Uzun Süre Oturmak Kanser Riskini Artırıyor

Yeni bir araştırma, ne kadar süre oturduğumuzun değil, bu sürenin nasıl geçirildiğinin de büyük önem taşıdığını ortaya koydu. Uzun süre hiç kalkmadan oturmanın kanserden ölüm riskiyle ilişkili olduğu belirlenirken, uzmanlar çözümün sanıldığından çok daha basit olduğuna dikkat çekiyor.

Haber Merkezi / İskoçya’daki Glasgow Üniversitesi’nden Frederick Ho ve ekibi tarafından yürütülen ve saygın bilim dergisi PLOS Medicine’da yayımlanan geniş kapsamlı araştırma, modern yaşamın giderek yaygınlaşan hareketsiz yaşam biçiminin sağlık üzerindeki etkilerini mercek altına aldı.

Araştırma, toplam oturma süresinin yanı sıra özellikle “kesintisiz hareketsizlik” dönemlerinin de sağlık açısından önemli olabileceğini gösterdi.

91 Binden Fazla Kişi 12 Yıl Boyunca Takip Edildi

Araştırmacılar, Birleşik Krallık Biobank (UK Biobank) projesine katılan 91 bin 292 yetişkinin verilerini inceledi. Katılımcıların günlük hareketlilikleri, yedi gün boyunca takılan aktivite takip cihazları aracılığıyla objektif olarak ölçüldü.

Katılımcılar daha sonra kanser tanıları ve kanser kaynaklı ölümler açısından ortalama 12 yıldan uzun süre takip edildi.

Çalışmada “uzun süreli hareketsizlik”, günün en az yüzde 90’ının hareketsiz geçirilmesi ve en az 30 dakika süren kesintisiz hareketsizlik dönemleri üzerinden değerlendirildi.

Kesintisiz Oturulan Her Ek Saat Riski Artırıyor

Araştırmadan elde edilen veriler, oturma biçiminin sağlık açısından dikkat çekici bir fark yaratabileceğine işaret etti.

Kanserden Ölüm Riski: Gün içerisinde kesintisiz oturma süresindeki her bir saatlik artışın, takip döneminde kanserden ölüm riskinde yaklaşık yüzde 9’luk artışla ilişkili olduğu görüldü.

Birçok Kanser Türüyle İlişki: Uzun süreli ve kesintisiz oturma; karaciğer, böbrek, pankreas, kolon ve rektum kanserlerinin yanı sıra meme, yumurtalık, tiroid ve yemek borusu kanserleriyle de ilişkilendirildi.

Hareket Molalarının Etkisi: Oturma sürelerini kısa hareket molalarıyla bölen ve gün içinde daha sık ayağa kalkan kişilerin kanserden ölüm riskinin daha düşük olduğu gözlemlendi.

Yoğun Egzersiz Şart Değil: Bir Saatlik Hafif Hareket Bile Fark Yaratıyor

Araştırmacıların matematiksel modellemelerine göre, günde bir saatlik kesintisiz oturma süresinin hafif fiziksel aktiviteyle değiştirilmesi, kanserden ölüm riskinde yaklaşık yüzde 12’lik bir azalmayla ilişkilendirildi.

Üstelik bunun için spor salonunda uzun saatler geçirmek gerekmiyor. Masa başından kalkarak ofiste veya evde birkaç dakika dolaşmak, ayakta hafif işler yapmak ya da kısa yürüyüşlere çıkmak gibi günlük aktiviteler bile hareketsiz geçirilen süreyi bölmeye yardımcı oluyor.

Vücut Kesintisiz Oturmaya Nasıl Tepki Veriyor?

Bilim insanları, uzun süreli oturma dönemlerinin arasına eklenen kısa hareket molalarının vücudun kan şekeri ve metabolik süreçleri düzenleme biçimini olumlu yönde etkileyebileceğini belirtiyor.

Hareket sırasında, uzun süre otururken büyük ölçüde pasif kalan kas grupları yeniden devreye giriyor. Düzenli aralıklarla yapılan bu kısa aktivitelerin kan şekeri kontrolü ve vücuttaki iltihaplanma düzeyleri üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceği düşünülüyor.

Uzun vadede ortaya çıkan bu küçük metabolik değişiklikler, kronik hastalıklar ve bazı kanser türleriyle ilişkili risklerin azaltılmasına katkıda bulunabilir.

Korunmanın En Basit Yolu: Ayağa Kalkın

Araştırmanın gözlemsel olması nedeniyle kesintisiz oturmanın doğrudan kansere neden olduğunu kesin olarak kanıtlamadığı özellikle belirtiliyor. Buna rağmen araştırmacılar, bulguların uzun süreli hareketsizliğin azaltılması gerektiğine yönelik güçlü bir mesaj verdiğini vurguluyor.

Düzenli fiziksel aktivite ve haftalık egzersiz programlarını sürdürmek önemini korurken, günün büyük bölümünü aralıksız oturarak geçirmemek de sağlıklı yaşamın önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.

Özellikle masa başında çalışanlar için gün içinde düzenli aralıklarla ayağa kalkmak, birkaç dakika yürümek ve uzun oturma sürelerini bölmek, hareketsiz yaşamın olası sağlık risklerini azaltmaya yönelik en kolay uygulanabilecek alışkanlıklardan biri olarak değerlendiriliyor.