AİHM’nin Türkiye Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı İhlalleri: En Yüksek Sayı 2009’da

Adalet Bakanlığı verilerine göre, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) 2003-2007 yılları arasında Türkiye hakkında adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin 415 karar verdi.

Bu sayı, incelenen dönemler arasındaki en yüksek düzey olarak kayıtlara geçti.

İhlal kararlarının sayısı sonraki dönemlerde azaldı. 2008-2012 yılları arasında 299 karar verilirken, 2013-2017 döneminde sayı 123’e geriledi. 2018-2022 yıllarında 113 ihlal kararı kaydedildi. 2023-2025 döneminde ise bu sayı 54 oldu.

Yıllara göre dağılım incelendiğinde, adil yargılanma hakkı ihlali nedeniyle Türkiye hakkında en fazla kararın 2009 yılında verildiği görülüyor. AİHM, söz konusu yılda Türkiye aleyhine 126 ihlal kararı aldı.

Adil yargılanma hakkı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6’ncı maddesiyle güvence altına alınıyor. Bu hak, kişilerin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından makul süre içinde, adil ve kamuya açık bir şekilde yargılanmasını öngörüyor.

Söz konusu güvence, suç isnadı altındaki kişilerin suçluluğu yasal olarak kanıtlanana kadar masum sayılması ilkesini de kapsıyor. Mahkeme kararlarının aleni olarak açıklanması esas kabul edilirken, belirli koşullar altında duruşmaların kamuya kapalı yapılmasına da izin veriliyor.