Tayvan Dışişleri Bakanı Joseph Vu, Çin’in 4 Ağustos’tan bu yana devam eden tatbikatları ile ilgili açıklama yaparak endişelerini dile getirdi. Bakan Vu, bugün (9 Ağustos) erken saatlerde başkent Taipei’de düzenlediği basın toplantısında, Çin’in “kendi toprağı” olarak gördüğü Tayvan adası etrafında sürdürdüğü askeri tatbikatlara ilişkin konuştu.

Bakan, “Çin’in asıl hedefi Tayvan Boğazı’nda ve Asya-Pasifik Bölgesi’nde statükoyu değiştirmek” diyerek Çin’in “Tayvan halkının moralini bozmak için büyük tatbikatlar düzenlediğini, füzeler denediğini, siber saldırılar düzenlediğini, dezenformasyon kampanyası yürüttüğünü” söyledi.

Çin’in “son tatbikatları ile birlikte Tayvan’ı işgale hazırlandığını” da sözlerine ekleyen Bakan Joseph Vu, “Batılı müttefiklerine Çin’in karşısında durdukları için” teşekkür ederek “Bu tavırla dünyaya net bir mesaj veriliyor: Demokrasi, otoriterliğe boyun eğmeyecektir” dedi.

Ada çevresinde 39 savaş uçağı, 13 savaş gemisi

Çin ve bir asırdan uzun bir süredir “bağımsızlık” ihtilafı yaşadığı Tayvan arasındaki gerilim Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Çin’in karşı çıkmasına rağmen 2 Ağustos’ta Tayvan’ı ziyareti ile yeniden yükselmişti.

Bu ziyaret sonrasında 4-7 Ağustos tarihleri arasında Tayvan adası çevresinde askeri tatbikatlar düzenleyen Çin, bu tarihten sonra da tatbikatlara devam etti. Bunun üzerine Tayvan da 9 ve11 Ağustos tarihlerinde ülkenin güneyinde gerçek cephane ve mühimmatın kullanılacağı topçu tatbikatları yapacağını ve tatbikatın “savunma amaçlı olduğunu” açıkladı.

Bu bağlamda bir açıklama yapan Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin ordusunun askeri tatbikatlarının beşinci gününde (8 Ağustos) Tayvan çevresinde 39 savaş uçağı ve 13 savaş gemisinin görüldüğünü duyurdu.

Bakanlık ayrıca Çin hava ve deniz araçlarını elektronik takip araçları, devriye uçakları, gemiler ve füze sistemleriyle izlediklerini söyledi.

Ne olmuştu?

Çin, bir asırdan uzun süredir “bağımsızlık” anlaşmazlığı yaşadığı Tayvan’a ABD Kongresi’nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi’nin başkanı Nancy Pelosi tarafından yapılacak resmi bir ziyarete karşı çıkıyordu.

Pelosi’nin Nisan ayında COVID-19’a yakalanması sonucu iptal ettiği ve Çin’in tepkisini çeken Tayvan ziyaretini gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceği merak ediliyordu. Bu ihtimalin konuşulduğu günlerde, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Joe Biden ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirmiş ve “Ateşle oynayan kendisini yakar” uyarısını yapmıştı.

Fakat Nancy Pelosi, 2 Ağustos 2022’de yerel saatle 22:20 sularında Tayvan’a geldi ve ertesi gün ülkede bir dizi resmi temasta bulundu.

Tayvan lideri Tsai Ing-wen, 3 Ağustos’taki görüşmelerinde Pelosi’ye Tayvan’daki hükümetin devamı olduğu söylenen Çin Cumhuriyeti’nin “Uğurlu Bulutlar Düzeni” isimli şeref madalyası ve özel şeridini takdim etti.

Çin, Pelosi’nin ziyaretini “ciddi bir provokasyon” olarak değerlendirerek ada çevresinde dört gün sürecek askeri bir tatbikata başladı. Tayvan, tatbikatın başladığı 4 Ağustos’ta bir açıklama yaparak Çin’in tatbikat kapsamında ateşlediği füzelerden 11’inin karasularına düştüğünü duyurdu. Ülke ayrıca “savunma sistemlerinin etkin duruma geçirdiğini” açıkladı.

Tayvan da Çin’in ardından askeri tatbikat kararı alırken Çin Dışişleri Bakanlığı Nancy Pelosi ve yakın aile üyelerine yaptırım uygulanacağını ve Washington yönetimiyle bazı ikili diyalog ve işbirliği mekanizmalarının durdurulduğunu duyurdu.