İran’a Karadan Müdahale: Çıkışı Olmayan Bir Savaş Senaryosu

İran’a yönelik bir kara işgali askeri bir çözüm değil; aksine çok boyutlu bir krizin başlangıcı olur. Tarih, coğrafya ve güncel gelişmeler aynı şeyi söylüyor: İran’a karadan girmek kolay olabilir ama çıkmak neredeyse imkânsız hale gelebilir.

Haber Merkezi / Ortadoğu’da savaşın dozu her geçen gün artarken, tartışmaların odağı giderek daha tehlikeli bir noktaya kayıyor: İran’a yönelik olası bir kara harekâtı. Ancak uluslararası uzmanların neredeyse ortaklaştığı bir görüş var: Bu adım, askeri olduğu kadar siyasi ve ekonomik açıdan da ağır bir stratejik hata olur.

Öncelikle, İran sıradan bir hedef değil. Coğrafi büyüklüğü, dağlık yapısı ve nüfus yoğunluğu düşünüldüğünde, ülkenin işgali için yüz binlerce askerin sahaya sürülmesi gerektiği açıkça ifade ediliyor. Uluslararası analizlere göre, böyle bir operasyon sadece askeri değil, aynı zamanda lojistik açıdan da son derece zor ve maliyetli olur . Afganistan ve Irak deneyimleri ortadayken, İran gibi daha büyük ve daha organize bir ülkeye “kolay zafer” beklentisiyle girmek gerçekçilikten uzak.

Dahası, İran ordusu ve Devrim Muhafızları klasik bir savaşın ötesinde, asimetrik savaş konusunda ciddi bir kapasiteye sahip. Son analizler, İran’ın özellikle kıyı bölgelerinde mayınlar, omuzdan atılan füzeler ve çok katmanlı savunma sistemleriyle kara birliklerine ciddi kayıplar verdirebileceğini ortaya koyuyor . Bu durum, işgalin sadece zor değil, aynı zamanda kanlı ve uzun süreli olacağını da gösteriyor.

Tarih de bu konuda uyarıcı nitelikte. 2003 Irak işgali, kısa sürede askeri başarı getirmiş olsa da, ardından gelen yıllar süren direniş ve istikrarsızlık, ABD için büyük bir maliyet doğurdu. Uzmanlara göre benzer bir senaryo İran’da çok daha ağır sonuçlar doğurabilir . Çünkü İran, sadece bir devlet değil; aynı zamanda bölgesel vekil güçleri ve ideolojik etkisiyle geniş bir etki alanına sahip.

Nitekim son gelişmeler de bu riskleri doğruluyor. Uluslararası haber ajanslarına göre, İran’a yönelik sınırlı askeri hamlelerin bile bölgesel çatışmayı genişletme ve küresel ekonomiyi sarsma potansiyeli bulunuyor. Enerji arzının büyük kısmını etkileyen Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim, petrol fiyatlarını hızla yükseltirken dünya ekonomisini de kırılgan hale getiriyor . Kara harekâtı gibi daha radikal bir adımın bu etkileri katlayacağı açık.

Üstelik böyle bir işgal, sadece İran’ı değil tüm bölgeyi ateşe atabilir. Uzmanlar, İran’ın doğrudan ya da vekil güçleri üzerinden geniş çaplı misillemeler yapabileceğini, bunun da savaşı kontrol edilemez bir noktaya taşıyabileceğini vurguluyor . Bu durumda mesele artık İran değil, küresel bir güvenlik krizine dönüşür.

İşin bir diğer boyutu da siyasi sonuçlar. Dış müdahaleler çoğu zaman hedef ülkelerde rejimi zayıflatmak yerine güçlendirme eğilimindedir. İran’da da benzer bir durum yaşanması muhtemel. Zaten mevcut gelişmeler, savaşın içeride baskıyı artırdığını ve yönetimin kontrolünü sıkılaştırdığını gösteriyor . Yani dış müdahale, beklenenin aksine iç muhalefeti değil, merkezi otoriteyi güçlendirebilir.

Sonuç olarak, İran’a yönelik bir kara işgali askeri bir çözüm değil; aksine çok boyutlu bir krizin başlangıcı olur. Bu tür bir adım, hızlı zafer hayalleriyle değil, uzun vadeli kaos ihtimaliyle değerlendirilmelidir. Tarih, coğrafya ve güncel gelişmeler aynı şeyi söylüyor: İran’a karadan girmek kolay olabilir ama çıkmak neredeyse imkânsız hale gelebilir.

Ve bazen en büyük güç, savaşmamakta gizlidir.