Hubble’dan Nefes Kesici Fotoğraf

Hubble Uzay Teleskobu, yaklaşık 671 milyon ışık yılı uzaklıktaki Arp-Madore 417-391 adıyla bilinen sıradışı galaksi birleşimini görüntüledi. Hubble’ın nefes kesici görseli uzay ajansları tarafından dün paylaşıldı.

Arp-Madore 417-391, Eridanos Takımyıldızı’nda yer alıyor. İki galaksi, kütleçekim sebebiyle bir halkayı anımsatacak şekilde bükülmüş görünüyor. Galaksilerin çekirdekleri de yan yana duruyor.

Avrupa Uzay Ajansı (European Space Agenc-ESA) ve NASA’nın yönetimindeki Hubble Uzay Teleskobu, sıradışı galaksi birleşimini görüntüledi. Nefes kesici görsel uzay ajansları tarafından dün paylaşıldı.

Arp-Madore 417-391 adıyla bilinen birleşim, iki galaksiden meydana geliyor. Yaklaşık 671 milyon ışık yılı uzaklıktaki Arp-Madore 417-391, Eridanos Takımyıldızı’nda yer alıyor. İki galaksi, kütleçekim sebebiyle bir halkayı anımsatacak şekilde bükülmüş görünüyor. Galaksilerin çekirdekleri de yan yana duruyor.

Arp-Madore 417-391, A Catalogue of Southern Peculiar Galaxies and Associations’daki (Güney Olağandışı Gökadalar ve İlişkileri Kataloğu) çok sayıdaki büyüleyici gök cisminden biri. Gökbilimciler Halton Arp ve Barry Madore’un derlediği katalogda etkileşimli galaksiler yer alıyor.

Bununla birlikte görsel, Hubble’ın Gelişmiş Ölçme Kamerası’yla (Advanced Camera for Surveys-ACS) yakalandı. NASA, ACS’nin evrendeki galaksileri aramak için geliştirildiğini ifade etti:

Kamera 20 yıldır bilimsel keşiflere katkı sağlıyor. Kullanımı boyunca karanlık maddenin dağılımının haritalandırılmasından galaksi kümelerinin evriminin incelenmesine kadar her şeye dahil edildi.

ESA ve NASA’nın yönetimindeki Hubble, 32 yılını yeni galaksileri keşfetmek ve yıldızların, gezegenlerin ve diğer gök cisimlerinin çarpıcı anlarını kaydetmekle geçirdi.

NASA’ya göre teleskop şimdiye kadar yaklaşık 50 bin gök cismi üzerinde 1,5 milyon kez gözlem yaptı.

1990’da uzay mekiği Discovery aracılığıyla fırlatılan teleskop, adını Astronom Edwin Hubble’dan alıyor. Hubble şu anda James Webb Uzay Teleskobu için bir keşif aracı olarak kullanılıyor.

Paylaşın

Cemevleriyle İlgili Düzenleme Anayasa Mahkemesi Yolunda

Alevi temsilcileri, HDP Genel Başkanı Mithat Sancar, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener ve CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi. Alevi örgüt temsilcileri, kararname ve torba yasa düzenlemesinin anayasanın eşitlik ve laiklik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) götürülmesini talep etti.

Aleviler, itirazlarının toplumsal bir mutabakata dönüştüğünü bu nedenle de AYM başvuru sürecinin yalnızca ana muhalefet partisi olan CHP tarafından değil, Meclis’te “hayır” oyu kullanan HDP ve İYİ Parti’nin de katılımıyla yapılmasını istedi.

Cemevlerinin elektrik giderlerinin devlet tarafından karşılanmasını öngören torba yasa düzenlemesi ile Cemevi Başkanlığı kurulmasını öngören Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne Alevi örgütlerinin tepkileri sürüyor.

Alevi toplumunun büyük bir kesimini temsil eden sekiz alevi çatı örgütü, hem kararnamenin hem de torba yasa düzenlemesinin Anayasa Mahkemesi’ne götürülmesi talebiyle siyasi partilere ziyaretler gerçekleştirdi.

Alevi temsilcileri, Salı günü HDP Genel Başkanı Mithat Sancar’la Çarşamba günü de önce İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, ardından da CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi.

“Eşitlik ve laiklik ilkesine aykırı

DW Türkçe’den Eray Görgülü’nün edindiği bilgiye göre, Alevi örgüt temsilcileri, kararname ve torba yasa düzenlemesinin anayasanın eşitlik ve laiklik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) götürülmesini talep etti. Aleviler, itirazlarının toplumsal bir mutabakata dönüştüğünü bu nedenle de AYM başvuru sürecinin yalnızca ana muhalefet partisi olan CHP tarafından değil, Meclis’te “hayır” oyu kullanan HDP ve İYİ Parti’nin de katılımıyla yapılmasını istedi.

120 milletvekili imzası ile AYM’ye gidilebiliyor

Mevcut anayasaya göre kanun ve anayasa değişiklikleri ile ilgili AYM’ye iptal davası açma yetkisi cumhurbaşkanı ile iktidar partisi ve ana muhalefet partisinin meclis grubunda bulunuyor. Bunun haricinde TBMM üye tam sayısının en az beşte biri tutarındaki üyeler de AYM’ye kanun ve anayasa değişikliği için dava açabiliyor.

Aleviler de, kendileriyle ilgili torba yasaya karşı itiraz davasının 120 milletvekilinin imzası toplanarak açılmasını istiyor.

İYİ Parti henüz net bir yanıt vermedi

Taleplerini ilk olarak HDP’ye ileten Aleviler olumlu yanıt alınca aynı talebi Meral Akşener’e götürdü. Edinilen bilgiye göre Akşener, görüşmede Alevilerin itirazlarının haklı olduğunu belirterek, “Yanınızdayım” mesajını verdi. Ancak, AYM’ye başvuru sürecinde imza verip vermeyecekleri ile ilgili net bir yanıt vermedi.

DW Türkçe, İYİ Parti’nin HDP ile birlikte imza verip vermeyeceğini İYİ Partili üst düzey bir yetkili, Alevilerin itirazlarını hassasiyetle takip ettiklerini ve haklı gördüklerini belirtti. Ancak, imza verip vermeyeceklerine yönelik soru üzerine “Henüz yetkili organlarda görüşülmüş bir konu değil” değerlendirmesini yaptı.

HDP Hak ve İnançlar Komisyonu Eş Sözcüsü Turgut Öker de Eş Genel Başkan Mithat Sancar’ın Alevilerin bu talebine prensipte “evet” dediğini belirtti. Öker, İYİ Parti ile birlikte imza konusu ile ilgili de “Bu sürecin öncülüğünü Alevi kurumları yaptığı müddetçe diğer partilerle ilgili bir çekincemiz olmaz” diye konuştu.

Aleviler, daha sonra CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na da aynı taleple gitti. Kılıçdaroğlu’nun bu isteğe olumlu yaklaştığı ve diğer partilerin vekillerinin imzalarının alınacağı şekilde çalışma yapılması için Meclis grubuna talimat verdiği öğrenildi.

CHP İstanbul Milletvekili ve Anayasa Hukuku Profesörü İbrahim Kaboğlu, itiraz edilecek maddelere yönelik kapsamlı bir çalışma başlattı.

Ağbaba: İktidar Alevileri dizayn etmeye çalışıyor

Alevilerin ziyaretlerde hangi talepleri dile getirdiğini anlatan CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba yasal düzenleme yapılırken Alevilerin fikrinin alınmadığını belirtti.

Alevilerin cemevlerinin bir kültür evi gibi görülmesinden rahatsız olduklarını kaydeden Ağbaba, “Anayasa Mahkemesi’ne de bu sebeple gidilmesini istiyorlar. Maalesef iktidar, tek tip bir toplum, tek tip bir birey yaratma peşinde” diye konuştu.

AKP’nin bütün alanlarda olduğu gibi “kendine yakın, yandaş dernekler, örgütler yaratmaya” çalıştığını iddia eden Ağbaba, Türk Tabipler Birliği (TTB) tartışmasını hatırlattı.

Ağbaba, “AKP, kendine yakın Alevi dernekleri kurmaya çalışıyor. Kültür Bakanlığına bağlayarak da Kültür Bakanlığı aracılığıyla cemevlerine, cemevi derneklerine yardım yapmayı hedefliyor. Buradaki temel amaç kendine yakın Alevi dernekleriyle Alevileri dizayn etmeye çalışmak” dedi.

Erçe: Yasa, Alevileri kültürel topluluk gibi görüyor

Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Genel Başkanı Cuma Erçe de, hem Cemevi Başkanlığı kurulması öngören kararnamenin hem de yasal düzenlemenin Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savundu.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde Cemevi Başkanlığı ifadesinde Alevilerin bir inanç yerine bir kültürel topluluk gibi görüldüğünü kaydeden Erçe, “Alevilerin bir kültürel topluluk gibi Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlanması anayasanın bir kere en başta eşitlik ilkesine aykırı. 136’ncı maddesine aykırı yani din ve vicdan hürriyeti kapsamındaki maddelerine aykırı. Diyanet İşleri Başkanlığını düzenleyen maddelerine aykırı. Dolayısıyla aslında tümüyle bakıldığında laiklik ilkesine de aykırı” diye konuştu.

Aleviliğin tek başına bir kültür gibi ifade edilmesine karşı olduklarını kaydeden Erçe, CHP’nin AYM’ye gidilmesi yönünde grup kararı bulunduğunu hatırlattı.

Ancak toplumsal mutabakat nedeniyle Meclis’te “hayır” oyu kullanan tüm partilerin itiraz dilekçesine imza vermesini istediklerini kaydeden Erçe, “Bu hem Meral Hanım tarafından, hem Mithat Bey tarafından, hem Kemal Bey tarafından itiraz edilmedi. Uygun görüldü. Ama önümüzdeki günlerde nasıl bir mutabakat sağlarlar bilemiyoruz” ifadesini kullandı.

Ne olmuştu?

Cemevlerinin elektrik ve su faturalarının devlet tarafından karşılanmasını öngören torba kanun teklifinin TBMM Genel Kurulu’na gelmesi üzerine Aleviler, 8 Kasım’da TBMM önünde eylem yapmıştı. İtirazlara rağmen teklif, TBMM Genel Kurulu’nda AKP ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla kabul edilmişti. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde “Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı” kurulmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi de 9 Kasım’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti.

Paylaşın

Wyburn-Mason Sendromu Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Wyburn-Mason sendromu, adını 1943’te hastalık varlığını kapsamlı bir şekilde tanımlayan araştırmacıdan (Dr. R. Wyburn-Mason) almıştır. Yüz, retina ve beyinde AVM’leri (arteriovenöz malformasyonlar) tanımlayan 3 araştırmacıdan sonra Bonnet-Dechaume-Blanc sendromu olarak da anılır. 

Haber Merkezi / Wyburn-Mason sendromu bazen fakomatozlar veya nörokütanöz sendromlar ile gruplandırılır. Bu geniş hastalık grubu, beyinde, omurilikte ve diğer organlarda büyüyebilen kitleler veya tümörlerle karakterize edilir. Çocuklarda cilt lezyonları da belirgindir. Diğer sözde fakomatozların aksine, Wyburn-Mason sendromunda nadiren cilt anormallikleri görülür.

Belirtileri ve semptomları

Wyburn-Mason sendromu ile ilişkili semptomlar, ilgili arteriovenöz malformasyonların spesifik sayısına ve yerlerine bağlı olarak, etkilenen bireyler arasında büyük farklılıklar gösterir. Etkilenen bebeklerde gözleri, merkezi sinir sistemini ve nadir durumlarda cildi etkileyen anormallikler olabilir.

Wyburn-Mason sendromunda, AVM’ler kılcal damarların yokluğundan rasemoz hemanjiyom olarak bilinen genişlemiş, bükülmüş, dolaşık kan damarlarının büyük kitlelerinin varlığına kadar değişebilir. Kılcal damarların yokluğu, atardamarların toplardamarlara anormal, doğrudan bağlanmasıyla sonuçlanır. Bu anormal bağlantı, aşırı kan akışına ve ardından daha aşağı akışta yetersiz kan akışına (iskemi) neden olabilir.

Wyburn-Mason sendromundaki AVM’ler genellikle gözlerin arkasını (retina) kaplayan ince sinir hücresi tabakasını etkiler. Bazı durumlarda, bir AVM göz yuvasına (yörüngeye) veya beyne uzanabilir. Bir oküler AVM ile ilişkili spesifik semptomlar, anormalliğin tam konumuna ve boyutuna bağlı olarak değişir. Minik kan damarlarını etkileyen küçük AVM’ler herhangi bir semptom göstermeyebilir (asemptomatik) ve tespit edilmesi zor olabilir. Rasemoz hemanjiyom gibi büyük AVM’ler, genellikle retinaya kan akışının olmamasından (retinal iskemi) önemli ölçüde görme kaybına neden olabilir.

Wyburn-Mason sendromlu bazı bireylerde, gözlerin öne doğru çıkması için göz küresine baskı (proptoz), üst göz kapağının sarkması (blefaroptoz), gözleri hareket ettirmede zorluk (oküler motilite bozuklukları), anormal şekilde genişleme dahil olmak üzere ek göz anormallikleri meydana gelebilir. gözün dış yüzeyini kaplayan ince zarın (konjonktiva) kan damarlarının genişlemesi ve sinir felci (felç).

Merkezi sinir sisteminin AVM’leri herhangi bir semptom göstermeyebilir (asemptomatik) veya ciddi semptomlara neden olabilir. AVM’ler doğumda mevcut olmasına rağmen, birçok durumda yaşamın ikinci veya üçüncü on yılına kadar veya hatta daha sonra semptomlara neden olmayabilirler. Wyburn-Mason sendromu ile ilişkili nörolojik semptomlar arasında şiddetli baş ağrıları, kusma, nöbetler, çeşitli kraniyal sinirlerin felci (felç) ve boyun sertliği (ense sertliği) yer alır. Bu lezyonların kendiliğinden kanaması (hemoraji) semptomların aniden başlamasına neden olabilir. Kanama şiddetli ise, vücudun bir tarafının kısmen veya tamamen felç olmasına (hemiparezi veya hemipleji) ve hatta ölüme neden olabilir.

Nadir durumlarda, yüzdeki küçük tümseklerin veya kan damarı kümelerinin (anjiyomlar) oluşumu dahil olmak üzere cilt Wyburn-Mason sendromuna dahil olabilir. Çene kemikleri tutulursa, diş prosedürleri aşırı kanamaya neden olabilir. Akciğerler veya böbrekler veya diğer kemikler ve kaslar dahil olmak üzere vücudun diğer bölgelerinde de AVM’ler gelişebilir.

Nedenleri

Wyburn-Mason sendromunun kesin nedeni bilinmemektedir. AVM’ler ile karakterize edilen gelişimsel bir anormallik olarak kabul edilir. Belirli bir genetik anormallik veya kalıtsal eğilim tanımlanmamıştır. Wyburn-Mason sendromunda AVM’lere neden olan altta yatan spesifik mekanizma(lar) bilinmemektedir. Bununla birlikte, embriyonik veya fetal büyüme sırasında kan damarı gelişimindeki anormalliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Teşhisi

Wyburn-Mason sendromu tanısı kapsamlı bir klinik değerlendirme, ayrıntılı hasta öyküsü ve karakteristik bulguların, özellikle oküler bulguların tanımlanmasına dayanılarak konulabilir. Potansiyel olarak tehlikeli merkezi sinir sistemi (CNS) malformasyonlarını tespit etmek için bilgisayarlı tomografi (CT) taraması veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi görüntüleme çalışmaları yapılabilir. BT taraması sırasında, belirli doku yapılarının enine kesit görüntülerini gösteren bir film oluşturmak için bir bilgisayar ve röntgen ışınları kullanılır. Bir MRI, beyin gibi belirli organların enine kesit görüntülerini üretmek için bir manyetik alan kullanır. Beyindeki AVM’leri görmek için kan damarlarına boya (kontrast) enjekte edilebilir ve röntgen görüntüleri alınabilir (serebral anjiyogram) veya gözdeki AVM’yi tespit etmek için gözün arka kısmının fotoğrafları çekilebilir (floresein anjiyogram).

Tedavisi

Wyburn-Mason sendromu için spesifik bir tedavi mevcut değildir. Tedavi, her bireyde belirgin olan spesifik semptomlara yöneliktir. Bazı AVM’ler, özellikle genellikle stabil kalan retina lezyonları tedavi gerektirmeyebilir. Gözdeki lezyonlar retinada kanamaya (hemoraji) veya gözün ortasını dolduran berrak, jöle benzeri maddeye (vitreus) neden oluyorsa lazer tedavisi veya anormal dokuyu yok etmek için aşırı soğuk kullanımı (kriyocerrahi) yapılabilir. kanamayı kontrol etme girişiminde. Ameliyat tartışmalı olsa da, bazı durumlarda kanama devam ederse vitreusun cerrahi olarak çıkarılması (vitrektomi) yapılmıştır.

Not: Sunulan bilgilerin amacı herhangi bir hastalığı teşhis veya tedavi etmek, iyileştirmek veya önlemek değildir. Tüm bilgiler yalnızca genel bilginize yöneliktir, tıbbi tavsiye veya belirli tıbbi durumların tedavisinin yerine geçmez. Uygulamadan önce bu bilgileri doktorunuzla görüşün.

Paylaşın

Zellweger Spektrum Bozuklukları Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi, Tedavisi

Zellweger spektrum bozuklukları (ZSD), vücudun düzgün çalışan peroksizomları üretememesiyle karakterize edilen bir grup bozukluk. Peroksizomlar, vücuttaki çok sayıda biyokimyasal süreçte hayati bir rol oynayan hücrelerin jel benzeri sıvısı (sitoplazma) içindeki çok küçük, zara bağlı yapılardır. PBD’ler, ZSD ve rizomelik kondrodisplazi punktata olarak alt gruplara ayrılır.

Haber Merkezi / Zellweger sendromu tıp literatüründe 1964 yılında Dr. Hans Zellweger tarafından tanımlanmıştır. Neonatal adrenolökodistrofi, infantil Refsum hastalığı ve Heimler sendromu daha sonra tanımlanmıştır. Bu bozuklukların moleküler ve biyokimyasal anlayışı geliştikçe, bir bozukluğun varyantlarını temsil ettikleri ortaya çıktı ve bazı araştırmacılar bu bozuklukları tanımlamak için “Zellweger spektrum bozukluğu” terimini kullanmaya başladılar.

Belirtileri ve semptomları

ZSD semptomları bir kişiden diğerine büyük ölçüde değişir. Bir bireyde mevcut olan semptomların spesifik sayısı ve şiddeti oldukça değişkendir ve etkilenen bireyler aşağıda tartışılan semptomların hepsine sahip olmayacaktır. En şiddetli formlar genellikle doğumdan kısa bir süre sonra fark edilir. Ciddi şekilde etkilenen bebeklerde sıklıkla belirgin kraniyofasiyal özellikler, nörolojik bozukluklar, karaciğer ve böbreklerde ilerleyici işlev bozukluğu vardır ve genellikle yaşamın ilk yılında hayatı tehdit eden komplikasyonlar gelişir.

Daha hafif ZSD formları olan çocuklar, bebeklik döneminin sonlarına kadar semptom geliştirmeyebilir. Bu çocukların bir kısmı ergenlik çağına veya yetişkinliğe ulaşıyor, ancak çoğunda bir dereceye kadar zihinsel engel, işitme kaybı ve görme sorunları var. Bazıları derin kas tonusu kaybına (hipotoni veya gevşeklik) sahiptir, ancak bazıları yürümeyi ve konuşmayı öğrenir. ZSD’nin bu daha hafif formlarına sahip bazı çocukların kraniyofasiyal anormallikleri yoktur veya çok hafif olanlar vardır.

Son derece nadir vakalarda, etkilenen bireyler daha yaşlı çocukluk veya yetişkinliğe kadar fark edilmemiştir. Bu kişilerde erişkin başlangıçlı işitme kaybı veya görme sorunları ve/veya hafif gelişimsel gecikmeler gibi yalnızca hafif semptomlar görülmüştür.

ZSD’nin birçok semptomu doğumda mevcuttur (doğuştan). Etkilenen bebekler, normal bir gebelik dönemine rağmen sıklıkla doğum öncesi büyüme geriliği sergiler ve ayrıca ciddi bir kas tonusu eksikliği (hipotoni veya gevşeklik) olabilir. Etkilenen bebekler topallayabilir, çok az hareket gösterebilir (uyuşukluk) ve çevresel uyaranlara zayıf yanıt verebilir. Bebekler ememeyebilir ve/veya yutamayabilir, bu da beslenme güçlüklerine ve kilo alıp beklendiği gibi büyümemesine (gelişememe) neden olabilir.

Bebeklerde ayrıca sık nöbetler, zayıf veya eksik refleksler, zihinsel yetersizlik ve oturma, emekleme veya yürüme gibi gelişimsel kilometre taşlarına ulaşmada gecikmeler (gelişimsel gecikmeler) dahil olmak üzere çeşitli nörolojik komplikasyonlar gelişebilir. Etkilenen bebekler, beyin hücrelerinin (nöronlar) anormal göçünün neden olduğu kusurlar dahil olmak üzere çeşitli beyin anormalliklerine sahiptir. Nöronlar, gelişmekte olan beynin merkezinde oluşturulur ve düzgün çalışması için beynin diğer bölgelerine gitmeleri gerekir. ZSD’li bireylerde, nöronlar düzgün bir şekilde göç edemezler ve bu da çeşitli beyin anormalliklerine (nöronal göç kusurları) neden olur. Etkilenen bazı bebekler ayrıca beynin sinir liflerinde (beyaz madde) ilerleyici dejenerasyon (lökodistrofi) geliştirir.

Bebekler, yüze basık bir görünüm, yüksek bir alın, kafatasında anormal derecede büyük “yumuşak noktalar” (bıngıldaklar), geniş burun köprüsü, burun delikleri kalkık küçük bir burun (antevert burun delikleri), anormal derecede küçük çene (mikrognati), ağzın oldukça kemerli çatısı (damak), küçük çene, boyunda fazladan (gereksiz) deri kıvrımları ve kulakların dış kısmında minör malformasyon. Göz yuvasının kemik çıkıntıları anormal derecede sığ olabilir ve başın arkası anormal derecede düz olabilir (düz oksiput).

Geniş aralıklı gözler (hipertelorizm), göz merceğinin bulanıklaşması (katarakt) veya gözün şeffaf (şeffaf) dış tabakası (korneal opasiteler), taşıyıcı sinirin dejenerasyonu gibi çeşitli göz anormallikleri meydana gelebilir. gözden beyne görsel görüntüler (optik atrofi) ve hızlı, istemsiz göz hareketleri (nistagmus). ZSD’li birçok bebek, ışığı algılayan ve onu sinir sinyallerine dönüştüren ve daha sonra optik sinir aracılığıyla beyne iletilen sinir hücrelerinin ince tabakası olan retinanın dejenerasyonunu geliştirir. Göz içindeki basıncın artmasıyla karakterize edilen ve belirgin bir görme bozukluğu modeline neden olan bir durum olan glokom da ortaya çıkabilir. ZSD ile ilişkili çeşitli göz anormallikleri, değişen derecelerde görme kaybına neden olabilir. Görme kaybının yanı sıra

Bazı bebeklerde anormal derecede büyük bir dalak (splenomegali) ve/veya karaciğer (hepatomegali) olabilir. Karaciğer ayrıca, derinin ve gözlerin beyazının sararması (sarılık) gibi çeşitli semptomlarla sonuçlanan ilerleyici işlev kaybıyla birlikte yaralanmış (fibrotik) ve iltihaplanmış (siroz) olabilir. Ek bulgular arasında böbreklerde küçük kistler ve kanda pıhtılaşma faktörünün eksikliğine bağlı mide-bağırsak kanamaları yer alır. Bazı çocuklar, kafatası içinde kanama (intrakraniyal kanama) dahil olmak üzere abartılı veya kontrolsüz kanama (hemoraji) epizotları geliştirebilir. Sonunda, karaciğer yetmezliği oluşabilir.

ZSD’de çarpık ayak, sabitlenmiş veya bükülmüş bir pozisyonda sıkışmış parmaklar ve tam olarak uzatılamayan veya düzeltilemeyen parmaklar (kamptodaktili) ve küçük, sertleşmiş kalsiyum lekelerinin oluşumu ile karakterize edilen bir durum olan kondrodisplazi punktata dahil olmak üzere küçük iskelet anormallikleri de mevcut olabilir. diz kapağında (patella) ve kolların ve bacakların uzun kemiklerinde noktalanma).

ZSD’li bebeklerde septal defektler ve patent duktus arteriyozus dahil olmak üzere bazı kalp kusurları da görülebilir. Septal kusurlar kalpteki “delikler”dir, özellikle kalbin odacıklarını ayıran ince bölmedeki (septum) deliklerdir. Küçük septal defektler kendi kendine kapanabilir; daha büyük kusurlar, solunum düzensizlikleri ve yüksek tansiyon gibi çeşitli semptomlara neden olabilir. Patent duktus arteriozus, vücuttaki iki büyük arterin (aort ve pulmoner arter) doğumdan sonra kapanması beklenen küçük bir kan damarı (duktus arteriozus) ile birbirine bağlı kalması durumudur.

Kas tonusunun olmaması nedeniyle ZSD’li bebeklerde laringomalazi (disketli hava yolu) ve diğer solunum problemleri ortaya çıkabilir. Solunum desteği, hastalık ilerledikçe daha agresif destek biçimlerine oksijen için bir nazal kanülün kullanılmasını gerektirebilir.

ZSD’li bazı erkek bebeklerde, idrar açıklığının penisin alt tarafında anormal yerleşimi (hipospadias) ve testislerin skrotuma inememesi (kriptorşidizm) dahil olmak üzere ek semptomlar ortaya çıkabilir.

ZSD’nin orta/daha hafif formları yenidoğan döneminde ortaya çıkabilir veya yenidoğan taraması ile saptanabilir, ancak genellikle gelişimsel gecikmeler ve duyusal bozukluk nedeniyle daha sonra fark edilir. ZSD’nin klinik seyri değişkendir. Düşük ses tonuna rağmen, bazıları yürümeyi, konuşmayı öğrenebilir ve bazı gelişimsel dönüm noktalarına ulaşabilir. Bazıları zamanla adrenal yetmezlik, osteopeni veya nöbetler geliştirir. Dişlerin sürmesi genellikle gecikir ve bireylerin ikincil dişlerinde sıklıkla diş minesi anormallikleri olur. Hastalığın ilerlemesi genellikle bir lökodistrofiye veya merkezi sinir sisteminde miyelinin ilerleyici dejenerasyonuna atfedilir, bu da genellikle beceri kaybı ve zamansız ölümle sonuçlanır.

ZSD’nin daha hafif formları bile, öncelikle duyusal bozukluk ve çok az veya hiç gelişimsel gecikme ile ortaya çıkar.

Nedenleri

ZSD, peroksizomların (peroksizom biyojenezi) oluşumunda ve uygun işlevinde yer alan 13 farklı genden birinin değişimleri (mutasyonları) nedeniyle gelişir. Bu 13 gen, peroksizomların düzgün gelişimi için gerekli olan ve peroksinler olarak bilinen proteinlerin oluşturulması (kodlanması) için talimatlar içerir. ZSD’li bireylerin yaklaşık %61’inde peroksizom biyogenez faktörü 1 ( PEX1 ) geninde bir mutasyon vardır. ZSD’ye neden olan diğer genler  PEX2, PEX3, PEX5, PEX6, PEX10, PEX11, PEX12, PEX13, PEX14, PEX16, PEX19 ve  PEX26’dır .

Peroksizomlar, vücudun düzgün çalışması için gerekli olan çok sayıda kimyasal işlemde yer alan hücrelerin sitoplazmasında yer alan çok küçük, zara bağlı yapılardır. Peroksizomlar vücudun hemen hemen her hücre tipinde bulunur, ancak böbrek ve karaciğerde daha büyük ve sayıca daha fazladır. Bazı hücreler yüzden az peroksizom içerir; diğerleri binden fazla içerebilir. Peroksizomların hayati öneme sahip olduğu bazı süreçler, yağ asitlerinin uygun şekilde parçalanmasını (metabolizma) ve sinir sistemi (plazmalogenler) veya sindirim (safra asitleri) için önemli olan bazı lipitlerin üretimini içerir. Peroksizomlar, vücudun atık bertaraf sisteminin temel parçalarıdır ve beynin ve merkezi sinir sisteminin uygun gelişimini ve işlevini sağlamaya yardımcı olur. Arızalı peroksizomlar vücutta çok sayıda soruna neden olabilir. Örneğin,

ZSD, otozomal resesif bir modelde kalıtılır. Resesif genetik bozukluklar, bir birey her bir ebeveynden çalışmayan bir gen miras aldığında ortaya çıkar. Bir birey, hastalık için bir çalışan gen ve bir çalışmayan gen alırsa, kişi hastalığın taşıyıcısı olur, ancak genellikle semptom göstermez. Taşıyıcı iki ebeveynin her ikisinin de çalışmayan geni geçirme ve dolayısıyla etkilenen bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte %25’tir. Ebeveynler gibi taşıyıcı olan bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte %50’dir. Bir çocuğun her iki ebeveynden de çalışma genleri alma şansı %25’tir. Risk erkekler ve kadınlar için aynıdır.

Teşhis

Kapsamlı bir klinik değerlendirme, ayrıntılı bir hasta öyküsü ve karakteristik bulguların tanımlanması temelinde bir ZSD tanısından şüphelenilir. ZSD, vücut sıvılarında izlenebilen peroksizom anormallikleri gösterilerek teşhis edilebilir. ZSD teşhisindeki birincil adım, yüksek çok uzun zincirli yağ asitlerinin saptanmasını içerir. Peroksizom metabolizması ile ilişkili diğer maddeleri saptamak için kan ve idrar örnekleri üzerinde ek testler yapılabilir. Deri fibroblastlarının biyokimyasal testi, kan ve idrarda görülen anormallikleri doğrulamak ve vücut sıvılarındaki şüpheli sonuçları netleştirmek için yararlıdır.

ZSD için genetik testler mevcuttur. Yeni nesil sıralama yöntemleri (aynı anda milyonlarca küçük DNA parçasını dizileme) doğrulama testi olarak daha sık kullanılıyor ve geleneksel biyokimyasal yöntemlerle belirlenmesi zor olan peroksizom bozuklukları için gerekli olabilir. Ek olarak, biyokimyasal testlerin aksine, ZSD’deki mutasyonların genetik olarak belirlenmesi, ailelere güvenilir genetik danışmanlık sağlayacak ve ayrıca gelecekteki klinik deneyler için uygunluğa yardımcı olabilecek ZSD için taşıyıcıları da belirleyecektir.

İlgili bir peroksizomal bozukluk olan X’e bağlı adrenolökodistrofi için yenidoğan taramasında çok uzun zincirli yağ asitlerinin yükselmiş seviyelerini saptamak için yöntemler geliştirilmiştir. X’e bağlı adrenolökodistrofi için yenidoğan taraması, ZSD’nin erken teşhisini ve hastalığın doğru insidans tahminlerinin belirlenmesini artırmalıdır. 2016 yılında, Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı Yenidoğan ve Çocuklarda Kalıtsal Bozukluklar Danışma Komitesi, Tekdüzen Tarama Önerme Paneline X’e bağlı adrenolökodistrofi taramasının eklenmesini önermek için oy kullandı. X’e bağlı adrenolökodistrofi yenidoğan taramasına ilişkin mevzuat 21 eyalette kabul edildi ve başlatıldı; devam eden yasama çabalarının, hasta aileleri ve savunuculuk kuruluşları tarafından eyalet yasama meclislerinde lobi yapmak için başlatılan hareketlerle genişlemesi bekleniyor.

Bazı testler (biyokimyasal veya genetik), koryon villus örneklemesi veya amniyosentez kullanılarak doğum öncesi birinci veya ikinci trimesterde yapılabilir. İç organların bir resmini oluşturmak için yansıyan ses dalgalarını kullanan bir test olan ultrasonografi, böbreklerdeki kistleri veya genişlemiş bir karaciğeri saptamak için kullanılabilir. Gen mutasyonları bilindiğinde tüp bebek ile preimplantasyon genetik tanı   da yapılabilmektedir.

Tedavisi

2015 yılında Cholbam (kolik asit), tek enzim kusurlarına bağlı safra asidi sentezi bozukluğu olan pediatrik ve yetişkin hastalar ve peroksizomal bozuklukları (ZSD dahil) olan hastalar için ilk tedavi olarak onaylandı.

Tedavi, bir uzman ekibinin koordineli çabalarını gerektirebilir. Çocuk doktorları, nörologlar, endokrinologlar, cerrahlar, işitme problemlerini değerlendiren ve tedavi eden uzmanlar (odyologlar), görme problemlerini değerlendiren ve tedavi eden uzmanlar (oftalmologlar), iskelet bozukluklarını değerlendiren ve tedavi eden uzmanlar (ortopedistler) ve diğer sağlık profesyonellerinin sistematik ve kapsamlı bir şekilde Çocuğun tedavisini etkileyen bir plan yapın.

ZSD’li çocuklar, uygun kalori alımını sağlamak için bir beslenme (gastrostomi) tüpü gerektirebilir. Doğrudan mideye bir gastrostomi tüpü yerleştirilir. ZSD’yi tedavi etmek için kullanılabilecek ek tedaviler arasında işitme cihazları, koklear implantlar, yağda çözünen vitamin takviyesi (özellikle pıhtılaşma kusurlarına bağlı kanama komplikasyonlarını tedavi etmek için K vitamini), katarakt tedavisi için cerrahi ve görüşü iyileştirmek için gözlükler yer alır.

Anti-epileptik ilaçlar nöbetleri tedavi etmek için kullanılabilir, ancak bu tür bir tedaviye rağmen nöbetler devam edebilir ve kontrol altına alınması zor olabilir.

Adrenal yetmezlik ZSD’nin daha ara formlarında sıklıkla görülür. Adrenokortikotropik hormon (ACTH) ve sabah kortizol ile yıllık adrenal izleme yapılması önerilir. Anormal ise, standart dozlama kullanılarak adrenal replasman (Cortef) ile tedavi uygulanmalıdır. Adrenal ölçümler normal görünse bile, aileler ve klinisyenler adrenal yetmezlik olasılığının farkında olmalı ve ani ciddi hastalık, ateş ve büyük cerrahi prosedürler dönemlerinde stres dozunu düşünmelidir.

Progresif azalmış kemik mineral yoğunluğu ZSD ile ilişkilendirilmiştir ve hastalarda patolojik kırıklar meydana gelmiştir. Bu nedenle, kemik hastalığı için değerlendirme düşünülmelidir. Ek olarak, ZSD’li birçok çocuğun kalıcı dişlerinde mine anormallikleri vardır ve uygun diş bakımı almaları gerekir.

ZSD’li çocukların tedavisinde erken müdahale önemlidir. Yararlı olabilecek hizmetler arasında özel eğitim, fiziksel ve ortopedik terapi, sağır-kör çocuklar için özel hizmetler ve diğer tıbbi, sosyal ve/veya mesleki hizmetler yer alabilir. Diğer tedavi semptomatik ve destekleyicidir.  Etkilenen bireylerin aileleri için genetik danışmanlık önerilir.

Not: Sunulan bilgilerin amacı herhangi bir hastalığı teşhis veya tedavi etmek, iyileştirmek veya önlemek değildir. Tüm bilgiler yalnızca genel bilginize yöneliktir, tıbbi tavsiye veya belirli tıbbi durumların tedavisinin yerine geçmez. Uygulamadan önce bu bilgileri doktorunuzla görüşün.

Paylaşın

Turcot Sendromu Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi, Tedavisi

Turcot sendromu, merkezi sinir sistemi tümörleri ile gastrointestinal sistemin mukus astarındaki iyi huylu büyümelerin (adenomatöz polipler) birlikteliği ile karakterize edilen nadir görülen kalıtsal bir hastalıktır. Polip oluşumu ile ilişkili semptomlar arasında ishal, kalın bağırsağın son kısmından (rektum) kanama, yorgunluk, karın ağrısı ve kilo kaybı yer alabilir. 

Haber Merkezi / Etkilenen bireyler, ilişkili beyin tümörünün tipine, boyutuna ve konumuna bağlı olarak nörolojik semptomlar da yaşayabilir. Bazı araştırmacılar, turcot sendromunun ailesel adenomatöz polipozun bir varyantı olduğuna inanmaktadır. Diğerleri bunun ayrı bir bozukluk olduğuna inanıyor. Turcot sendromunun kesin nedeni bilinmemektedir.

Belirtileri ve semptomları

Turcot sendromu, kolonda birincil beyin tümörü ile birlikte ortaya çıkan çoklu iyi huylu büyümelerin (polipler) oluşumu ile karakterize edilir. Bu büyümeler rektumdan kanama, ishal, kabızlık, karın ağrısı ve/veya kilo kaybı ile ilişkilidir. Bu poliplerin sayısı ve boyutu, vakadan vakaya büyük ölçüde değişebilir, 10’dan az ve 100’den fazla olabilir.

Bazı araştırmacılar turcot sendromunu iki forma ayırmıştır. Tip 1, 100’den az kolonik polipin varlığı ile karakterize edilir. Bu poliplerin boyutu büyüktür ve kötü huylu (kanserli) olma olasılığı daha yüksektir. Tip 2, daha küçük, daha fazla kolonik polip ile karakterizedir. Bu tür Turcot sendromu, ailesel adenomatöz polipoza çok benzer.

Turcot sendromlu bireylerde sıklıkla ilişkili beyin tümörünün tipine, boyutuna ve konumuna bağlı olarak değişen nörolojik anormallikler vardır. Turcot sendromu vakalarında, beyin tümörü genellikle bir gliomadır. Turcot sendromu ile ilişkilendirilen ek beyin tümörleri arasında medulloblastomlar, glioblastomlar, ependimomlar ve astrositomlar bulunur. Medulloblastomlar, Turcot sendromunun tip 2 formunda daha sık görülür.

Turcot sendromlu bireyler, yaşamın ilerleyen dönemlerinde kolon kanseri geliştirme genel popülasyonuna göre çok daha büyük bir riske sahiptir. Etkilenen bireyler ayrıca tiroid, adrenal ve/veya abdominal tümörler dahil olmak üzere kolon dışındaki alanlarda malign (kanserli) tümörler geliştirmeye yatkındır.

Turcot sendromu ile ilişkili ek semptomlar arasında ciltte küçük, kahve renginde lekeler (cafe-au-lait lekeleri), çoklu iyi huylu yağ tümörlerinin (lipomlar) oluşumu ve/veya olarak bilinen bir tür cilt kanserinin gelişimi yer alır. bazal hücreli karsinom. Bazal hücreli karsinom, küçük, parlak, sert doku kütlelerinin (nodüller) oluşumu ile karakterize edilir; düz, yara benzeri lezyonlar (plaklar); veya ciltte kalın, kuru, gümüş pullarla kaplı kırmızı lekeler.

Nedenleri

Son araştırmalar, turcot sendromunun bir türünün otozomal resesif bir özellik olarak, diğerinin ise otozomal dominant bir özellik olarak kalıtıldığını göstermektedir.

Bazen “gerçek” turcot sendromu olarak adlandırılan turcot sendromu tip 1, otozomal resesif bir özellik olarak kalıtılır. Resesif genetik bozukluklar, bir birey, her bir ebeveynden aynı özellik için aynı anormal geni miras aldığında ortaya çıkar. Bir kişi hastalık için bir normal gen ve bir gen alırsa, kişi hastalığın taşıyıcısı olur, ancak genellikle semptom göstermez. Taşıyıcı iki ebeveynin her ikisinin de kusurlu geni geçirme ve dolayısıyla etkilenen bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte %25’tir. Anne baba gibi taşıyıcı olan bir çocuğa sahip olma riski her gebelikte %50’dir. Bir çocuğun her iki ebeveynden de normal genler alma ve bu özel özellik için genetik olarak normal olma şansı %25’tir.

Araştırmacılar, iki DNA uyumsuzluğu onarım genindeki (yani, MLH1 ve PMS2) mutasyonların, Turcot sendromunun bu formunun gelişmesinden sorumlu olabileceğine inanmaktadır. MLH1, 3. kromozomun kısa kolunda (p) 21.3 numaralı bantta yer almaktadır. PMS2, 7. kromozomun kısa kolunda (p) 22 numaralı bantta yer almaktadır.

İnsan hücrelerinin çekirdeğinde bulunan kromozomlar, her bireyin genetik bilgisini taşır. İnsan kromozom çiftleri 1’den 22’ye kadar numaralandırılmıştır ve erkeklerde bir X ve bir Y kromozomu ve dişilerde iki X kromozomu içeren ek bir 23. cinsiyet kromozom çifti vardır. Her kromozomun “p” olarak adlandırılan kısa bir kolu ve “q” olarak adlandırılan uzun bir kolu vardır. Kromozomlar ayrıca numaralandırılmış birçok banda bölünmüştür. Örneğin, “kromozom 3p21.3”, 3. kromozomun kısa kolundaki 21. bandı ifade eder. Numaralı bantlar, her bir kromozomda bulunan binlerce genin konumunu belirtir.

Ailesel adenomatöz polipozis ile ilişkili olan ikinci tip turcot sendromu, otozomal dominant bir özellik olarak kalıtılır. Baskın genetik bozukluklar, hastalığın ortaya çıkması için anormal bir genin yalnızca tek bir kopyası gerekli olduğunda ortaya çıkar. Anormal gen, her iki ebeveynden de kalıtsal olabilir veya etkilenen bireyde yeni bir mutasyonun (gen değişikliği) sonucu olabilir. Anormal genin etkilenen ebeveynden yavruya geçme riski, ortaya çıkan çocuğun cinsiyetine bakılmaksızın her gebelik için %50’dir.

Turcot sendromunun bu formu, kromozom 5’in (5q21-q22) uzun koluna (q) eşlenen APC genindeki (“adenomatöz poliposis koli” için) mutasyonlardan kaynaklanır. Kanıtlar, APC geninin bir tümör baskılayıcı gen olarak işlev gördüğünü düşündürmektedir. APC genindeki mutasyonlar, ailesel adenomatöz polipozis ve Gardner sendromu ile ilişkilidir.

Teşhisi

Turcot sendromunun teşhisi, ayrıntılı bir hasta öyküsü, kapsamlı bir klinik değerlendirme ve çeşitli özel testler temel alınarak yapılır. Etkilenen bir ebeveynin çocuklarında genetik olarak turcot sendromu geliştirme riski bulunduğundan, erken teşhis ve hızlı, uygun tedavinin sağlanmasına yardımcı olmak için yaklaşık 35 ila 40 yaşına kadar sigmoidoskopi yoluyla düzenli tarama yapılması gerekir.

Sigmoidoskopi sırasında rektumu ve kalın bağırsağın son kısmını (sigmoid kolon) incelemek için bir görüntüleme aleti kullanılır. Ek olarak, bazı durumlarda, APC geninin veya DNA uyuşmazlığı onarım genlerinin belirli değişikliklerini (mutasyonlarını) miras alan aile üyelerinin saptanmasına yardımcı olmak için DNA testi mevcut olabilir ve potansiyel olarak polip gelişmeden önce bozukluğu teşhis edebilir. Ayrıca kalın bağırsağın röntgeni de poliplerin varlığını ortaya çıkarabilir.

Turcot sendromu için teşhis testi ayrıca esnek, tüp benzeri bir aletin (kolonoskop) rektuma sokulmasıyla (kolonoskopi) bağırsakların doğrudan görsel muayenesini veya küçük rektal doku örneklerinin çıkarılmasını ve mikroskobik incelemesini (biyopsi) içerir.

Tedavisi

Turcot sendromunun tedavisi, her bireyde belirgin olan spesifik semptomlara yöneliktir. Kalın bağırsağın ve rektumun cerrahi olarak çıkarılması (proktokolektomi) bu tür malignite riskini önleyebilir. Ancak kalın bağırsağın çıkarılması ve cerrahi olarak rektum ile ince bağırsağın birleştirilmesi (ileoproktostomi) gibi işlemler yapılırsa rektal polipler gerileyebilir. Bu nedenle, bazı doktorlar proktokolektomiye alternatif olarak bu tür prosedürleri önerebilir. Bu gibi durumlarda, kalan rektal bölge, yeni poliplerin hızlı bir şekilde saptanması ve cerrahi olarak çıkarılması veya imha edilmesini sağlamak için sigmoidoskopi ile düzenli olarak incelenmelidir.

Etkilenen bazı kişilerde, yeni poliplerin hızlı gelişimi, rektumun çıkarılması ve ince bağırsak ile karın duvarı (ileostomi) arasında cerrahi bir bağlantı oluşturulması gibi ek cerrahi tedaviyi gerektirebilir. Diğer durumlarda, doktorlar başlangıçta kalın bağırsağın çıkarıldığı (kolektomi) ve ince bağırsak ile anüsün cerrahi olarak birleştirildiği (ileoanal anastomoz) bir teknik gibi başka cerrahi prosedürler önerebilir.

Etkilenen bireyler ayrıca bir beyin tümörünün varlığını test etmek için periyodik nörolojik taramalar almalıdır. Beyin tümörlerinin tedavisi, tümörün tipine, boyutuna ve konumuna bağlıdır. Çevreleyen dokuya zarar vermeden mümkün olduğu kadar tümörü çıkarmak için ameliyatı içerebilir. Ameliyatı sıklıkla radyasyon ve/veya kemoterapi tedavileri takip eder veya eşlik eder.

Genetik danışmanlık, etkilenen bireyler ve aileleri için faydalı olabilir. Diğer tedavi semptomatik ve destekleyicidir.

Not: Sunulan bilgilerin amacı herhangi bir hastalığı teşhis veya tedavi etmek, iyileştirmek veya önlemek değildir. Tüm bilgiler yalnızca genel bilginize yöneliktir, tıbbi tavsiye veya belirli tıbbi durumların tedavisinin yerine geçmez. Uygulamadan önce bu bilgileri doktorunuzla görüşün.

Paylaşın

Altılı Masa ’28 Kasım’da Ne Açıklayacak?

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti, Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA), Demokrat Parti, Saadet Partisi ve Gelecek Partisi’nden oluşan Altılı Masa, 28 Kasım Pazartesi günü Anayasa taslağını açıklayacak.

Taslak, temel hak ve özgürlüklere sahip olan, bunları cezalandırılma korkusu olmadan kullanabilen ve insanca yaşayacak düzeyde ekonomik olanaklara sahip yurttaşlığı kurumsallaştıran bir model vadediyor.

Birgün’den Nurcan Gökdemir’in haberine göre, Altılı Masa’nın genel başkanlarının Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal’ın ev sahipliğinde yapacağı toplantıdan önce Bilkent Otel’de bir toplantı düzenlenecek. İlk toplantıdan farklı olarak daha dar bir kadro ile yapılacak toplantıya siyasi partilerin üst düzey yöneticileri, medya mensupları ve Anayasa hukukçuları katılacak.

Tüm siyasi partilerin temsilcilerinin sırasıyla bir bölümünü açıklayacakları Anayasa değişikliği teklifinde 12 Eylül Anayasası’nın izlerini ortadan kaldıran ve çağdaş, demokratik bir yönetim inşa etmeyi sağlayacak düzenlemelerin yer alacağı bildirildi. Özellikle 12 Eylül yönetimi ile kurulan antidemokratik kurumların kaldırılması ya da yeniden düzenlenmesine ilişkin hükümlerin yer aldığı çalışmada, Cumhurbaşkanı’nın görev ve yetkileri net olarak tanımlanacak.

Cumhurbaşkanı’nın halk tarafından seçilmesine ilişkin bir değişiklik önerisine taslakta yer verilmedi. Ancak temel görüşün Cumhurbaşkanı’nın seçiminin geçmişte olduğu gibi parlamento tarafından yapılması ancak buna ilk seçimden sonra karar verilmesi olduğu öğrenildi. Yetkileri sınırlandırılan Cumhurbaşkanı’nın halk yerine parlamento tarafından seçilmesini önermenin iktidar partileri tarafından halka yönelik “Size güvenmiyorlar” gibi bir siyasi propagandaya malzeme olması kaygısıyla bunun düzenlemesinin seçim sonrasına bırakıldığı bildirildi.

BirGün’ün edindiği bilgiye göre, Anayasa değişiklik paketinde özetle şu düzenlemeler yer alacak:

Cumhurbaşkanı yetkisi düşürülecek: 7 yıllığına bir dönem için seçilecek Cumhurbaşkanı partisi ile ilişkisini kesecek. Görev süresi biten cumhurbaşkanı partisine geri dönemeyecek. Meclis tarafından belirlenen Başbakanı atamak zorunda olacak Cumhurbaşkanı, olağanüstü hal ilan edemeyecek, OHAL KHK’si çıkartamayacak. Parlamento tarafından kabul edilen yasaları veto edemeyecek. Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanan bütçenin reddedilmesi halinde bir önceki yılın bütçesinin yeniden değerleme oranı ile yürürlüğe gireceği uygulaması kaldırılacak. Üst düzey kamu görevlilerini atama ve görevden alma yetkileri sınırlanacak.

Başbakanı Meclis seçecek: Milletvekili seçimleri beş yılda bir yapılacak. Parlamento Başbakan ve Bakanlar Kurulu’nu belirleyecek. Yasamanın yürütme üzerindeki denetim fonksiyonları arttırılacak. Gensoru ve bakanlara sözlü soru sorma yetkisi geri getirilecek, bakan düşürme ile sonuçlanan meclis soruşturması yeniden kullanılabilir olacak. Yapıcı güvensizlik oyu mekanizması getirilecek. Parlamento bir hükümeti düşürmeden önce alternatifini oluşturacak.

Yeni seçim barajı: Seçim barajı yüzde 3’e düşürülecek. Yüzde 1 oy alan siyasi partilere de Hazine yardımı yapılacak. Bağış ve yardımlar kamuoyuna açıklanacak. Yurt dışında yaşayan yurttaşlardan bir seçim çevresi oluşturulacak. Seçim sistemi, nispi temsil sistemi olarak uygulanacak.

Temel hak ve özgürlüklere garanti: Yurttaşların temel hak ve özgürlükleri çağdaş bir anlayışla yeniden tanımlanacak, hiçbir yurttaş bu hakları kullandığı için cezalandırılamayacak. İnsan hak ve özgürlükleri kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyecek. KHK’ler, Meclis’in siyasi denetimine ve Anayasa Mahkemesi’nin hukukilik denetimine tabi tutulacak. Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ile ilgili bildirim uygulaması idare tarafından keyfi şekilde kullanılmayacak. Basın özgürlüğü güvence altına alınacak, basının özgür bir şekilde görev yapacağı güvenli, çoğulcu ve elverişli bir ortam sağlanacak.

Yargının bağımsızlığı sağlanacak: Hâkimler ve Savcılar Kurulu kaldırılacak, Hâkimler Kurulu ve Savcılar Kurulu ismi ile iki ayrı kurul oluşacak. Adalet Bakanı ve müsteşarının üyesi olamayacağı bu kurulların üyelerini meslek mensupları belirleyecek. İkili baro uygulamasından vazgeçilecek. Hesap yargılaması yapan Sayıştay’ın yetkileri genişletilecek. Yüksek yargı organlarında üyelerin en az yarısı kadınlardan oluşacak ve “Çevre Mahkemeleri” kurulacak.

Bireysel başvuru hakkı genişleyecek: Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri genişletilecek. Bireysel başvurunun kapsamı, konu ve başvurulabilecek haklar bakımından genişletilecek, kamu tüzel kişilerinin de bireysel başvuru hakkı kabul edilecek. Yarısı kadınlardan oluşacak üyeleri, TBMM, Danıştay, Yargıtay, Sayıştay, Türkiye Barolar Birliği ve Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen üç katı aday içerisinden üçte iki nitelikli çoğunlukla seçilecek. Üyelerin en az dörtte üçü hukukçu olacak.

YSK güçlendirilecek: Yüksek Seçim Kurulu bir yüksek mahkeme olarak düzenlenecek. İdari ve yargısal görevleri bakımından iki daireye ayrılacak. Yargısal kurul idari kurulun kararlarına itirazları karara bağlayacak.

Paylaşın

HDP’li Tuncer Bakırhan: Kimse Bizi Zorlamasın…

Cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin açıklamalarda bulunan HDP Eş Genel Başkan Yardımcısı Tuncer Bakırhan, “Üç adaylı çıkıldığı durumda, muhalefetin adayı ikinci tura kalırsa HDP açısından tavır bir ehven-i şer tercihi mi olacak yoksa ikisine de destek vermemek mi?” sorusuna verdiği yanıtta şu ifadeleri kullandı:

“Ehven-i şer bizde asla olmaz. Millet ittifakı noktaya getirmesin bizi. Bu olmasın diye uğraşıyoruz. Demokrasi adına dünya kadar bedel ödeyelim sonra kötüler arasında bir seçim mi yapalım? Kimse bizi zorlamasın yanlış yapar. Sizin aracılığınızla da bunu tekrar söyleyelim, kesinlikle HDP’yi ehven-i şer noktasına getirecek bir tutum içerisine girmesinler.”

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkan Yardımcısı Tuncer Bakırhan, cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Altılı Masa’nın çıkaracağı ortak adayla ilgili konuşan Bakırhan, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın aday olması durumunda muhalefete asla destek vermeyeceklerini belirtti.

BirGün’e konuşan Bakırhan, “Cumhurbaşkanlığı adaylığı ile ilgili henüz Emek ve Özgürlük İttifakı içerisinde bir tartışmaya girmedik. Ama neden sol, sosyalist, demokrat çevreler iki kötü arasında seçim yapmak zorunda kalsın? Kendi adayımızı çıkarırız. Ankara Belediye Başkanı’nın ismi tartışılıyor. Asla ve kat’a ilkelerimizle ters düşen bir adaya oy vermeyiz. Erdoğan’dan ne farkı var? Nasıl bir niteliğe sahiptir. Türkiye’nin temel sorunlarını çözmeye ilişkin bir inanca iradeye sahip midir? Cumhurbaşkanlığı niteliği taşıyor mu? Neden kötüler arasında seçim yapsın Türkiye?” ifadelerini kullandı.

“Asla taraf olmayız”

“Bu durumda asla taraf olmayız. Kendi adayımızı çıkarırız. Ortaklaşabilirsek demokratik sosyalist çevrelerle bir aday çıkarırız. Brezilya’da Kolombiya’da oluyor burada niye olmasın” diyen Bakırhan, şöyle devam etti:

“İki bloğa mahkum değiliz. Kürtlerin, muhalefetin oyunu alabilecek bir aday çıkarmak durumundadır muhalefet. Peşinen söylüyorum, böyle bir tartışmamız yok henüz ama Mansur Yavaş veya ona benzeyen bir adaya asla ve kat’a oy vermeyiz. Biz Türkiye halkları için iyi şeyler yapma arayışında bir siyasi parti olarak niye sicili olumsuz tartışılan birini tercih edelim? Türkiye’nin devrimci demokrat bir geçmiş var, neden bu ilkelere uygun bir adayı hep beraber çıkarmayalım?”

“Kimse bizi zorlamasın yanlış yapar”

“Üç adaylı çıkıldığı durumda, muhalefetin adayı ikinci tura kalırsa HDP açısından tavır bir ehven-i şer tercihi mi olacak yoksa ikisine de destek vermemek mi?” sorsunu da yanıtlayan Bakırhan, şunları kaydetti:

“Ehven-i şer bizde asla olmaz. Millet ittifakı noktaya getirmesin bizi. Bu olmasın diye uğraşıyoruz. Demokrasi adına dünya kadar bedel ödeyelim sonra kötüler arasında bir seçim mi yapalım? Kimse bizi zorlamasın yanlış yapar. Sizin aracılığınızla da bunu tekrar söyleyelim, kesinlikle HDP’yi ehven-i şer noktasına getirecek bir tutum içerisine girmesinler.”

Paylaşın

İngiltere İle ABD Puanları Paylaştı

Katar’ın ev sahipliğini yaptığı 2022 FIFA Dünya Kupası B Grubu maçında İngiltere ile ABD, Al Bayt Stadyumu’nda karşı karşıya geldi. Hakem Jesus Valenzuela’nın düdük çaldığı mücadele, golsüz eşitlikle tamamlandı.

Haber Merkezi / İlk maçında İran’ı 6-2 mağlup eden İngiltere, ABD karşısında aldığı sonucun ardından puanını 4’e yükseltti. Amerika Birleşik Devletleri ise İran karşılaşmasının ardından 2022 Dünya Kupası’ndaki ikinci maçından da beraberlikle ayrılarak puanını 2 yaptı.

2022 Dünya Kupası grup etabındaki son maçlarda İngiltere, Galler’le karşılaşacak. Amerika Birleşik Devletleri ise İran’la mücadele edecek.

Karşılaşmadan dakikalar

17. dakikada McKennie sağ kanattan ortaladı, Antalyaspor’un yıldızı Haji Wright kafayı vurdu, top dışarda.

26. dakikada Weah’ın sağ kanattan ceza alanına gönderdiği ortasına hareketlenen Mckennie’nin altıpas önünden gelişine yaptığı vuruşunda top kalenin üstünden az farkla auta çıktı

33. dakikada ABD’nin süperstarı Pulusic ceza sahasının solundan sol ayağıyla sert vurdu, top üst direkten dışarı gitti.

43. dakikada Dest’in sağ kanattan ceza alanına gönderdiği ortasına yükselen Pulisic kafa vuruşunda çerçeveyi bulamadı.

45+1. dakikada Shaw’un pasıyla ceza alanında topla buluşan Bukayo Saka’nın gelişine yaptığı vuruşta top dışarda.

49. dakikada Mckennie’nin ceza sahası dışından kaleye gönderdiği şutunda top kalenin üstünden auta çıktı.

Stat: Al Bayt

Hakemler: Jesus Valenzuela, Jorge Urrego, Tulio Moreno (Venezuela)

İngiltere: Pickford, Trippier, Stones, Maguire, Shaw, Rice, Bellingham (Dk. 68 Henderson), Saka (Dk. 78 Rashford), Mount, Sterling (Dk. 68 Grealish), Kane

ABD: Turner, Dest (Dk. 78 Moore), Zimmerman, Ream, Robinson, Adams, McKennie (Dk. 77 Aaronson), Musah, Weah (Dk. 83 Reyna), Pulisic, Haji Wright (Dk. 83 Sargent)

Paylaşın

Hollanda İle Ekvador Yenişemedi

Katar’ın ev sahipliğini yaptığı 2022 FIFA Dünya Kupası A Grubu’nda Hollanda ve Ekvador, Khalifa Stadyumu’nda karşı karşıya geldi. Cezayirli hakem Mustapha Ghorbal’ın yönettiği karşılaşma 1 – 1 berabere sone erdi.

Haber Merkezi / Bu sonuçla iki takım da 4 puana yükseldi. Hollanda’nın A Grubu üçüncü maçındaki rakibi Katar olacak. Ekvador ise Senegal ile karşı karşıya gelecek. Müsabakalar 29 Kasım Salı günü oynanacak.

Karşılamadan dakikalar

6. dakikada Hollanda Gakpo ile 1-0 öne geçti. Ekvador kendi yarı sahasında pas hatası yapınca Hollanda tehlikeli bir atak üretti. Klaaseen’in pasında topla ceza sahasına giren Gakpo, Portakalları 1-0 öne geçirdi.

Ekvador, 33. dakikada beraberliğe çok yaklaştı. Valencia’nın ceza sahası dışı sol çaprazdan sert şutunda kaleci Noppert güçlükle topu çeldi.

45+3. dakikada kullanılan köşe vuruşunda savunmadan seken topa Estaggio sert vurdu, ceza sahası içinde son dokunan Estupinan topu ağlara gönderdi ancak pozisyon ofsayt olduğu için gol geçerli sayılmadı.

49. dakikada Enner Valencia skoru 1-1’e getirdi. Ekvadorlu futbolcular kendi yarı sahasında pas yapan Hollanda’ya şiddetli baskı uyguladı ve topu kaptı. Seri paslarla Hollanda ceza sahasına giren Ekvador’da Enner Valencia fileleri havalandırdı ve maçta eşitlik sağlandı.

59. dakikada Ekvador Hollanda kalesine yine tehlikeli geldi. Enner Valencia’nın şutu savunmadan sekti ve Plata’nın önünde kaldı. 22 yaşındaki futbolcunun güzel şutunu kaleci Noppert son anda kurtardı.

Stat: Uluslararası Halife

Hakemler: Mustapha Ghorbal, Mokrane Gourari, Abdelhak Etchiali (Cezayir)

Hollanda: Noppert, Timber, Van Dijk, Ake, Dumfries, Koopmeiners (Dk. 80 De Roon), De Jong, Blind, Klaassen (Dk. 69 Berghuis), Gakpo (Dk. 79 Weghorst), Bergwijn (Dk. 46 Depay)

Ekvador: Galindez, Porozo, Torres, Hincapie, Preciado, Estupinan, Caicedo, Mendez, Plata (Dk. 90 Ibarra), Valencia (Dk. 90 Rodriguez), Estrada (Dk. 74 Sarmiento)

Goller: Dk. 6 Gakpo (Hollanda), Dk. 49 Valencia (Ekvador)

Paylaşın

Çim Parmak Nedir? Belirtileri, Teşhisi, Tedavisi

Çim parmak, ayak başparmağı eklemini etkileyen bir yaralanmadır. Başparmağınızı çok fazla veya çok kuvvetli bir şekilde büktüğünüzde olur. Bu hareket, ayak başparmağı eklemindeki yumuşak dokuların ve bağların gerilmesine veya yırtılmasına (burkulma) neden olur. 

Haber Merkezi / Çim parmak, çoğu zaman, dinlenme, buz gibi tedaviler veya ibuprofen, asetaminofen gibi ilaçlarla iyileşir. Bu tedavilerle iyileşmeyen bazı çim parmak yaralanmaları cerrahi müdahale gerektirebilir.

Belirtileri nelerdir?

  • Ağrı ve hassasiyet: Ağrı sürekli olabilir veya sadece bölgeye bastığınızda.
  • Şişlik ve morarma: Ayak başparmağının tabanı iltihaplanmış olabilir. Morarma, şişmiş ayak parmağının etrafından ayağın tepesine kadar uzanabilir.
  • Sınırlı hareket aralığı: Parmağınızı hareket ettiremeyebilir veya yukarı ve aşağı bükemeyebilirsiniz.
  • Gevşek hissedilen eklem: Metatarsofalangeal (MTP) eklem yerinden fırlayabilir veya dengesizmiş gibi hissedilebilir.

Nedenleri

Ayak başparmağı 90 derecelik bir açıyla büküldüğünde ve yere düz bir şekilde bastırıldığında çim parmak yaralanması meydana gelir. Çim parmak, zaman içinde birçok tekrarlayan hareketten kaynaklanabilir.

Yaralanma aynı zamanda ani bir travmadan da kaynaklanabilir, örneğin bir futbolcu ayak parmağı yere dikilmiş bir rakibe müdahale ettiğinde.

Teşhisi

  • Doktorunuz parmağınızı inceler ve hassasiyet olup olmadığını kontrol etmek için bölgeye hafifçe bastırır. Hareket aralığınızı test etmek için parmağınızı hareket ettirmeniz istenebilir.
  • Kemiklerde ve yumuşak dokularda hasar olup olmadığını kontrol etmek için doktorunuz bir X-ışını veya MRI taraması isteyebilir.
  • Ani bir yaralanmanız varsa, doktorunuz size bunun nasıl olduğunu soracaktır. Parmağınızın nasıl dikildiği ve ağrıyı nerede hissettiğiniz dahil, hatırlayabildiğiniz kadar çok ayrıntıyı paylaştığınızdan emin olun.

Tedavisi

Çoğu burkulan parmak yaralanması, zamanla ve bolca dinlenerek iyileşir. Doktorunuz şunları önerebilir:

  • Dinlenme: Doktorunuza ayağınıza ağırlık vermekten ne kadar süre kaçınmanız gerektiğini sorun. Yaralanmanın ciddiyetine bağlı olarak spor ve aktivitelere birkaç gün veya hafta ara vermeniz gerekebilir. Doktorunuz, ayak parmağınız iyileşirken kullanmanız için size bir yürüyüş botu veya koltuk değneği verebilir.
  • Buz ve yükseklik: Birkaç saatte bir, ayağınız kalbinizin üzerinde olacak şekilde rahatlayın. Her seferinde yaklaşık 20 dakika ayak parmağınıza soğuk kompres uygulayın. Buz şişliği ve ağrıyı azaltır. Ayak parmağınızı yükseltmek iltihabı azaltır.
  • Ağrı kesici ilaçlar: Doktorunuzla nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar (NSAID’ler) alma konusunda konuşun. Bu ilaçlar ağrıyı hafifletir ve şişliği azaltır.
  • Fizik tedavi (PT): Deneyimli bir fizyoterapist, ayak parmağınızın iyileşmesine yardımcı olmak için size egzersizler ve esneme hareketleri verecektir. Özelleştirilmiş bir PT programı, sertliği azaltmak, esnekliği artırmak ve MTP eklemini destekleyen kasları güçlendirmek için egzersizler içerir.
  • Stabilizasyon: Doktorunuzdan ayak başparmağınızı küçük ayak parmaklarınıza nasıl bantlayacağınızı göstermesini isteyin. Bu çim parmak bantlama tekniği, ayak parmağınız iyileşirken hareketi kısıtlar. Aktivitelere geri döndüğünüzde sağlam, destekleyici ayakkabılar giydiğinizden emin olun.
  • Ortez: Doktorunuz, ayakkabınıza uyan özel ekler önerebilir. Ortezler koşarken, zıplarken veya spor yaparken ayak parmağı ekleminizi dengeler ve destekler.
  • Cerrahi: Nadiren, bir çim parmak yaralanması ciddi yırtıkları, kırıkları veya eklem hasarını onarmak için ameliyat gerektirir. Ameliyat tipi, yaralanmanın konumuna ve hangi kemiklerin ve yumuşak dokuların hasar gördüğüne bağlıdır.

Not: Sunulan bilgilerin amacı herhangi bir hastalığı teşhis veya tedavi etmek, iyileştirmek veya önlemek değildir. Tüm bilgiler yalnızca genel bilginize yöneliktir, tıbbi tavsiye veya belirli tıbbi durumların tedavisinin yerine geçmez. Uygulamadan önce bu bilgileri doktorunuzla görüşün.

Paylaşın