ABD Ve İsrail’in İran’a Saldırıları: Üç Haftada Derinleşen Kriz

28 Şubat 2026’dan bu yana süren ABD ve İsrail saldırıları, İran’da sivil kayıpları, altyapı yıkımını ve enerji koridorlarında kesintileri derinleştirerek bölgesel gerilimi tırmandırdı.

Haber Merkezi / Diplomasi çağrıları artsa da çatışmanın etkileri ekonomik ve güvenlik boyutuyla küresel ölçekte hissediliyor.

28 Şubat 2026’da ABD ve müttefiki İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar, geride en az üç haftalık ağır bir bilanço bıraktı.

Başlangıçta İran’ın stratejik askeri ve liderlik hedeflerine yönelik düzenlenen hava saldırıları, Tahran ve çevresinde büyük patlamalarla sonuçlandı. Hedeflenen noktalarda İran’ın savunma kapasitesine ciddi darbe vurulsa da saldırılar zamanla geniş çaplı bir çatışmaya dönüştü.

İran, bu saldırılara misilleme olarak Körfez’deki ABD üslerine ve İsrail hedeflerine balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi. Bu durum, çatışmanın bölge dışına yayılmasına ve sivil bölgelerin de tehlikeye girmesine yol açtı.

Üç haftalık süreçte, sağlık kuruluşları ve sivil altyapı hatları ciddi zarar gördü. Dünya Sağlık Örgütü’nün doğruladığı üzere, İran’da 18 sağlık tesisi doğrudan saldırıların hedefi oldu. Hastaneler, sağlık çalışanları ve hastalar ağır risk altında kalırken, bunun yol açtığı insani kriz giderek derinleşiyor.

Aynı dönemde Hürmüz Boğazı’nda güvenlik krizi ve enerji arzı sorunları da uluslararası piyasaları etkiledi; petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve ticaret yollarının risk primi yükseldi.

Saldırıların ilk günlerinde İran’ın askeri liderlik yapısına yönelik hedefler dikkat çekerken, ilerleyen günlerde çatışmanın kapsamı değişti. İran’ın savunma sistemleri baskı altında kalmasına rağmen karşı saldırılar, özellikle Körfez devletleri ve Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölge ülkelerine de ulaştı.

UAE’de altı sivilin yaşamını yitirdiği, yüzlerce kişinin yaralandığı ve kritik enerji tesislerinin etkilendiği bildirildi. Bu tablo, savaşın sadece cephedeki askerleri değil, sivilleri ve bölge ekonomilerini de doğrudan hedef aldığını ortaya koyuyor.

ABD yönetimi, operasyonların süreceğini açıklarken, İran da İsrail’in yakıt depoları ve enerji altyapılarına yönelik saldırıları “ekosisteme karşı ciddi bir yıkım” olarak nitelendirdi. Bu sert açıklamalar, bölgede diplomatik çözüm arayışlarını zorlaştırdı.

Avrupa Birliği ve bazı uluslararası aktörler, taraflara itidal çağrısı yaparak çatışmanın tırmanmasının önlenmesi gerektiğini vurguladı; ancak somut adımlar henüz çatışmayı durdurmaya yetmedi.

Enerji koridorlarında yaşanan sorunlar ve ticaret yollarındaki risk artışı, küresel ekonomiye de yansıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik gerilimi, navlun maliyetlerini artırırken petrol piyasalarında belirsizlikleri derinleştirdi. Bu durum, hem bölge ülkeleri hem de küresel enerji ithalatçıları için yeni bir risk unsuru oluşturdu.

Uluslararası kuruluşlar ve barış grupları, insani yardımın erişimini kolaylaştırma ve sivillerin korunmasına yönelik çağrılarda bulunuyor. Ancak sahadaki gerilimin devam etmesi, çatışmanın insani ve ekonomik etkilerini daha da artırma riski taşıyor.

Bu üç haftalık süreç, sadece kayıplar ve yıkımla değil, bölgesel güvenlik mimarisi ve küresel enerji piyasaları üzerindeki etkileriyle de uzun süre tartışılacak bir kriz olarak kayıtlara geçiyor.