Adana: Yılankale

Yılankale; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Yılankale Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır.

Yılankalenin hayat ve tarihi Misis’le beraberdir. Fakat bu demek değildir ki Yılankale Misis kadar eski değildir. Yılankale Gülek Boğazı-Adana-Misis-Ceyhan-Payas-Antakya yolu üzerindedir.

Antakya yolunu emniyet almak için inşa edilmiştir. Kalenin kimler tarafından yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte bir Ortaçağ eseri olduğu belirgindir.

Yılankale halen sağlamlığını muhafaza etmektedir. Kale arazi icabı olarak şeklen tülanidir. Dört cepheldir. Muhiti 700m.kadardır.8 burçlu tahkim edilmiştir. Burçlar ve araları mazgallıdır.

Mazgalların ortaları ateş etmek için delikli inşa edilmiştir. Kalenin içerisindeki meydandan her cepheye çıktığı saşlamak için merdivenler bulunmaktadır. Yerli halk buraya Şahmaran Kalesi de demektedir.

Adana: Cin Gözetleme Kulesi

Cin Gözetleme Kulesi; Adana’nın Ceyhan İlçesi, İsalı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Halk arasında Cin kule olarak bilinir.

Yapı 3 kademeden oluşmaktadır.Orijinal girişi doğu yönündedir,ancak yapının güney duvarında açılmış olan gedikten içeri girilmektedir. Doğu tarafındaki kalıntılardan, yapının bu bölümde devam ettiği anlaşılmaktadır.

Düzgün taşlardan oluşturulan girişten yapının içine girildiğinde, hemen doğu yönünde üst katlara çıkan merdivenin izleri görülmektedir. Yapı,kare planlı zemin+1, kat üzerine, dairesel planlı 2. katın oturtturulması ile oluşturulmuştur.

1. ve 2. katlarda her yönü birer tane olmak üzere, 4 adet ince mazgal bulunmaktadır. Zemin ve 1. katta kuzey ve batı yönünde ikişer adet olmak üzere duvara bitişik olarak inşa edilen, 4 adet tonozlu küçük mekan yer almaktadır.,

Çatı üst örtüsünün iç bükey olduğuna dair güney yönünde izler bulunmaktadır. Bu da bize yapının üst örtüsünün kubbe biçiminde olduğunu düşündürmektedir.

Bu bölüm moloz taş ile kiremit malzeme kullanılarak inşa edilmiştir. Yapının tamamı Horasan harcı ile birleştirilmiş, kaba yontu taş örgülüdür. Yapı tamamıyla korunmasız ve her türlü olumsuz etkiye açıktır.

Adana: Ceyhan Gar Binası

Ceyhan Gar Binası; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Namık Kemal Mahallesi, Adnan Kahveci Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Yığma yapım tekniğinde bodrum+Z+1 katlı ana yapı ve ana bitişi tek katlı bölümde sivri kemerli söveli yapı ve pencereler doğu cephesinde yuvarlak çatı penceresi vardır. İki yöne kırma çatı kiremit ile kaplanmıştır.

İki kat bölümde sivri kemerli söveli pencereler ve çatı dört yöne kırma çatı ve kiremit kaplı saçak altı ahşap kaplama da geometrik desenler kullanılmış. Çatı saçağı taş konsol üstü ahşap payandalarla taşıtılmakta zemin kat gar binası üst kat lojman otopark kullanılmakta güney cephesinde giriş revaklı kısım ile ön plana çıkmıştır.

Revaktan kolonlar arası sivri kemerle geçilmiştir. Kemerlerin oturduğu ayaklar kare koste üzeri bombeli zemin sap ve karo taşı.

Adana: Ceyhan Adliye Binası

Ceyhan Adliye Binası; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Türlübaş Mahallesi, Doktor Mahir Alp Boydak Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

1930’lu yıllarda yapıldığı ifade edilen yapı Cumhuriyet Dönemi yapılarından olup yığma yapım tekniğinde bodrum+zemin+1 kat olarak inşa edilmiştir. Taşınmazın zemin katı ve birinci katı sıvalı olup bodrum kat su basman seviyesinde bosajlı taş kaplamalıdır.

Adliye binası L plan şemalı olup L şeklindeki ana kordior etrafına yerleşmiş mekanlardan oluşmaktadır. Koridorun kuzeyindeki ve batısındaki mekanların daha sonraki dönemlerde ilave edildiği sözlü olarak belirtilmiştir ve dış cepheden bakıldığı zaman da bu eklentiler gözlemlenebilmektedir.

Yapının tabanı dökme karo mozaik kaplıdır. Koridorda betonarme ve kolon ve kirişler vardır. Taşınmazın avluya bakan cephesinde orijinal bölümlerde çatı saçağını taşıyan kolonlar yer almaktadır.

Kapı ve pencereleri ahşap doğramadır. Adliye binasının kapı ve pencereleri dikdörtgen formda olup orijinal bölümde yer alan pencerelerin üstlerinde üst kata çapraz alt kata kare şeklinde bölmeli beton kafesler vardır. Çatısı kırma çatı olup kiremit kaplıdır.

Adana: Çırçır Fabrikası

Çırçır Fabrikası; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Kaltakiye Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Zemin+1 katlı olarak yığma yapım tekniğinde inşa edilen fabrikanın zemin katında taş üst katında yassı tuğla malzeme kullanılmıştır. Taşınmazın her iki katında yatayda ahşap hatıllar vardır.

Birinci katta tuğla örgü yatayda ve düşeyde söveler yer almaktadır. Zemin katta kapı ve pencereler kiremitli bir yapıya sahip olup üst kattakiler dikdörtgen formdadır. Ayrıca zemin katta dikdörtgen formda tepe pencereleri vardır.

Pencere ve kapıların bazıları daha sonraki dönemlerde kapatılmıştır. Zemin katta kemerli pencere boşluğu ile dikdörtgen şeklindeki pencere doğraması arasında kalan yarım daire şeklindeki açıklık daha sonraki dönemlerde tuğla örgü ile kapatılmıştır.

Dikdörtgen plan şemalı yapının orta aksında birinci katın ahşap taban döşemesini taşıyan yedi adet beton ayak üstü ahşap kolonlar vardır ve bu kolonlar üstte ahşap bir kirişle birbirine bağlanmıştır. Birinci kata çıkan ahşap merdivenin bir bölümü yıkılmış olup üst kata çıkılamamaktadır.

Çatısı ahşap konstruksiyon üzeri saç kaplama olup büyük bir bölümü yıkılmış durumdadır. Zemin katta cephenin bir bölümünde yer yer sıva vardır. Taşınmazın zemin katında briket duvar örülerek mekan ikiye bölünmüştür. Fabrikanın batı cephesinde tek katlı betonarme eklenti vardır.

Adana: Kurtkulağı Camii

Kurtkulağı Camii; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Kurtkulağı Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır.

Caminin en ilginç taraflarından biri minaresidir. Kuzeydoğu köşedeki küçük minare yeni minare ile büyük tezat teşkil etmektedir. Kuzeybatı köşede bulunan yeni minare 1955 yılında Kayserili usta Hacı Mehmet Altınçiçek tarafından yaptırılmıştır.

Adana: Menzil Hanı

Menzil Hanı; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Kurtkulağı Köyü, Çeşmebağı Mevkii’nde yer almaktadır.

Kuzey-Güney yönünde uzanan yapı,12 payenin taşıdığı üç uzun tonoz tarafından örtülmektedir. Tonozların üzeri alaturka kiremitle kaplıdır.

Yan duvarlar oldukça sağlam olup ,sonradan eklenen fakat şimdi mevcut olmayan bazı yapıların izlerini taşımaktadır. Binanın esas cephesi olan doğu kısmı en harap yeridir.

Paralel tonozlara girişi sağlayan kapıyı örten tonoz kısmen yıkılmıştır. Kapının sağında ve solunda bulunan iki odadan sol taraftaki çok hasar görmüş olup buraya köyün boğasını koymak için bir ağır yapılmıştır.

Bu iki yan odaya bitişik olan ve mehiyeti belli olmamakla beraber sarnıç olabilecek iki yapıdan soldaki oldukça sağlam kalmış, sağdaki ise tamamen tahrip olmuştur.

Binanın içi iki sıra halinde altışar paye ile üç nefe bölünmüştür. Kısa taraflarda ikişer menfez ve uzun tarafta 14 pencere mevcuttur.

Duvarlar kemerlerin altına isabet eden yerlerde toplam 19 adet ocak bulunmaktadır. Taban toprakla dolu olduğundan döşemenin mahiyeti belli değildir.

Kapının sağındaki küçük odada 3 pencere ve bir ocak mevcut olup,tavan çapraz tonozludur. Esas girişte ve küçük oda kapısının üst kısımlarında kısmen tezyinat mevcuttur.

Adana: Kurtpınarı Su Kemeri

Kurtpınarı Su Kemeri; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Kurtpınarı Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Moloz taş kullanılarak inşa edilmiş olan yapı blok bazalt taş ile kaplanmıştır. Ancak kemer kısmında tuğla+moloztaş kullanılmıştır.

Doğu-batı uzantısına inşa edilmiş olan kemer ,batı yönünde kayaların içinden,içi sıvalı bir tünele girmektedir. Bu tünelden yaklaşık 25 m. daha devam eden kanalın eni 73 cm. yüksekliği 130 cm.dir.

Kemerin doğu yönünde deniz tarafında ve kuzey yönünde, kademeli istinat duvarı yapılarak kayma önlenmiştir.  Kemer bölümü tamamıyla yıkılmış olan yapının yüksekliği 8.25 m’dir.

Kemeri taşıyan ayakların toprakla bağlantılı olduğu noktalarda da kademeleşme vardır. Kemerin tüm uzunluğu 18m.dir.Yapı İssos-Yumurtalık su yolunun bir parçasıdır.

Adana: Ceyhan, Ulu Camii

Ulu Camii; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Türlübaş Mahallesi, Ziya Paşa Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

İlk defa tuğladan kıbleye paralel 3 sıra halinde 15 kubbeliyken 1946 yılında kıble yönünde iki sıra daha yapılmak süretiyle 25 kubbeli hale getirilmiştir.

Tuğladan yapılmış bedeb duvarları iç mekanda kıbleye paralel dört sıra sütun dizisi ve bütün sütunlara istinat eden yuvarlak kemerler mekanın üzerini örten 25 adet küçük kubbeyi taşımaktadır.

Kubbeler içte yarım kureli olmasına mukabil dıştan sonradan yapılmış ilavelerle külah şeklinde sivrilenmiştir. Ancak yüzyıllık bir mazisi olan caminin büyük bir sanat değeri bulunmamaktadır.

Adana: Ceyhan Lisesi

Ceyhan Lisesi; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Burhaniye Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Okul ve konferans salonu olarak inşa edilen ilk yapı iki katlıdır. Bodrum katı da bulunan bu yapı kagir duvarlara oturan betonarme döşemeler ile oluşturulmuştur. Bodrum katta yaklaşık 80 cm lik kalın taş duvarlar üst katlar da incelerek devam etmektedir.

Bailangıçta aynı inşa edildiği anlaşılan okul ve konferan salonu sonradan yapılan eklemelerle birbirine bağlanmıştır. Dikdörtgen formdaki pencereleri cephe hattından içe çekilmiş ve her iki kat boyunca devam eden boşluklara yerleştirilmiştir.

Giriş kapısının solundaki açıklık kapı olarak oluşturulmuş ve önüne küçük bir balkon yerleştirilmiştir. Bu balkonun altında yuvarlak hatlı geçişler bulunmaktadır. Ayrıca içe çekilerek oluşturulan giriş bölümünde de döşeme duvar birleşimlerinde dikdörtgen kesitli geçiş elemanları kullanılmıştır.

Özgün kapıları sade olan yapının üst katında lojman olarak kullanılan bölüme geçişteki ahşap kapı kasaları farklılık göstermektedir.Erken Cumhuriyet Dönemi mimarisinin dikkat çeken örneklerinden olan yapı zaman içinde çeşitli müdahalelere maruz kalsa da özgünlüğünü korumuştur.