Erzurum: Hızırilyas Kaplıcası

Hızırilyas Kaplıcası; Erzurum’un Horasan İlçesi, Hızırilyas Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kaplıcada erkek ve bayanlar için ayrı ayrı 8 metre uzunluk ve 4 metre genişliğe sahip havuzlar yapılmış Horasan Kaymakamlığı tarafından hizmete açılmıştır.

Kaplıca, 58 derecedeki su sıcaklığı ve içinde bulundurduğu mineraller sayesinde şifa kaynağı olarak değerlendiriliyor.

Cilt hastalıkları, romatizma, kadın hastalıkları ve kemik kireçlenmeleri için şifa kaynağı olan su bikarbonat, klorür, sülfat, kalsiyum, karbondioksit gazı içermektedir.

Erzurum: Olur Kaplıcası

Olur Kaplıcası; Eruzrum’un Olur İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Olur ilçe merkezinin 11 km uzaklığındaki kaplıcaya Ilıkaynak ve Sarıbaşak köylerinden geçip uzun harman – Yaylabaşı köy güzergahı takip edilerek ulaşılabilir.

Kaplıca suyu 39 derece olmakla birlikte içilebilir özelliğe sahiptir. Başta romatizmal hastalıklar olmak üzere bir çok hastalığa iyi geldiği söylenmektedir.

Erzurum: Köprüköy (Deli Çermik) Kaplıcaları

Köprüköy (Deli Çermik) Kaplıcaları; Erzurum’un Köprüköy İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Köprüköy merkeze 3.5 km uzaklıktaki kaplıca ve çamur banyosuna yörede Deli Çermik denmektedir.

Çamur, el değmemiş ve tam doğallığında ve tabii yerinde, kaynağında bulunuyor. Bu kaplıcanın suyu 26 C. olup, bikarbonatlı, sodyumlu, kalsiyumlu, karbondioksitli, demirli ve bromürlü bir bileşime sahiptir. Suyun Ph değeri 6.12’dir. Akım değeri ise 101 lt/sn’dir. Pasinler ilçesine 15 km mesafede bulunmaktadır.

Köprüköy’deki Deli Çermik’teki kaynak soğuk,ılık ve sıcak suyu ve çamuruyla farklılığını gösteriyor. Deli çermik’in müdavimleri, Burada çamur banyosu yapmakla kalmıyor, yine orada satışa sunulmuş büyük bidonlarla çamur ve şifalı suyu da beraberlerinde götürebiliyorlar. Erkekler ve bayanlar için ayrı ayrı bölümlere ayrılmış deli çermik çamur banyoları ve kaplıcası’nda, güneş altında kurunmak için hazırlanmış beton ve yeterli alanlar bulunuyor. Deli çermik’te, böbrek hastaları için yararlı soğuk maden suyu kaynakları da bulunuyor.

Buradaki Çamur banyosuna girenler şüphesiz sadece ağrılı hastalık sahipleri değil, Erzurum’dan cildini güzelleştirmek isteyenlerde buraya akın ediyor. Hem cilt hastalıklarında da şifa kaynağı olan Deli Çermik’te, Belediye, İller bankası aracılığı ile sosyal tesis ve konaklama tesisleri de yapmış. Kaplıcanın suyu sindirim sistemi, böbrek ve idrar yolları, kan dolaşımı ve kalp hastalıkları, metabolizma bozuklukları ve romatizmal rahatsızlıkların tedavisinde yararlanılmaktadır.

Tıbbı değerlendirme raporu: Romatizmal hastalıkların,(Romatiod artrit, ankilozan spondilit başta olmak üzere)kronik dönemlerinde; kronik bel ağrısı, osteoratrit gibi noninflamatuvar eklem hastalıklarının; miyozit, tendinit, travma, fibromiyalji sendromu gibi yumuşak doku hastalıklarının tedavisinde tamamlayıcı tedavi unsuru olarak, ortopedik operasyonlar, beyin ve sinir cerrahisi sonrası gibi uzun süreli hareketsiz kalma durumlarında mobilizasyon çalışmalarında, kaşıntılı ve döküntülü dermatolojik rahatsızlıklarda helioterapi ile kombine edilerek veya tek başına tamamlayıcı tedavi unsuru olarak, kronik dönemdeki seçilmiş nörolojik rahatsızlıklarda, cerebral palsy gibi hastalıkların tedavisinde rehabilitasyon amacıyla, stres bozukluğu, nörovejetatif dsitoniler örneklerindeki gibi genel stres bozukluklarında ve spor yaralanmalarında tamamlayıcı tedavi unsuru olarak kullanılabilir niteliktedir

Erzurum: Pasinler (Hasankeyf) Kaplıcaları

Pasinler (Hasankeyf) Kaplıcaları; Kalenin güneyinde Hasankale Çayının iki yanında, birbirlerinden yaklaşık 50 m. mesafede iki kaplıca yer almaktadır.

Bunlardan güneyde yer alan Büyük Çermik, kuzeyde yer alan ise Küçük Çermik denilmektedir. 1565 yılında Dulkadiroğulların’dan Şah Bey tarafından yaptırılan Büyük Çermik’in üzeri 14,5 m. çapında bir kubbeyle örtülmüştür. 1. Murat tarafından 1749 yılında onarılan bu kaplıcaya bazı eklemeler yapılmıştır.

Büyük Çermik’in 50 m. kuzeyinde ve Hasankale çayının karşı kıyısında yer alan Küçük Çermik’in 1,5 m. derinliğinde havuzu ve üzerini örten 8 m. çapında kubbesi bulunmaktadır. Kaplıcadan, içme ve banyo kürleri şeklinde yararlanılmaktadır. İçilerek kullanıldığında safra kesesi, karaciğer, mide ve bağırsak üzerinde etkili olmaktadır.

Romatizma, sinir ve kas yorgunluğu, çeşitli sinirsel hastalıklar, eklem ve kireçlenme tedavisi için ise banyo kürleri yapılmaktadır. Bikarbonatlı, klorürlü, sodyumlu, karbondioksitli ve kısmen de radyoaktif bileşimli olan kaplıca suyunun sıcaklığı 39-45 °C arasında değişmektedir. Kaynağı, 205 m. doğal çıkışlı olan kaplıca, 15 It/sn. akım değerine sahiptir.

Erzurum: Ilıca Kaplıcaları

Ilıca Kaplıcaları; Erzurum’un Aziziye ilçe merkezinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Selçuklu’lar tarafından yapılmış olan ve Çermik, Oluklu, Zincirli adlarını taşıyan bu kaplıcalar Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde birkaç kez tamir görmüşlerdir. Son olarak, Aziziye Belediyesi tarafından kaplıcalar tamamen yenilenmiş ve Ilıca Termal Tesisleri hizmete açılmıştır. Tesislerde açık ve kapalı restoranlar, mescit, dinlenme ve toplantı salonları ile açık otopark bulunmaktadır. Tesis bünyesinde yer alan otel bölümü 36 oda 5 süitten oluşmaktadır.

Tesislerde, sağlık merkezleri, fizik tedavi ve iyileştirme bölümlerinde doktorlar ve fizyoterapistler ile misafirlere sağlık hizmeti sunumu gerçekleştirilmesi; buna ek olarak, uzman terapistlerle çamur, cilt bakımları, masaj alternatifleri, spa ile değişik kür ve terapilerin sunulması planlanmaktadır. Sodyum ve bikarbonatlı kaynak suyunun sıcaklığı 39 °C’dir. Kaplıcanın suyu; mide, bağırsak, karaciğer, safra kesesi, beslenme bozuklukları ve romatizma başta olmak üzere çok sayıda hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır.

Erzurum: Oltu, Aslanpaşa Medresesi

Aslanpaşa Medresesi; Erzurum’un Oltu İlçesinde yer alan medrese Arslanpaşa Külliyesi içerisinde bulunur. Caminin doğu ve batısında bulunan medrese hücreleri EKTVKK tarafından 26.3.2004-1512 tescil edilmiştir.

Külliye Çıldır Atabeylerinden Arslan Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Camisi 1664 yılında tamamlanan külliye Osmanlı Dönemine aittir. Medresenin şimdiki hali külliyenin günümüzde en sağlam yapısı olarak kalan camisinin etrafında (doğu ve batısında) bulunan basit odalardan ibarettir.

Anadolu’daki diğer medrese binaları gibi bütünlük göstermeyen medrese şekil olarak Fatih ve Kanuni Medreselerine benzese de onlar gibi işçilik göstermez. Kaynaklara göre medrese ilk yapıldığında caminin doğu tarafındaki hücreleri on beş batı tarafındaki hücreleri ise on tane idi.

Doğu hücrelerinin sonunda bir misafir hanesi yanında ise lavabolar bulunmaktaydı. Külliyedeki diğer yapılarda olduğu gibi medrese de zamanla çeşitli değişikliklere uğramıştır. Bu değişiklikler en çok medrese binasında göze çarpmaktadır. Kuruluşunda 25 adet olan odaların sayısı artmıştır.

Örneğin Narmanlı Hacı Zaim Çelebi 1704 tarihli eserinde yetmiş adet medrese odasından bahsetmektedir. Kentin 19. Yüzyıla ait fotoğraflarında odaların caminin etrafında “U” şeklini olarak konumlandığı görülür. Günümüze kalan doğu taraftaki üç medrese odası da zamanla tahrip edilmiş batı tarafta kalan odaların üzerine ikinci bir kat çıkılmasıyla okula dönüştürülmüştür. Günümüzde yenileme çalışmaları yapılmıştır.

Erzurum: Uzundere, Osman Efendi̇ Camii

Osman Efendi̇ Camii; Erzurum’un Uludere, Sapaca Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.  Erzurum Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’nun 20/02/2015 tarih ve 1558 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Camini avlu kısmına güney cepheden açılmış bir kapı ile girilmektedir. Avludan dikdörtgen planlı son cemaat yerine buradan da harim kısmına geçilmektedir. Son cemaat yerinden harim kısmına geçişin olgu girişin üzerinde taş kitabe bulunmaktadır. Dikdörtgen formdaki kitabenin üzerinde baklava motiflerinin ortasında Hicri 1204 tarihi yazılıdır. İbadet alanının üst örtüsü ortada iki direk üzerine yanlarda ise beden duvarları üzerine oturmaktadır. Minber ahşap malzemeli ve aynalık kısmında dikdörtgen panolar korkuluk kısmında ise geometrik panolar bulunmaktadır. Minare sac malzemeli ve caminin doğu cephesine yerleştirilmiştir.

 

Erzurum: Uludere, İnçer Camii

İnçer Camii; Erzurum’un Uludere İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 16/07/2007 tarih ve 675 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Kare planlı olan caminin giriş kapısı üzerindeki kitabede Hicri 1261 tarihi bulunmaktadır. Moloz taşla duvarlar inşa edilmiş olup; üst örtü düz ahşap tavan şeklindedir. İbadet alanına giriş kuzey cephenin merkezinde bulunan ahşap bir kapıyla sağlanmıştır.

Kadınlar mahfili asıl ibadet alanının kuzeyindedir. Mihrap kısmı kesme taş malzemelidir. Yatay çizgilerle üç bölüme ayrılmıştır. Ahşap tavan ortada ahşap dört direkle desteklenmektedir. Tavan göbeği ise yükseltilerek renkli lale motiflerle zenginleştirilmiştir.

Erzurum: Uzundere, Cevizli Camii

Cevizli Camii; Erzurum’un Uzundere İlçesi, Cevizli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 28/12/2002 tarih ve 1327 sayılı karar ile tescillenmiştir.

Kare iç mekan, ortaya yerleştirilmiş 4 ahşap direkle taşınan ahşap düz tavanla örtülmüştür. Dış duvarları kalın derzli taş duvarlıdır. Orijinalinde ahşap olan minareye dokunulmayarak, güneybatı köşeye sonradan taş minare eklenmiştir. Üst örtüsü çatı şeklinde olup; caminin girişi önünde sütunlu bir kısım bulunmaktadır. Caminin kuzeyinde 93 Harbinde yaralanan askerlerin tedavileri esnasında şehit olan askerlerin defnedildiği alan bulunmaktadır.

Erzurum: Tekman, Kırıkhan Camii

Kırıkhan Camii; Erzurum’un Tekman İlçesi, Kırıkhan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 11/07/2012 tarih ve 366 sayılı karar ile tescillenmiştir.

Camii kare planlı ve tek kubbelidir. Kesme taş malzeme ile beden duvarları inşa edilmiştir. Caminin giriş kapısı üzerinde bulunan kitabe yerinden çıkarılmıştır. Camiye sonradan eklenen kuzey cephesindeki son cemaat yerinin girişi üzerinde 1892 tarihi bulunmaktadır. Sac minare ise kuzeydoğu köşededir. Kubbe yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanan sekiz adet sütun üzerine oturmaktadır. Yuvarlak kemer içerisine alınmış niş şeklinde taş mihrabı bulunmaktadır.