Bayburt: Tuzcuzade Camii

Tuzcuzade Camii; Bayburt’un Merkez İlçesi, Tuzcuzade Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak yöresel sarı kesme taş kullanılmıştır. Yapı, zemin kat ve bir normal kat olmak üzere iki kattan oluşmaktadır. Caminin kuzey doğu köşesinde bulunan minaresinde de sarı kesme taş malzeme kullanılmıştır.

Cami tek minareli ve minaresi tek şerefelidir. Dış cephede katlar arasında silme bulunmaktadır. Zemin kat pencereleri düz silmeler ile birinci kat pencereleri ise kemerli silmeler ile süslenmiştir. Son cemaat yeri, sonradan yapılan ahşap bir bölme ile kapatılmıştır.

Ana harime giriş kuzey yönünde bulunan sade ahşap bir kapı ile sağlanmaktadır. Girişin doğusunda bulunan tek kollu merdiven ile çıkılan kadınlar mahfili iki dikme ile taşınmaktadır. Ana harimin tamamını kapatan kubbe, yığma duvarlar üzerine oturmaktadır.

Minber ahşap malzemeden yapılmıştır ve sade işlemeye sahiptir. Mihrap taştan yapılmıştır ve yukarıdan aşağı doğru kademeli olarak genişleyen bir niş şeklindedir. Mihraba iki nişin yanında bulunan sütunçelerle hareket kazandırılmıştır. Güneydoğuda bulunan vaaz kürsüsü ahşaptan yapılmıştır.

Paylaşın

Bayburt: Taşhan (Bedesten)

Taşhan (Bedesten); Bayburt’un Merkez İlçesi, Camikebir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yapı kitabesinin günümüze gelememiş olması nedeniyle yapının kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Bedesten plan özellikleri itibariyle sade ve tek hacimli bedestenler grubunda olup, 16. yüzyıl sonları ve 17. yüzyıl ortalarına tarihlendirilmektedir.

Bedesten, kare planlı asıl mekân ile asıl mekanın batısında yer alan dar uzun dikdörtgen planlı mekan olmak üzere iki mekandan oluşmaktadır. Dikdörtgen planlı mekan kare mekanın kuzeyinde dışa doğru taşmakta ve “L” şeklini almaktadır .

Kare planlı mekânın ortasında yer alan iri ayak, mekanı dört eşit parçaya ayırmaktadır. Ortadaki ayak ile dört yönde duvardan 25 cm çıkan plastırlarların taşıdığı dört sivri kemer üzerinde dört kubbe taşınmaktadır.

Kubbelerden biri orijinal niteliğini kaybetmiş olup kubbeye geçişte pandantifler kullanılmıştır. Kubbelerde açılan pencereler orijinal değildir.

Yapıya giriş kuzey ve kuzeydoğuda yer alan kapılardan sağlanırken, kuzey kapısı kapatılmıştır. Yapıda beden duvarları, orta ayak ve kemerler kesme taş malzemeden; tonoz ve kubbeler ise, tuğla malzemeden yapılmıştır.

Paylaşın

Bayburt: Sarıhan Kalesi

Sarıhan Kalesi; Bayburt’un Merkez İlçesi, Sarıhan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl merkezinden Sarıhan Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Sarıhan Köyü’nün 1 km. batısında 2130 m. yükseltide yer almaktadır. Doğu-batı doğrultulu kale, ovadan 170 m. yükseltide bölgeye tamamen hâkim bir konumdadır. Günümüzde kalenin doğusu ve kuzey yamaçları kısmen ormanlık bir arazidir.

Kalenin üstüne kurulduğu kayalık alanın eteğinden, yani kalenin yaklaşık 500 m. kadar kuzeyinden kilise deresi akmaktadır.

Kaledeki genel olarak Ortaçağ mimarisi olarak niteleyebileceğimiz moloztaş ile harç kullanılarak oluşturulan sur duvarları anakayaya oturtularak yapılmıştır. Kuzey ve kuzeydoğu duvarları hala sağlam durumda olan kalenin güney duvarlarının sadece anakayaya oturtulan temelleri ayakta kalmıştır.

Paylaşın

Bayburt: Şair Zihni Anıtı

Şair Zihni Anıtı; Bayburt’un Merkez İlçesi, Tuzcuzade Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Bayburt doğumlu Şair Zihni adına yapılmış olan anıt, İmaret Tepe’de bulunmaktadır. Kesin olmamakla birlikte Şair Zihni’nin doğum tarihinin 1797 olduğu tahmin edilmektedir.

Erzurum ve Trabzon medreselerinde eğitim gören şair, İstanbul’da, çeşitli kademelerde devlet memuru olarak görev yapmıştır.

1859 yılında vefat eden Şair Zihni’nin mezarı, Maçka’da bulunan Bahçekaya Köyü’nden getirilerek 1936 yılında İmaret Tepe’de bulunan anıtın sanduka bölümüne defnedilmiştir.

Paylaşın

Bayburt: Sadrü’l Şeria Türbesi

Sadrü’l Şeria Türbesi; Bayburt’un Merkez İlçesi, Camikebir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kültür Bakanlığının envanter kayıtlarında kaynak gösterilmeden 1277 yılında inşaa edildiği belirtilmektedir. Yakutiye-Mahmudiye Medresesi Baş Müderrisine aittir.

Türbenin II. Abdülhamit Han tarafından H.1321/M.1903 yılında onarılarak bir tamir kitabesi eklendiği belirtilmektedir.

Bayburt geleneksel ticaret merkezinde yer alan Sadrü’l Şeria Türbesi 1931-32 yıllarında yıktırılmıştır. Günümüzde 1932 yılına ait 6 satırlık Osmanlıca ve 7 satırlık Türkçe kitabeden oluşan bir kaide ve sanduka bulunmaktadır.

Paylaşın

Bayburt: Pulur (Gökçedere) Medresesi

Pulur (Gökçedere) Medresesi; Bayburt’un Demirözü İlçesi, Pulur (Gökçedere) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Pulur Camii’nin güneyinde yer alan medrese, yığma yapım sisteminde inşa edilmiştir. Yapının inşasında malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Tek katlı yapı, birbirine dik bir şekilde konumlanarak L planını oluşturan beş farklı bölümden oluşmaktadır.

Pencereler açık renk kesme taşlarla girintili olarak çerçevelenmiştir ve üst kısımları yuvarlak kemer şeklindedir. Kapıların üst kısımları yine yuvarlak ve dilimli kemerlerle hareketlendirilmiştir. Medresenin çatısı çok yönlü eğimlidir ve sac malzeme ile kaplanmıştır. Saçak döşemesi ahşap kaplıdır.

Su basman kotu bulunmayan medresenin ana girişleri camii avlusundan, yapının güney ve batı cephelerinde bulunmaktadır. Yazılı kaynaklardan edinilen bilgiye göre, medrese, Ferahşat Bey tarafından yaptırılmış, daha sonra Süleyman Bey tarafından onartılmıştır. Pulur (Gökçedere) Camii ile aynı tarihte, 1517 yılında, yapıldığı tahmin edilmektedir.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Paylaşın

Bayburt: Pulur (Gökçedere) Camii

Pulur (Gökçedere) Camii; Bayburt’un Demirözü İlçesi, Gökçedere Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sisteminde inşa edilen caminin tamamında kesme taş kullanılmıştır. Yapı birbirine dik bir şekilde konumlanarak ters T planını oluşturan kare planlı harim ve dikdörtgen planlı son cemaat yerinden oluşmaktadır. Osmanlı mimarisini yansıtan tipik bir camidir. Kubbeli caminin kuzeyinde medresesi bulunmaktadır.

Duvarlarda kullanılan taşlar, kırmızı ve açık sarı olmak üzere iki renklidir. Harim ana mekânı üzeri sekizgen kasnaklı bir kubbe ve yanlarda tonozlar ile örtülüdür. Son cemaat yerinin üzeri ise üç küçük kubbe ile örtülmüştür. Son cemaat yerinin kubbeleri, üç büyük kemer, iki küçük kemer ve taş sütunlar ile taşınmaktadır.

Caminin batı duvarına bitişik olan minaresi almaşık düzende, taş ve tuğla malzeme ile inşa edilmiştir. Minare tek şerefelidir. Cephelerde yer alan pencereler, açık renkli taşlarla çerçevelenmiştir ve dikdörtgen formludur. Caminin ana giriş kapısı ahşaptan ve taş kemerlidir.

Kapı, sonradan yeşil renge boyanmıştır. İç duvarları sıvalı olan caminin kubbesi ve duvarları süslemesizdir. Caminin harim ana mekânından merdiven ile çıkılan kadınlar mahfili ahşap dikmeler ile taşınmaktadır. Kadınlar mahfili dikmeleri ve korkulukları sade ve boyalıdır.

Ahşap minberi, yazılı kaynaklara göre, savaş sırasında tahrip olan taş minberin yerine sonradan yapılmıştır. Taş mihrap sıvalı ve boyalıdır. Yazılı kaynaklardan edinilen bilgiye göre, cami, 1517 yılında, Ferahşat Bey tarafından yaptırılmıştır. Bu yüzden pek çok kaynakta caminin adı Ferahşat Bey Camii olarak geçmektedir.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Paylaşın

Bayburt: Paşa (Kondolotlar/Nurlan) Hamamı

Paşa (Kondolotlar/Nurlan) Hamamı; Bayburt’un Merkez İlçesi, Tuzcuzade Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yapının inşa tarihi bilinmemektedir. Ancak hamamın doğusunda yer alan konut mekanına giriş kapısı üzerinde onarım kitabesi mevcuttur.

Kitabede “Kondolotluzade Hacı Bey Hamamı inşaata başlama tarihi H.1339/M.1920, inşaatın bitiş tarihi H.1341/M.1922” ifadeleri yer alır.

Hamamda, klasik dört eyvanlı, köşe halvet hücreli plan şeması uygulanmıştır. Hamama giriş, güneybatıdaki kapıdan sağlanır. Kapı, küçük bir giriş mekanına açılır. Bu alanın doğusunda soyunmalık mekanı ve soyunmalık mekanının kuzeyinde dikdörtgen bir mekan bulunur.

Soyunmalık mekanının batısında yer alan kapıdan hamamın ılıklık mekanına geçilir. Ilıklık bölümü beşik tonoz ile örtülüdür. Ilıklık bölümünün kuzeyinde sıcaklık mekanı bulunur. Sıcaklık mekanında dört yönde eyvanlar bulunur.

Eyvanlar yuvarlak kemerlerle sıcaklık bölümüne, orta mekana açılır. Orta mekanın üzeri kubbe ile örtülü olup kubbeye geçiş pandantiflerle sağlanmıştır. Halvet hücreleri ise, tonoz ile örtülüdür.

Paylaşın

Bayburt: Çarşı (Meydan) Hamamı

Çarşı (Meydan) Hamamı; Bayburt’un Merkez İlçesi, Kadızade Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kadı Mahmut Çelebi Vakfı’na ait olan yapının ne zaman inşa edildiği bilinmemektedir.

Evliya Çelebi seyahatnamesinde adı geçen Kızıl Hamam’ın Çarşı Hamamı olduğu tahmin edilmektedir. Bu nedenle 17. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilir. Yapının, yalnızca sıcaklık bölümü orijinal yapıdan kalmadır.

Hamam doğu batı doğrultusunda uzanır. Yapı, günümüzde yol kotundan aşağı seviyededir. Hamamın sıcaklık bölümüne doğuda yer alan köşe halvet hücresinden girilir.

Eyvanlı, köşe hücreli plan tipinde olan hamamın orijinal olan sıcaklık bölümü yıldız biçiminde olup, çevresinde yer alan altı eyvan bu merkeze açılır.

Halvet hücrelerinin üzeri sivri beşik tonoz ile örtülüdür. Sıcaklık mekânının orta bölümü ise kubbe ile örtülüdür. Sıcaklık bölümünün doğusunda hamamın külhan bölümü bulunmaktadır.

Paylaşın

Bayburt: Kop Şehitler Anıtı

Kop Şehitler Anıtı; Bayburt’un Merkez İlçesi, Kop Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

İl merkezinden Kop Köyü’ne günün belirli saatlerinde topku ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kop Dağı’nın zirvesindeki anıt, konum olarak araziye hâkim bir noktada bulunmaktadır. Alan düzeltilerek platform oluşturulmuştur.

Anıt, yaklaşık 2 metre yüksekliğinde kare kaide üzerinde 8 metre yükselen gövdeden oluşmaktadır. Anıt, 1. Dünya Savaşı’nda Çoruh çevresinde ve Kop Dağları’nda şehit olanların hatırası için 1963 yılında yapılmıştır.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Paylaşın