Başörtüsüz Yarışmıştı: İranlı Sporcu Elnaz Rekabi’nin Ailesine Ait Ev Yıkıldı

Güney Kore’nin başkenti Seul’de düzenlenen bir şampiyona sırasında başörtüsü olmadan yarışan kaya tırmanışçısı Elnaz Rekabi’nin ailesinin evinin polis tarafından yıkıldığı öne sürüldü. Evin devletin emriyle yıkılıp yıkılmadığı ise henüz doğrulanmadı.

Ayrıca Rekabi’nin ailesinin, gerekçesi açıklanmayan bir nedenden ötürü 5 bin dolara yakın para cezasına çarptırıldığı da iddia edildi.

Başörtüsüz yarışarak gündem olan İranlı tırmanıcı Elnaz Rekabi’nin ailesinin evinin yıkıldığı iddia edildi.

Birleşik Krallık (BK) merkezli Farsça haber kanalı Iran International’ın paylaştığı videoda, 33 yaşındaki Rekabi’nin ailesinin evine ait olduğu düşünülen binanın yıkıntıları gösterildi.

Tırmanıcının kardeşi Davud Rekabi’nin ağladığının da görüldüğü videoyu kimin çektiği bilinmiyor.

ABD’nin tanınmış medya kuruluşlarından CNN’in haberinde, videodaki kişinin şu ifadeleri kullandığı aktarıldı:

Gördükleriniz, bu ülkede yaşamanın sonucu. Bu kişi, ülkeye birçok madalya kazandıran bir şampiyon. Ülkesini gururlandırmak için çok çalıştı. Ama bunun karşılığında kendisine biber gazı sıktılar, 39 metrekarelik evi yıkıp gittiler. Ne diyebilirim ki?

Yerel medyada yer alan haberlerde Zencan şehrindeki evin polis tarafından yıkıldığı öne sürüldü. Öte yandan CNN, evin devletin emriyle yıkılıp yıkılmadığının henüz doğrulanamadığını, yetkililerin ya da hükümete yakın medyanın olaya dair yorum yapmadığını bildirdi.

Muhalif yurttaş gazetesi Iran Wire’ın aktardığına göre kardeşi Elnaz gibi tırmanıcı olan Davud’un ulusal ve uluslararası yarışmalarda en az 10 madalyası var.

16 Ekim’de Güney Kore’nin başkenti Seul’de düzenlenen Asya Kaya Tırmanışı Şampiyonası’nın son turunda başörtüsüz yarışan Rekabi’nin bu hareketi, muhalifler tarafından ülkede süren Mahsa Emini protestolarına destek olarak yorumlanmıştı.

Kendisinden bir süre haber alınamayan sporcu, Instagram hesabından yaptığı paylaşımda başörtüsünün yanlışlıkla düştüğünü savunmuştu. BK’nin kamu yayımcısı BBC’nin İran bürosuysa kimliğini açıklamadığı kaynaklardan edindiği bilgiye göre tırmanıcının özür dilemesi için baskı altında bırakıldığını öne sürmüştü.

19 Ekim’de ülkesine dönen sporcunun ev hapsine alındığı iddia edilmişti. İranlı yetkililerse bunu reddederek, sporcunun dinlenmesi için eve gönderildiğini savunmuştu.

(Kaynak: Independent Türkçe)

Paylaşın

‘Mahsa Amini Protestoları’nda Bilanço Ağırlaşıyor: Can Kaybı 448’e Yükseldi

İran İnsan Hakları Örgütü, ‘tesettüre uygun olmayan’ giyimi gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden Mahsa Amini’nin ölümü sonrası başlayan protestolarda can kaybının 448’e yükseldiğini açıkladı.

Haber Merkezi / İran İnsan Hakları Örgütü bilançonun toplam 26 kentten elde edilen verilerle oluşturulduğunu, en ağır bilançonun ise Sistan-Belucistan, Sine, Batı Azerbaycan, Mazendaran ve Kirmaşan kentlerinde yaşandığını kaydetti.

İran’da kadınlara nasıl muamele yapılıyor?

İran, Afganistan’daki Taliban rejimi dışında kamusal alanda başörtüsü takmayı zorlayan tek ülke.

İranlı kadınların eğitime tam erişimi var, ev dışında çalışıyor ve kamu görevlerinde bulunuyorlar. Ancak, başörtüsü takmanın yanı sıra uzun, bol elbiseler de dahil olmak üzere halka açık yerlerde “mütevazı” giyinmeleri gerekiyor. Evli olmayan erkek ve kadınların birbirine yakın durması ve teması yasak.

1979 İslam Devrimi’nden sonraki günlere dayanan kurallar, “devletin her kademesinde yolsuzluk ve rüşvet gibi durumların aleniyet kazandığı ülkede” ahlak polisi tarafından uygulanıyor.

Resmi olarak Rehberlik Devriyesi olarak bilinen bu birimler, halka açık alanlarda geziyor ve hem erkeklerden hem de kadınlardan oluşuyor.

Uygulama, bir noktada ahlak polisini aşırı saldırgan olmakla suçlayan ve nispeten ılımlı olan eski Cumhurbaşkanı Hassan Ruhani döneminde yumuşatıldı. 2017 yılında kadınların kıyafet kurallarını ihlal ettikleri için tutuklanmayacağı sadece uyarılacağı açıklandı.

Ancak geçen yıl seçilen sert görüşlü Reisi yönetiminde, ahlak polisinin ajanları farklı bir uygulamaya geçti.

BM insan hakları ofisi, son aylarda genç kadınların yüzlerine tokat atıldığını, coplarla dövüldüklerini ve polis araçlarına alındıklarını söylüyor.

Ne olmuştu?

İran’ın Sakız kentinden başkent Tahran’a akrabalarını ziyarete gelen Mahsa Amini erkek kardeşinin kullandığı aracı durduran ahlak polisince gözaltına alınmıştı. Kardeşine, nasihat edilip serbest bırakılacağı söylenerek götürülen genç kadının, gözaltına alındıktan iki saat sonra komaya girdiği ve kaldırıldığı hastanede öldüğü ortaya çıktı.

Devlet televizyonu Amini’nin dövüldüğü iddialarını yalanlayarak, polisin genç kadını “nasihat etmek ve eğitmek” üzere karakola götürdüğünü ve orada kalp krizi geçirdiğini söyledi. Akrabaları, kadının herhangi bir kalp rahatsızlığı olduğunu yalanladı.

Devlet televizyonu bir polis karakolunda Amini olduğu söylenen bir kadının oturduğu koltuktan bir yetkiliyle konuşmak üzere kalktıktan sonra yere düştüğünü gösteren güvenlik kamerası kayıtları yayınladı. Ancak görüntülerden kadının Amini olduğu doğrulanamadı.

Amini’nin dövülerek öldürüldüğü yolunda sosyal medyada yayılan iddialarını reddeden Tahran emniyeti açıklamasında, “Ayrıntılı araştırmalara göre, Amini’nin araca alınması sonrasında ve tutulduğu karakolda fiziksel bir temas olduğunu” reddetti.

Ancak, İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, Mahsa Amini’nin ahlak polisince dövülmesi nedeniyle komaya girdiğini duyurdu.

Şu ana kadar Tahran, Senendec, Kerec, Tebriz, Meşhed, Kiş, Kirman, Yezd, Reşt, Bender Abbas, Abadan, Kirmanşah, Erdebil, İsfahan, Urumiye, Kazvin, Zencan, İlam, Mazenderan, Hemedan başta olmak üzere birçok şehirde gösteriler düzenlendi. Birçok noktada eylemciler ile güvenlik güçleri arasında şiddetli arbede yaşandı.

Paylaşın

ABD, Dünya Kupası’nda Son 16’da

2022 Katar Dünya Kupası B Grubu karşılaşmasında İran ile ABD, Al Thumama Stadyumu’nda karşı karşıya geldi. İran’ı 38. dakikada Christian Pulusic’in attığı golle 1-0 yenen ABD, kupada son 16’ya yükseldi.

Haber Merkezi / İngiltere’nin Galler karşısında farklı kazanarak 7 puanla lider olarak çıktığı B Grubu’ndan 5 puanla ikinci çıkmayı garantileyen ABD, son 16’da A Grubu’nun lideri Hollanda ile eşleşti.

Karşılaşmadan dakikalar

9. dakika Robinson’un sol kanattan yaptığı ortada savunmadan seken top yay üzerindeki Musah’ın önüne düştü, Musah sert vurdu, çerçeveyi bulamadı.

11. dakika ABD hızlı başladı.. Musah’ın sağ kanattan yaptığı ortaya, penaltı noktasına yakın bir yerden Pulisic kafayı vurdu, kaleci Beiranvand başarılı.

38. dakika McKennie oyunu sağ kanada doğru açtı, bindirme yapan Dest kafayla penaltı noktasına doğru indirdi, Pulisic vurdu ve ABD 1-0 öne geçti.

45+7. dakika McKennie derin pas attı, çaprazda Weah kalecinin sağından topu ağlara yolladı ancak ofsayt bayrağı havada.

52. dakika Rezaeian’ın sağ kanattan ortaladı, Ghoddos altı pasta kafayı vurdu ancak top az farkla dışarı gitti. 69. dakika Kaleyi cepheden gören bir noktadan Musah frikiği kullandı ancak top üstten dışarda.

90+3. dakika Pouraliganji’nin kafa vuruşu direğin hemen yanından auta gidiyor. 90+8′ Taremi ceza alanında karambolde yerde kaldı, İran penaltı bekledi ancak beyaz nokta kararı çıkmadı.

Stat: Al Thumama

Hakemler: Antonio Mateu, Pau Cebrian, Roberto Diaz (İspanya)

İran: Beiranvand, Rezaeian, Hosseini, Pouraliganji, Mohammadi (Dk. 45+2 Ali Karimi), Ezatolahi, Noorollahi (Dk. 71 Torabi), Gholizadeh (Dk. 77 Ansarifard), Safi (Dk. 71 Jalali), Taremi, Azmoun (Dk. 46 Ghoddos)

ABD: Turner, Dest (Dk. 82 Moore), Vickers, Ream, Robinson, Musah, Adams, McKennie (Dk. 65 Acosta), Weah (Dk. 82 Zimmerman), Pulisic (Dk. 46 Aaronson), Sargent (Dk. 77 Haji Wright)

Gol: Dk. 38 Pulisic (ABD)

Paylaşın

Mahsa Amini Protestoları: İranlı General: 300’den Fazla Kişi Öldü

İran’da ‘tesettüre uygun olmayan’ giyimi gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ölümü sonrası başlayan protestolar devam ederken İran Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Emir Ali Hacızade, 300’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini söyledi.

Haber Merkezi / İran Öğrenci Haber Ağı SNN’ye göre dün akşam Tahran’daki Şehit Recai Üniversitesi’nde konuşan Hacızade, 11 haftadır devam eden protestolarla ilgili olarak “Elimde son veriler yok. Ama 300’den fazla kişi şehit oldu ve öldü” dedi.

Hacızade’nin “şehit” sözcüğüyle güvenlik güçlerini, “öldü” sözcüğüyle de protestocuları kastettiği düşünülüyor.

Emir Ali Hacızade, “Kandırılarak bu eylemlere katılanlar karşı devrimci değil bizim evlatlarımız ve halkımızın bir parçası. Onlara gerçekleri anlatmalıyız” dedi.

Protestoları güç kullanarak bastıran İran yönetimi, hayatını kaybeden ya da yaralanan kişilerle ilgili açıklama yapmıyor.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Merkezi adlı grup, protestolarda şimdiye kadar 60’ı çocuk 29’u kadın 448 kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu. Ancak diğer insan hakları örgütleri gerçek sayının bundan çok daha yüksek olduğunu söylüyor.

İran’da kadınlara nasıl muamele yapılıyor?

İran, Afganistan’daki Taliban rejimi dışında kamusal alanda başörtüsü takmayı zorlayan tek ülke.

İranlı kadınların eğitime tam erişimi var, ev dışında çalışıyor ve kamu görevlerinde bulunuyorlar. Ancak, başörtüsü takmanın yanı sıra uzun, bol elbiseler de dahil olmak üzere halka açık yerlerde “mütevazı” giyinmeleri gerekiyor. Evli olmayan erkek ve kadınların birbirine yakın durması ve teması yasak.

1979 İslam Devrimi’nden sonraki günlere dayanan kurallar, “devletin her kademesinde yolsuzluk ve rüşvet gibi durumların aleniyet kazandığı ülkede” ahlak polisi tarafından uygulanıyor.

Resmi olarak Rehberlik Devriyesi olarak bilinen bu birimler, halka açık alanlarda geziyor ve hem erkeklerden hem de kadınlardan oluşuyor.

Uygulama, bir noktada ahlak polisini aşırı saldırgan olmakla suçlayan ve nispeten ılımlı olan eski Cumhurbaşkanı Hassan Ruhani döneminde yumuşatıldı. 2017 yılında kadınların kıyafet kurallarını ihlal ettikleri için tutuklanmayacağı sadece uyarılacağı açıklandı.

Ancak geçen yıl seçilen sert görüşlü Reisi yönetiminde, ahlak polisinin ajanları farklı bir uygulamaya geçti.

BM insan hakları ofisi, son aylarda genç kadınların yüzlerine tokat atıldığını, coplarla dövüldüklerini ve polis araçlarına alındıklarını söylüyor.

Ne olmuştu?

İran’ın Sakız kentinden başkent Tahran’a akrabalarını ziyarete gelen Mahsa Amini erkek kardeşinin kullandığı aracı durduran ahlak polisince gözaltına alınmıştı. Kardeşine, nasihat edilip serbest bırakılacağı söylenerek götürülen genç kadının, gözaltına alındıktan iki saat sonra komaya girdiği ve kaldırıldığı hastanede öldüğü ortaya çıktı.

Devlet televizyonu Amini’nin dövüldüğü iddialarını yalanlayarak, polisin genç kadını “nasihat etmek ve eğitmek” üzere karakola götürdüğünü ve orada kalp krizi geçirdiğini söyledi. Akrabaları, kadının herhangi bir kalp rahatsızlığı olduğunu yalanladı.

Devlet televizyonu bir polis karakolunda Amini olduğu söylenen bir kadının oturduğu koltuktan bir yetkiliyle konuşmak üzere kalktıktan sonra yere düştüğünü gösteren güvenlik kamerası kayıtları yayınladı. Ancak görüntülerden kadının Amini olduğu doğrulanamadı.

Amini’nin dövülerek öldürüldüğü yolunda sosyal medyada yayılan iddialarını reddeden Tahran emniyeti açıklamasında, “Ayrıntılı araştırmalara göre, Amini’nin araca alınması sonrasında ve tutulduğu karakolda fiziksel bir temas olduğunu” reddetti.

Ancak, İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, Mahsa Amini’nin ahlak polisince dövülmesi nedeniyle komaya girdiğini duyurdu.

Şu ana kadar Tahran, Senendec, Kerec, Tebriz, Meşhed, Kiş, Kirman, Yezd, Reşt, Bender Abbas, Abadan, Kirmanşah, Erdebil, İsfahan, Urumiye, Kazvin, Zencan, İlam, Mazenderan, Hemedan başta olmak üzere birçok şehirde gösteriler düzenlendi. Birçok noktada eylemciler ile güvenlik güçleri arasında şiddetli arbede yaşandı.

Paylaşın

İran’da Rap Şarkıcısı Salehi, Ölüm Cezasına Çarptırılabilir

22 yaşındaki Mahsa Amini’nin başörtüsü kurallarına uymadığı gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybetmesi ile başlayan ve 10 haftadır devam eden protestoları destekleyen muhalif rap şarkıcısı Toomaj Salehi, ölüm cezasına çarptırılabilir.

Salehi “yozlaşma ve fesatlık” ile suçlanıyor. Bir yargı yetkilisine göre 31 yaşındaki Salehi propaganda, düşman bir hükümetle işbirliği ve şiddeti kışkırtmakla da suçlanıyor.

Yetkili, davanın Salehi’nin avukatıyla iletişime geçmesine olanak vermeden başladığı iddialarını ise reddediyor. Salehi ülkedeki protestolara katıldığını gösteren videoları paylaştıktan sonra geçen ay gözaltına alınmıştı.

10 haftadır devam eden protestoları destekleyen Salehi ayrıca aynı zamanda konuyla ilgili rap şarkıları da yayınlamıştı.

İranlı yetkililer, yabancı düşmanların kışkırttığı bir “isyan” olarak tanımladıkları protestoları haftalardır bastırmaya çalışıyor.

İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) adlı web sitesine göre protestolarda şimdiye kadar en az 451 kişi hayatını kaybetti ve 18 binden fazla kişi gözaltına alındı.

HRANA aynı zamanda yaklaşık 60 güvenlik görevlisinin öldüğünü bildirdi.

Salehi 30 Ekim’de, gözaltına alınmasından sadece birkaç gün önce CBC News adlı haber kanalıyla yaptığı bir röportajda düzeni eleştiren videolar yayımlamanın “zor olduğunu ve kendisini rejim güçleri için bir hedef haline getirdiğini” söylemişti.

Röportaj sırasında Salehi, İranlıların “korkunç bir yerde yaşadığını” ve “gücüne, parasına ve silahlarına tutunmak için tüm ülkeyi öldürmeye hazır olan bir mafya ile baş etmeye çalıştığını” belirtmişti.

Kasım’da İran devlet medyası, Salehi’nin İsfahan eyaletinde gözaltına alındığını gösteren bir video yayınladı.

Bu videoda Salehi olduğunu söyleyen ama gözleri bağlı olan bir adamın yerde oturduğunu görebiliyoruz.

Sesi titreyen bu adam, protestolardan alınan bir görüntüde güvenlik güçlerinin ülkeden gitmesi gerektiğini söylediğine değiniyor ve “hata yaptığını” söylüyor.

İfade özgürlüğü savunuculuğu grubu Article 19, “Toomaj’ın baskı altında itiraf etmeye zorlanmasını” kınadı.

“Asılsız suçlamalarla, ölümden korkmayanlara bir ders vermek istiyorlar”

Yarı resmi İsna adlı haber ajansına göre İsfahan bölge yargı başkanı, Pazar günü yaptığı açıklamada Salehi’nin “yozlaşma ve fesatlık” ile suçlandığını doğruladı ve “ciddi zararlara yol açacak yanlış bilgileri geniş çaplı bir şekilde yaydığını” söyledi.

CBC’ye konuşan Salehi’nin Londra’da yaşayan kuzeni Azadeh Babadi, rap şarkıcısının suçlu bulunmasını sağlamak için delil uydurulmasından korktuğunu söyledi.

Çok sayıda müzisyen, benzer endişeleri dile getirerek Salehi’nin isminin sosyal medyada yoğun bir şekilde paylaşılmasını talep etti.

Hichkas adlı rap şarkıcısı Twitter’da İslam Cumhuriyeti’nin, “Toomaj’ı öldürmeye çalıştığını” paylaşırken şarkıcı Mehdi Yarrahi, “Asılsız suçlamalarla, ölümden korkmayanlara bir ders vermek istiyorlar” yazdı.

Yargı, şimdiye kadar ismi verilmeyen ve protestolarla bağlantılı bir şekilde gözaltına alınan altı kişinin ölüm cezasına çarptırıldığını açıkladı.

Uluslararası Af Örgütü’ne göre Salehi’nin yanı sıra en az 15 kişiye daha idam cezasıyla sonuçlanabilecek suçlamalar yöneltildi.

Bu kişilerin arasında rap şarkıcısı Saman Yasin de bulunuyor.

Bazı ünlüler ve üst düzey yetkilileri kefaletle serbest bırakıldı

Öte yandan Pazar günü İran medyası, protestolara dahil oldukları veya protestoları destekledikleri gerekçesiyle gözaltına alınan bazı ünlülerin ve üst düzey yetkililerin kefaletle serbest bırakıldığını bildirdi.

Bu kişilerin arasında ünlü oyuncu Hengameh Ghaziani, aktivist ve blog yazarı Hossein Ronaghi, eski uluslararası futbolcu Voria Ghafouri ve eski milletvekili Parvaneh Salahshouri de bulunuyor.

Ghaziani bu ayın başlarında bir videoda başörtüsünü çıkararak protestoculara destek vermişti.

Benzer bir şekilde gözaltına alınan oyuncu Katayoun Riahi hakkında ise herhangi bir açıklama yapılmadı.

İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yeğeni, İran dışında yaşayan insanları hükümetlerine Tahran ile bağlarını kesmeleri için baskı yapmaya çağırdı.

Aktivist olan Farideh Moradkhani çektiği bir video aracılığıyla, “Ey özgür insanlar, bizimle olun ve hükümetlerinize bu cani ve çocuk öldüren rejimi desteklemeyi bırakmalarını söyleyin” dedi.

Bu video, Moradkhani’nin geçen hafta Tahran’da belirsiz suçlamalarla gözaltına alındığı bildirilen Fransa’daki erkek kardeşi tarafından yayımlandı.

(Kaynak: BBC Türkçe)

Paylaşın

İran, Galler’i Uzatmalarda Yıktı: 2-0

Katar’ın ev sahipliği yaptığı Dünya Kupası B Grubu karşılaşmasında Galler ile İran karşı karşıya geldi. Ahmed bin Ali Stadı’nda oynanan ve Mario Escobar’ın düdük çaldığı karşılaşmadan İran 2-0 galip ayrıldı.

Haber Merkezi / İlk maçında ABD ile berabere kalan Galler son maçta İngiltere ile karşılaşacak. İlk maçında İngiltere’ye 6-2 yenilen İran ise ABD ile 3 puan mücadelesi verecek.

İran tribünlerinde Mahsa Amini’nin ölümü ve sonrasında yaşanan eylemlere yönelik semboller dikkat çekti.

Karşılaşmadan dakikalar

3. dakika maçın ilk tehlikeli pozisyonu yaşandı. Galler’de Williams ceza sahası dışından çok sert vurdu. Top az farkla auta gitti. 7. dakika Serdar Azmoun ceza sahası dışından şansını denedi. Galler kalecisi Hennessey topun kontrolünü sağladı.

12. dakika Galler gole çok yaklaştı. Connor Roberts’ın ortasında Kieffer Moore harika dokundu ancak Seyed Hosseini gole izin vermiyor. 16. dakikada savunmanın hatasını affetmiyor İran. Sardar Azmoun’un pasında Ali Gholizadeh İran’ı 1-0 öne geçirdi. (VAR incelemesi sonrası gol iptal edildi)

23. dakika Serdar Azmoun ceza sahası içine gelen ortada kafa vuruşu yaptı ancak sonuç çıkmadı. 45+4. dakika Ahmad Nourollahi ilk yarının son saniyelerinde şansını denedi. Bu pozisyondan sonuç gelmiyor.

52. dakika inanılmaz bir pozisyon daha kaçtı. Sardar Azmoun ceza sahasına girerken vuruşunu yaptı top direkten döndü. Dönen top İranlı oyuncularda kaldı. Bu kez Gholizadeh şansını denedi. Harika şut yeniden direkten döndü.

86. dakikada Galler kalecisi Hennessey, VAR müdahelesi sonrasında kırmızı kartla oyun dışında. Ramsey oyundan alınırken, Ward oyunda. 90+6. dakika Brennan Johnson ile etkile gelmeye çalıştı Galler. Ceza sahasında vuruşunu yaptı ancak top Hosseini’de kaldı.

90+9’da Rouzbeh Cheshmi ceza sahası dışından mükemmel bir gol atarak İran’ı 1-0 öne geçirdi. 90+11’de bu kez sahneye Ramin Rezaeian çıktı. Skoru 2-0’a getirdi. İran büyük sevinç yaşadı.

Stat: Ahmed bin Ali

Hakemler: Mario Escobar (Guatemela), Caleb Wales (Trinidad Tobago), Juan Carlos Mora (Kosta Rika)

Galler: Hennessey, Mepham, Rodon, Ben Davies, Roberts (Dk. 57 Johnson), Ampadu (Dk. 77 Allen), Ramsey (Dk. 87 Ward), Wilson (Dk. 57 James), Neco Williams, Bale, Moore

İran: Hossein Hosseini, Haji Safi (Dk. 77 Torabi), Mohammadi, Rezaeian, Majid Hosseini, Ezzatolahi (Dk. 83 Ali Karimi), Gholizadeh (Dk. 77 Jahanbakhsh), Noorollahi (Dk. 77 Cheshmi), Azmoun (Dk. 68 Ansarifard), Taremi, Pourilaganji

Goller: Dk. 90+8 Cheshmi, Dk. 90+11 Rezaeian (İran)

Kırmızı kart: Dk. 86 Hennessey (Galler)

Paylaşın

İranlı Futbolcu Ghafouri Gözaltına Alındı: Devlete Karşı Propaganda

İranlı futbolcu Voria Ghafouri, takımı Foolad Khuzestan’ın dünkü antrenmanı sonrası gözaltına alındığı duyuruldu. Gözaltı gerekçesi olarak, Ghafouri’nin “devlete karşı propaganda yayması” ve “Milli Dünya Kupası takımına zarar vermeye çalışması” gösterildi.

Voria Ghafouri, sosyal medya mesajlarında, İran Kürtlerini destekleyen açıklamalar yapıyordu.

The Guardian’ın aktardığına göre, Ghafouri, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlarda, hükümete “Kürt halkını öldürmeyi bırakma” çağrıları yapıyordu. Yakın zamanda ise şu mesajı paylaşmıştı:

Kürt halkını öldürmeyi bırakın!! Kürtler İran’ın kendisidir… Kürtleri öldürmek İran’ı öldürmekle eşdeğerdir. Eğer insanların öldürülmesine kayıtsız kalıyorsanız İranlı değilsiniz, insan bile değilsiniz… Tüm kabileler İranlıdır. İnsanları öldürmeyin!!!

Öte yandan, daha önce de eski Dışişleri Bakanı Javad Zarif’i eleştirdiği için gözaltına alınan Ghafouri’nin yeniden gözaltına alınması sadece ona değil, Katar’daki Dünya Kupası’nda oynayan İran milli takımına da bir uyarı olarak yorumlandı.

Son dönemde İran’da bazı bakanlar Ghafouri’yi “Kürt ayrılıkçı” olmakla suçlamış, futbolcu ise bu ithama yanıt olarak “İran için canını verebileceğini” söylemişti. İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in şu açıklamasının da Ghafouri’yi hedef aldığı değerlendirmeleri yapılmıştı:

Ülkenin barış ve güvenliğinden faydalanan, işlerinin ve sevdikleri sporların keyfini çıkaran bazıları kendilerini besleyen eli ısırıyor.

İran’ın Kürt illerinden Senendecli olan Ghafouri, daha önce sosyal medya hesabından İran’ın Kürdistan eyaletinin dağlarında geleneksel Kürt kıyafetleriyle fotoğrafını paylaşmıştı.

Senendec ise kendisi de İranlı bir Kürt olan Jîna Mahsa Amini’nin hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolarda güvenlik güçlerinin saldırılarının en şiddetli yaşandığı şehirlerden biri olarak öne çıkıyor.

Voria Ghafouri, 2019 yılında hapis cezasına çarptırılmasının ardınndan kendini yakan Sahar Khodayari’nin anısına mavi forma dağıtmıştı.

Ghafouri, 2021’de kadın futbol taraftarlarına yönelik bir şiddet olayı için de “Bir futbolcu olarak annelerimiz ve kız kardeşlerimizin stadyumlarımıza girmesinin yasak olduğu bir dönemde futbol oynamaktan gerçekten utanıyorum” açıklaması yapmıştı.

Dünya Kupası için Katar’da bulunan İran futbol milli takımının kaptanı Ehsan Hajsafi de, 20 Kasım’da bir açıklama yaparak protestolara destek vermişti. İran milli takımı da oynadığı maçlarda milli marşı okumamış, bu da devam eden protestolara destek olarak değerlendirilmişti.

Protesto gösterileri devam ediyor 

İran’da, Jina Mahsa Amini’nin polis tarafından öldürülmesi üzerine 16 Eylül’de ülke çapında başlayan protesto gösterileri sürüyor.

Sosyal medyada yayınlanan görüntülere göre İsfahan, Tahran, Meşhed, İran Kürdistan’ı ve Elburz eyaletinin Kerec kentinde toplanan kalabalıklar yönetim karşıtı slogan atarak yürüyüş yaptı.

Tahran’ın Ekbatan bölgesinde toplanan kalabalık, caddede yürüyüş yaparak yönetim karşıtı slogan atarken Settar Han bölgesinde göstericiler yolda ateş yakıp protesto çağrısında bulundu.

Şehrin Narmek ve Çitger semtleri de protestolara sahne oldu.

İran Kürdistan’ın Kamyaran kentinde de protestolarda hayatını kaybedenler için düzenlenen anmaya katılanlar, yönetim karşıtı sloganlar atarken İsfahan şehrinde toplanan kalabalık da sloganlar eşliğinde yürüyüş yaptı.

Resmi kaynaklardan olaylarda sivillerin ve güvenlik güçlerinin öldüğüne dair açıklamalar yapılsa da ölü sayısı hakkında net bilgi verilmiyor.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü, 17 Kasım’da yayınladığı raporda, gösterilerde 342 kişinin öldüğünü duyurmuştu. İran medyasına yansıyan haberlere göre, gösteriler sırasında 50’den fazla güvenlik görevlisi de yaşamını yitirdi.

Ülkedeki 31 eyaletten 23’üne dair verilerin yer aldığı raporda en çok can kaybının Sünnilerin yoğunlukta olduğu Sistan-Belucistan eyaletinde yaşandığı belirtilmişti.

Paylaşın

Mahsa Amini Protestoları: Can Kaybı 416’a Yükseldi

İran’da ‘tesettüre uygun olmayan’ giyimi gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ölümü sonrası başlayan protestolarda yaşamını yitirenlerin sayısı 416’a yükseldi.

Haber Merkezi / Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü’ne (IHR), ait internet sitesinde yayımlanan raporda, son bir haftadaki olaylarda 72 kişinin daha hayatını kaybettiği belirtildi.

İran’da kadınlara nasıl muamele yapılıyor?

İran, Afganistan’daki Taliban rejimi dışında kamusal alanda başörtüsü takmayı zorlayan tek ülke.

İranlı kadınların eğitime tam erişimi var, ev dışında çalışıyor ve kamu görevlerinde bulunuyorlar. Ancak, başörtüsü takmanın yanı sıra uzun, bol elbiseler de dahil olmak üzere halka açık yerlerde “mütevazı” giyinmeleri gerekiyor. Evli olmayan erkek ve kadınların birbirine yakın durması ve teması yasak.

1979 İslam Devrimi’nden sonraki günlere dayanan kurallar, “devletin her kademesinde yolsuzluk ve rüşvet gibi durumların aleniyet kazandığı ülkede” ahlak polisi tarafından uygulanıyor.

Resmi olarak Rehberlik Devriyesi olarak bilinen bu birimler, halka açık alanlarda geziyor ve hem erkeklerden hem de kadınlardan oluşuyor.

Uygulama, bir noktada ahlak polisini aşırı saldırgan olmakla suçlayan ve nispeten ılımlı olan eski Cumhurbaşkanı Hassan Ruhani döneminde yumuşatıldı. 2017 yılında kadınların kıyafet kurallarını ihlal ettikleri için tutuklanmayacağı sadece uyarılacağı açıklandı.

Ancak geçen yıl seçilen sert görüşlü Reisi yönetiminde, ahlak polisinin ajanları farklı bir uygulamaya geçti.

BM insan hakları ofisi, son aylarda genç kadınların yüzlerine tokat atıldığını, coplarla dövüldüklerini ve polis araçlarına alındıklarını söylüyor.

Ne olmuştu?

İran’ın Sakız kentinden başkent Tahran’a akrabalarını ziyarete gelen Mahsa Amini erkek kardeşinin kullandığı aracı durduran ahlak polisince gözaltına alınmıştı. Kardeşine, nasihat edilip serbest bırakılacağı söylenerek götürülen genç kadının, gözaltına alındıktan iki saat sonra komaya girdiği ve kaldırıldığı hastanede öldüğü ortaya çıktı.

Devlet televizyonu Amini’nin dövüldüğü iddialarını yalanlayarak, polisin genç kadını “nasihat etmek ve eğitmek” üzere karakola götürdüğünü ve orada kalp krizi geçirdiğini söyledi. Akrabaları, kadının herhangi bir kalp rahatsızlığı olduğunu yalanladı.

Devlet televizyonu bir polis karakolunda Amini olduğu söylenen bir kadının oturduğu koltuktan bir yetkiliyle konuşmak üzere kalktıktan sonra yere düştüğünü gösteren güvenlik kamerası kayıtları yayınladı. Ancak görüntülerden kadının Amini olduğu doğrulanamadı.

Amini’nin dövülerek öldürüldüğü yolunda sosyal medyada yayılan iddialarını reddeden Tahran emniyeti açıklamasında, “Ayrıntılı araştırmalara göre, Amini’nin araca alınması sonrasında ve tutulduğu karakolda fiziksel bir temas olduğunu” reddetti.

Ancak, İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, Mahsa Amini’nin ahlak polisince dövülmesi nedeniyle komaya girdiğini duyurdu.

Şu ana kadar Tahran, Senendec, Kerec, Tebriz, Meşhed, Kiş, Kirman, Yezd, Reşt, Bender Abbas, Abadan, Kirmanşah, Erdebil, İsfahan, Urumiye, Kazvin, Zencan, İlam, Mazenderan, Hemedan başta olmak üzere birçok şehirde gösteriler düzenlendi. Birçok noktada eylemciler ile güvenlik güçleri arasında şiddetli arbede yaşandı.

Paylaşın

İngiltere, İran’ı Rahat Geçti

2022 Katar Dünya Kupası B Grubu ilk maçında İngiltere ile İran karşı karşıya geldi. İngiltere, Uluslararası Halife Stadı’nda oynanan ve Raphael Claus yönettiği karşılaşmadan 6-2’lik galibiyetle ayrıldı. 

Haber Merkezi / İngiltere’ye farklı galibiyeti getiren golleri 35’te Jude Bellingham, 43 ve 62’de Bukayo Saka, 45’te Raheem Sterling, 71’de Marcus Rashford ve 89’da Jack Grealish kaydetti. İran’ın golleri ise 65 ve 90+13’te penaltıdan Mehdi Taremi’den geldi.

Karşılaşmadan dakikalar

35. dakikada İngiltere’nin atağında sol kanattan L. Shaw’ın ceza sahasına yaptığı ortada Bellingham yükselerek yaptığı kafa vuruşuyla meşin yuvarlağı ağlarla buluştu. 1-0

43. dakikada İngiltere’de Shaw’ın sol kanattan kullandığı kornerde ceza sahasında Magurie kafayla penaltı noktasının gerisinde Saka’nın önüne indirdi. Yerde seken topa sol ayağıyla düzgün bir vuruş yapan Saka, kalecinin solundan topu ağlara gönderdi. 2-0

45+1. dakikada İran’ın çıkmaya çalışırken kaptırdığı topta Bellingham, topu Kane’nin önüne bıraktı. Harry Kane’nin ceza sahası dışı sağ tarafından ceza sahasına gönderdiği topa Sterling yakın köşeden meşin yuvarlağı ağlara gönderdi. 3-0

62. dakikada İngiltere’de Sterling, sağ çaprazda Saka’yı gördü. Topla birlikte ceza sahasına giren Saka, topu sola çekti ve yerden vuruşunda defanstan seken top kalecinin sağından ağlara gitti. 4-0

65. dakikada İran’ın atağında sağ çaprazda topla buluşan Gholizadeh’nın yerden savunma arkasına gönderdiği topu kontrol edip düzgün bir vuruş yapan Mehdi Taremi meşin yuvarlağı ağlara gönderdi. 4-1

71. dakikada İngiltere’nin atağında Marcus Rashford, ceza sahası içinde topu rakipten kurtararak çektiği şutla topu filelere gönderdi. 5-1

90. dakikada savunma arkasına atılan topla sağ çaprazdan ceza sahasına giren Wilson’un pasında Grealish topu boş ağlara gönderdi. 6-1

90+13. dakikada VAR uyarısı sonrası kazanılan penaltıda topun başına geçen Taremi, meşin yuvarlağı kaleci Pickford’un sağından filelere gönderdi. 6-2

Stat: Uluslararası Halife

Hakemler: Raphael Claus, Rodrigo Correaz, Danilo Ricardo

İngiltere: Pickford, Trippier, J. Stones, H. Magurie (E. Dier dk. 70), L. Shaw, Bellingham, D. Rice, B. Saka (M. Rashford dk. 70) M. Mount (P.Foden dk. 70), R. Sterling (J. Grealish dk. 70), H. Kane (C. Wilson dk. 76)

İran: A. Beiranvand (H. Hosseini dk. 20), S. Moharrami, M. Pouraliganji, R. Cheshmi (H. Kanani dk .46), M. Hosseini, M. Mohammadi, A. Noorollahi (Sardar Azmoun dk. 77), A. Karimi (Ezatolahi dk. 46), E. Hajisafi, A. Jahanbakhsh (A. Gholizadeh dk.46), M. Taremi

Teknik Direktör: Carlos Manuel Brito Leal Queirz

Goller: Bellingham (dk.35), Saka (dk. 43 ve 62), Sterling (dk. 45+1), Rashford (dk. 71), Grealish (dk. 90) (İngiltere), Mehdi Taremi (dk. 65 ve 90+13 pen.) (İran)

Paylaşın

Mahsa Amini Protestoları: İki Sinema Oyuncusu Gözaltına Alındı

İran’da ‘tesettüre uygun olmayan’ giyimi gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ölümü sonrası başlayan protestolara destek vermeleri sonrası İran sinemasının önde gelen isimlerinden Hengameh Ghaziani ve Katayoun Riahi’nin gözaltına alındığı bildirildi.

Haber Merkezi / Ülkenin resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Hengameh Ghaziani ve Katayoun Riahi, İran yetkililerine karşı komplo kurmakla suçlanıyor. IRNA, iki aktristin de Pazar günü Başsavcılığın talimatıyla gözaltına alındığını duyurdu. Hengameh Ghaziani ve Katayoun Riahi, başörtülerini çıkararak protestoculara destek vermişti.

Ghaziani, gözaltına alınması öncesi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Bu benim son paylaşımım olabilir. Şu andan itibaren başıma ne gelirse gelsin, bilin ki her zaman olduğu gibi son nefesime kadar İran halkının yanındayım” demişti.

İran’da kadınlara nasıl muamele yapılıyor?

İran, Afganistan’daki Taliban rejimi dışında kamusal alanda başörtüsü takmayı zorlayan tek ülke.

İranlı kadınların eğitime tam erişimi var, ev dışında çalışıyor ve kamu görevlerinde bulunuyorlar. Ancak, başörtüsü takmanın yanı sıra uzun, bol elbiseler de dahil olmak üzere halka açık yerlerde “mütevazı” giyinmeleri gerekiyor. Evli olmayan erkek ve kadınların birbirine yakın durması ve teması yasak.

1979 İslam Devrimi’nden sonraki günlere dayanan kurallar, “devletin her kademesinde yolsuzluk ve rüşvet gibi durumların aleniyet kazandığı ülkede” ahlak polisi tarafından uygulanıyor.

Resmi olarak Rehberlik Devriyesi olarak bilinen bu birimler, halka açık alanlarda geziyor ve hem erkeklerden hem de kadınlardan oluşuyor.

Uygulama, bir noktada ahlak polisini aşırı saldırgan olmakla suçlayan ve nispeten ılımlı olan eski Cumhurbaşkanı Hassan Ruhani döneminde yumuşatıldı. 2017 yılında kadınların kıyafet kurallarını ihlal ettikleri için tutuklanmayacağı sadece uyarılacağı açıklandı.

Ancak geçen yıl seçilen sert görüşlü Reisi yönetiminde, ahlak polisinin ajanları farklı bir uygulamaya geçti.

BM insan hakları ofisi, son aylarda genç kadınların yüzlerine tokat atıldığını, coplarla dövüldüklerini ve polis araçlarına alındıklarını söylüyor.

Ne olmuştu?

İran’ın Sakız kentinden başkent Tahran’a akrabalarını ziyarete gelen Mahsa Amini erkek kardeşinin kullandığı aracı durduran ahlak polisince gözaltına alınmıştı. Kardeşine, nasihat edilip serbest bırakılacağı söylenerek götürülen genç kadının, gözaltına alındıktan iki saat sonra komaya girdiği ve kaldırıldığı hastanede öldüğü ortaya çıktı.

Devlet televizyonu Amini’nin dövüldüğü iddialarını yalanlayarak, polisin genç kadını “nasihat etmek ve eğitmek” üzere karakola götürdüğünü ve orada kalp krizi geçirdiğini söyledi. Akrabaları, kadının herhangi bir kalp rahatsızlığı olduğunu yalanladı.

Devlet televizyonu bir polis karakolunda Amini olduğu söylenen bir kadının oturduğu koltuktan bir yetkiliyle konuşmak üzere kalktıktan sonra yere düştüğünü gösteren güvenlik kamerası kayıtları yayınladı. Ancak görüntülerden kadının Amini olduğu doğrulanamadı.

Amini’nin dövülerek öldürüldüğü yolunda sosyal medyada yayılan iddialarını reddeden Tahran emniyeti açıklamasında, “Ayrıntılı araştırmalara göre, Amini’nin araca alınması sonrasında ve tutulduğu karakolda fiziksel bir temas olduğunu” reddetti.

Ancak, İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, Mahsa Amini’nin ahlak polisince dövülmesi nedeniyle komaya girdiğini duyurdu.

Şu ana kadar Tahran, Senendec, Kerec, Tebriz, Meşhed, Kiş, Kirman, Yezd, Reşt, Bender Abbas, Abadan, Kirmanşah, Erdebil, İsfahan, Urumiye, Kazvin, Zencan, İlam, Mazenderan, Hemedan başta olmak üzere birçok şehirde gösteriler düzenlendi. Birçok noktada eylemciler ile güvenlik güçleri arasında şiddetli arbede yaşandı.

Paylaşın