Ruble, Euro Karşısında 7 Yılın Zirvesinde

Rus para birimi ruble, Pazartesi günü Euro karşısında yüzde 6’dan fazla değer kazandı. Böylelikle Rus rublesinin değeri, sermaye kontrolu, yüksek petrol fiyatları ve yaklaşan ay sonu vergi dönemi nedeniyle Euro karşısında son 7 yılın en yüksek seviyesine yükseldi.

TSİ 15.38’de Rus rublesi, yüzde 6,3 oranında değer kazanarak 2015 yılı Haziran ayı başından bu yana Euro karşısındaki en yüksek seviyeye erişti.

Ruble, Rusya’daki ekonomik krize rağmen bu yıl dolar karşısında yüzde 30 değer kazanarak, dünyanın en yüksek performans gösteren para birimi oldu. Ancak bunda, Ukrayna işgali nedeniyle Batılı ülkelerin aldığı yaptırım kararları sonrasında Rusya’nın finans sektörünü korumak için uygulamaya konan sermaye kontrolunun sağladığı yapay desteğin de payı var.

Rus rublesi, Batılı ülkelerin yaptırımlarının Rusya’nın altın ve döviz rezervlerinin yaklaşık yarısını dondurmasından sonra ihracat odaklı firmaların yabancı döviz cinsinden gelirlerini rubleye çevirme zorunluluğu getirilmesi nedeniyle de değer kazandı.

Rus bankası Tinkoff’un aracı kurumu Tinkoff Investments’tan uzmanlar, Merkez Bankası ve hükümet kısıtlamalara devam ederken, rublenin orta vadede güçlenmeye devam edebileceğini kaydediyor.

Uzmanlar, “Sonbahara doğru ithalatın toparlanması ve kısıtlamaların kaldırılmasıyla döviz kuru istikrar kazanmaya başlayabilir” diyor.

Otkritie Bankası uzmanları da bir ay içinde 1 doların 55 ruble edebileceğini, yıl sonunda rublenin değer kaybederek bir dolar karşısında 70 ila 80’e gerileyeceğini öngörüyor.

Uzmanlar, rublenin değer kazanmasında, Rusya’nın sattığı doğalgaz karşısında yabancı alıcıların ödemelerini ruble cinsinden yapma talebinde bulunmasının da etkili olduğunu söylüyor.

Rus Merkez Bankası rubleye müdahale mi ediyor?

İş dünyası odaklı Rus gazetesi Vedomosti, kaynaklarına dayandırdığı ve Pazartesi günü yayınladığı haberinde, Merkez Bankası’nın rublenin kontrolsuz değer kazanmasını frenlemek için döviz satın almaya başladığını bildirdi. Merkez Bankası bu haberi yalanlayarak “Bu bilgi gerçekle uyumlu değil” açıklaması yaptı.

Rus bankası Promsvyazbank uzmanlarıysa Merkez Bankası’nın müdahale etmesi durumunda bunun, ruble üzerindeki etkilerinin çok daha hissedilir olacağını söyledi. Uzmanlar, “Yine de bu gibi haberler piyasa katılımcılarının davranışlarını etkileyebilir ve rublenin değer kaybetmesini tetikleyebilir” dedi.

Paylaşın

SIPRI: Dünya Yeni Bir Risk Çağına Giriyor

Uluslararası resmi silah transferlerini izleyen Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) bugün politika yapıcılara yönelik yayımladığı yeni raporunda, dünya barışının yeni bir riskler çağına girdiği konusunda uyarı yaptı.

Raporda iklim değişikliği, kitlesel canlı ölümleri, kaynak kıtlığı gibi etkenlerin güvenlik riskleri ve Kovid 19 pandemisi gibi diğer etmenlerle birlikte oluşturacağı tehditlerin boyutlarına dikkat çekti.

SIPRI, raporda popülistleşen siyasi ortamın güvenlik açısından “zehirli” bir karışım oluşturduğunu da belirterek politika yapıcıların bu yeni karmaşık risklere hazırlıklı olmadığını söyledi.

İklim krizi, yoksulluk

Artan güvenlik krizinin resmini çizen raporda SIPRI örnek olarak 2010’lu yıllardan bu yana, en az bir devletin taraf olduğu silahlı çatışmaların, bu çatışmalarda ölen insanların ve dünya çapında yerinden edilen ya da mülteci konumuna düşen insanların sayısının ikiye katlanmasını gösterdi.

Aynı şekilde yıllar süren düşüşün ardından kullanıma hazır nükleer başlıkların sayısının 2020’de yeniden artış gösterdiğini belirtti ve geçen yıl dünyada askeri harcamaların tutarının 2 trilyon dolara ulaşarak rekor kırdığını söyledi.

Rapordaki örneklerden bir başkası da Somali’de süregelen kuraklık ve iklim değişikliği ile birlikte yaşanan yoksulluk ve zayıf siyasi yönetim gibi sebeplerle insanların Ek Kaide uzantılı Eş Şebab’ın kucağına itilmesi.

Yine iklim değişikliğinin Orta Amerika’da tahıl hasadını olumsuz etkilemesi nedeniyle, ülkelerdeki şiddet olaylarının artması, bunun yolsuzlukla birleşmesi sonrası kitlelerin ABD’ye göç etmesi.

Raporda görüşlerine yer verilen SIPRI Direktörü San Smith “Çevre krizini ya kendi haline bırakacağız ya da sorunun teşhisini şimdi koyup harekete geçeceğiz. Asıl kötü haber, bu son derece önemli anın, uluslararası politikanın korkunç bir durumda olduğu bir zamana denk gelmesi. Dünyadaki büyük güçler arasındaki ilişkiler ‘zehirli ve tehlikeli’ bir durumda. Popülizm ve milliyetçilik yükselişte” dedi.

“Riske değil barışa fon sağlayın”

SIPRI raporunda siyasetin riskleri daha iyi değerlendirmesi ve çevre krizlerine karşı daha kararlı adım atması çağrısı da yaptı. Bunun için, hızlı bir şekilde “yeşil ekonomi”ye geçiş tavsiyesinde bulundu.

SIPRI Direktörü Smith, bu geçişin adil ve barışçı bir şekilde gerçekleşmesi gerektiğine vurgu yaparak “Bu kadar büyük boyuttaki bir ekonomik değişimde her zaman kazananlar ve kaybedenler olacaktır. Bu geçişten en çok etkilenecek olan kesimlerin çıkarları göz önünde bulundurulmak zorunda. Aksi takdirde yeni çatışma riskleri doğar” dedi.

Enerji, Çevre ve Su Konseyi’nden (CEEW) Arunabha Ghosh ise “Hükümetler bu yeni risk çağında barışı güvence altına almak istiyorlarsa, finansmanlarını onu baltalayan faaliyetlerden uzaklaştırmaları gerekiyor” dedi.

Ghosh “Finansman çatışması riski kimsenin çıkarına değildir. Ancak birçok hükümet, ne sürdürülebilirliğin çıkarlarına hizmet eden ne de savunmasız toplulukları koruyan yatırımları finanse ediyor. Bunun yerine hedefsiz ve çevresel olarak yıkıcı faaliyetleri desteklemeye devam ediyorlar. Yatırımların barışa, çevresel istikrara ve dayanıklılığa toptan bir şekilde yönlendirilmesine ihtiyacımız var.” diye konuştu.

Rapora buradan ulaşabilir ya da tanıtımını buradan izleyebilirsiniz.

Paylaşın

Avrupa’nın Beş Büyük Futbol Liginde Şampiyonlar Belli Oldu

Trabzonspor, Süper Lig’in bitimine 3 hafta kala kupayı kaldırmaya hak kazanırken, Avrupa’nın beş büyük futbol ligi olan İspanya, İtalya, İngiltere, Almanya ve Fransa’da da ligin en büyüğü belli oldu.

İspanya’da La Liga’da şampiyonluk, sezonun bitimine 4 maç kala 35. defa Real Madrid’in oldu. Şampiyonluğunu ilan etmek için sadece beraberliğe ihtiyacı olan Real, Espanyol Barcelona’yı 4 golle geçerek müzesine götürdüğü kupa sayısında rekor kırdı. Ezeli rakibi Barcelona’nın ise 15 puan önünde ipi göğüslemeyi başardı.

Bundesliga’da şampiyonluğu art arda 10. defa kazanmayı başaran takım Bayern Munih oldu. Bavyera kulübü bu başarıyı ligin bitimine 3 hafta kala 23 Nisan’daki Borussia Dortmund maçındaki 3-1’lik galibiyetinin ardından ilan etti. İkinci sıradaki ezeli rakibini 12 puan fark atan Bayern, tarihinde 32. defa lig kupasını kaldırma başarısını gösterdi.

Bayern ayrıca Dortmund’u arka arkaya 8 karşılaşmada devirmiş oldu. 2019’dan beri Bavyera takımı Dortmund’a karşı kaybetmedi.

Manchester City’ye kupayı getiren isim İlkay Gündoğan

İngiltere’de ise bu yıl gülen takım son maçta belli oldu. Son beş yılda dört defa lig kupasını müzesine götürmeyi başaran Manchester City, böylece kulüp tarihinde 8. defa şampiyonluk tattı. Premier Lig’in son haftasında 2-0 geriye düştüğü maçta Aston Villa’yı 3-2 yenen Manchester City, Liverpool’un sadece 1 puan önünde şampiyonluğa ulaştı.

Bu başarıda oyuna 68. dakikada giren Türk asıllı Alman milli futbolcu İlkay Gündoğan baş rolü oynadı. İlkay ile 76. dakikada umutlanan Manchester City, 2 dakika sonra Rodri’nin kaydettiği golle skoru eşitledi, ardından yeniden sahneye çıkan İlkay, Manchester City’nin sahadan 3-2 galip ve lig şampiyonu olarak ayrılmasını sağladı.

Fransa Birinci Lig’de şampiyonun ismi sezonun bitimine haftalar kala belli oldu. Başkent takımı Paris St. Germain (PSG) kupayı 10. defa kaldırmayı başardı. İkinci sıra için ise Monaco ve Marsilya arasındaki kıyasıya mücadele son maça kadar devam etti. Strasbourg’a karşı sezonun son maçını 4-0 gibi bir farkla kazanan Marsilya Monaco’dan gelecek habere kulak kesti.

Son haftaya ikini sırada giren prenslik ise Lens deplasmanından 2-2’lik eşitlikle bir puan ile dönünce Marsilya’nın gerisinde kalmaktan kurtulamadı. Bu sayede PSG ve Marsilya ön eleme maçları oynamadan Şampiyonlar Ligi’ne katılmaya hak kazandı.

İtalya futbol ligi de şampiyonluk heyecanı son maça kadar devam edenlerden oldu. Milano’nun iki takımının kıyasıya mücadelesinde son gülen AC Milan olurken Inter Milan ise averajla ikinci sırada kaldı. Şampiyonluk için beraberliğin yetmesine rağmen Milan, Sassuolo deplasmanında ilk yarıda 3 gol bularak Inter Milan’ın umutlarını yıktı.

Bu zaferde Fransız golcü Olivier Giroud attığı iki golle önemli rol oynadı ve 2011’den beri yaşanan hasrete son vererek İtalya Lig Kupası Scudetto’nun Milan tarafından 19. defa kaldırılmasını sağladı.

Aynı anda Sampdoria ile karşılaşan Inter Milan, 90 dakikayı 3-0’lık bir galibiyetle kapatsa da aradaki iki puanın kapanmasını engelleyemedi. Gelecek sene Şampiyonlar Ligi’ne iki Milan takımının yanı sıra Napoli ve Juventus da gitmeye hak kazandı.

Paylaşın

IMF’den Finansal Kriz Uyarısı: Küresel İşbirliği Şart

Davos’ta Dünya Ekonomik Forumu’nun açılışında konuşan Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, dünya ekonomisinin bir dizi tehditle karşı karşıya olduğunu söyledi. Georgieva, Ukrayna’daki savaşın, pandemi nedeniyle darbe alan küresel ekonomiyi daha da zorladığını belirtti.

Birçok ülkenin gıda ticareti ve enerji arzı üzerinde sınırlamalara gitmeye başladığını ifade eden Georgieva, bu durumun yoksul ülkeleri daha da yoksullaştıracağı uyarısında bulundu.

Dünya ekonomisinin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana belki de en büyük sınavıyla karşı karşıya olduğunu söyleyen Georgieva, gıda kıtlığı ve iklim değişikliğinin yarattığı tehditlerle mücadele için küresel işbirliğine gidilmesinin şart olduğunu söyledi.

Hükümetlerin yoksul vatandaşlarına yönelik teşvikler vermesi gerektiğini belirten Georgieva, BBC’ye yaptığı açıklamada geçim sıkıntısı kriziyle ilgili olarak ele alınması gereken öncelikleri şöyle sıraladı:

“İki önceliğimiz var. Birincisi artan gıda ve enerji fiyatları altında ezilen toplumun en yoksul kesimlerini sübvanse etmek. İkincisi de Ukrayna’daki savaş nedeniyle en büyük zararı gören iş kollarına destek olmak.”

Dünya genelinde birçok hükümet artan geçim sıkıntısı nedeniyle zorlanan kesimlere yönelik destek paketleri açıklıyor. Ancak bunun yeterli seviyede olmadığı düşünülüyor. Bu yıl gıda fiyatları rekor seviyelere tırmanmış durumda. Petrol ve doğalgaz fiyatlarında da büyük bir sıçrama görülüyor.

Bunda pandeminin açtığı yaralar henüz sarılmadan Ukrayna savaşının patlaması en büyük etken. Zira Rusya ve Ukrayna, dünyanın en büyük tahıl ihracatçıları arasında.

Resesyon korkusu

Tahıl arzı konusunda sıkıntı yaşanması endişesi dünya genelinde birçok ülkede yıllık enflasyon seviyelerini de rekor seviyelere tırmandırdı. Enflasyon rakamları İngiltere’de yüzde 9, ABD’de yüzde 8,3 ve Eurozone bölgesinde yüzde 7,4 olarak açıklandı.

Merkez bankaları artan fiyatları kontrol altına almak için faiz oranlarını yükseltirken, kimi ekonomistler resesyon riskini dile getirmeye başladı.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, pandemi sürecini atlatabilmek için dışarı borçlanan hükümetlerin artan borçlanma maliyetlerinin büyük sorunlar yaratmasından endişe duyduğunu ifade etti.

Georgieva, hükümetlerin ne kadar borçlandıkları ve ne kadar harcadıkları konusunda son derece dikkatli davranmaları gerektiğini savundu.

IMF Başkanı hükümetlerin vatandaşlara yeterli desteği vermemesi durumunda Sri Lanka’daki gibi protestoların dünya genelinde birçok başka ülkede de görülebileceği uyarısında bulundu.

Sri Lanka’da artan fiyatların tetiklediği ekonomik kriz ülkede şiddetli protestolara yol açmış, iktidarın değişmesine neden olmuştu.

Şeffaf ticaret

IMF ve Dünya Bankası’nın da aralarında olduğu bir grup uluslararası kalkınma örgütü, bu hafta dünya genelinde artan gıda fiyatlarıyla mücadele etmeyi amaçlayan bir plan ortaya attı.

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, “Artan küresel gıda ve gübre fiyatlarının çok sayıda insanın açlık tehdidiyle karşı karşıya kalmasına yol açması gibi ciddi bir risk var” diye konuştu.

Kristalina Georgieva ise aslında yeterli miktarda gıda arzı olduğunu, ancak bunun eşit ve adil bir şekilde dağıtılmadığını öne sürdü:

“Ticaretin açık ve şeffaf olması gerekiyor. Ülkelerin ihtiyaçlarının üzerinde gıdayı sadece kendilerine ayırdıkları ve gıdanın bir yerden diğerine dolaşımına mani oldukları bir duruma imkan verilmemesi gerek.”

Dünyanın en büyük ikinci buğday üreticisi olan Hindistan bu yıl buğday ihracatını yasaklamıştı. Narendra Modi hükümeti, bu yasağı bir vadede gözden geçirebileceklerini ifade etmişti.

IMF Başkanı Georgieva, “Gerçekten bu yasağı yeniden değerlendirmeleri için yalvarıyorum. Tüm dünya için çok zor bir dönemden geçiyoruz” diye konuştu.

Georgieva, “Kendi vatandaşlarını beslemek zorunda olduklarını anlıyorum. 1,4 milyarlık bir nüfusları var. Ama önümüzdeki krizle baş edebilmek için küresel işbirliğine gitmek dışında bir seçeneğimiz yok” dedi.

(Kaynak: BBC Türkçe)

Paylaşın

‘Reel Kesim Güven Endeksi’ Azaldı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından mayıs ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi açıklandı. İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayinde faaliyet gösteren 1.744 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilerek değerlendirildi.

Buna göre, RKGE mayısta bir önceki aya kıyasla 0,3 puan azalarak 109,4 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi (RKGE-MA) ise 0,7 puan düşüşle 107,0’ye geriledi.

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, genel gidişat, gelecek üç aydaki toplam istihdam ve son üç aydaki toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde, sabit sermaye yatırım harcaması, mevcut mamul mal stoku, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, mevcut toplam sipariş miktarı ve gelecek üç aydaki üretim hacmine ilişkin değerlendirmeler endeksi azalış yönünde etkiledi.

Dünya’da yer alan habere göre; son üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacmi, iç piyasa sipariş miktarı ve ihracat sipariş miktarında artış bildirenler lehine olan seyir bir önceki aya göre güçlendi.

Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmeler ile mevcut mamul mal stoklarının seviyesinin mevsim normallerinin üzerinde olduğu yönündeki değerlendirmeler de aynı dönemde arttı.

Gelecek üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacmi, iç piyasa sipariş miktarı ve ihracat sipariş miktarında bir önceki ayda artış bekleyenler lehine olan seyir zayıfladı. Gelecek on iki aydaki sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin artış yönlü beklentiler de zayıflarken, gelecek üç aydaki istihdama ilişkin artış yönlü beklentiler ise bir önceki aya göre yükseldi.

ÜFE beklentisi yüzde 71,1’e yükseldi

Ortalama birim maliyetlerde, gelecek üç ayda artış olacağını bekleyenler ve son üç ayda artış olduğunu bildirenler lehine olan seyir ile gelecek üç aydaki satış fiyatına ilişkin artış yönlü beklentiler de zayıfladı.

Gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE beklentisi bir önceki aya göre 6,2 puan artarak yüzde 71,1 seviyesinde gerçekleşti.

İçinde bulunduğu sanayi dalındaki genel gidişat konusunda, bir önceki aya kıyasla daha iyimser olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 8,5‘e, aynı kaldığını belirtenlerin oranı yüzde 70,2‘ye yükselirken, daha kötümser olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 21,3’e geriledi.

Mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi Mayıs ayında bir önceki aya göre; hizmet sektöründe yüzde 6,1 ve perakende ticaret sektöründe yüzde 1,7 artarken, inşaat sektöründe yüzde 2,2 azaldı.

Paylaşın

Kılıçdaroğlu’ndan Kurmaylarına Dikkat Çeken Talimat

CHP Grup Başkanvekili Engin Altay’ın önceki gün yaptığı “Gönlümün adayı kısmını kaldırıyorum, o ‘gönlümüzün’ kısmı kalktı. Artık CHP’nin adayı Kılıçdaroğlu diye bir algı oturdu” sözlerinin ardından parti içinden çarpıcı kulis bilgisi geldi.

İddiaya göre “Gönlümün adayı” kelimesini yasaklayan CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, kurmaylarına “Kılıçdaroğlu CHP’nin adayı deyin” şeklinde talimat verdi.

CHP dün Maltepe’de binlerce kişinin katılımıyla “Milletin Sesi” mitingini gerçekleştirdi. Miting için muhalefet cephesinde “Adaylık ilanı gibi miting” yorumlarında bulunulurken, CHP kulislerinden çarpıcı bir iddia ortaya atıldı.

Oda TV’de yer alan habere göre, Kılıçdaroğlu’nun söz konusu cumhurbaşkanı adaylığı sorulduğunda CHP’lilerden “gönlümün adayı” yanıtı geliyordu.

İddiaya göre Kılıçdaroğlu “gönlümün adayı” sözünü yasakladı. Artık CHP’liler, Kılıçdaroğlu için “gönlümün adayı” açıklaması yapmayacak, “Kılıçdaroğlu CHP’nin adayı” diyecek.

Maltepe’deki Milletin Sesi mitingi öncesinde konuşan CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, Kılıçdaroğlu’nun cumhurbaşkanlığı adaylığına ilişkin dikkat çeken ifadeler kullanmıştı.

Altay, “Eskiden ‘gönlümüzün adayı Kılıçdaroğlu’ deniyordu, o ‘gönlümüzün’ kısmı kalktı. Artık CHP’nin adayı Kılıçdaroğlu diye bir algı oturdu” demişti.

Paylaşın

Gıda Fiyatlarındaki Yıllık Artış Yüzde 160’a Dayandı

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonun Ar-Ge birimi KAMUAR’ın, fiyatlarını Ankara’daki marketlerden düzenli olarak derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 gıda maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Mayıs 2022 sonuçları açıklandı.

Haber Merkezi / Buna göre, Mayısta, gıda fiyatlarındaki artışta sebze dışındaki bütün harcama gruplarında yaşanan yüksek oranlı zamlar belirleyici oldu.

Ekmek, pirinç, un, bulgur fiyatları, mayısta bir önceki aya göre yüzde 1,6 oranında artış kaydetti. Halka ucuz et yedirme sözü daha unutulmamışken et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 15,1 oranında aylık artış oldu. Mayısta süt ve süt ürünleri ile yumurta grubu fiyatları ise yüzde 7,1 oranında yükseldi. Yağ fiyatlarında ise yüzde 1,3 oranında yükselme oldu.

Meyve fiyatlarının yüzde 19,2 oranında arttığı mayıs ayında sebze fiyatlarında, bir önceki aya göre ortalama yüzde 9,2 oranında düşüş  yaşandı. Bakliyat fiyatlarının yüzde 2  oranında arttığı mayısta, salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri gıda maddelerinden oluşan diğer işlenmiş gıda fiyatlarında ise  özellikle şeker ve çay fiyatlarına yapılan zamlar nedeniyle yüzde 33,4 oranında artış kaydedildi.

Böylece, vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için nisanda, bir önceki aya göre yüzde 9,2 oranında daha fazla para ödedi.

Türkiye’nin üç haneli enflasyonlara doğru hızla gittiği bu yılın ilk beş aylık döneminde gıda fiyatlarında yüzde 65,5 oranında artış yaşandı.

Ocak-mayıs döneminde ekmek, pirinç, un, bulgur, makarna fiyatları yüzde 51,5 oranında arttı, et ve balık fiyatları yüzde 58,3, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 24,9, yağ fiyatları yüzde 26,6 oranında, meyve fiyatları yüzde 165,5, sebze fiyatları yüzde 115,8, bakliyat fiyatları yüzde 20,8, diğer gıda maddelerinin fiyatları da yüzde 64,5 oranında arttı.

Gıda fiyatlarında yıllık olarak ise (Mayıs 2021’e göre) yüzde 159,6 oranında artış gözlendi. Diğer bir ifadeyle vatandaşlar Mayıs 2021’de 100 liraya dolan bir sepet için bu yıl aynı ay 259,6 lira ödemek zorunda kaldılar.

Bu yıl mayısta geçen yılın mayıs ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 139,4, et-balık fiyatlarında 115,6, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 93,8 oranında artış oldu. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 101,9 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 243, sebze fiyatları ise yüzde 422,4 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 101,9, diğer gıda fiyatları ise yüzde 114,7 oranında zamlandı.

Tarımsal girdi maliyetleri ve tarım ürünü üretici fiyatlarındaki artışlar gıda fiyatlarındaki yıllık artışın önümüzdeki aylarda da üç haneli oranlarda kalmaya devam edeceği gözleniyor.

AÇLIK RİSKİ ARTIYOR

Raporla birlikte yayınlanan değerlendirme de ise şu ifadeler yer aldı; Yanlış ekonomik ve tarımsal politikaların gıda fiyatlarında yol açtığı artış, gelir artışı bırakın gıda fiyatlarını genel enflasyon oranının da oldukça altında kalan Türkiye’de açlık riskini giderek büyütüyor. Gıdaya erişimi zorlaştıran fiyat artışları vatandaşları yetersiz ve sağlıksız beslenmeye zorluyor. Uzmanlar bu durumu, özellikle genç nesil açısından gelecekte önemli sağlık sorunlarına yol açma riski taşıdığını belirtiyor.

Paylaşın

Barış Terkoğlu, ‘Saray’ın Demirtaş Planı’nı Yazdı

Cumhuriyet Gazetesi yazarı Barış Terkoğlu, halen Edirne F Tipi Cezaevi’nde tutuklu bulunan HDP’nin eski eş başkanı Selahattin Demirtaş’la ilgili yürütülen yargı sürecini köşesine taşıdı.

Demirtaş’la ilgili yargılamalarda 6 yıl boyunca kimi hakimler ve savcıların yargı mensubu gibi değil, “cezaevinde tutma uzmanı” gibi çalıştığını belirten Terkoğlu, davalarını yöneten “son dönemin meşhur siyasi davalar savcısının” Erdoğan için cezaevinde verilen bir mangal partisine katıldığına dikkat çekti.

Terkoğlu’nun “Saray’ın Demirtaş planı” yazısından bir bölüm şöyle:

“Ankara’da, Demirtaş davalarını yöneten de son dönemin meşhur siyasi davalar savcısı. Evlilik kutlaması dahil sık sık Erdoğan’la Saray’dan fotoğraf paylaşan, AKP’li siyasetçilerle buluşan, lüks hayatıyla tanıdığımız ünlü savcının “çekirdekten yetişme” hikayesi, kitapta şöyle yer alıyor:

“Erdoğan’ın kısa süren cezaevi serüvenindeki cezaevi savcısı ta kendisiydi. Hatta o dönemde, Erdoğan için cezaevinde verilen bir mangal partisine de katılmıştı.”

Demirtaş ile siyasi kavgaya girişebilirsiniz. Ona karşı en sert siyasi söylemi kullanabilirsiniz. Gazetelerde, televizyonlarda eleştirebilirsiniz. Ancak bir zamanlar öyle olan yargıyı, şimdi böyle kullanırsanız, hem ülkeye hem Cumhuriyet’e zarar verirsiniz.

Davaların kurgusu, Demirtaş’ı siyasetin dışına itmek için, yargının açık bir şekilde kullanıldığını gösteriyor. Demirtaş’ın, terörle mücadele ya da devletin bekası için değil, Erdoğan’ın seçimlerde elini rahatlatmak için yargılandığı anlaşılıyor. Demirtaş hakkındaki hükmün, 2023 seçimlerine giremeyecek şekilde kurgulanması bile çok şey söylüyor. 28 Şubat ya da Gezi davaları gibi….

Fethullahçıların başlattığı işi iktidarın aparatları sürdürüyor. “Kullanışlı adalet”, adaletsizliğin yolu oluyor. Her kapıyı açtığınız anahtara güvenmeyin. Ya bir gün sizin kapınızı da aralarsa…”

Paylaşın

Ali Babacan: Ortak Aday İçin Ekonomi Programı Şart

Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi) Genel Başkanı Ali Babacan, Türkiye’de parlamenter sisteme geçiş açısından anahtar niteliğindeki gelecek seçimlerde altı muhalefet partisince gösterilecek olası Cumhurbaşkanı adayının, ekonomi başta olmak üzere ortak mesajlar vermesi gerektiğini söyledi.

Ankara milletvekili kimliğiyle siyasete başladığı Adalet ve Kalkınma Partisi’nde, 3 Kasım 2022 sonrasındaki hükümetlerde ekonomiden sorumlu bakanlık görevleri ardından muhalefet partisi lideri konumundaki Babacan, yol ayrılığı yaşadığı Cumhurbaşkanı ve AKP Lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın karşısındaki olası ortak Cumhurbaşkanı adayı için ortak ekonomi programı oluşturmak gerektiği görüşünde. DEVA Partisi olarak muhalefet cephesindeki altılı masada, ortak Cumhurbaşkanı adayında uzlaşılmasını önemsediklerini vurgulayan Babacan, ortak Cumhurbaşkanı adayı tarafından ise kamuoyuna vaatler verilebilmesi açısından mutlaka “geçiş süreci yol haritası” kapsamında, ekonomi programı gibi konularda uzlaşılması gerektiği düşüncesinde.

Ortak aday olmazsa Cumhurbaşkanlığı için aday olacak

DEVA Lideri Babacan, beraberinde eşi Zeynep Babacan’la birlikte Gaziantep’te ilk kitlesel mitingi sonrasında bir grup basın mensubuyla sohbet etti. Babacan, muhalefet cephesinde CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İyi Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal ve Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu ile birlikte iktidar değişimi hedefiyle yürütülen altılı masa girişimine ilişkin soruları yanıtladı.

VOA Türkçe’den Yıldız Yazıcıoğlu’nun haberine göre, Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Yeneroğlu’nun emek verdiği müzakere sonucunda altılı masa fotoğrafında DEVA Partisi’nin yer aldığını kaydeden Babacan, şimdi en önemli başlıklardan birisini “geçiş süreci yol haritası” olarak gördüğünü söyledi. Bunun müzakeresinde DEVA Partisi adına Yeneroğlu’nun masada olduğunu anımsatan Babacan, gelecek dönemde TBMM’de milletvekili mi yoksa Cumhurbaşkanı Yardımcılığı’nı mı hedeflediği yönündeki soruya karşılık “Geçiş sürecinin yol haritası netleştikten sonra o dönemin nasıl bir dönem olacağını anlayacağız. Altılı masada amacımız ortak aday çıkartmak. Olur da bir uzlaşma olmazsa o zaman benim adaylığım milletvekili listelerinden değil, Cumhurbaşkanlığı olacak. Süreç bittiğinde partimizin yetkili kurullarını toplayarak karar veririz. Altılı masayı da önemsiyoruz. Zaman gösterecek” dedi.

“Ortak aday konusunda da ortak bir niyet var ama konuşacağız, edeceğiz. Ortak adayın iyi olacağını da en başından beri en çok savunanlardan biriyim” diyen Babacan, altılı masa açısından “Hedef o ama hedefe ulaşamayabiliriz” diye ekledi. Eğer altı parti mutabakatıyla aday belirlemezse o zaman kendi adaylığını işaret ettiği gözlemlenen Babacan, “Bugüne kadar partimiz içinde Cumhurbaşkanı adaylığıyla ilgili bir değerlendirme yapmadık ve bunun erken olduğunu düşündük. Altılı masada mutabakat sağlanmazsa, partimizin teşkilatlarına genel başkandan başkasını aday olarak kabul ettirmek zor olur herhalde” ifadesini kullandı.

“Altı partiyle düşüncesi örtüşmüş bir aday ile yürümeliyiz”

Türkiye’nin en önemli sorunu ekonomi olarak ön plana çıktığı için bu konuda altılı masada ortak program yönünde müzakere yapılmasıyla ilgili soru üzerine Babacan, “İster ekonomi olsun, ister dış politika, eğitim, göç gibi böyle önemli konular olsun, biz bu konuların hepsinin 6 siyasi parti tarafından ortak çalışılması gereken konular olduğunu hep söylüyoruz. İlk 12 Şubat toplantımızda da söyledim, Mart sonunda benim ev sahipliği yaptığım toplantıda söyledim, Nisan ayında Demokrat Parti’nin ev sahipliğinde yapılan toplantıda da söyledim. Birçok alanda ortak çalışma gerekir. İlkeler ve hedefler arasından bir söylem birliği gerekir diye de hep söyledim. Bu bizim parti olarak da görüşümüz” dedi. Babacan, “Bence şart ve yapmamız gerekiyor. Başka türlü güven oluşturmakta güçlük çekeriz. Ortak cumhurbaşkanı adayı da çok güçlük çeker. Her şeyi soracaklar, ne diyecek? Mesela özelleştirmeyi soracaklar değil mi ne yapacaksınız diye? Yap İşlet Devret’leri soracaklar, ne yapacaksınız diye. Şimdi ortak aday ne desin? Mesela şu anda bir ortak adayımız olsa, herkes yığılacak soracak, ne desin, diyeceği hiçbir şey yok yani. Ya bilmiyorum, sormam lazım diyecek. E ben bilmiyorum, sormam lazım, diyen bir cumhurbaşkanı adayıyla nasıl seçime gideceksiniz yani? Ben bilmem partiler bilir gibi yani. Olmaz yani. Bizim oraya kararlı, güçlü, ortak çalışılmış, her şeyiyle donanmış, brifinglerini almış, 6 partiyle düşüncesi örtüşmüş bir adayla yürüyüp devam etmemiz lazım seçime. Eğer ortak aday olacaksa, olmayacaksa zaten o zaman başka bir şey” diye ekledi.

“Yabancı yatırımcılar ekonomi programı soruyor” mesajı

DEVA Partisi’nin ekonomi başta olmak üzere eylem planlarıyla altı masada müzakereye hazır olduğunu kaydeden Babacan, “Diğer partiler de çalışmalarını koyarlar, o çalışmalar ortaklaştırılmaya çalışılır. Ortak payda bulunduğu anda da o ortak payda da ortak söylem olur. Mesela ekonomi diye sorduğunuz için söylüyorum; Merkez Bankası’nın bağımsızlığı konusunda farklı düşünen parti var mı, yok. O zaman bunu çıkıp açıklayalım, Merkez Bankası bağımsız olmalı diyelim mesela. En az 10 tane, 20 tane en az biz başlık buluruz. Bu 10 tane, 20 tane ana başlığı söylediğiniz zaman da işin yüzde 80-90’ını bir çerçeve içerisine koymuş olursunuz. Kaldı ki son dönemlerde bizim artan bir tempoyla, zaten partimiz kuruldu kurulalı hep devam ediyor ama uluslararası yatırımcılarla çok yoğun bir görüşme trafiği var bizim. Daha son bir ay içinde yaptığımız toplantıya 100’den fazla fon yöneticisi katıldı. Dünyanın en büyük fonları bunlar yani korkunç bir rakam ediyor yönettikleri para açısından. Dünyanın en büyük bankası, dünyanın en büyük fonu münferiden geldi gitti son 1 ay içerisinde. Dünyanın en büyük bankasının risk yönetiminin başındaki kişi çıktı geldi, neler neler soruyorlar, her şeyi didik didik ediyorlar. Ağırlıklı olarak yeni yönetimin ekonomi politikasını soruyorlar artık. Mevcut yönetim artık bitiyor, bunu görüyorlar. Dolayısıyla bütün yatırım planlamalarını, Türkiye’de yapılacak iş planlamalarını artık yeni kurulacak hükümetle ilgili sorular sorup, öyle belirlemeye çalışıyorlar. Ben bunu 2001’de yaşamıştım, 2002 seçimlerinde hatta. Yani o dönem üçlü koalisyon kriz derken, bizim yaptığımız temaslarda o zaman AK Parti belli ki iktidara yürüyordu. Ve bizim ekonomi politikamızı herkes çok soruyordu o zaman. Hatırlarsanız, ben o zaman ben İstanbul’da, Boston’da, Newyork’ta Londra’da roadshowlar yaptım, finans çevreleriyle buluştum. Dedim ki bizim partimizin resmi politikası budur, eğer seçilirsek yapacaklarımız budur. Ve onlar çok etkili oldu. Şu anda ben aynı ortamı seziyorum. Hatta ben yetişemediğim zaman bizim İbrahim Çanakçı görüşüyor. Dolayısıyla artık uluslararası yatırımcılar projektörleri bir sonraki hükümetin ekonomi politikasına çevirmiş durumda” diye konuştu.

Gelecek seçimler Türkiye için kritik olmasına rağmen ortak Cumhurbaşkanı adayı ve gelecek program konusunda halen kamuoyuna güçlü mesaj verilemediği algısına ilişkin soru üzerine Babacan, “Ortak Cumhurbaşkanı adayı olmasını en çok vurgulayan insanlardan biri olmam, bu işi ne kadar Türkiye meselesi olarak önemsediğimizi gösteriyor. DEVA Partisi tamamen kendi partisine odaklandı, kendi çıkarını düşünüyor denilemez. Öyle değil yani. Tam tersi. Bizim münferiden başarılı olmamız Türkiye’nin çıkarınadır. DEVA ne kadar münferiden başarılı olursa yükselirse bu Türkiye’nin menfaatinedir” görüşünü aktardı.

Kılıçdaroğlu’nun Alevi kimliği: Eşit vatandaşlıkta bunlar tartışılmamalı

CHP Lideri Kılıçdaroğlu’nun son olarak İstanbul – Maltepe mitinginde Cumhurbaşkanlığı adayı gibi konuştuğuna ilişkin soru üzerine Babacan, “Altılı masaya oturan her partinin genel başkanı doğal bir Cumhurbaşkanı adayı zaten. Aksi takdirde iddiası olmayan bir parti oturmuş oluyor masaya değil mi? Ortak adaysa, altı partinin mutabakatını gerektiren bir husus. Sayın Kılıçdaroğlu da ‘Aday olmak isterim ama altı partinin de desteği olursa’ diyor” yanıtını verdi.

Kılıçdaroğlu’nun olası adaylığıyla ilgili mezhebi aidiyeti nedeniyle Erdoğan karşısında seçilemeyeceği tartışmasına ilişkin soruya karşılıksa Babacan, “Bu dönemde herhangi bir vatandaşımızın cumhurbaşkanı adayı olup olmamasıyla alakalı, etnik, mezhebi, dini inançla ilgili konuları gündeme getirmekten ben hicap duyarım açıkçası, kendim adıma. Bugünün Türkiye’sinde eşit vatandaşlık burada esassa, bunların tartışma konusu yapılmaması lazım. Doğru olmaz” diye konuştu. Bu konuda “muhafazakar tabanda hassasiyet var” iddiasına ilişkinse Babacan, “Biliyorsunuz siyasetçiler tabii ki tabanları önemser. Ama ideal hedefleri olmalı siyasetçilerin ve bu ideal hedefleri konusunda politika, söylem üretmeleri gerekir. Aksi popülizm olur. Bugün bir siyasetçi çıkıp da vay onun kökeni şudur mezhebi şudur falan derse, bu ucuz siyaset olur. Türkiye’nin artık bu basamağı geçmiş olması lazım” dedi.

“Bunu DEVA Partisi yönetiminde konuşuyor musunuz?” sorusu üzerine de Babacan, “Ben, benim olduğum ortamlarda bunun tartışılmasını arzu etmiyorum. İfade özgürlüğü olabilir ama genel başkanın olduğu ortamda bunlar kurumsal sürecin işletilmesini gerektirir ben o kurumsal süreci işletirim” açıklamasını yaptı.

Babacan, CHP’li İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun Karadeniz gezisiyle ilgili ise “CHP’nin kendi içinde değerlendireceği bir konu” diyerek bu konuda DEVA Partisi’nin yorum yapmayacağını söyledi.

TBMM seçimleri için altılı masada ittifak nasıl şekillenecek?

DEVA Partisi Lideri Ali Babacan, Genel Seçimler yani TBMM’deki milletvekili dağılımı açısından “Açıklayıp da kendimizi bağladığımız en önemli husus, ‘Kendi listemizle seçime gireceğiz, vatandaşlar oy pusulasını açtığında DEVA partisini görecek, bizi destekleyenler damlanın altına oy atacak.’ Onun haricinde altılı masa, ittifak da başka işbirliği de oluşturabilir” mesajını ise yineledi.

“Altılı masa içindeki partilerle ayrı işbirliği modelleri gelişirse onları da değerlendiririz. Biz kapıları kapatmış değiliz” diyen Babacan, ancak DEVA Partisi’nin sadece gelecek seçime odaklanmadığını belirtti.

Paylaşın

İşçinin Milli Gelirden Aldığı Pay Düşerken Şirketlerin Arttı

Türkiye’de ücretliler 2019 yılında milli gelirin yüzde 31,4’ünü alırken bu oran 2021’de yüzde 27’ye düştü. Şirketlerin milli gelirden aldığı pay ise son iki senede yüzde 42,9’dan 47’ye yükseldi. 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2021 yılında işgücüne yapılan ödemelerin Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYH) oranı son 10 senedeki en düşük oran olurken net işletme artığı/karma gelirin oranı ise en yüksek seviyeyi gördü.

TÜİK’in resmi verileri son yıllarda emekçilerin giderek fakirleştiğini; sermayenin ise giderek kazancını artırdığını  gösteriyor. Kamuoyunda milli gelir olarak bilinen GSYH’nin nasıl bölüşüldüğüne dair veriler bunu ortaya koyuyor.

Gelir yöntemiyle gayrisafi yurt içi hasıla hesaplamalarına göre 2021 yılında işgücü ödemeleri 1 trilyon 949 milyar 628 milyon lira oldu. Aynı dönemde GSYH ise 7 trilyon 209 milyar 40 milyon gerçekleşti. Buna göre işgücü ödemelerinin milli gelire oranı yüzde 27 oldu. Bu oran 2020’de yüzde 29,4; 2019’da ise yüzde 31,4 olmuştu. Bu sayılar işçilerin milli gelirden aldığı payın Covid-19 salgını döneminde belirgin şekilde düştüğü anlamına geliyor.

2021 yılında net işletme artığı/karma gelir ise 3 trilyon 388 milyar 916 milyon TL oldu. Böylece milli gelirin neredeyse yarısı şirketlere gitmiş oldu. Net işletme artığı/karma gelirinin GSYH’ye oranı yüzde 47 olurken bu pay 2020’de yüzde 43,8 ve 2019’da yüzde 42,7 seviyesinde gerçekleşmişti.

İşçilerin payı son 10 yıldaki en düşük seviyeyi gördü

2012-2021 yılları arasında işgücü ödemelerinin GSYH’ye oranına bakıldığında 2021 yüzde 27 ile en düşük seviye olarak kayıtlara geçti. 2012’de bu oran yüzde 27,7 idi.

Türkiye’nin milli geliri ne kadar?

Peki, Türkiye’nin milli geliri son 20 senede nasıl seyretti? 2002’de 240,2 milyar Amerikan doları olan GSYH 2021’de 806,8 milyar dolar gerçekleşti. Uluslararası Para Fonu’nun Nisan 2022 tahminine göre Türkiye’nin 2022’deki milli geliri 692,4 milyar dolara düşecek.

IMF’nin tahmini doğru çıkarsa Türkiye’nin GSYH’si 2007 seviyelerine inmiş olacak. Öte yandan, Türkiye’nin dünya ekonomisinden aldığı pay 1980’de yüzde 0,86 iken bu oran 2021’de yüzde 0,84’e düşyü. Bu pay IMF’nin tahminine göre 2022’de yüzde 0,67’ye kadar gerileyecek.

(Kaynak: Euronews Türkçe)

Paylaşın