Muş: Abdulvahap Gazi Türbesi

Abdulvahap Gazi Türbesi ve Çat Başı Şehitliği; Muş’un Merkez İlçesi, Çatbaşı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Türbeye bitişik olarak geniş bir salon ve salonun hemen doğusunda ise ibadet ve dinlenme amacıyla yapılmış olan bir camii bulunmaktadır. Camiinin kıble duvarına basit bir mihrap nişi yapılmıştır. Türbe kısmı moloz taştan yapılmış ve üzeri betonla sıvanmıştır. Türbenin ana mekanı dikdörtgen planlı olup, üzeri beşik tonazla örtülmüştür.

Türbenin Kuzey ve Güney beden duvarlarına üç’er adet küçük ebatta nişler bırakılmış. Günümüzde bu nişler Kuran-ı Kerim ve Mushaf-ı Şerifler bırakılmak için kullanılmaktadır. Türbenin içinde üç adet mezar yer almaktadır. Girişin hemen sol kısmında Sahabe-i Kiramlardan Abdülvahap Gazi (r.a) hemen sağında ise Tarışlı (Silvan) Şeyh Şeref ve Muş ulemasından Hacı Tayyip Efendi yatmaktadır.

Türbe ile Camii arasında kalan bölüme ise sonradan gömüler yapılmıştır. Bu bölüm daha önceleri ahşap destekli direklerle ayakta kalabilmişken daha sonraları ise üst örtü ile birlikte ahşap direkler ortadan kaldırılıp sadece orta kısmına bir adet paye yerleştirilmiştir. Bu bölümün üst örtüsü de değiştirilerek betonarme düz dam ile kapatılmıştır. Bu kısımda ise üç adet gömü yer almaktadır. Bunlardan sadece üç adet gömünün kimlere ait olduğu bellidir.

Bunlar; Hoca İbrahim Efendi, Muş alimlerinden Faik Aykal ve Hacı Tayip Efendinin oğlun Molla Fethi Rahman Efendiye aittir. Sonuç olarak; kabristanla bütünleşen bir Türbe konumundadır. Etrafında en az 40-50 civarında mezarın olduğu bir kabristanla birlikte etrafı surla çevrelenmiştir. kültürel değerlerimizden biri konumunda olan bu yapımızı daha ileriki bir döneme en iyi bir şekilde bırakabilmek için, türbeye daha köklü ve sağlam bir restorasyon çalışması yapıldıktan sonra koruma amacıyla bir bekçi bırakılmalıdır. Türbe ziyarete açıktır.

Paylaşın

Muş: Haspet (Mongok) Kalesi

Haspet (Mongok) Kalesi; Muş’un Merkez İlçesi, Soğucak (Mongok) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kaleden günümüze sadece iki adet gözetleme kulesi ile bazı sur duvarları sağlam kalabilmiştir. Kalenin geri kalan kısımları gerek doğal afetlerden gerekse yerel halktan gelen tahribatlar sonucunda yok olmuştur. Kalenin kesin yapım tarihi bilinmemektedir.

Kale yol güvenliği açısından baktığımız zaman şehri koruyan iç kale konumundadır. Kalede yapı malzemesi olarak kesme ve moluz taş kullanılmıştır. Taşları birbirine tutturmak için ise horasan harcı ile taşlar üst üste bırakılmıştır. Kalenin iç kısmına dökülen ve zamanla doğal afetlerden dolayı sürüklenerek gelen topraklar büyük ölçüde kalenin iç kısmını doldurmuştur.

Paylaşın

Muş: Hacı Şeref Camii

Hacı Şeref Camii; Muş’un Merkez İlçesi, Minare Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Camiye sonradan eklenen üç gözlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Harem mekanı kare planlı ve üzeri dokuz kubbe ile örtülüdür. Camide fazla süsleme unsuru kullanılmamıştır. Taç kapısı dıştan çift silmeli ve her silme ayrı ayrı tırtırlanmış ve içten sade tutulmuştur.

Caminin mihrap üzeri kubbe ile örtülü olup, mihrap kısmı oldukça sade tutulmuştur. Caminin batısında yer alan bir adet minaresi bulunmaktadır. Minarenin kare kaidesinin üzerindeki kitabeye göre 1902 yılında yapıldığı yazılmaktadır. Minare kaidesi düzgün kesme taştan yapılmış ve tek şerefeli silindirik gövdelidir.

Minarede iki renkli taşlarla zikzak ve geometrik motiflerle zenginleştirilmiştir. Caminin ana mekanına kuzey ve doğu yününde iki ayrı giriş kapısı bulunmaktadır. Caminin tamamı düzgün kesme taş ile yapılmıştır.

Paylaşın

Muş: Esenlik Camii

Esenlik Camii; Muş’un Bulanık İlçesi, Esenlik Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Camii, enine dikdörtgen planlı ve iki sahın şekilde yapılmıştır. Camiinin güney beden duvarında dört adet destekleme payandası yapılmıştır. İki tanesi üst kısmı meyilli diğer iki tanesi ise çatıyla aynı hizada tutulmuştur. Mihrabın hemen hizasında yarım daire şeklinde ve üzeri külahla kapatılmış bir mihrap çıkıntısı bulunmaktadır. Batı beden duvarına da bir adet payanda bırakılmıştır.

Caminin kuzey beden duvarı ise farklı üç adet payanda kullanılmıştır. Burada kullanılan payandalar, zeminden başlanılarak yukarıya doğru kademeli bir şekilde taşlar üst üste konulmuştur. Caminin girişi kuzey sağ köşeden sağlanılmakta olup, üzeri sonradan yapılmış bir camekânla kapatılmıştır. Camii kapısı ters “U” şeklinde bir silme yapılmış ondan sonra birbirine düğümlü şekilde yapılmış bir bordürle çevrelenmiştir.

Caminin giriş kısmında basık kemerli ve dört sıra şeklinde mukarnaslı yapılmıştır. Basık kemerin üstünde ve mukarnas kavsaranın her iki yanında birer rozet yerleştirilmiştir. En üst kısmında ise iki satırlık bir kitabe yerleştirilmiştir. Girişin her iki köşesine birer adet burmalı sütunceler yapılmıştır. Harem mekanına girişi sağlayan kapıdan üç adet merdivenle inilerek ulaşılır.

Harem mekânın üzerine oturduğu sütünler tek silmeli, sivri kemerli ve alınlık kısımlarında birer damla motifi yapılmıştır. Mihrabın üzerinde kullanılan kubbeye geçişler pandantiflerle sağlanılmış, kubbenin üstüne sonrada dört adet aydınlatma amaçlı mazgal pencere bırakılmıştır. Mihrap kısmı, ters “U” şeklinde iki adet silme ile çevrelenmiştir.

Silmelerin en üst kısmında mezar taşı olduğu söylenilen farklı ölçülerde üç adet süslemeli taş bırakılmıştır. Yarım daire şeklinde yapılan mihrabın üst kısmı istiridye motifiyle hareketlendirilmiştir. Üst kısmında ise bitkisel motiflerden oluşan dikdörtgen bir bordur yapılıp her iki yanına bire rozet yapılmıştır. Caminin kuzey duvarına iki adet farklı ölçülerde kapı nişi bırakılmıştır. Ancak bu nişlerin dışarıyla bağlantıları yoktur.

Paylaşın

Muş: Arak Kilisesi

Arak Kilisesi; Muş’un Merkez İlçesi’ne bağlı Arak (Kepenek) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl merkezine 12 kilometre mesafededir.

Arak Kilisesi Karaçavuş Dağları’nın doğu doğrultusunda yayla olarak kullanılan zirvenin üzerinde kuruludur. Kiliseye ismini veren Arak (Kepenek) Köyü ise zirvenin eteklerindedir. Arak Farsça’da şarap anlamına gelmektedir.

Köyün eskiden üzüm ambarının olduğu ve üzüm şırası çıkarılan bir yer olduğu bilinmektedir. Kilise dağ üzerinde geniş bir düzlük üzerine kuruludur. 200 – 250 metre ilerisinde büyük bir Çan Kulesi mevcuttur.

Arak Kilisesi’nin işçilik ve malzemesinde Roma üslubu göze çarpar. Bir rivayete göre Roma- Sasani mücadelesine sahne olan ve 400 yıl boyunca Sasani hakimiyeti altında kalan (MS.226-624) bölgede, Sasanilerin iyi niyet ve güç gösterisi olarak bu manastırı Romalı mimar ve ustalara yaptırıp hediye ettiği yönündedir.

Paylaşın

Muş: Malazgirt Kalesi

Malazgirt Kalesi; Muş’un Malazgirt İlçesi, Mengüçgazi Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Malazgirt Kalesi, kaynaklara göre İslamiyet’in ilk dönemlerinde ve Bizanslar döneminde pek çok savaştan etkilenmiştir. Kale bu dönemlerde tahribat almış, farklı dönemlerde onarım görmüştür. Eski ismi “’Berber Kalesi”’ olan kale, Malazgirt Savaşı sonrası şimdiki adını almıştır.

Kale doğal afetler ve savaşlar nedeniyle tahribata uğramasına rağmen hala oldukça etkileyici bir görünüme sahiptir. Kalenin yapımında Horasan Harcı ve siyah taşlar kullanılmıştır. Malazgirt Kalesi, Fatih Sultan Mehmet döneminde Akkoyunlulara karşı işgal edilmiş ve kalede yaşayan halk Osmanlı idaresine geçmiştir.

 

Paylaşın

Muş: Murat Köprüsü

Muş’un Murat Nehri üzerinde yer alan Tarihi Murat Köprüsü, il merkezinin güneyinde ve il merkezine 12 km. uzaklıktadır.

Tarihi Murat Köprüsü’ne özel araçla gidilmesi durumunda Muş – Bingöl karayolu kullanılır. Bu karayolu üzerinde tabelalar ile belirtilmiş Tarihi Murat Köprüsü sapağına girilerek 2 km gidilerek köprüye ulaşılabilir. Köprüye bağlanan 2 yol içinde ulaşım için yönlendirme tabelası mevcuttur.

13. yüzyılda Selçuklular döneminde yapılan Tarihi Murat Köprüsünün ilk yapılış zamanı hakkında bir bilgi bulunamamıştır. Köprüde bulunan mermer üzerinde yazılan 1871 tarihli kitabeden Osmanlı döneminde köprünün restore edildiği saptanmıştır. 143 metre uzunluğa sahip olan köprü 5 metre genişliğe sahiptir. Köprü toplam 12 oluk gözüne sahiptir.

Tarihi Murat Köprüsü günümüzde de aktif olarak kullanılmaktadır. 2010 yılında yapılan ışıklandırma sonrası köprü gece saatlerinde muhteşem görüntüler vermektedir. Köprü yanında dinlenme amaçlı mesire yapılabilir. Ayrıca köprü kıyısında bulunan restoran ve kafelerde köprü manzarası eşliğinde yöre yemekleri, kebaplar ve balık yiyebilirsiniz.

Tarihi Murat Köprüsü Efsanesi

Yöre halkı tarafından söylenen efsaneye göre köprüyü Ermeni zengin bir kız yaptırmış ve yapımı sırasında köprüyü görmeye gittiğinde köprüde çalışan bir ustanın oturduğu noktada sürekli bir kibrit yaktığını görüp sinirlenmiş. Usta kıza “çok cimrisin” demesi üzerine Ermeni kız “Cimri olmadığımı kanıtlamak için köprünün ayağına bir küp altın gömeceğim” demiş.

Bu efsane üzerine birçok zaman gömülen küp altını bulmak için köprü tahrip edilmiş ve hatta orta ayakları patlayıcı kullanılarak yıkılmıştır. Sonrasında yapılan restorasyon çalışmaları ve güvenlik önlemleri ile köprü eski günlerine geri dönmüştür.

 

 

Paylaşın

Muğla: Hüsamettin Efendi Camii ve Türbesi

Hüsamettin Efendi Camii ve Türbesi; Muğla’nın Ula İlçesi, Ayazkıyı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Hüsamettin Efendi tarafından 1622 yılında yapıldığı anlaşılan camii, 1892, 1899, 1947, 1950 ve 1962 yıllarında onarım görmüştür. Minaresi 61 basamaklıdır.

Müslümanlığın sevilmesinde ve geniş kitlelere yayılmasında önemli bir misyonu üstlenen din ulularından biri de Hüsamettin Efendidir. Muğla’da türbesi olan Şahidi efendinin oğludur.

Uzun zaman dini merkez olma özelliği taşıyan Ula’da Hüsamettin Efendinin büyük tesiri olmuştur. Yine türbesinin  hemen yanında halk arasında kara selvi denilen çapı en az 3 metre olan kimlerin tarafından dikildiği bilinmeyen 2 tane tarihi ağaç vardır.

Paylaşın

Muğla: İlyas Bey Camii

İlyas Bey Camii; Muğla’nın Yatağan İlçesi, Turgut Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Belde merkezindeki camii, yürüme mesafesindedir.

Banisi bilinmemektedir. Yapılan onarımlar sonucu cami orijinalliğinden uzaklaşmış olup, mimari yönden herhangi bir özellik taşımamaktadır.

Cami 1311 yılında yaptırılmıştır.  Moloz taş ve tuğladan dikdörtgen planlı olan caminin üzeri çatı ile örtülüdür.

Paylaşın

Muğla: Pazaryeri Camii

Pazaryeri Camii; Muğla’nın Menteşe İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Pazaryeri Camisi’nin giriş kapsının üzerinde bulunan kitabesinde ”Sahib’ül Hayrat Vel Hasenad Muammiri Batıkzade Hacı Ahmet Ağa” yazılıdır. Minare kapısının üzerinde bulunan kitabede ise1866 yılına ait ” Sahib’ül Hayrat Vel Hasenat Muammiri Köse Ahmet Oğlu Yenik Mehmet” yazısı bulunmaktadır.

Muğla’nın tam merkezinde mevcut olan eski Pazaryeri Camisi Batıkoğlu Hacı Ahmet Ağa adı ile anılan ve Muğla’da yaşayan biri tarafından 1843 senesinde minaresiz bir şekilde inşa ettirilmiş.

Pazaryeri Camisi’ne 1866 yılında ise Köseoğlu Hacı Mehmet Ağa denilen bir vatandaş tarafından camiye tek şerefeli bir minare eklemesi yaptırılmıştır. Bunun ardından ise zaman geçtikçe gerekli olan ve onarımı ilk mimarisinden ödün vermeden Kara Hafızoğlu Hakkı Efendi tarafından 1925 yılında yapılmıştır.

Paylaşın