Egzersiz Ve Beyin Sağlığı

Fiziksel aktivite, sağlıklı bir yaşam sürdürmek için gereklidir ve birçok hastalığın olasılığını azaltmakla ilişkilidir. Kanıtlar, egzersizin beyin yapısı ve işlevi üzerindeki faydalarına işaret ediyor ve hatta egzersiz, alzheimer ve felç dahil olmak üzere birçok nörolojik durumun başlamasını geciktirebilir veya önleyebilir.

Haber Merkezi / Düzenli aerobik egzersiz ve/veya orta düzeyde fiziksel aktivite (hızlı yürüyüş gibi), hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olanlara kıyasla daha iyi sağlık ile ilişkilidir. Sağlıklı ve dengeli bir beslenmeyle birlikte egzersiz, kardiyovasküler, metabolik ve bağışıklığı geliştirir, kardiyovasküler hastalıklar ve diyabet gibi metabolik hastalıkların gelişme olasılığı azalır.

Beyin, kardiyovasküler sistemle karmaşık bağlantıları olan, metabolik olarak oldukça aktif bir organ olduğundan, sistemik hastalıklara karşı herhangi bir duyarlılık, beyin üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, egzersizle desteklenmiş sağlıklı bir yaşam, nörovasküler, nöroimmün ve nörometabolik işlevi güçlendirerek beyin sağlığı üzerinde de faydalı bir etkiye sahiptir.

Bilişsel İşlev

Birçok çalışma, düzenli olarak egzersiz veya bir tür fiziksel aktivite (yürüme, bahçe işleri, yüzme vb.) yapan yetişkinlerin (özellikle 65 yaş üstü) bilişsel testlerde daha iyi performans gösterme eğiliminde olduğunu ve bu nedenle bilişsel risklerin daha düşük olduğunu bulmuştur. Bunamanın erken evrelerinde egzersiz yapmak, hasarın bir kısmını yavaşlatabilir ve hatta tersine çevirebilir.

Felç (inme)

İnmenin ciddiyetine ve yerine bağlı olarak, günlük yaşam aktivitelerinde bozulmalar dahil olmak üzere farklı zorluklar ortaya çıkabilir. Beynin bölgeleri hasar gördüğünden, daha iyi bir prognoz için geri dönüşümlü hasarın bir kısmını mümkün olan en kısa sürede rehabilite etmek ve onarmak önemlidir.

Aerobik egzersizin, kısa vadede nörojenezi artırmanın yanı sıra lezyon boyutunu (hacmini) azalttığı ve çevredeki perilezyonel dokuyu oksidatif hasar ve inflamasyondan koruduğu gösterilmiştir. Bu, inmeden sonraki 48 saat içinde haftada 5-7 kez yaklaşık 10 dakikalık orta derecede zorlamalı egzersizle başarılabilir.

Özetle, egzersizin beyin üzerinde derin bir nöro-koruyucu etkisi vardır ve düzenli egzersiz (özellikle aerobik) sadece beyin işlevini ve bilişsel işlevi ve ruh halini iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda felç ve bunama gibi nörolojik bozuklukların başlamasını geciktirir, iyileştirir veya önler. Ek olarak, hastalığın erken evrelerinde düzenli egzersiz yapmanın da patolojik ve klinik sonuçları iyileştirdiği gösterilmiştir.

Paylaşın

Lahana Köftesi, Malzemeleri, Hazırlanışı

Lahana köftesi kesinlikle et köftenin yerini almaz, ancak bu köftelerde beslenme alışkanlığınızı çeşitlendirecektir. Lahana köftesini en sevdiğiniz soslar, otlar ve diğer sebzelerle servis edin. Özellikle domates ve bezelye, patates püresi de mükemmeldir…

Haber Merkezi / Ortalama 45 dakikada hazırlayacağınız bu tarifi denedikten sonra yorum bölümüne değerlendirebilirsiniz.

Malzemeleri;

  • 1 kilo lahana
  • 1 adet soğan
  • 1 demet dereotu
  • Tuz ve karabiber
  • 1-2 diş sarımsak
  • 0,5 su bardağı irmik
  • 0,5 su bardağı buğday unu
  • 1 su bardağı ekmek kırıntısı
  • 0,5 su bardağı bitkisel yağ

Hazırlanışı;

  • Lahana köftesi için gerekli ürünleri hazırlayın,
  • Lahanayı kaynatmak için suyu ateşe koyun, biraz tuzlayın ve kaynatın,
  • Lahanayı çok büyükse 4 parçaya kesin veya 6-8 parçaya,
  • Kaynar suya koyun ve 5 dakika kaynatın,
  • Haşlanmış lahanayı bir elek üzerine atın, fazla suyun iyice boşalmasını sağlayın,
  • Her bir lahana parçasının sapını kesin, yapraklarını bir blender kasesine koyun, doğrayın,
  • Doğranmış lahanalara ince kıyılmış soğan, sarımsak ve dereotu, tuz, karabiber ekleyin, karıştırın,
  • Lahananın içine irmik ve unu ekleyin, iyice karıştırın,
  • Karışımı 5-7 dakika bekletin, böylece lahanadaki irmik biraz şişer,
  • Islak ellerle bir çorba kaşığı karışım alın, ekmek kırıntılarıyla birlikte bir köfte oluşturun,
  • Bitkisel yağda altın kahverengi olana kadar yüksek ateşte kızartın,
  • Afiyet olsun…
Paylaşın

Kovid 19’da Son Veriler Açıklandı: 64 Can Kaybı

Kovid 19’da son 24 saatte 11 bin 194 yeni vaka tespit edilirken, 64 kişi hayatını kaybetti. 18 yaş ve üstü nüfusta ikinci doz aşı uygulananların oranı yüzde 85,32 birinci doz aşı yapılanların oranı yüzde 93,07 olarak kayıtlara geçti.

Haber Merkezi / Sağlık Bakanlığı, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının Türkiye’deki seyrine ilişkin olarak yeni verileri yayınladı. Açıklanan verilere göre, son 24 saatte, 251 bin 242 test yapılırken, 11 bin 194 yeni vaka tespit edildi. 64 kişi hayatını kaybederken, 15 bin 402 kişi sağlığına kavuştu.

Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan tabloda, 2 doz aşılama verilerine de yer verildi. En az 2 doz aşı olmuş 18 yaş üzeri nüfusu kapsayan verilere göre Türkiye’de 2. doz aşılama ortalama yüzde 85,32 oldu. 1. doz ortalaması yüzde 93,07 olurken, 1., 2. ve 3. doz aşısını olan vatandaşların sayısı toplamda 146 milyon 762 bin 564’e yükseldi.

Bakanlığın tablosuna göre Türkiye’de en çok aşılamanın gerçekleştirildiği Osmaniye’yi, Ordu, Amasya, Muğla, Kırklareli, Çanakkale, Eskişehir, Balıkesir, Manisa ve Zonguldak takip etti. Bakanlığın tablosuna göre Türkiye’de en az aşılamanın gerçekleştirildiği Şanlıurfa’yı sırasıyla Batman, Siirt, Diyarbakır, Bingöl, Muş, Mardin, Bitlis, Ağrı ve Elazığ takip etti.

Bakanlığın 25 Mart verilerine göre, dün 267 bin 848 test yapılmıştı. Dün, 13 bin 849 vaka tespit edilirken, 70 kişi hayatını kaybetmiş ve 17 bin 673 kişi sağlığına kavuşmuştu.

Paylaşın

Erdoğan’ın Hedefi 2032’ye Kadar Cumhurbaşkanı Olmak

Gazeteci Banu Güven, DW Türkçe için kaleme aldığı ‘Erdoğan’ın hedefi 2032’ye kadar başkanlık’ başlıklı yazısında, “Erdoğan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi adı altında yapılan sistem değişikliğini milat olarak yorumluyor. Buna göre, 2014’teki cumhurbaşkanlığını hesaba katmıyor, kronometreyi 2018’den itibaren çalıştırıyor” ifadeleri kullandı.

Banu Güven, yazısının devamında, Erdoğan’ın bu hedefleri belediye başkanı seçilmeden önce planladığını belirterek, “1996’da “Demokrasi bizim için asla amaç olamaz” diye konuşurken, belki bu kadar ayrıntılı bir hesap yapmamıştı, ama hedefinde mutlak iktidar ve Türkiye’yi değiştirmek vardı. 2023 seçimi, Erdoğan’ın çıktığı yolda gireceği en kritik dönemeç olacak” dedi.

“Erdoğan iktidarının Cumhuriyet’in 100’üncü yılında bitip bitmeyeceği, muhalefet bloklarının beraberce bu hamleye vereceği karşılığa bağlı” diyen Güven’in yazısı şöyle;

“Recep Tayyip Erdoğan 1954’te doğdu. Tam bir ay önce 68 yaşını doldurdu. İlk hedefi, 2023 seçimlerinde yeniden seçilmek, yani 70’inci yaşına da cumhurbaşkanı olarak girmek. Aslında Erdoğan sistemi değiştirmeden önce varolan Anayasa maddesi, bir kimsenin en fazla iki dönem cumhurbaşkanlığı yapabileceğini söylüyor. Ne var ki, Erdoğan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi adı altında yapılan sistem değişikliğini milat olarak yorumluyor. Buna göre, 2014’teki cumhurbaşkanlığını hesaba katmıyor, kronometreyi 2018’den itibaren çalıştırıyor. Erdoğan’ın adaylığına karşı Yüksek Seçim Kurulu’na (YSK) yapılacak itirazların nasıl sonuçlanacağını tahmin etmek ise zor değil.

Erdoğan 2023’te kazanabilirse, bir sonraki hedefi de belli. Onun hazırlığını da 2017’deki Anayasa değişikliğiyle yapmıştı. Buna göre, “Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir. Seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verilen meclisin ve cumhurbaşkanının yetki ve görevleri, yeni meclisin ve cumhurbaşkanının göreve başlamasına kadar devam eder. Bu şekilde seçilen meclis ve cumhurbaşkanının görev süreleri de beş yıldır.” Seçim Kanunu’na göre, cumhurbaşkanının üçüncü kez aday olabilmesi için, seçimleri yenileme kararının öngörülen tarihten en az 1 yıl önce alınması gerekiyor. Toplayın çıkarın, 2032 ediyor.

AKP’nin Bartın Milletvekili ve Adalet Komisyonu Başkanı Yılmaz Tunç da, bu niyeti doğrulayana açıklamalar yapmış, “2023’te seçilirse, 2028 yılındaki seçimler öncesinde, meclisin erken seçim kararı alması durumunda, Erdoğan yeniden aday olabilir ve 2032 yılına kadar Cumhurbaşkanlığı yapabilir” demişti.

MHP yasası, Bahçeli barajı

Erdoğan’ın önümüzdeki dönemde erken seçim silahını çekebilmek için mecliste en az 360 sandalyeye ihtiyacı var. Dolayısıyla MHP’nin meclise girmesi yetmiyor, bir de olabildiğince çok vekil sokmasını sağlamak gerekiyor. 2023 Haziran’ı yaklaşırken, gerekli önlemleri alıp öyle yola devam etmek istiyor Erdoğan. Dolayısıyla, bu değişiklik için Anayasa Komisyonu’nu sabahlara kadar çalıştırmanın ardında, ilk bakışta görünenden daha uzun vadeli ve daha çok seçenekli bir plan var. Evet, bir ihtimal daha var.

Diyelim ki, Erdoğan 2023’te cumhurbaşkanı seçilemedi. Muhalefetin adayı yemin etti, göreve başladı. Memlekette bir bayram havası yaşanıyor. Erdoğan Bahçeli ile birlikte 360 milletvekili hedefine ulaşırsa, bu bayram havası uzun sürmeyebilir. Erdoğan ne zaman isterse, meclis 360 oyla kendini feshedip yeniden seçim kararı alabilir. Seçim Kanunu’ndaki bu değişiklik işte bu ihtimal de düşünülerek yapılıyor. Seçim ittifaklarına dönük değişiklik önerisindeyse AKP’nin geçen seçimde uğradığı kayıplar var.

2018 seçimine Cumhur İttifakı olarak giren AKP ve MHP’nin oyları, ayrı ayrı hanelere yazılsaydı, iki parti de daha fazla sandalye çıkaracaktı. Dolayısıyla Erdoğan Millet İttifakı’nın işine yarayan bu formülü değiştirmek, ittifakları anlamsızlaştırmak istiyor. Böylece muhalefet ittifakı içinde yar alan DEVA ve Gelecek Partisi’ne oy vermeyi düşünen seçmenin, “Benim oyum bir işe yarayacak mı” sorusunu sormasını hedefleyen bir manevra bu. MHP için ise sorun yok. MHP’li adayları 2023’te belli seçim bölgelerinde AKP listelerinde göreceğimizden kuşkunuz olmasın.

Bütün bunların üzerine Anayasa Mahkemesi’nde bekleyen, HDP kapatma ve 451 HDP’liye siyaset yasağı davası var. Bugüne kadarki deneyimlerden yola çıkarak, iktidarın seçime kısa bir süre kala, HDP’nin kapatılması ve kadrolarına da siyaset yasağı getirilmesi için tam saha pres yapacağını söylemek yanlış olmaz.

Erdoğan, bu hedefleri çok önceden, bana sorarsanız belediye başkanı seçilmeden önce planlamış bir siyasetçi. 1996’da “Demokrasi bizim için asla amaç olamaz” diye konuşurken, belki bu kadar ayrıntılı bir hesap yapmamıştı, ama hedefinde mutlak iktidar ve Türkiye’yi değiştirmek vardı. 2023 seçimi, Erdoğan’ın çıktığı yolda gireceği en kritik dönemeç olacak. O virajda savrulup savrulmayacağı, iktidarının Cumhuriyet’in 100’üncü yılında bitip bitmeyeceği, muhalefet bloklarının beraberce bu hamleye vereceği karşılığa bağlı. O da başka yazının konusu olsun.”

Paylaşın

HDP’li Buldan: Barışın Önündeki Barajları Da Aşacağız

Partisinin Şırnak kongresine katılan HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan, burada yaptığı konuşmada, “Biz barajları aşa aşa gelen bir partiyiz. Şuna inanın; barışın önündeki barajları da aşacağız, sizlere söz veriyoruz. Demokrasinin ve adaletin önündeki barajları da yıkacağımızın sözlerini sizlere bir kez daha veriyoruz” dedi.

Haber Merkezi / Pervin Buldan, açıklamasının devamında, “Onlar HDP’siz bir siyaset, parlamento, Türkiye hayali kurmaya devam etsinler. Bu hesabı yapanlara “Kendinize siyaset çöplüğünde şimdiden yer ayırın, çünkü gideceğiniz yer siyaset çöplüğüdür. Bundan hiç şüpheniz olmasın!” diyoruz. O çöplüğe sadece iktidarı değil irademizi gasp eden kayyımları da atacağımızdan kimsenin kuşkusu olmasın” ifadelerini kullandı.

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkanı Pervin Buldan, partisinin Şırnak İl Örgütü 4. Olağan Kongresinde yaptığı konuşmada gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Buldan’ın açıklamaları şöyle;

“Şırnak halkı bugüne kadar ağır bedeller ödedi. Şırnak ve Botan halkı ağır bedeller ödemesine rağmen hiçbir zaman ilkelerinden ve mücadelesinden taviz vermedi. 90’larda asitli kuyularda yakmalardan Roboski Katliamı’na kadar birçok vahşet ve katliamla karşı karşıya kalan Botan halkının dik duruşunu saygıyla bir kez daha selamlamak istiyorum. Şırnak halkına çektirilen bu acılar karşısında Şırnak halkına diz çöktürülmediğini ve boyun eğdirilmediğini herkes biliyor. Botan halkı bugün dimdik ayakta. Biz bunu bir kez daha 21 Mart’ta Şırnak ve ilçelerinde kutlanan Newroz’da gördük. Diline, kimliğine, inancına, onuruna sahip çıkan bir halk var. Fedakâr Şırnak halkımız, bizim onurumuzdur. Fedakâr Şırnak kadınları ve gençleri bizim onurumuzdur.

“Newroz aydınlık günlerin müjdecisi oldu”

Newroz’da milyonlar iradelerini ortaya koydu. Newroz, halkımızı kuşatan ve kuşatma altına alan karanlığa karşı aydınlık günlerin müjdecisi oldu. Karamsarlığa karşı büyük bir umut oldu. Savaş politikalarına karşı büyük barış talebinin ve büyük barışa giden yolun öncüsü oldu. Rehine siyasetiyle, irade gaspıyla halkımızın iradesini engelleyemeyeceklerini bir kez daha bu ülkeyi yönetenlere gösterdi. Kürt sorununun tecritle, Kürt düşmanlığıyla ve irade gaspıyla değil diyalogla ve müzakereyle çözülebileceğine olan inancını bir kez daha ortaya koydu. Biz barış politikalarıyla bu sorunun çözülebileceğini Newroz’da atılan sloganlardan, Newroz’daki kararlılıktan ve umuttan, Newroz’daki cesaretten bir kez daha gördük. Ve buna hep birlikte tanıklık ettik.

Newroz’un bir diğer mesajı da İmralı’da diyalogun ve müzakerenin hala dimdik ayakta olduğuydu. Diyalog ve müzakereyle, İmralı’da Sayın Öcalan’la çözülebileceğine olan inancını halkımız ortaya koydu. Bu gerçeklik bir kez daha çözümün yolunu gösterdi ülkeyi yönetenlere. Newroz bir bakımdan da özellikle Türkiye metropollerinde yoksulluk ve açlıkla çökertilmek istenen emekçi halklarımıza da bir umut oldu. Aynı zamanda ortak eşit geleceğin yolunu açtı. Ortak mücadelenin önemini bize gösterdi. Newroz bir anlamıyla Kürt halkının kendi ulusal birliğini kazandığının ve bu kazanımı sonuna kadarda koruyacağının mesajını bir kez daha bizlere gösterdi. Amed, Cizre, Batman ve Van Newrozlarında halkımız kendi ulusal birliğini sağladığını bir kez daha ortaya koydu.

“Bu ülkenin sorunları savaş, inkar ve tecrit politikaları ile çözülmez”

Bütün bu Newroz kutlamalarında sadece HDP’liler değil, bu coğrafyada yaşayan bütün halklar aynı kararlılıkla aynı cevabı ve mesajı verdi. İşte bunun için diyoruz ki; Kürt sorunu, Alevi sorunu, demokrasi sorunu, insan haklarını ve adalet sorunu bu ülkenin ortak sorunudur, hepimizin sorunudur. Bu sorunlar sadece Kürtlerin, Alevilerin, farklı inançların sorunu değildir. Kürt sorunu Alevilerin de sorunudur, Alevi sorunu Kürtlerin de sorunudur. Ermeni ve Süryanilerin sorunu da bu ülkenin bütün halklarının ortak sorunudur.

Bu yüzden çözüm yolları da ortaktır. Bu sorunları çözmek için birliğe ve beraber mücadele etmeye ihtiyaç vardır. Bu sorunların çözümünde elbette ki bu kararlılık bir kez daha ortaya çıkmıştır. Bu yol bellidir. Diyalog ve müzakereyle çözülmesi gereken bu sorunları, inkar ve yok saymayla çözmeye çalışan bir zihniyet ile de karşı karşıyayız. Savaş ve inkar politikalarıyla; kayyım, cezaevi ve tecrit politikalarıyla bu ülkenin sorunlarının çözülemeyeceğini halklarımız çok iyi biliyor. Tecrit uygulandıkça halkın barış umutlarını kıracaklarını zannedenler, Newroz meydanlarına bakarak bu politikaların tutmadığını ve tutmayacağını artık anlamalıdır. O meydanlardaki resimlere bir kez daha baksınlar.

“2015’ten sonra sorunlar derinleşti, büyük uçurumlar açıldı”

Newroz alanında da söyledik, burada bir kez daha ifade etmek isteriz ki; 2015 yılından bu yana bu ülkede acılar hiç bitmedi ve ülkeyi yönetenler bu ülkenin sorunlarını daha da derinleştirdiler. 2013 Newrozunda okunan Sayın Öcalan’ın mektubu bizlere bir yol ve tercih sunmaktaydı. Dolmabahçe Mutabakatı bu ülkenin ve Ortadoğu’nun demokratikleşmesi için bir çözüm yoluydu.

Ancak bu ülkeyi yönetenler ne 2013 Diyarbakır Newrozunda okunan mektubu ne de 2015’teki Dolmabahçe Mutabakatını dikkate aldılar. Ve bu süreci heba ettiler, ellerinin tersi ile geri çevirdiler. 2013’ten bu yana bu ülkede acılar, gözyaşı dinmedi ve hala yaşanmaya devam ediyor. 2015’ten bu yana ülke bu politikalarla büyüdü mü? Hayır, büyümedi. 2015’ten bu yana halkın refah seviyesi arttı mı? Hayır, bütün sorunlar daha da derinleşti. Büyük uçurumlar açıldı, özellikle halklar arası kutuplaşma ve kamplaşma arttı.

“Yanlış politika Şırnak’tan, Botan’dan döner”

Barışı ertelemenin bu ülkeye hiçbir faydasının olmadığını biz bu son dönemde yaşanan acılardan elbette ki gördük. Bu acıların dinmesi için halkımızın mücadele ettiğini gördük. Bütün bu politikaların bedeli ülkeye acılar olarak geri döndü. Kamplaşmanın, kutuplaşmanın daha da derinleştiği bir süreci yaşıyoruz. Newroz meydanları tecrit politikasını, düşmanlığı ve hukuksuzluğu geçersiz kıldı.

Halkımız bu politikaları boşa çıkardı. Yanlış politika halktan geri döner, bunu bir kez daha sizler gösterdiniz. Yanlış politika Şırnak’tan, Botan’dan geri döner. Bu gerçeğin iyi görülmesi gerektiğini bir kez daha belirtmek istiyoruz. Barış ve çözüm iradesinin iyi okunması gerektiğini bir kez daha ifade etmek istiyoruz. Halkın gösterdiği yol en doğru yoldur. Halkın gösterdiği yoldan yürümek de bizim tercihimizdir, en önemli yolumuzdur.

“Kayyımları teker teker Ankara’ya geri göndereceğiz”

Şunu herkes bilsin ve unutmasın: Şırnak ve Botan’a demokrasi gelmeden Türkiye’ye demokrasi gelmez. Bunun için herkesin barışa sahip çıkması gerektiğini bir kez daha ifade etmek istiyorum. Barış için herkesin bir kez daha elini taşın altına koyması gerektiğini özellikle ifade etmek istiyorum. İşte bu Newroz bir kez daha barışa olan inancı; demokrasiye, adalete, kardeşliğe olan inancı ortaya çıkarmıştır. Biz bu büyük barış projesinin arkasındayız. Bunu da bir kez daha vurgulamak istiyorum.

Başta Şırnak ve ilçeleri olmak üzere belediyelerimizin olduğu her yerde kayyımlar var ve Ankara’daki siyasi irade de bu kayyımlardan besleniyor bunu çok iyi biliyoruz. Demokrasiden yana olan herkesin bunu böyle görmesi gerektiğinin altını çizmek istiyoruz. Çünkü kayyımlar halkın iradesini gasp eden, darbe vuran şahıslardır. O şahıslar elbette ki Ankara’daki siyasi iradenin kararı ile oraya gelmiştir. Halkımıza söz veriyoruz; önümüzdeki ilk seçimde o kayyımları Ankara’ya teker teker göndereceğiz hiç kimsenin kuşkusu olmasın.

“Şırnak’tan Edirne’ye bir demokrasi ittifakını gerçekleştirmenin zamanı gelmiştir”

Bir mücadele ortaklığından, demokrasi ittifakından bahsediyoruz. Yaşanan bütün acılar, engellemeler karşısında Türkiye halklarının bir mücadele ortaklığında ve demokrasi ittifakında buluşmasının zamanı artık gelmiş ve geçiyor. Bir mücadele ortaklığına ama aynı zamanda bir demokrasi ittifakına Türkiye’deki muhalif güçler ve ötekileştirilenler, yok sayılanlar açısından büyük bir ihtiyaç vardır. Demokrasi ittifakını Şırnak’tan Edirne’ye kadar gerçekleştirmenin ve büyütmenin zamanı gelmiştir.

Hepimiz bunun için mücadele etmeli ve Türkiye’nin dört bir yanına yaymak için çalışmalarımızı sürdürmeliyiz. Bizim temel amacımız barış içinde onurlu ve eşit bir geleceği hakim kılmaktır bu ülkeye. Güçlü demokrasi ile buluşturulan bir cumhuriyeti ülkeye armağan etmektir. Demokratik bir düzeni kurmak ve uygulamak bizlerin temel amacıdır. Herkesin eşit haklara sahip olduğu yeni bir anayasanın yazımı da elzemdir. Dili, kimliği ve inancı inkar edilen tüm halkların haklarının güvence altına alındığı bir anayasayı mutlaka hayata geçirmenin zamanı gelmiştir. Halkın çoğulculuğunu esas alan yeni bir anayasayı HDP olarak hayata geçirmek için çalışacağız.

Sadece Kürt sorununda değil bu ülkeyi yönetenler ekonomide de büyük bir darbe gerçekleştirdiler. Esnafın, işçinin, emekçinin, üreticinin perişan halde olduğunu görüyoruz. Bunu yapanların bu ülkeyi yönetenler olduğunu hepimiz biliyoruz. Onlar sadece ve sadece kendi kasalarını doldurmakla uğraştılar. Halkın açlığı, yoksulluğu ve sefaletiyle ilgilenen bir iktidar yok. Onlara iyi bir ders vermenin zamanı gelmiştir. İktidara ders vereceğimiz zaman, seçim süreci ve sandıklardır. İlk seçimlerde halkımız, bütün bu haksızlık ve hukuksuzlukların hesabını soracaktır.

“HDP’siz bir siyaset hayali kuranlar kendisine siyaset çöplüğünde yer ayırsın”

Şimdi yeni bir seçim yasa tasarısı getirdiler Genel Kurul’a. Bu seçim yasasıyla yine hilelerin, aldatmacaların yaşanacağı bir seçimi önümüzü getirmeye hazırlanıyorlar. Barajı yüzde 7’ye indirmeyi planlayan yasa tasarını Genel Kurul’a getirecekler. Yüzde 10’luk seçim barajı Kürtler için getirilmişti; Kürt halkı ve demokrasi güçleri Meclis’e girmesin diye getirilmişti. HDP Meclis’e girmesin diye yüzde 10’luk seçim barajını getirmişlerdi. Şimdi gördüler ki halkımız barajları yıka yıka seçimlere giriyor, Meclis’e giriyor.

İşte bu % 7 seçim barajını da küçük ortakları için getirdiler. Ama o küçük ortak yüzde 7 seçim barajını da aşamayacak durumdadır. Biz barajları aşa aşa gelen bir partiyiz. Şuna inanın; barışın önündeki barajları da aşacağız, sizlere söz veriyoruz. Demokrasinin ve adaletin önündeki barajları da yıkacağımızın sözlerini sizlere bir kez daha veriyoruz. Onlar HDP’siz bir siyaset, parlamento, Türkiye hayali kurmaya devam etsinler. Bu hesabı yapanlara “Kendinize siyaset çöplüğünde şimdiden yer ayırın, çünkü gideceğiniz yer siyaset çöplüğüdür. Bundan hiç şüpheniz olmasın!” diyoruz.

“Yüksekdağ ve Demirtaş ile buluşacağımız günler yakın”

O çöplüğe sadece iktidarı değil irademizi gasp eden kayyımları da atacağımızdan kimsenin kuşkusu olmasın. Selahattin Demirtaş’ı, Figen Yüksekdağ’ı, Gültan Kışanak’ı, Aysel Tuğluk’u, İdris Baluken’i, Sebahat Tuncel’i, Ayla Akat Ata’yı ve diğer arkadaşlarımızı 5 yıldır cezaevinde tutan zihniyeti de o çöplüğe atacağız. 5 yıldır haksız hukuksuz bir şekilde cezaevlerinde kalan bütün siyasetçilerimizin, yoldaşlarımızın özgürlüğüne de hep birlikte katkı sunmak için mücadelemizi büyüteceğiz, ittifakımızı güçlendireceğiz; Kürt halkının birlikteliğini, Türkiye halklarının ortak mücadelesini büyüteceğiz.

Bu mücadele ile birlikte cezaevindeki arkadaşlarımızın tahliye olmasını hep birlikte sağlayacağız. Tam 5 yıldır bu arkadaşlarımız haksız bir şekilde cezaevinde, bunu bütün dünya biliyor. AİHM’in bu yönde karar vermesine rağmen Ankara’daki AKP-MHP iktidarı bunu kabul etmeyen bir anlayışla arkadaşlarımızın çıkmasına engel oluyor. Biz Botan’dan, Şırnak’tan söz veriyoruz: Her bir arkadaşımızın tahliyesinin gerçekleşmesi için bu mücadeleyi büyüteceğiz. Sizlere söz veriyoruz. Sizlerin Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Gültan Kışanak ve Aysel Tuğluk ile buluşacağı günler yakındır.

Şırnak 4. Olağan Kongresinin Türkiye’nin demokrasi ve barışına, Kürt halkının birlik ve beraberliğine, Türkiye halklarının ortak mücadelesine vesile olmasını yürekten temenni ediyorum. İki yıllık süreç içinde emek veren bütün yönetici arkadaşlarıma ve il eşbaşkanlarıma teşekkür ediyorum. Bugün yeni seçilecek yeni yönetime de bu uzun ve zorlu yolda ve mücadelede başarılar diliyorum.”

Paylaşın

AK Parti’de Oy Kaybına Karşı Hangi Önlemler Konuşuluyor?

AK Parti ve MHP’nin Meclis’e sunduğu seçim kanunu değişikliği siyasetin ana gündem başlıklarından birisi olurken siyasi partiler de seçim hazırlıklarına hız verdi. AK Partili kurmaylar kurmaylar ise oy kaybını görerek strateji değiştirmek gerektiğini savunuyor.

CHP Antalya’da ‘İktidara hazırız’ sloganıyla il başkanlarının katıldığı örgüt buluşması gerçekleştirdi, İYİ Parti Ankara’da ‘İl Başkanları Çalıştayı’ düzenledi. MHP Antalya’da belediye başkanları toplantısı yaparken AK Parti’de de seçim stratejisini belirlemek için toplantı üstüne toplantı yapılmaya başlandı.

Gazete Duvar’da yer alan habere göre; özellikle ekonomik zorluklar nedeniyle oylarda görünür bir düşüş olduğunu kabul eden AK Partili kurmaylar buna karşın halen birinci parti olduklarına dikkat çekiyor, zorluğun ise 50+1 gereken Cumhurbaşkanlığı seçiminde yaşanacağını kaydediyor.

‘Strateji değiştirmek gerekiyor’

Bugüne kadar yapılan birçok seçimde oyları konsolide etmek için kutuplaştırma siyasetinden sonuç alındığına dikkat çeken kurmaylar bu seçimde ise oy kaybını görerek strateji değiştirmek gerektiğini savunuyor.

AK Parti’de öne çıkan birçok siyasetçinin savunduğu bu stratejiye göre seçim çalışmasının daha kapsayıcı, kuşatıcı, herkesi kucaklayan bir dil ve üslup üzerine kurulması gerekiyor. Partinin reformcu kimliğinin yeniden öne çıkarılarak topluma “Biz yaptık, yine yaparız” duygusunun verilmesi gerektiği ifade ediliyor.

AK Parti iktidarı döneminde yapılan hizmetlerin anlatıldığı daha sakin bir dil kullanılması gerektiğine dikkat çeken kurmaylar, “Her gün artı bir oy kazanmak zorunda olan biziz” diyor. Seçim stratejisi kapsamında yapılan toplantılardan çıkan sonucun bir süre sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulması bekleniyor.

Paylaşın

Altı Genel Başkanın Gündemi: Ekonomik Söylemde Birliktelik

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem çalışmasını tamamlayan ve ortak metne imza atan 6 muhalefet partisinin lideri, bir aylık aranın yeniden bir araya geliyor. DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan’ın ev sahipliğinde Pazar akşamı düzenlenecek çalışma yemeğinde konuşulacak konular merak konusu olurken, gözler bir yandan da buluşma sonrasında yapılacak açıklamaya çevrildi.

DW Türkçe’den Eray Görgülü’nün haberine göre; Toplantıda AKP ve MHP’nin Seçim Yasası teklifinin gündeme geleceğine dair yorumlar yapılsa da, muhalefet partilerinin yetkilileri bu konunun kapsamlı bir şekilde gündeme gelmeyeceğini belirtiyor. Yetkililerin bu konudaki gerekçesi ise, teklifin henüz TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilip yasalaşmamış olması.

“İttifak, en fazla iki partiden oluşabilir diyebilirler”

DEVA Partisi Sözcüsü ve Genel Başkan Yardımcısı İdris Şahin, yasanın görüşmeleri sırasında TBMM Genel Kurulu’nda değişiklikler olabileceğini bu nedenle de toplantıda bu konunun kapsamlı bir şekilde gündeme gelmesinin beklenmediğini söyledi. Seçim Yasası teklifinin 6’lı masayı etkileyecek bir yanı olmadığını ifade eden Şahin, “Resmi Gazete’de yayınlanmadan onun değerlendirmesi liderler tarafından yapılmaz” dedi. Teklifin bir buçuk senedir görüşmelerinin sürdüğünü hatırlatan Şahin, “Örneğin komisyonda değişikliklere uğradı. Bir buçuk senedir bunu öngörmemişler miydi? Mayınlı bir iki konu var. Onlarda da değişiklik olabilir. Mesela, ‘İttifak en fazla iki partiden oluşabilir’ diyebilirler” ifadesini kullandı.

Söylem birlikteliği için iş birliği

Toplantının gündem maddeleri arasında ittifakın ilke ve esasları ile seçim süreci ve sandık güvenliği bulunuyor. Bununla birlikte vatandaşı doğrudan ilgilendiren konularda da yürütülecek iş birlikleri de toplantının gündem maddeleri arasında bulunuyor. Partilerin ekonomik programları ve vaatlerini vatandaşa anlatırken, temel konularda söylem birlikteliği yakalanması adına kurulacak iş birliği için bir yol haritası oluşturması da bekleniyor.

“Öncelikli gündemimiz, yangın yerine dönen ekonomi”

DEVA Partisi Sözcüsü İdris Şahin, toplantıda gündem maddelerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Şahin, “En başta ekonomide yaşananlar, kur korumalı mevduat uygulamasının ülkeye kaybettirdikleri, Ramazan sofralarındaki pahalılık, Rusya-Ukrayna krizi, NATO görüşmeleri mutlaka değerlendirilir” dedi. Olası bir ittifak halinde ilkeler ve değerlerin ne olacağı konusunu gündemlerine aldıklarını belirten Şahin, her partinin öncelikleri olacağını ama ağırlıklı olarak Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’le ilgili geçiş sürecinin yol haritasını konuşacaklarını söyledi.

Şahin, “Bizim için öncelik, Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçiş sürecinde yol haritası, bununla ilgili hangi adımlar atılacak, yürütmede Cumhurbaşkanının yetkileri nasıl kullanılacak gibi konular ve bununla birlikte, yangın yerine dönen ekonomi” ifadesini kullandı. Toplantı sonrasında bir ortak metin de paylaşılacağını kaydeden Şahin, ortak metinde bundan sonraki süreç içerisinde seçim ve seçim güvenliğine yapılabilecek iş birliği esaslarının yer almasının beklendiğini kaydetti.

Enginyurt: Vaatlerimizi masaya yatıracağız

Demokrat Parti Genel Başkan Yardımcısı Cemal Enginyurt’un verdiği bilgiye göre de liderler, Pazar günü vatandaşa yönelik seçim vaatlerini masaya yatıracak. Enginyurt, “Bu toplantılar artık Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem toplantısı olmaktan çıkacak. Topluma ne anlatacağımızın konuşulacağı toplantılar olacak” ifadesini kullandı. İşsizlik ve yoksulluğun giderek arttığını belirten Enginyurt, “Biz kendi adımıza millete olan vaatlerimizi masaya yatıracağız ve bunları nasıl anlatacağımızı planlayacağız” dedi.

Pazar günü bu iş birliğinin yol haritasının çizilmesini beklediklerini ifade eden Enginyurt, Millet İttifakı ile ilgili de dikkat çekici ifadeler kullandı. CHP’nin ittifakın ana merkezi olduğunu belirten Enginyurt, “6 partinin kurmuş olduğu bu ittifak Türk milletine umut olmuştur. CHP, bu birlikteliğin ana vagon görevini görmektedir” dedi. İttifakın bozulmaması gerektiğini kaydeden Enginyurt, “Bu ittifakı bozacak olan bedelini çok ağır öder. Bu ittifakı bozmaya, millete zulmetmeye kimsenin hakkı yoktur” diye konuştu.

Yamalı: Geçiş sürecidir, ilkelerle ilgili konudur

Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Nedim Yamalı da Millet İttifakı’nın yerel seçimlerdeki başarısına dikkat çekerek, ittifakı başarılı bulduklarını ve iş birliği yollarının araştırılmasını istediklerini söyledi. 28 Şubat’ta yapılan toplantının öncesinde açıklanan sonuç bildirgesini hatırlatan Yamalı, iş birliği içinde bulunan partilerin sağlıklı bir ittifak oluşturabilme çabası göstermesi konusunda karar aldığını vurguladı. Bu kapsamda her ay toplantı yapılmasının kararlaştırıldığını da hatırlatan Yamalı, “Bu bir geçiş sürecidir, ilkelerle ilgili konudur” dedi.

“Ekonominin yol haritası gündeme gelebilir”

Toplantıda “popüler siyasi konuların” gündeme geleceğini kaydeden Yamalı, ittifak ile ilgili “Genel seçimler için de daha da genişletilmesi, içinin daha da doldurulması ve her kesimi kuşatır hale gelmesini ve sadece bir seçim ittifakı ile sınırlı kalmamasını istiyoruz” ifadesini kullandı. Yamalı, seçim sonucunu da yönetecek bir süreç için programların şimdiden çalışılmasını istediklerini kaydetti. Gündem maddeleri ile ilgili “Ekonominin yol haritası, anayasa değişiklikleri için yol haritası, adalet ve yargı konuları ile ilgili çalışmalar gündeme gelebilir” diyen Yamalı, toplantıda çalışma gruplarının da oluşturulabileceğine dikkat çekti.

Paylaşın

CHP Lideri Kılıçdaroğlu’ndan ‘Basın Özgürlüğü’ Mesajı

CHP Lideri Kılıçdaroğlu, Basın Konseyi’nin kuruluşunun 35’nci yılı nedeniyle gerçekleştirilen etkinlikte yaptığı konuşmada, “Anayasa’da gayet açık bir hüküm var: ‘Basın hürdür, sansür edilemez’. Bu kadar basit ama sansür ediliyor. Hürlüğü kalmadı ve şu anda basın gerçekten ciddi bir risk altında. Gazeteciler cidden büyük bir risk altında.” ifadelerini kullandı.

Haber Merkezi / Kılıçdaroğlu, konuya ilişkin yaptığı açıklamanın devamında, “Olması gereken aslında basına yönelik sağlıklı ve tutarlı bir kültür oluşturmak. Her görüşten gazetecinin özgürce yazabildiği, siyaset kurumunu rahatlıkla eleştirebildiği bir ortama, bir kültüre ihtiyacımız var. İngiltere’de yazılı bir Anayasa yok ama hiç kimse İngiltere’de demokrasi yok demiyor. Tam tersine demokrasinin beşiği olarak kabul ediliyor.” dedi.

CHP Lideri Kılıçdaroğlu, açıklamasını, “O zaman biz bu kültürü hangi görüşten olursak olalım bu kültürü yerleştirmek zorundayız. Sağcısı, solcusu, ortacısı, çağdaşı, çağdaş olmayanı neyse ama bu kültürün olması lazım. Bu kültürü yerleştirdiğimiz zaman Anayasa’da şu yazıyor ya da bu yazıyor diye düşünmeyeceğiz. Evet, burada bir haksızlık var ve bu haksızlığın bir şekilde giderilmesi lazım.” sözleriyle sürdürdü.

Kemal Kılıçdaroğlu, konuşmasının sonuna doğru gençlere de değinerek, “Bu ortak görevi yerine getirdiğimiz zaman özellikle kaderi değiştirecek olan da 6 milyon 300 bin genç yeni seçmen, yani gençler. Gençlerin umutları var, onların özgürlüğe ihtiyaçları var. Onlar özgürce yazmak, Özgürce konuşmak istiyorlar ve onlara büyük bir umut bağladığımı da ifade etmek isterim. Çünkü, Türkiye’de demokrasinin gelişmesi ve kökleşmesi için onlar kendi özgür iradeleri ile var olan otoriter bir yapıyı değiştirecekler. Buna da yürekten inanıyorum.” dedi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İstanbul’da Basın Konseyi’nin 35. Kuruluş Yıl Dönümü kutlamasına katıldı. Kılıçdaroğlu’nun konuşması şöyle:

“Ciddi sorunlarımız var, hepiniz bunları biliyorsunuz. Şunu ifade etmek isterim hayatım boyunca hiç umutsuz olmadım. Türkiye güzel, dinamik bir ülke, dolayısıyla bütün sorunlarını çözebilecek yetkinliğe sahip bir ülke biz bunu yapak zorundayız. Ama demokratik kurallar içerisinde yapmak zorundayız. Biliyorum hapiste gazeteciler var, biliyoruz doğru haberlerin bile mahkeme kararıyla internet sayfalarından kaldırıldığı var. Bunları da biliyoruz.

Doğru habere ulaşmanın yasaklandığı bir ülkeden geçiyoruz, her ne kadar Anayasa, ‘basın sansür edilemez’ dese de aslında Anayasa’nın da gerçekten askıda olduğunu da biliyoruz. Bazen yasalar ile belli şeyleri düzeltmeye çalışıyoruz veya Anayasa değişiklikleri ile belli şeyleri güvence altına alabilir miyiz alamaz mıyız diye çaba harcıyoruz. Dediğim gibi Anayasa’da gayet açık bir hüküm var: ‘Basın hürdür, sansür edilemez’. Bu kadar basit ama sansür ediliyor. Hürlüğü kalmadı ve şu anda basın gerçekten ciddi bir risk altında. Gazeteciler cidden büyük bir risk altında.

“Haksızlık var ve bu haksızlığın bir şekilde giderilmesi lazım”

Bu kültürü oluşturmak da hepimizin ortak görevi. Özellikle bizleri yazılarıyla, haberleriyle aydınlatan medyanın görevi. Medya bu konuda elinden geleni yapıyor, biliyorum ama o kadar ciddi bir ayrışma var ki… Bir grup, bizim havuz medyası diye tanımladığımız, iktidar ne yaparsa yapsın onları hep haklı çıkarmaya çalışıyor. Burada da doğal olarak vatandaşın kafası karışıyor, acaba hangisi doğrudur diye.

Bütün gazetecilere, köşe yazarlarına, habercilere elbette bir çağrıda bulunmak isteriz; haklının yanında, adaletin yanında durmak, doğru haberin peşinde koşmak, toplumu aydınlatmak onların görevi. Hiçbir politikacı şunu unutmasın. Bir politikacının en büyük avantajı özgür medyanın olmasıdır, bağımsız medyanın olmasıdır. Özgür ve bağımsız bir medya, bizim göremediğimizi görür; bizim yanlış yaptığımızı hatırlatır ve bizim yanlışları tekrar etmememize yol açar. Medya bu kadar önemliyken, biz medyayı doğru haber yaptığı için cezalandırıyoruz. Bu yüzden de buradan da artık Türkiye’nin çıkması lazım. Şunu ifade edeyim, az kaldı, inşallah hep beraber, hep birlikte demokratik yöntemlerle sandığa giderek, özgür irademizi kullanarak Türkiye’yi bir kabustan çıkarmak zorundayız. Bu hepimizin ortak görevidir.

“Buna da yürekten inanıyorum”

Bu ortak görevi yerine getirdiğimiz zaman özellikle kaderi değiştirecek olan da 6 milyon 300 bin genç yeni seçmen, yani gençler. Gençlerin umutları var, onların özgürlüğe ihtiyaçları var. Onlar özgürce yazmak, Özgürce konuşmak istiyorlar ve onlara büyük bir umut bağladığımı da ifade etmek isterim. Çünkü, Türkiye’de demokrasinin gelişmesi ve kökleşmesi için onlar kendi özgür iradeleri ile var olan otoriter bir yapıyı değiştirecekler. Buna da yürekten inanıyorum.

Basın konseyi 35. Yılını kutluyor. 35 yıl önemli bir süreç, dolayısıyla 35 yıl içinde basının sorunlarını aktarmak ve o sorunların çözümü için mücadele etmek son derece değerlidir. Bütün basın çalışanlarına hepinizin huzurunda teşekkür etmek benim için temel bir görevdir.”

Paylaşın

Kakaonun Sağlığa Faydaları Nelerdir?

Pek çok kişi için kakao denilince aklına gelen ilk şey elbette çikolatadır. Bu kesinlikle lezzetli bir tatlıdır, ancak kakao sadece tat ile ilgili değildir, kakaonun kardiyovasküler sistem için büyük faydaları vardır ve bilişsel yetenekleri geliştirir.

Haber Merkezi / Kısacası kakao kalbi daha sağlıklı ve bizi daha akıllı yapar. Adının Latince’den “tanrıların yemeği” (theobroma cacao) olarak çevrilmesine şaşmamalı. 

Kakao, ruh halini iyileştirmek, kan basıncını düşürmek, insülin duyarlılığını artırmak, sağlıklı kolesterol seviyelerini desteklemek, beyin sağlığını desteklemek, vücuttaki iltihabı azaltmak için kullanılır.

Kahveden vazgeçmek isteyenler kakao ile değiştirmeyi deneyebilir. Kakaonun aktif maddesi olan teobromin, kafeinin aksine bağımlılık yapmaz.

Kalp sağlığı için kakao

Kakao tüketildiğinde düz kas gevşemesi meydana gelir, kalbin atardamarlarındaki kan akışı artar ve damar tonusu azalır. Bilim adamlarının gözlemleri, düzenli olarak kakao yiyenlerin kardiyovasküler hastalıklardan ölüm riskinin azaldığını gösteriyor.

Moralinizi yükseltmek için kakao

Birçok insan ruh halinizi iyileştirmek için çikolata yiyebileceğinizi bilir. Bununla birlikte, iyi, kakao içeriği en az% 70 olan çikolata olarak adlandırılabilir. Kakaonun etkisini, (şekerden bahsediyorum) geçici bir enerji patlaması ve ardından oldukça keskin bir düşüş veren bir çikolata çubuğundan şekerin etkisiyle karıştırmayın.

Beyin ve görme için

Kakao bilişsel işlevi geliştirir (hafıza, dikkat, alıcılık). Yaşlı insanlar ve günde 2 bardak şekersiz kakao ile bir çalışma yapıldı. Kakao tüketiminin sonucu, serebral dolaşımda, bilişsel işlevde ve basınçta bir azalma oldu.

Araştırmacılar, bunun gelişmiş insülin duyarlılığından kaynaklandığını varsaydılar. Başka bir çalışmada, kakao gençler tarafından tüketildi. Sonuç olarak, bilişsel işlevlerini ve buna ek olarak görme yetilerini de geliştirdiler. Bilim adamları bu etkiyi beyne giden kan akışının iyileşmesine bağlıyor.

Yorgunken

Kakao, kronik yorgunluk sendromu olan kişilere yardımcı olur. Yorgun olduğumuzda, genellikle daha fazla yemeye başlarız. Kakao iştahı azaltır ve insülin duyarlılığını artırır, diyabet riskini azaltır.

Kakao başka ne yapar?

  • Nöronları iltihaplanmadan korur (günde 20 gram bitter çikolata tüketen kişilerde minimum C-reaktif protein değerleri vardı),
  • Görme keskinliğini ve zıt renkleri ayırt etme yeteneğini arttırır,
  • Cildin ultraviyole hassasiyetini azaltır (12 hafta sonra ortalama tüketim seviyesinde %25 ve yüksek tüketimde 2 kat), kan akışını ve cildin oksijenlenmesini arttırır.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Paylaşın

Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi) Nedir?

Preeklampsi, yüksek tansiyon ve idrarda protein varlığı ile karakterize bir gebelik bozukluğudur. Durum tipik olarak 20 haftalık hamilelikten sonra ortaya çıkar ve ciddi vakalarda, düşük kan trombosit sayısı, tehlikeye giren karaciğer fonksiyonu, böbrek fonksiyon bozukluğu, akciğerlerde sıvı birikmesi nedeniyle nefes darlığı, şişme ve görme bozuklukları ile sonuçlanan kırmızı kan hücresi yıkımı meydana gelir. Tedavi edilmezse nöbetlere neden olabilir: buna eklampsi denir.

Haber Merkezi / 19. yüzyıldan beri tanınan preeklampsinin genetik bir temeli vardır. Çoğu zaman, iki genotip düşünülmelidir; anneler ve fetüs (babanın genleri de dikkate alınmalıdır).

Son araştırmalar, hem maternal hem de fetal genlerin katkılarıyla, preeklampsinin kalıtsallığını ~%55 olarak tahmin etmiştir. Durumun ikiz çalışmalarında, preeklampsinin uyumu, uyumsuzluk kadar yaygındır. Bugüne kadar yayınlanan en büyük ikiz çalışma, preeklampsi penetransının %50’nin altında olduğunu ortaya çıkarmış, bu da kalıtım modellerinin çeşitli olduğunu düşündürmektedir.

Preeklampsi, karmaşık bir genetik bozukluk olarak kabul edilir; az sayıda vakada, preeklampsi, mendelian kalıtım modellerini takip eder. Durum, farklı lokuslardaki çok sayıda ortak varyantın bir sonucu olarak ortaya çıkar ve bunlar tek tek küçük etkiler, ancak toplu olarak hastalığa karşı büyük bir duyarlılık oluşturur.

Bu düşük penetranlı varyantların her birinin bir fenotip üretip üretmediği, yaş ve ağırlık gibi çevresel maruziyetlere bağlıdır. Ek olarak, neden her bir preeklampsi vakasında tek bir varyanta bağlanamaz; farklı varyantların çeşitli hastalık alt gruplarıyla ilişkili olması daha olasıdır.

Latin Amerikalı kadınlar üzerinde yapılan bir çalışmada, bireyin preeklampsiye yatkınlığını etkileyen birkaç genetik varyant bulundu. Çalışılan Latin Amerika popülasyonunda var olan etnik ve genetik arka plan farklılıklarına rağmen, bazı varyantlar farklı popülasyonlarda preeklampsi ile tutarlı bir şekilde ilişkilendirildi. Genetik intra ve inter varyasyonun preeklampsiye yatkınlık üzerinde büyük bir etki yarattığı da bulundu.

Genetik bileşen

Birinci derece akrabalarında preeklampsi bulunan kadınların hastalığa yakalanma riskinin beş kat arttığı bildirilmiştir. Kadınların ikinci derece akrabalarının bu duruma sahip olduğu durumlarda, preeklampsi geliştirme riski iki katına çıkmıştır.

Preeklampsi ile ilgili geniş bir genetik ilişki çalışması, preeklampsisi olmayan kontrol grubundaki 602 kadına kıyasla preeklampsili >350 annede 120 gende 775 tek nükleotid polimorfizmi çalışmıştır.

Bu çalışmada, preeklampsi gelişimi ile ilişkili maternal-fetal genotip etkileşiminin önemli kanıtlarını doğrulayan altı gen tespit edildi. Bu genler şunlardı: IGF1 ,  IL4R ,  IGF2R ,  GNB3 ,  CSF1 ve  THBS4 . Bu bulgularla birlikte diğer çalışmalar, preeklampsi için genetik bir bileşene sahip poligenik kalıtımın çok faktörlü olduğunu düşündürmektedir.

Bağışıklık maladaptasyonu

ERAP1 ve 2

Endoplazmik retikulum aminopeptidazları 1 ve 2 (ERAP1 ve 2), antijen sunumuna katılımları yoluyla immün yanıtta rol oynar . Farelerdeki veriler, ERAP1’in (ağırlıklı olarak) ve ayrıca ERAP2’nin MHC Sınıf 1’de sunulan peptitlerin kesilmesinden sorumlu olduğunu göstermiştir. ERAP2’deki tek nükleotid polimorfizmleri, preeklampsi ile ilişkili Avustralya, Yeni Zelanda ve Norveç popülasyonlarında gösterilmiştir.

Bu aynı tek nükleotid polimorfizmleri, Afro-Amerikan popülasyonlarında gebelikte hipertansif bozukluklarla da ilişkilendirilmiştir; bununla birlikte, bir Şili popülasyonunda preeklampsi riskinde artışa neden oldukları bulunmamıştır. Bu, preeklampsinin farklı etnik gruplar arasında gözlemlenen varyasyonla birlikte heterojen bir genetik ilişkiye sahip olduğu fikrini desteklemektedir.

TNFSF13B

TNFSF13B, ligandların tümör nekroz faktörü ailesinin bir üyesidir. Bu gen, enfeksiyonlara, iltihaplanmaya ve otoimmün tepkilere karşı bağışıklık tepkisinin düzenlenmesinde rol oynar. TNFSF13B’nin reseptörleri, hamilelik sırasında sitotrofoblast hücrelerinde ve plasentanın mezenkimal hücrelerinde eksprese edildiğinden, TNFSF13B’nin rolünün annenin ana sistemini modüle etmek ve fetüsün bağışıklık sisteminin gelişimine yardımcı olmak olduğu öne sürülmüştür.

Plasental düzeyde, TNFSF13B’nin bir anti-apoptotik etki ürettiği düşünülmektedir. Gendeki tek nükleotid polimorfizmi, preeklampsili Avustralya ve Yeni Zelanda ailelerinde bulunmuştur. Tek nükleotid polimorfizminin varlığının, bazı popülasyonlarda plasentanın anormal gelişimi ile sonuçlandığı iddia edilmektedir.

Vasküler ve endotel fonksiyonu

VEGF’deki birkaç polimorfizm, preeklampsi riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Bu, Afrikalı Amerikalı kadınlarda olduğu kadar Kafkasyalı kadınlarda da gösterilmiştir, ancak iki popülasyonda tek nükleotid polimorfizmleri farklıydı. Tüm veriler, gendeki bazı polimorfizmlerin koruyucu olabileceğini de göstermiştir.

Bu, 405 C > polimorfizminin daha az şiddetli preeklampsi ile ilişkili olduğu bir Macar hasta kohortunda görülmüştür. Vasküler sistemdeki düz kas tonusunun düzenlenmesini kontrol eden ve plasentanın doğru kan perfüzyonunu kritik olarak belirleyen eNOS geninde de tek nükleotid polimorfizmi bulunmuştur. eNOS’un yanı sıra CYP11B2, mineralokortikoid aldosteronu sentezleyen bir steroid 11/18-beta-hidroksilazı kodlar. Bu gendeki tek nükleotid polimorfizmleri, koruyucu bir etki ile ilişkilendirilmiştir.

Trombofilik bozukluklar

Trombofilik durumlarla ilişkili genlerdeki tek nükleotid polimorfizmi, preeklampsi riskinin artmasıyla da ilişkilidir. Preeklampsi riski ile ilişkili trombofilik durumlara bağlı genler gibidir: İnsan protrombin (F2), faktör V geni, SERPINE1 geni (endotelyal plazminojen aktivatör inhibitörü-1’i (PAI-1) kodlar), fibrinolizin ana inhibitörü.

Bu gen setlerine ek olarak, metabolizma ve oksidatif stres ile ilgili genlerde tek nükleotid polimorfizmi bulunmuştur. Preeklampsi nihayetinde maternal ve fetal faktörlerin çok bileşenli bir riskle sonuçlandığı çok faktörlü bir hastalıktır. Durum tek bir faktöre atfedilemez ve preeklampsi semptomları üretmek için birkaçının birlikte kullanılması gerekir.

Farklı popülasyonlarda yapılan birkaç çalışma, aday gen yaklaşımları yoluyla preeklampsi ile ilişkili maternal polimorfizmleri tanımlamıştır. Bu bulgular gözlemseldir ve genom çapında tamamlayıcı yaklaşımlar gerektirir. Ayrıca genler ve çevre arasındaki etkileşimin ve baba ve embriyonik genotiplerin nispi etkilerinin değerlendirilmesi de araştırılmalıdır.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Paylaşın