşama maliyeti” ise aylık 18 bin 239 TL oldu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eylül ve ekim ayında yaptığı açıklamalarda, yüksek enflasyonun bir nedeninin de ücret zamları olduğunu savunmuş, ücretlerde geçmiş enflasyona değil beklenen enflasyona göre zam yapılması gerektiğini söylemişti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2023 sonunda yüzde 65, 2024 sonunda yüzde 36’lık bir enflasyon beklerken, Orta Vadeli Program’da enflasyon beklentisi 2023 sonu için yüzde 65, 2024 sonu için yüzde 33 seviyesinde.

Asgari ücret neden önemli, nasıl belirleniyor?

Asgari ücretin, tanımı gereği düşük ücret alan çalışanlar açısından en alt sınırı oluşturması gerekiyor. Ancak Türkiye’de çalışanların yarısı asgari ücret civarı kazanıyor. Merkez Bankası ve DİSK’in de aralarında olduğu çok sayıda kurumun yaptığı araştırmalara göre Türkiye’de çalışanlar arasında asgari ücret ya da asgari ücretin yüzde 10 fazlası ve altında maaş alanların oranı yaklaşık yüzde 50’yi buluyor. Bu da asgari ücretin ortalama ücret haline geldiği bir yapıya işaret ediyor.

Kamuoyuna yansıyan rakamlara göre Türkiye’de 19,5 milyon ücretli çalışanın 9,7 milyonu asgari ücretli. Avrupa Birliği’nde asgari ücretle çalışanların oranı ise toplam ücretliler içinde yüzde 4 civarında.

Asgari ücreti, yasa gereği işçi, işveren ve hükümetten 5’er temsilci olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirliyor. Asgari Ücret Tespit Komisyonu yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında dört kez toplanıyor. Komisyonda işçiyi temsilen sadece Türk-İş bulunuyor. Ancak Türk-İş, ücret konusunda diğer işçi sendikalarından görüş alıyor.

Mevzuata göre Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararlarının Komisyon Başkanı tarafından kamuoyuna duyurulması gerekiyor. Geçen yıl belirlenen asgari ücret ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanmıştı.

Paylaşın

DİSK-AR: İşsizlik Oranı Yüzde 21,3

DİSK’in araştırma merkezi DİSK-AR, mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,5, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 21,3 seviyesinde olduğunu açıkladı.

Haber Merkezi / DİSK-AR’ın Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) atıl işgücü oranı dikkate alarak yaptığı hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ekim ayında 8 milyon 143 bin oldu.

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Araştırma Merkezi (DİSK-AR) ‘İşsizlik ve İstihdamın Görünümü’ raporu açıklandı. Buna göre; mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,5, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (atıl işgücü) ise yüzde 21,3 seviyesinde gerçekleşti.

Raporda Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) atıl işgücü oranı dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Ekim 2023’te 8 milyon 143 bin olarak gerçekleşti.

Raporda, TÜİK’in açıkladığı Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde dar tanımlı işsiz sayısının (mevsim etkisinden arındırılmış) 2023 Ekim ayında 2 milyon 961 bin olduğu bilgisine yer verilerek “Bu veri gerçeği yansıtmıyor. Gerçek işsiz sayısı 8,1 milyondur” denildi.

“TÜİK’in dar tanımlı işsiz sayısı ile geniş tanımlı işsiz sayısı arasındaki puan farkı 13’tür. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni zamana bağlı eksik istihdam sayısı, ümidini kaybedenlerin, iş aramayıp çalışmaya hazır olanların ve iş arayıp işbaşı yapamayacak olanların sayısındaki artıştır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik arasındaki fark açılmaktadır” ifadelerine yer verildi. Geniş tanımlı işsizlik (atıl işgücü) erkeklerde yüzde 16,6, kadınlarda ise yüzde 29,4 olarak hesaplandı.

DİSK-AR raporunda şunlara yer ver verildi: “TÜİK’in Ekim 2023 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 11 Aralık 2023’te yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,5, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (atıl işgücü) ise yüzde 21,3 seviyesinde gerçekleşti.

TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde dar tanımlı işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2023 Ekim ayında 2 milyon 961 bin oldu.

TÜİK tarafından açıklanan dört ayrı işsizlik türünde de kadın işsizliği erkek işsizliğinden oldukça yüksek seyrediyor. Ekim 2023’te mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 7 iken kadınlarda yüzde 11,3 olarak gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlik (atıl işgücü) erkeklerde yüzde 16,6, kadınlarda ise yüzde 29,4 olarak hesaplandı.

Ekim 2023 mevsim etkisinden arındırılmış HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 29,4 ile geniş tanımlı kadın işsizliği olmaya devam ediyor. İkinci yüksek işsizlik kategorisi yüzde 21,3 ile geniş tanımlı işsizliktir. Ekim 2023’te üçüncü en yüksek işsizlik kategorisi ise yüzde 21 ile genç kadın işsizliği oldu.

Son 1 yılda geniş tanımlı işsiz sayısı 547 bin artarak 7,6 milyondan 8,1 milyona yükseldi. Covid-19 salgını sonrası geniş tanımlı işsizlik oranı 2,5 puan, geniş tanımlı işsiz sayısı ise 7 milyon 731 bin kişi arttı.

Paylaşın

Genç Nüfusta İşsizlik Oranı Yüzde 16,3

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,4 puan azalarak yüzde 16,3 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 13,8, kadınlarda ise yüzde 21,0 olarak tahmin edildi.

Haber Merkezi / 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı ekim ayında bir önceki aya göre 163 bin kişi azalarak 2 milyon 961 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,5 puan azalarak yüzde 8,5 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 7,0 iken kadınlarda yüzde 11,3 olarak tahmin edildi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İşgücü İstatistikleri Ekim 2023 verilerini açıkladı. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı ekim ayında bir önceki aya göre 163 bin kişi azalarak 2 milyon 961 bin kişi oldu.

İşsizlik oranı ise 0,5 puan azalarak yüzde 8,5 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 7,0 iken kadınlarda yüzde 11,3 olarak tahmin edildi.

İstihdam edilenlerin sayısı ekim ayında bir önceki aya göre 246 bin kişi artarak 31 milyon 835 bin kişi, istihdam oranı ise 0,3 puan artarak yüzde 48,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,8 iken kadınlarda yüzde 31,6 olarak gerçekleşti.

İşgücü ekim ayında bir önceki aya göre 83 bin kişi artarak 34 milyon 796 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puan artarak yüzde 53,1 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,8 iken kadınlarda yüzde 35,7 oldu.

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,4 puan azalarak yüzde 16,3 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 13,8, kadınlarda ise yüzde 21,0 olarak tahmin edildi.

İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi ekim ayında bir önceki aya göre 0,2 saat azalarak 44,0 saat olarak gerçekleşti.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı ekim ayında bir önceki aya göre 0,5 puan azalarak yüzde 21,3 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 13,7 iken işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı yüzde 16,6 olarak tahmin edildi.

Paylaşın

11 Ayda Bin 772 İşçi İş Kazalarında Hayatını Kaybetti

2023 yılının ilk on bir ayında en az bin 772 işçi iş kazalarında hayatını kaybetti: Ocak ayında 116, Şubat ayında 266, Mart ayında 130, Nisan ayında 125, Mayıs ayında 146, Haziran ayında 161, Temmuz ayında 183, Ağustos ayında 205, Eylül ayında 152, Ekim ayında 151 ve Kasım ayında 137.

Haber Merkezi / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG Meclisi), 2023 Kasım İş Cinayetleri raporunu açıkladı.  Buna göre; Kasım ayında 137, yılın ilk on bir ayında en az 1772 işçi hayatını kaybetti: Ocak ayında 116, Şubat ayında 266, Mart ayında 130, Nisan ayında 125, Mayıs ayında 146, Haziran ayında 161, Temmuz ayında 183, Ağustos ayında 205, Eylül ayında 152, Ekim ayında 151 ve Kasım ayında 137.

Raporda, “Ekonomi alanında düzenlemeler içeren Bazı Kanun ve Kanun Hükmündeki Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. Kanunun teklifi ile İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri ile kamuya ait işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesine ilişkin hükmünün yürürlük tarihi, 31 Aralık 2023’ten 31 Aralık 2024’e ertelendi. Bu durum devletin ‘iş cinayetleri’ rejimi dediğimiz işçi sağlığı ve iş güvenliği yönetiminin onlarca göstergesinden birini oluşturmaktadır” denildi.

Kasım ayında iş cinayetlerinin işkollarına göre dağılımı şöyle: İnşaat, Yol işkolunda 40 işçi; Tarım, Orman işkolunda 17 emekçi (9 işçi ve 8 çiftçi); Gemi, Tersane, Deniz, Liman işkolunda 15 işçi; Taşımacılık işkolunda 13 işçi; Madencilik işkolunda 8 işçi; Belediye, Genel İşler işkolunda 8 işçi; Ticaret, Büro, Eğitim, Sinema işkolunda 7 işçi; Konaklama, Eğlence işkolunda 6 işçi; Metal işkolunda 5 işçi; Çimento, Toprak, Cam işkolunda 4 işçi; Gıda, Şeker işkolunda 3 işçi; Enerji işkolunda 3 işçi; Savunma, Güvenlik işkolunda 2 işçi; Petro-Kimya, Lastik işkolunda 1 işçi; Ağaç, Kağıt işkolunda 1 işçi; Basın, Gazetecilik İşkolunda 1 işçi; elimizdeki veriler ışığında çalıştığı işkolunu belirleyemediğimiz 3 işçi.

Kasım ayında iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle: Yüksekten Düşme nedeniyle 27 işçi; Ezilme, Göçük nedeniyle 23 işçi; Trafik, Servis Kazası nedeniyle 22 işçi; Kalp Krizi, Beyin Kanaması nedeniyle 16 işçi; Zehirlenme, Boğulma nedeniyle 13 işçi; Patlama, Yanma nedeniyle 9 işçi; İntihar nedeniyle 8 işçi; Elektrik Çarpması nedeniyle 6 işçi; Nesne Çarpması, Düşmesi nedeniyle 5 işçi; Şiddet nedeniyle 2 işçi; diğer nedenlerden dolayı 6 işçi.

Kasım ayında iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle: 15-17 yaş arası 2 çocuk/genç işçi, 18-29 yaş arası 36 işçi, 30-49 yaş arası 49 işçi, 50-64 yaş arası 36 işçi, 65 yaş ve üstü 11 işçi, yaşını bilmediğimiz 3 işçi.

NOT: İSİG Meclisi, iş kazalarını, iş cinayetleri olarak tanımlıyor.

Paylaşın