Bayburt: Ilısu Merkez Camii

Merkez Camii; Aksaray’ın Güzelyurt İlçesi, Ilısu Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yapı üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe yoktur. İç mekan tamamen kaya oyma şeklinde olması nedeniyle sadece güney cephesi taş malzemeden yapılmıştır. Güneybatıda sonradan eklenen minare vardır. Caminin sadece güney cephesi mevcuttur. Harim ana kaya içinde olması nedeniyle diğer cepheler mevcut değildir. Güney cephedeki düz lentolu üç adet pencere ile iç mekan aydınlatılmaktadır. Güneybatı köşede düz lentolu sonradan eklenmiş giriş kapısı vardır.

İç mekan, tamamen kaya oyma şeklinde olmasından dolayı kare kesitli üç paye ile taşınan tonoz görünümü verilmiş oyma tavanla örtülmüştür. Dıştan ise Marsilya kiremidi kaplı bir kırma çatıyla örtülmüştür. Caminin minaresi sonradan eklenmiştir. Güneydoğu cephenin önünde ve yapıdan bağımsız olup kare kaide üzerine silindirik gövdeli tek şerefeli minaresi görülmektedir.

Harime giriş batı cephenin kuzeyindeki düz lentolu kapıdan sağlanmaktadır. İç mekan doğu-batı yönünde düzgün olmayan dörtgen bir plana sahip olup 14.75 X 11.30 m. ölçülerindedir. Harim tamamen kaya oyması nedeniyle belli bir düzene sahip olmayan kare kesitli üç adet paye iç mekanın bütünlüğünü bozmaktadır. Duvarları beyaz boyalı olup tek hareketlilik güney duvarındadır. Kıble duvarındaki üç adet pencere ile iç mekan aydınlatılmaktadır. Duvarlar belli bir yüksekliğe kadar ahşap malzeme ile kaplanmıştır. duvarların üst kısımları ise beyaz boyalıdır.

Kıble duvarının ortasındaki mermer malzemeden yarım daire planlı kavsaralı mihrap sonradan eklenmiştir. Güneybatı köşedeki minber ahşap malzemedendir. Minberin, aynalık, süpürgelik, köşk altı ve korkuluk kısımları yatay ve diker dikdörtgen panolara bölünmüştür. Bu panolarda basit geometrik şekiller vardır. Caminin kuzeyindeki ahşap mahfil yenilenmiştir. Doğu-batı yönünde boydan boya uzanmaktadır. Mahfil ahşap ayaklarla taşınmaktadır.

Bayburt: Zahit Efendi Camii

Zahit Efendi Camii; Bayburt’un Merkez İlçesi, Zahit Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Cami, Osmanlı Dönemi’nde, 1514-1515 yıllarında, bugün bulunduğu mahalleye de ismi verilen Zahit Efendi tarafından yaptırılmıştır. Yapı, gördüğü onarımlar sırasında özgünlüğünü büyük oranda yitirmiştir.

Taş yığma yapım sistemi ile inşa edilen yapı, kare planlı harim ana mekân ve camiye sonradan eklenen dikdörtgen planlı son cemaat yerinden oluşmaktadır. Harim ana mekânın üzeri çok yönde eğimli çatı, son cemaat yerinin üzeri ise eğik çatı ile örtülüdür.

Çatı konstrüksiyonu ahşap malzemedir. Batı duvarına bitişik minaresi düzgün kesme taştan yapılmıştır. Minare, tek şerefelidir. Caminin dış ve iç duvarları sıvalı olup, beyaza boyanmıştır.

Çatı konstrüksiyonu ve caminin ana mekânından merdivenle çıkılan kadınlar mahfili, ahşap kolon ve kirişlerle taşınmaktadır. Taş mihrap oldukça sade bir görünüme sahiptir. Ahşaptan minberi sade sayılabilecek süslemeye sahiptir.

Bayburt: Aydıntepe Yaylası

Aydıntepe Yaylası; Bayburt’un Altıntepe İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

2 bin 350 metre rakımda yer alan ve ziyaretçilerine her mevsim farklı güzellikler sunan Aydıntepe Yaylası’nda bir gölette bulunmaktadır.

Yaylaların yüzyıllardır devam eden klasik amaçlı kullanımlarına günümüzde yeni fonksiyonlar eklenmiştir. Son yıllarda bu alanlar turizm için oldukça ilgi çekmektedir.

Yayla turizmi, yaz aylarında serinleme, dinlenme, dağ-yayla havası teneffüs etme, doğal ortamda doğal yaşamı gözlemleme, doğal ürünler tüketme gibi birçok faaliyetin gerçekleştirilebildiği turizm türüdür. Ayrıca yaylalar yerel, kültürel, sosyal ve etnolojik özellikleri ile de ilgi çeken alanlardır.

Muhteşem görüntüsüyle gürültülü şehir ortamından kaçıp doğanın sesini dinlemek isteyenlere kucak açan Aydıntepe Yaylası’na gitmeden önce her ihtimale karşı tüm ihtiyaçlarınızı karşılamanızı öneririz. Yöre halkı, oldukça sıcak ve samimidir. Size her türlü yardımda bulunacağından şüpheniz olmasın.

Bayburt: Yakutiye Camii

Yakutiye Camii; Bayburt’un Merkez İlçesi, Şeyhhayran Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak yöreye özgü kesme sarı taş kullanılmıştır. Yapı, 20. yüzyıl başlarına tarihlenmektedir. Yapı, zemin kat ve bir normal kat olmak üzere iki kattan oluşmaktadır. Caminin kuzeydoğu köşesinde bulunan minarede de sarı kesme taş kullanılmıştır.

Cami tek minareli ve minaresi tek şerefelidir. Yapının üst örtüsü ortada kubbe ve yanlarda kırma çatıdır. Çatı malzemesi olarak oluklu sac malzeme kullanılmıştır. Katlar arasında silme bulunmaktadır. Pencereleri basık kemerli ve taş çerçevelidir. Zemin kat pencerelerin üst kısımlarında düz silme, birinci kat pencerelerin üst kısımlarında ise kemerli silme ile cepheye hareket kazandırılmıştır.

Sonradan kapatılan son cemaat yerine giriş, kuzey, doğu ve batı yönlerinden sağlanmaktadır. Son cemaat yeri, altı sütun ve beş kemer ile taşınmaktadır. Sütun başlıklarında bitkisel motifler yer almaktadır. Ana harime giriş kuzey yönünde bulunan sade ahşap bir kapı ile sağlanmaktadır. Girişin hemen üstünde bulunan iki ince taş sütunla taşınan kadınlar mahfiline doğu yönündeki tek kollu merdiven ile çıkılmaktadır.

Harimin ortasında bulunan kubbe dört büyük taş sütunla taşınmaktadır. Kubbenin yanlarında yarım kubbe örtüsü bulunmaktadır. Tavanda kalem işi süslemeler bulunmaktadır. Taş mihrap oldukça sadedir. Yine taş malzemeden yapılan minberi sade işlemelidir. Batı yönünde Yakutiye Cami Derneği, imam odası, tuvalet gibi mekânların olduğu ek bir yapı bulunmaktadır.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Bayburt: Kapılı Kalesi

Kapılı Kalesi; Bayburt’un Demirözü İlçesi, Yazıbaşı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezinden Yazıbaşı Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçları ile ulaşım mümkündür.

Oldukça yüksek bir noktada yer almaktadır. Bir saatlik yorucu bir yolculuktan sonra ulaşılan kale 2100 m. yükseltiye sahiptir.

Kale, ovadan da 340 m. yükseltide konuşlandırılmıştır. Kuzey-güney doğrultulu kaleyi çevreleyen tüm duvarlar yıkılmıştır. Ancak kalenin ortasında mimari yapıyı ortaya çıkarabilecek nitelikte duvar kalıntıları mevcuttur.

Bu kalıntılara göre bu duvar, kuru duvar tekniği ile yapılmıştır ve büyük bir olasılıkla gözetleme amaçlı kullanılan bir yapının kalıntılarıdır. Gözetleme kulesi olarak niteleyebileceğimiz bu alanda kaçak kazı yoğunluğu gözlemlenmiştir.

Bu duvar yapıları Demir Çağ özellikleri gösterir. Bulunan çeşitli dönemlere ait birkaç parça keramiğe kalenin kaleye yakın eteklerinde rastlanmıştır. Kale konum itibari ile de bölgeye son derece hâkim bir noktadadır.

Bayburt: Ulu Camii

Ulu Camii; Bayburt’un Merkez İlçesi, Camikebir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yazılı kaynaklardan edinilen bilgiye göre, yapı, Selçuklu Dönemi’nde kervansaray olarak inşa edilmiş, daha sonra camiye çevrilmiştir. Dikdörtgen planlı yapı, yığma yapım sistemiyle inşa edilmiştir. Yapının inşasında malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır.

Caminin kuzeydoğu köşesinde bulunan minaresi, klasik Selçuklu tuğlalı minare tipindedir. Cami tek minareli ve minaresi tek şerefelidir. Minarenin sekizgen tamburu üzerinde yer alan nişlerin içinde bir zamanlar yer alan çini süslemeler günümüzde tahrip olmuş durumdadır.

Şerefenin altı kısmında yer alan bordürde yer alan bitkisel motifli çini süslemeler ise günümüzde de görülebilmektedir. Yapının çatısı kırma olup üzeri oluklu sac örtülüdür. Doğu cephesinde bulunan ve sonradan eklenen son cemaat mahfili yakın dönemde camekân ile kapatılmıştır.

Son cemaat mahfilinin yüksek sivri kemerli bir niş içine yerleştirilen basık kemerli iki girişi bulunmaktadır. Güneydeki nişin içerisinde kitabe yer almaktadır. 1266 tarihi okunan kitabenin onarım kitabesi olduğu tahmin edilmektedir. Ana harime giriş doğu yönünde bulunan taş söveli, kemerli ahşap iki kapı ile sağlanmaktadır.

Kapılar oldukça sadedir. Cami iç mekânı üç sahından oluşmaktadır. Sahınlar ana taşıyıcılar tarafından ayrılır. Kesme taş ile yapılan kalın taşıyıcılar, birbirlerine yuvarlak kemerlerle bağlanmıştır. Ortadaki sahın üzerine köşeleri mukarnaslı sekizgen bir kaide üzerine bir kubbe oturtulmuştur.

Kadınlar mahfiline girişin doğusunda bulunan iki kollu merdiven ile çıkılmaktadır. Mahfil ahşap dikmelerle taşınmaktadır. Mihrap düzgün kesme taştan yapılmıştır ve oldukça sadedir. Ahşap minberi de sade işlemelidir.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Bayburt: Veysel Efendi Camii

Veysel Efendi Camii; Bayburt’un Merkez İlçesi, Veysel Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Cami, dikdörtgen planlı harim ana mekân ve sonradan eklenen dikdörtgen planlı son cemaat yerinden oluşmaktadır. Cami, yazılı kaynaklara dayanılarak 16. yüzyıla tarihlenmektedir. Harim ana mekân kubbe ve yanlarda tonozlar ile, son cemaat yeri ise eğik çatı ile örtülmüştür.

Ana mekânın örtüsü taş sütunlar ile taşınmaktadır. Caminin kuzeybatı köşesinde yer alan tamamen taştan yapılmış minaresi tek şerefeli olup, girişi cami içinden sağlanmıştır. Yapının duvar köşeleri, kat silmesi ve pencere söveleri yöresel sarı kesme taş kaplamalıdır. Doğu cephesine bitişik şekilde yapılan imam evi ve cami medresesi yer almaktadır. Medrese girişi son cemaat yerinde bulunmaktadır.

Ana giriş kapısı kademeli taş sövelidir. Giriş, çift kanatlı ahşap kapıyla sağlanmaktadır. Ana mekânda bulunan ana taşıyıcı sütunların başlıkları bitkisel motiflidir. Kadınlar mahfiline, harim ana mekândan kedi basamaklı demir merdiven ile çıkılmaktadır. Cami mihrabı taç mihrap şeklindedir ve alın kısmında süslemesi bulunmaktadır. Ahşap olan minber beyaz boyalı ve süslemesizdir.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Bayburt: Tuzcuzade Camii

Tuzcuzade Camii; Bayburt’un Merkez İlçesi, Tuzcuzade Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak yöresel sarı kesme taş kullanılmıştır. Yapı, zemin kat ve bir normal kat olmak üzere iki kattan oluşmaktadır. Caminin kuzey doğu köşesinde bulunan minaresinde de sarı kesme taş malzeme kullanılmıştır.

Cami tek minareli ve minaresi tek şerefelidir. Dış cephede katlar arasında silme bulunmaktadır. Zemin kat pencereleri düz silmeler ile birinci kat pencereleri ise kemerli silmeler ile süslenmiştir. Son cemaat yeri, sonradan yapılan ahşap bir bölme ile kapatılmıştır.

Ana harime giriş kuzey yönünde bulunan sade ahşap bir kapı ile sağlanmaktadır. Girişin doğusunda bulunan tek kollu merdiven ile çıkılan kadınlar mahfili iki dikme ile taşınmaktadır. Ana harimin tamamını kapatan kubbe, yığma duvarlar üzerine oturmaktadır.

Minber ahşap malzemeden yapılmıştır ve sade işlemeye sahiptir. Mihrap taştan yapılmıştır ve yukarıdan aşağı doğru kademeli olarak genişleyen bir niş şeklindedir. Mihraba iki nişin yanında bulunan sütunçelerle hareket kazandırılmıştır. Güneydoğuda bulunan vaaz kürsüsü ahşaptan yapılmıştır.

Bayburt: Taşhan (Bedesten)

Taşhan (Bedesten); Bayburt’un Merkez İlçesi, Camikebir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yapı kitabesinin günümüze gelememiş olması nedeniyle yapının kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Bedesten plan özellikleri itibariyle sade ve tek hacimli bedestenler grubunda olup, 16. yüzyıl sonları ve 17. yüzyıl ortalarına tarihlendirilmektedir.

Bedesten, kare planlı asıl mekân ile asıl mekanın batısında yer alan dar uzun dikdörtgen planlı mekan olmak üzere iki mekandan oluşmaktadır. Dikdörtgen planlı mekan kare mekanın kuzeyinde dışa doğru taşmakta ve “L” şeklini almaktadır .

Kare planlı mekânın ortasında yer alan iri ayak, mekanı dört eşit parçaya ayırmaktadır. Ortadaki ayak ile dört yönde duvardan 25 cm çıkan plastırlarların taşıdığı dört sivri kemer üzerinde dört kubbe taşınmaktadır.

Kubbelerden biri orijinal niteliğini kaybetmiş olup kubbeye geçişte pandantifler kullanılmıştır. Kubbelerde açılan pencereler orijinal değildir.

Yapıya giriş kuzey ve kuzeydoğuda yer alan kapılardan sağlanırken, kuzey kapısı kapatılmıştır. Yapıda beden duvarları, orta ayak ve kemerler kesme taş malzemeden; tonoz ve kubbeler ise, tuğla malzemeden yapılmıştır.

Bayburt: Sarıhan Kalesi

Sarıhan Kalesi; Bayburt’un Merkez İlçesi, Sarıhan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl merkezinden Sarıhan Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Sarıhan Köyü’nün 1 km. batısında 2130 m. yükseltide yer almaktadır. Doğu-batı doğrultulu kale, ovadan 170 m. yükseltide bölgeye tamamen hâkim bir konumdadır. Günümüzde kalenin doğusu ve kuzey yamaçları kısmen ormanlık bir arazidir.

Kalenin üstüne kurulduğu kayalık alanın eteğinden, yani kalenin yaklaşık 500 m. kadar kuzeyinden kilise deresi akmaktadır.

Kaledeki genel olarak Ortaçağ mimarisi olarak niteleyebileceğimiz moloztaş ile harç kullanılarak oluşturulan sur duvarları anakayaya oturtularak yapılmıştır. Kuzey ve kuzeydoğu duvarları hala sağlam durumda olan kalenin güney duvarlarının sadece anakayaya oturtulan temelleri ayakta kalmıştır.