Vaskülit nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Vaskülit, vücudun kan damarlarının iltihaplanmasıdır. Vaskülit çok küçük kan damarlarını (kılcal damarlar), orta büyüklükteki kan damarlarını veya aort (kalbi terk eden ana kan damarı) gibi büyük kan damarlarını etkileyebilir. İltihaplandığında, kan damarları zayıflayabilir ve boyut olarak gerilebilir, bu da anevrizmalara yol açabilir.

Damarlar da o kadar ince hale gelebilir ki, dokuda kanamaya neden olacak şekilde yırtılabilirler. Vaskülit ayrıca kan damarının tamamen kapanma noktasına kadar daralmasına neden olabilir (tıkanma olarak adlandırılır). Vaskülitli bir damardaki kan akışı azalır veya durdurulursa, o damardan kan alan dokular yaralanır ve ölmeye başlar.

Vaskülite ne sebep olur?

Çoğu durumda, kesin neden bilinmemektedir; ancak, bağışıklık sisteminin (vücudu sağlıklı tutan sistem) büyük bir rol oynadığı açıktır. Bağışıklık sistemi genellikle vücudu korumak için çalışırken, bazen “aşırı aktif” hale gelebilir ve sonunda vücudun bazı kısımlarına saldırabilir.

Çoğu vaskülit vakasında, bir şey kan damarı duvarlarında bir bağışıklık veya “alerjik” reaksiyona neden olur. Alerjik reaksiyonlara neden olan maddelere antijenler denir. Bazen bazı ilaçlar veya hastalıklar antijen görevi görebilir ve bu süreci başlatabilir.

Vaskülitin belirtileri nelerdir?

  • Deri döküntüleri
  • Yorgunluk
  • Zayıflık
  • Ateş
  • Eklem ağrıları
  • Karın ağrısı
  • Böbrek sorunları (koyu veya kanlı idrar dahil )
  • Sinir sorunları (uyuşma, halsizlik ve ağrı dahil)
  • Öksürük ve / veya nefes darlığı

Vaskülitten etkilenen vücut bölgesine bağlı olarak ek semptomlar ortaya çıkabilir. Vaskülitli derideki bir kan damarı küçükse, damar kırılabilir ve dokuda küçük kanama alanları oluşturabilir. Bu alanlar ciltte küçük kırmızı veya mor noktalar olarak görünecektir. Derideki daha büyük bir damar iltihaplanırsa şişebilir ve kan damarı deri yüzeyine yakınsa hissedilebilen bir nodül (yumru veya doku kütlesi) oluşturabilir.

Vaskülit nasıl teşhis edilir?

Vaskülit teşhisi, bir kişinin tıbbi geçmişine, mevcut semptomlara, tam fiziksel muayeneye ve özel laboratuvar testlerinin sonuçlarına dayanır. Bir doktor, vaskülit mevcut olduğunda ortaya çıkabilecek kan anormalliklerini test edebilir. Bu anormallikler şunları içerir;

  • Anemi (düşük kırmızı kan hücresi sayısı)
  • Yüksek beyaz kan hücresi sayısı
  • Yüksek trombosit sayısı
  • Böbrek veya karaciğer problemlerinin belirtileri

Kan testleri ayrıca vaskülit ile ilişkili olabilecek bağışıklık komplekslerini veya antikorları (vücudun bir tehdit olduğunu düşündüğü şeyle savaşma yolları) tanımlayabilir. Ek testler, X ışınları, doku biyopsileri, kan damarı ve kalp taramalarını içerebilir.

Vaskülit nasıl tedavi edilir?

Vaskülitin kesin tedavisi, spesifik vaskülit tipine ve ilgili alanlara/organlara bağlıdır. Prednizon gibi kortikosteroidlerin kullanımı gerekli olabilecek bazı önlemler arasındadır. Daha ciddi vaskülit türleri için bağışıklık sistemini baskılayan başka ilaçlar da kullanılır. Bu ilaçların kendi yan etkileri vardır ve bu tedaviler çok yakından izlenmelidir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.