Batman: Nis Tepesi Resimli Kaya Sığınakları

Nis Tepesi Resimli Kaya Sığınakları; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde kalan, Kumluca (Mirdese) Köyünün 2.00 km batısında bulunan ve Dicle Nehrinin güneyinde yer alan Nis Tepesi etrafında yer almaktadır.

Kumluca Köyü, Batman İl Merkezinin 21 km güneydoğusunda, Hasankeyf İlçe Merkezinin 13.55 km batısında bulunmaktadır. İlçe Merkezi’nden Kumluca Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Alanda toplam iki adet resimli kaya sığınağına rastlanılmıştır. 1 Nolu Resimli Kaya Sığınağı’nda yer alan figür ve motifler, boyalı örneklerdir. Kaya sığınağında tasvirlerin muhtemelen inorganik oksitlerle veya bitki kökünden elde edilmiş boyalar ile boyandığı düşünülmektedir. Tasvir edilen motif ve figürler arasında dağ keçisi figürleri ile iç içe geçmiş konsantrik daireler bulunmaktadır.

2 Nolu Resimli Kaya Sığınağı’nda tasvir edilen resimli bölüm, ortalama 12.00 m genişliğinde ve 2.50 m yüksekliğindedir. Bu kaya sığınağındaki tasvirler özellikle bir av sahnesine aittir. Tasvirler arasında ok atan, mızrak tutan ve bir hayvanı yakalamaya çalışan insan figürleri görülmektedir. İnsan figürlerinin bu şekilde tasvir edilmesi kendi aralarında iş bölümü yaptıklarının bir göstergesidir.

Kaya sığınağında tasvir edilen hayvanlar arasında, dağ keçisi, boğa (?), at (?), altı ayaklı bir hayvan türü, akrep (?), köpek (?) ve domuz figürleri yer almaktadır. Hayvanlar, kompozisyonda kaçar şekilde tasvir edildiği için kompozisyona bir hareket ve gerçekçilik kazandırmıştır. Bunun dışında doğa ile ilgili iki adet güneş motifi (?) de görülmektedir. Muhtemelen av sahnesinin gündüz gerçekleştiğini göstermektedir. Ayrıca, daire motifler ve nokta bezemeler de kompozisyonda mevcuttur.

Paylaşın

Batman: Zevruney Resimli Kaya Konutu

Zevruney Resimli Kaya Konutu; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırlarında bulunan Zevruney Vadisi’nde yer almaktadır.

Batman İl Merkezinin kuş uçumu 33.45 km güneydoğusunda bulunan Zevruney Vadisi, Hasankeyf merkezin 1.75 km güneydoğusunda yer almaktadır.

Kayaya oyularak yapılmış, girişi doğuya bakan, 6.00×5.00m ölçülerinde kareye yakın dikdörtgen planlı, 2.85 m yüksekliğindeki, tek mekânlı kaya konutun batı duvarında resimler mevcuttur.

Burada yer alan resimlerin kompozisyonu insan, kuş, köpek ve eşek ya da katır figürleridir. Ayrıca, bitkisel motiflere de yer verilmiştir. Figür ve motifler duvarın üzerine kazıma yöntemiyle yapılmıştır. Kuş figürleri karşı karşıya (antitetik) yerleştirilmiştir.

Paylaşın

Batman: Otlu (Dercine) Resimli Kaya Sığınağı

Otlu (Dercine) Resimli Kaya Sığınağı; Batman’ın Gercüş İlçesine bağlı, Doruk Köyünün Otlu (Dercine) Mezrasının güneyindeki yöreye hakim kayalık alanda yer almaktadır.

Doruk Köyü, Batman İl Merkezinin 82 km güneyinde, Gercüş İlçe Merkezinin 23 km batısında yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Doruk Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Figürler kazıma tekniğiyle yapılmış olup, doğal kaya sığınağına işlenmiştir. İşlenen figürler arasında dağ keçisi, geyik, el ele tutuşmuş insan figürleri (muhtemelen tören sahnesi olduğu düşünülmektedir), bitkisel ve geometrik motifler bulunmaktadır.

Figürler ve motifler stilize bir şekilde işlenmiştir. Doğal kaya sığınağı içerisindeki bu motif ve figürler ana kayanın kabuk kısmının soyulmasıyla kaybolma tehlikesi altındadır.

Paylaşın

Batman: Akçalı Resimli Kaya Sığınağı

Akçalı Resimli Kaya Sığınağı; Batman’ın Kozluk İlçesi sınırları içerisinde kalan Akçalı (Küsket) Köyünün kuzeybatısında yer almaktadır. Akçalı Köyü, Kozluk ilçesine 26 km kuzeydoğusundadır.

Aynı zamanda kaya sığınağı, Akçalı köyünün içinde kuzeybatısında akan Sevak Deresinin kenarındadır. Kzluk İlçe Merkezi’nden Akçalı Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Doğal olarak oluşmuş kaya sığınağı doğu-batı doğrultuludur. Kaya sığınağının duvarlarında kök boya ile yapılmış elinde yayı bulunan insan ve hayvan betimleri bulunmaktadır. Bunun dışında yakın dönemde yapıldığı düşünülen Arapça yazılar bulunmaktadır ve sığınağının kuzey kısmındaki kaya üzerine kazıma ile yapılmış kaideli gamalı haç motifi ve klasik haç motifleri bulunmaktadır.

Sığınağın giriş kısmı geniş olup içeriye doğru daralıp üçgenvari bir plan göstermektedir. Kışın kaya sığınağı Sevak Deresi’nin yükselmesinden dolayı su ile dolmaktadır. Kaya sığınağı yazın hayvan barınağı olarak kullanılmaktadır.

Kaya sığınağında bulunan kazıma ile yapılmış haçlar, buranın tapınım alanı olarak kullanıldığını düşündürmektedir. Kök boya ile yapılan insan ve hayvan betimlerinin, kaya sığınağının Üst Paleolitik Dönem kadar eski dönemlerde de barınma amaçlı kullanılmış olabileceği yönünde düşündürmektedir.

Paylaşın

Batman: Arık (Dera Ser) Resimli Kaya Sığınakları

Arık (Dera Ser) Resimli Kaya Sığınakları; Batman’ın Gercüş İlçesine bağlı Bağözü Köyünün Arık (Dera Ser) Mezrası sınırları içerisinde kalan yörede “köy içi” mevkii olarak bilinen alandadır.

Bağözü Köyü, Batman İl Merkezinin 81 km güneyinde, Gercüş İlçe Merkezinin 22 km güneybatısında yer almaktadır.

Gercüş İlçe Merkezi’nden Bağözü Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Kalker kayacında doğal olarak oluşmuş 15.00 m genişliğinde, 3.00 m derinliğinde, 2.00 m yüksekliğindeki 1 nolu kaya sığınağında günümüzde sadece 1 adet kazıma tekniğiyle yapılmış dağ keçisi figürü bulunmaktadır.

Muhtemelen 1’den fazla yapılmış olan bu figürler kayaç yapısının fiziksel ve kimyasal çözülmeler sonucu kaya kabuğunun atması sonucu dolayı yok olmuştur. Sığınak içinde bulunan dağ keçisi figürü de yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Figürlerin içinde bulunduğu 2 nolu sığınak, kalker kayacından oluşmaktadır ve zeminden yüksekte yer almaktadır. Sığınağa ulaşmak için herhangi bir basamak sistemi mevcut değildir. Figürler, 17.50m genişliğinde, 2.70m derinliğindeki sığınağa işlenmiştir.

İşlenen figürler arasında kazıma tekniğiyle yapılmış dağ keçisi ile insan figürleri ve av sahnesi (?) mevcuttur. İşlenen bu figürlerden bazıları birbirinden bağımsız bazıları ise bir kompozisyon içinde verilmiştir. Kayaç yapısından dolayı figürler tahrip olmuş ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Paylaşın

Batman: Berha Bore Fıleha Resimli Kaya Sığınağı

Berha Bore Fıleha Resimli Kaya Sığınağı; Batman’ın Gercüş İlçesine bağlı Bağözü Köyünün Arık (Dera Ser) Mezrası sınırları içerisinde kalan ve yörede Berha Bore Fıleha olarak bilinen mevkidedir.

Bağözü Köyü, Batman İl Merkezinin 81 km güneyinde, Gercüş İlçe Merkezinin 22 km güneybatısında yer almaktadır.

Gercüş İlçe Merkezi’nden Bağözü Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Figürler, kalker kayacında doğal şekilde oluşmuş kaya sığınağına işlenmiştir. Sığınağın doğusunda, doğu-batı yönünde 5.00 m’lik bir alana işlenen tasvirler arasında kazıma tekniğiyle yapılmış dağ keçisi figürleri bulunmaktadır. İşlenen bu dağ keçisi figürlerinin bazıları bağımsız, bazıları ise birbirini takip eden sürü halinde verilmiştir.

Kayaç yapısından dolayı figürler tahrip olmuştur. Günümüze yakın dönemlerde figürlerin üzerinden tebeşir ve taş ile geçilerek tahrip edilmişlerdir. Figürler açık alanda bulunduğu için yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Paylaşın

Batman: Berha Çemika Resimli Kaya Sığınağı

Berha Çemika Resimli Kaya Sığınağı; Batman’ın Gercüş İlçesine bağlı Bağözü Köyünün Arık (Dera Ser) Mezrası’nda, Berha çemika diye adlandırılan mevkide yer almaktadır.

Bağözü Köyü, Batman İl Merkezinin 81 km güneyinde, Gercüş İlçe Merkezinin 22 km güneybatısındadır.

Gercüş İlçe Merkezi’nden Bağözü Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Tasvirler, kalker kayacında doğal olarak oluşmuş, kuzey-güney doğrultulu, 3.50 m yüksekliğinde, 5.00 m derinliğinde ve 15.00 m genişliğindeki kaya sığınağına kazıma tekniğiyle işlenmiştir.

İşlenen figürler ve motifler stilize bir şekilde düzenlenmiştir. Bu figür ve motiflerin üzeri günümüzde taş ve tebeşir ile tekrar çizilerek tahrip edilmiştir. İşlenen figür ve motifler arasında dağ keçisi, yılan, insan ve geometrik motifler bulunmaktadır.

Bu figür ve motifler kaya sığınağının güneydoğu yönündeki duvara yoğun bir şekilde işlenmiştir. Doğal kaya sığınağındaki bu motif ve figürler ana kayanın kabuk kısmının soyulması ile kaybolma tehlikesi altındadır.

Paylaşın

Batman: Berha Kuştiya Resimli Kaya Sığınakları

Berha Kuştiya Resimli Kaya Sığınakları; Batman’ın Gercüş İlçesine bağlı Bağözü Köyünün Arık (Dera Ser) Mezrası’nda Berha Kuştiya denilen mevkiide yer almaktadır. Bağözü Köyü, Batman İl Merkezinin 81 km güneyinde, Gercüş İlçe merkezinin 22 km güneybatısındadır.

Gercüş İlçe Merkezi’nden Bağözü Köyü’ne günün belirli saatlerinden toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Büyük oranda tahrip olmuş olan 1 nolu kaya sığınağında yer alan figürler sadece kaya sığınağının korunmuş batı bölümünde bulunmaktadır. Figürler kazıma tekniğiyle yapılmış olup 2.90 m yüksekliğinde, 2.20 m derinliğinde ve 9.00 m genişliğinde doğal kaya sığınağına işlenmiştir.

İşlenen figürler arasında insan ve belirsiz geometrik motifler yer almaktadır. Figürler stilize bir şekilde işlenmiştir. Doğal kaya sığınağı içerisindeki bu figürler ana kayanın kabuk kısmının soyulması ile kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

2 nolu kaya sığınağında, figürler, kalker kayacında doğal olarak oluşmuş, 4.00 m yüksekliğinde, 5.00 m derinliğinde ve 9.80m genişliğindeki doğal kaya sığınağının batı bölümüne kazıma tekniğiyle işlenmiştir. İşlenen figürler arasında elinde ok ve yayı bulunan insan ve dağ keçisi figürleri bulunmaktadır.

İşlenen figürler stilize bir şekilde işlenmiş olup bir kompozisyon içinde verilmiştir. Bu figürlerin üzeri taş ve tebeşir ile tekrar çizilip tahrip edilmiştir. Sığınak içerisindeki bu figürler ana kayanın kabuk kısmının soyulmasıyla kaybolma tehlikesi altındadır ve kayaç yapısından dolayı tahrip olmuştur.

Paylaşın

Batman: Berha Nıvesandi Resimli Kaya Sığınağı

Berha Nıvesandi Resimli Kaya Sığınağı; Batman’ın Gercüş İlçesine bağlı Bağözü Köyünün Arık (Dera Ser) Mevkii’nde yer almaktadır. Bağözü Köyü, Batman İl Merkezinin 81 km güneyinde, Gercüş İlçe Merkezinin 22 km güneybatısındadır.

Gercüş İlçe Merkezi’nden Bağözü Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yöre halkı tarafından Berha Nıvesandi olarak bilinen kayalık alanda ana kaya üzerine işlenmiş insan ve hayvan figürleri bulunmaktadır. Figürler, kalker kayacında doğal şekilde oluşmuş kuzey-güney yönünde 20.00 m, doğu-batı yönünde 6.30 m, zeminden yüksekliği 1.00 m, iç yüksekliği ise 3.30 m olan kaya sığınağına işlenmiştir.

Sığınak içinde bulunan figürler kazıma ve boyama tekniğiyle stilize şekilde işlenmiştir. Boyalı figürler kırmızı ve siyah kök boya ile yapılmıştır. İşlenen tasvirler arasında insan, hayvan figürleri, geometrik ve bitki motifleri bulunmaktadır.

İnsan ve hayvan figürlerinin bazıları bağımsız ve bazıları kompozisyon içinde verilmiştir. Hayvan figürleri arasında dağ keçisi, at, tavuk, insan figürleri arasında ise halay çeken insanlar ve hayvan üzerinde binici tasvirleri gibi kompozisyonlar mevcuttur.

Sığınağın önünde ve sığınağın iç kısımlarında kaçak kazı çukurları gözlenmiştir. Kayacın doğal yapısından dolayı kompozisyonlarda işlenen figürler yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır ve tasvirlerin çoğu tahribattan dolayı yok oluştur.

Paylaşın

Batman: Berha Şambez Resimli Kaya Sığınakları

Berha Şambez Resimli Kaya Sığınakları; Batman’ın Gercüş İlçesine bağlı Bağözü Köyünün Arık (Dera Ser) Mezrası’nda, bölgede “Berha Şambez” olarak adlandırılan mevkiide yer almaktadırlar.

Bağözü Köyü, Batman İl Merkezinin 81 km güneyinde, Gercüş İlçe Merkezinin 22 km güneybatısındadır. Gercüş İlçe Merkezi’nden Bağözü Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1 nolu resimli kaya sığınağı, figürler, kalker kayacında doğal olarak oluşmuş, 3.87 m yüksekliğinde, 3.75 m derinliğinde ve 19.00 m genişliğindeki doğal kaya sığınağına kazıma tekniğiyle işlenmiştir.

İşlenen figürler arasında dağ keçisi, insan figürleri ve tahribattan dolayı belirginsizleşmiş diğer hayvan figürleri bulunmaktadır. Bu figürler stilize bir şekilde işlenmiştir. Doğal kaya sığınağı içerisindeki bu figürler ana kayanın kabuk kısmının soyulması ve tahribattan dolayı yok olma tehlikesi altındadır.

2 nolu resimli kaya sığınağı,, figürler kazıma tekniğiyle yapılmış olup 2.15m yüksekliğinde, 1.90m derinliğinde ve 5.00m genişliğindeki doğal kaya sığınağına işlenmiştir. İşlenen figürler arasında sığınağın çeşitli yerlerinde dağınık bir şekilde dağ keçisi ve bitkisel motifler bulunmaktadır.

Bu figürler ve motifler stilize bir şekilde işlenmiştir. Doğal kaya sığınağı içerisindeki tasvirler ana kayanın kabuk bağlaması ve kabuk kısmının soyulmasıyla kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Paylaşın