60 Kripto Hizmet Sağlayıcısı MASAK’ın Radarında

Kripto varlıklarla ilgili yapılan denetim çalışmaları hakkında bilgi veren Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanı Hasan Kaynak, 60 civarında kripto hizmet sağlayıcısının MASAK’ın radarında bulunduğunu söyledi ve ekledi:

“Denetimler neticesinde kripto varlık hizmet sağlayıcılarına 100 milyon liraya yakın ceza kesildi. Yasanın çıkmasıyla birlikte bu daha da artacaktır. MASAK ayrıca, geçen yıl 100 milyon dolara yakın kripto varlıklara el konulmasına vesile oldu. Böylece MASAK yurt dışındaki varlıklara da el konulmasını sağlamış olduk”

Kripto varlıkların ilk kez yasal çerçeveye oturtulmasını öngören Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü. Görüşmelerde CHP Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, düzenlemede kripto varlıklarla yapılan işlemlerden vergi alınıp alınmayacağına ilişkin bir madde olmadığını belirterek, vergi konusunda Bakan Yardımcısı Çelik’ten bilgi istedi.

Aynı şekilde komisyonun MHP’li üyesi İsmail Faruk Aksu, İYİ Partili Ümit Özlale, Saadet Partili Selim Temurci ve DEM Partili Hakkı Saruhan Oluç kripto varlıklardan vergi alınması gerektiğini yönünde görüş açıkladılar. AKP Milletvekili İsmail Güneş de kripto varlıklara belirli sınırlar dahilinde mevduatlarda olduğu gibi güvence verilmesi gerektiğini söyledi.

Milletvekillerinin sorularına yanıt veren Hazine Bakan Yardımcısı Osman Çelik, kripto varlıklarla ilgili verginin TBMM’ye getirilen yasa teklifinin konusu olmadığını belirterek, “Ancak sektör temsilcilerinden gelen ısrarlı talep üzerine bu konuda bir çalışma yapılıyor. Yerli ve yabancıyı kaçırmayacak bir düzenleme çalışması yürütüyoruz” dedi.

Yasa teklifini hazırlayan AKP Milletvekili Ömer İleri de, milletvekillerinin vergiyle ilgili sorularına, “Vergi bu yasanın konusu değil. Vergi konusunda ilerleyen süreçlerdeki gelişmeler zaten gündeme gelecektir” şeklinde yanıt verdi.

Sözcü’den Erdoğan Süzer‘in aktardığına göre; MASAK Başkanı Hasan Kaynak da kripto varlıklarla ilgili yapılan denetim çalışmaları hakkında bilgi verdi.

60 civarında kripto hizmet sağlayıcısının MASAK’ın radarında bulunduğunu bildiren Kaynak, “Denetimler neticesinde kripto varlık hizmet sağlayıcılarına 100 milyon liraya yakın ceza kesildi. Yasanın çıkmasıyla birlikte bu daha da artacaktır. MASAK ayrıca, geçen yıl 100 milyon dolara yakın kripto varlıklara el konulmasına vesile oldu. Böylece MASAK yurt dışındaki varlıklara da el konulmasını sağlamış olduk” dedi.

Paylaşın

2024 Yılında Dış Ticaret Açığı 30 Milyar Doları Aştı

2024 yılının ilk dört aylık döneminde ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,7 artarak 82 milyar 839 milyon dolar, ithalat yüzde 9,0 azalarak 113 milyar 81 milyon dolar oldu.

Haber Merkezi / Başka bir ifadeyle 2024 yılının ilk dört aylık döneminde dış ticaret açığı 30 milyar 242 milyon dolar oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dış Ticaret İstatistikleri Nisan 2024 verilerini açıkladı. Buna göre; Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat nisan ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 artarak 19 milyar 254 milyon dolar, ithalat yüzde 4,0 artarak 29 milyar 117 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Genel ticaret sistemine göre ihracat 2024 yılının ilk dört aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,7 artarak 82 milyar 839 milyon dolar, ithalat yüzde 9,0 azalarak 113 milyar 81 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, nisan ayında yüzde 3,9 azalarak 17 milyar 985 milyon dolardan, 17 milyar 291 milyon dolara geriledi. Nisan ayında enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat yüzde 2,3 artarak 21 milyar 855 milyon dolardan, 22 milyar 354 milyon dolara yükseldi.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı nisan ayında 5 milyar 62 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi yüzde 0,5 azalarak 39 milyar 645 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 77,4 oldu.

Nisan ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,9 artarak 8 milyar 739 milyon dolardan, 9 milyar 863 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2023 Nisan ayında yüzde 68,8 iken, 2024 Nisan ayında yüzde 66,1’e geriledi.

2024 yılının ilk dört aylık döneminde dış ticaret açığı yüzde 30,5 azalarak 43 milyar 539 milyon dolardan, 30 milyar 243 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2023 Ocak-Nisan döneminde yüzde 64,9 iken, 2024 yılının aynı döneminde yüzde 73,3’e yükseldi.

Ekonomik faaliyetlere göre ihracatta, nisan ayında imalat sanayinin payı yüzde 94,6, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,3, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,7 oldu. 2024 yılının ilk dört aylık döneminde ekonomik faaliyetlere göre ihracatta imalat sanayinin payı yüzde 94,1, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,9, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,5 oldu.

Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta, nisan ayında ara mallarının payı yüzde 69,5, sermaye mallarının payı yüzde 13,8 ve tüketim mallarının payı yüzde 16,7 oldu. İthalatta, 2024 yılının ilk dört aylık döneminde ara mallarının payı yüzde 70,3, sermaye mallarının payı yüzde 14,5 ve tüketim mallarının payı yüzde 15,1 oldu.

İhracatta Almanya ithalatta Çin ilk sırada

Nisan ayında ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya’ya yapılan ihracat 1 milyar 483 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 1 milyar 186 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 170 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 876 milyon dolar ile Irak, 861 milyon dolar ile İtalya takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,0’ını oluşturdu.

Ocak – Nisan döneminde ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya’ya yapılan ihracat 6 milyar 708 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 4 milyar 995 milyon dolar ile ABD, 4 milyar 373 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 4 milyar 310 milyon dolar ile İtalya ve 4 milyar 232 milyon dolar ile Irak takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,7’sini oluşturdu.

İthalatta Çin ilk sırayı aldı. Nisan ayında Çin’den yapılan ithalat 3 milyar 754 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 327 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 2 milyar 242 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 984 milyon dolar ile İtalya, 1 milyar 331 milyon dolar ile ABD izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 43,4’ünü oluşturdu.

Ocak – Nisan döneminde ithalatta ilk sırayı Rusya aldı. Rusya Federasyonu’ndan yapılan ithalat 15 milyar 310 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 13 milyar 981 milyon dolar ile Çin, 8 milyar 524 milyon dolar ile Almanya, 6 milyar 617 milyon dolar ile İtalya, 5 milyar 477 milyon dolar ile ABD izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 44,1’ini oluşturdu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; Nisan ayında bir önceki aya göre ihracat yüzde 3,5 azalırken, ithalat yüzde 5,1 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre ihracat aynı kalırken, ithalat yüzde 5,9 arttı.

Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, ISIC Rev.4 sınıflaması içinde yer alan imalat sanayi ürünlerini kapsamaktadır. Nisan ayında ISIC Rev.4’e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,6’dır. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,6’dır. Ocak – Nisan döneminde ISIC Rev.4’e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,1’dir. Ocak-Nisan döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,2’dir.

Nisan ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 82,6’dır. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 9,3’tür. Ocak-Nisan döneminde imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 79,9’dur. Ocak – Nisan döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 11,2’dir.

Özel ticaret sistemine göre, nisan ayında, ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,8 azalarak 17 milyar 310 milyon dolar, ithalat yüzde 3,1 artarak 26 milyar 606 milyon dolar olarak gerçekleşti. Nisan ayında dış ticaret açığı yüzde 13,7 artarak 8 milyar 173 milyon dolardan, 9 milyar 296 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2023 Nisan ayında yüzde 68,3 iken, nisan ayında yüzde 65,1’e geriledi.

Özel ticaret sistemine göre ihracat, 2024 yılının ilk dört aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 1,9 artarak 75 milyar 85 milyon dolar, ithalat yüzde 9,5 azalarak 105 milyar 701 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ocak – Nisan döneminde dış ticaret açığı yüzde 29,1 azalarak 43 milyar 172 milyon dolardan, 30 milyar 616 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 yılının ilk dört aylık döneminde yüzde 63,1 iken, 2024 yılının aynı döneminde yüzde 71,0’a yükseldi.

Paylaşın

Çin’den “Gazze Şeridi” İçin Barış Konferansı Çağrısı

Çin – Arap Devletleri İşbirliği Forumu’nun açılışında konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, “İsrail – Hamas savaşına odaklanan” uluslararası bir barış konferansı çağrısında bulundu.

Haber Merkezi / Şi Jinping, konuşmasının devamında Pekin’in Arap ülkeleriyle birlikte çalışarak sorunu, “adalet ve hakkaniyete uygun şekilde çözmek ve uzun vadeli barış ve istikrarı sağlamak” istediğini kaydetti. Şi Jinping, savaşın sonsuza kadar devam edemeyeceğini ve iki devletli çözümün desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Çin’in Gazze’deki insani krizin hafifletilmesini ve savaş sonrası yeniden inşayı desteklemeye devam edeceğini dile getiren Şi Jinping, Gazze’ye 69 milyon dolar acil insani yardım sözü verdi. Şi Jinping, Çin’in ayrıca Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’na Gazze bölgesine acil yardımını desteklemek için 3 milyon dolar bağışta bulunacağını söyledi.

Kendisi de bir petrol üreticisi olan Çin, Ortadoğu’dan uzun süredir ham petrol ithal ediyor ve son yıllarda bölgedeki nüfuzunu ekonomi alanındaki iş birliği ile artırmaya çalışıyor. Çin’in gümrük verilerine göre Çin’in Körfez ülkeleriyle ikili ticareti 2023 yılında 286,9 milyar dolar tutarında gerçekleşti ve Suudi Arabistan ile ticaret bunun yaklaşık yüzde 40’ını oluşturdu.

Çin Devlet Başkanı Şi, ülkesinin dünyadaki nüfuzunu arttırma hedefinin temel ayaklarından biri olan Kuşak ve Yol Girişimi’nde Ortadoğu’ya anahtar bir rol biçiyor. İsrail-Filistin ihtilafında kendisini rakibi ABD’ye kıyasla daha tarafsız bir aktör olarak konumlandırmaya çalışan Pekin yönetimi, bir yandan iki devletli çözümü savunuyor, diğer yandan İsrail ile iyi ilişkilerini de sürdürmeye çalışıyor.

Çin, son yıllarda arabuluculuk girişimleriyle de dikkatleri üzerine çekiyor. Geçen sene Suudi Arabistan ile “ezeli düşmanı” İran’ı bir araya getirmeyi başaran Pekin geçen ay da Filistinli iki rakip grubu,  Hamas ve El Fetih’i “uzlamayı teşvik amacıyla” ağırladı.

Öte yandan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) “Ortadoğu ve Filistin” oturumunda, İsrail’in Refah’a düzenlediği askeri operasyonlar ele alındı. BM Güvenlik Konseyi’ne üye 15 ülkenin temsilcisi, İsrail’in sivilleri hedef almasının asla kabul edilemez olduğunu belirterek saldırıya tepki gösterdi.

Konseye üye ülkelerin temsilcileri, İsrail’in Refah’a düzenlediği saldırıları derhal durdurması ve Gazze’ye yeterince insani yardımın ulaşması için somut adımların acilen atılması gerektiğini belirtti. Cezayir, İsrail’in Refah’taki saldırılarına son vermesi için tüm konsey üyesi ülkeler tarafından kabul görecek yeni bir karar tasarısını konseye sunacaklarını kaydetti.

Ayrıca İsrail ordusu, Gazze ile Mısır sınırı boyunca uzanan ve Philadelphi Koridoru olarak bilinen stratejik bölgenin kontrolünü ele geçirdiğini açıkladı. Ordu sözcüsü, bölgede Hamas’ın Gazze’ye silah kaçırmak için kullandığı yaklaşık 20 tünelin bulunduğunu söyledi.

Mısır televizyonuna konuşan bazı kaynaklar bu iddiayı yalanladı ve İsrail’in Refah’a düzenlediği askeri operasyonu meşru kılmaya çalıştığını söyledi. Açıklama Mısır ile gerilimin arttığı bir dönemde geldi.

İsrail Ulusal Güvenlik Danışmanı Tzachi Hanegbi İsrail’in Gazze’de Hamas’a karşı yürüttüğü savaşı yıl sonuna kadar sürdürebileceğini belirtti. Kan radyosuna bir mülakat veren Hanegbi “Başarımızı pekiştirmek ve Hamas’ın gücünü ve askeri kabiliyetlerini yok etmek olarak tanımladığımız hedefe ulaşmak için yedi ay daha savaşmamız gerekebilir” dedi.

Hanegbi “Ordu hedeflerine ulaşıyor ancak kabineye planını sunduğu ilk günlerden beri savaşın uzun süreceğini ifade etti” diye konuştu. “2024’ü bir savaş yılı olarak tanımladılar” diyen Hanegbi’nin sözleri Gazze’nin geleceği ve İsrail’in burada nasıl bir rol oynayacağı konusunda soru işareti yarattı.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’dan Filistin bölgeleri için savaş sonrası vizyonu geliştirmesini istiyor.

Hamas 7 Ekim tarihinde Gazze Şeridi dışına çıkarak yaklaşık 1200 kişiyi öldürerek 250’den fazla insanı rehin aldı. Yaklaşık 130 rehinenin halen Gazze’de bulunduğu sanılıyor. İsrail’in bu saldırıya karşılık Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda 7 ayda 36 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti.

Paylaşın

Türkiye’de Okuma Yazma Bilenlerin Oranı Yüzde 97,6’ya Yükseldi

2008 yılında 6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı yüzde 91,8 iken, 2023 yılında bu oran yüzde 97,6 olarak hesaplandı. 2008 – 2023 yılları arasında kadınlarda okuma yazma bilen oranı yüzde 86,9’dan yüzde 96,0’a, erkeklerde ise bu oran yüzde 96,7’den yüzde 99,2’ye yükseldi.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ulusal Eğitim İstatistikleri 2023 verilerini açıkladı. Buna göre; 25 yaş ve üzerindeki ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının söz konusu yaş içindeki oranı 2008 yılında yüzde 9,8 iken, 2023 yılında bu oran yüzde 24,6 oldu. İlgili yaş grubu için ortaöğretim ve üzeri eğitim seviyelerinden mezun olanların oranı 2008 yılında yüzde 26,5 iken, 2023 yılında bu oran yüzde 48,3 olarak gerçekleşti.

25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2023 yılında 9,3 yıl oldu. 2023 yılında kadınların ortalama eğitim süresi 8,6 yıl iken, erkeklerin ortalama eğitim süresi 10,1 yıl oldu. 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresinin 2023 yılında en yüksek olduğu il 10,7 yıl ile Ankara olurken, bu ili sırasıyla İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve İzmir takip etti. Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,4 yıl ile Ağrı olurken, bu ili sırasıyla Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van izledi.

25 yaş ve üzeri nüfusun aldığı ortalama eğitim süresinin 2014 ile 2023 yılları arasındaki son on yıllık değişim oranına göre yüksek artış gösterdiği ilk beş il yüzde 54,1 ile Şırnak, yüzde 46,2 ile Hakkari, yüzde 40,8 ile Muş, yüzde 40,5 ile Bingöl ve Siirt oldu. En düşük artış gösteren ilk beş il ise yüzde 14,6 ile Ankara, yüzde 16,2 ile Eskişehir, yüzde 16,3 ile Tekirdağ, yüzde 17,0 ile İzmir ve yüzde 17,1 ile Yalova olarak hesaplandı.

2008 yılında 6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı yüzde 91,8 iken, 2023 yılında bu oran yüzde 97,6 olarak hesaplandı. 2008-2023 yılları arasında kadınlarda okuma yazma bilen oranı yüzde 86,9’dan yüzde 96,0’a, erkeklerde ise bu oran yüzde 96,7’den yüzde 99,2’ye yükseldi.

25 yaş ve üzeri nüfusta, annesi yükseköğretim mezunu olan fertlerin yüzde 84,6’sının yükseköğretim, yüzde 12,5’inin ortaöğretim ve yüzde 2,9’unun ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı tespit edildi. İlgili nüfusta, babası yükseköğretim mezunu olan fertlerin yüzde 80,2’sinin yükseköğretim, yüzde 16,0’ının ortaöğretim ve yüzde 3,8’inin ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı hesaplandı.

Söz konusu nüfusta, annesi ortaöğretim mezunu olan fertlerin yüzde 64,3’ünün, babası ortaöğretim mezunu olan fertlerin yüzde 55,4’ünün yükseköğretim mezunu olduğu belirlendi. Annesi ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamlayan fertlerin yüzde 27,9’unun, babası ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamlayan fertlerin yüzde 26,6’sının yükseköğretim mezunu olduğu görüldü.

Paylaşın

‘Kur Korumalı Mevduat’ Hesapları 2,16 Trilyon Liraya Düştü

Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesapları 24 Mayıs ile biten haftada 14,6 milyar lira düşüş kaydetti. Böylece kur korumalı mevduat hesapları toplamı 2,16 trilyon liranın altına gelmiş oldu.

Haber Merkezi / Aynı hafta Merkez Bankası’nın (TCMB) swap hariç net rezervleri eksi 5,1 milyar dolara geriledi. Bankanın toplam rezervleri ise 142,2 milyar dolara yükseldi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesapları 24 mayıs ile biten haftada 14,6 milyar TL düşüş kaydetti. Kur korumalı mevduat toplamı 2,16 trilyon TL’nin altına gelmiş oldu.

Merkez Bankası (TCMB) kur korumalı Döviz/altın dönüşümlü mevduat/katılma (DDKKM) ve Türk lirası mevduat/katılma (TL KKM) hesaplarının stok bakiyeleri aylık frekansta ve zaman serisi olarak Aylık Para ve Banka İstatistikleri kapsamında yayımlanmaya başlanacağını duyurdu.

Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, aynı hafta yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatları 1,4 milyar dolar düşüşle 170,6 milyar dolar oldu. Parite etkisinden arındırıldığında düşüşün 708 milyon dolar olduğu görüldü.

Parite etkisinden arındırılmış veride tüzellerin ise alım tarafında olduğu izlendi. Buna göre gerçek kişilerin döviz mevduatlarında pariteden arındırıldığında 1,5 milyar dolarlık düşüş görülürken, tüzel kişilerin döviz mevduatları 809 milyon dolar arttı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) aynı hafta brüt rezervleri 142,2 milyar dolara yükseldi. Net rezervler de aynı dönemde 40,3 milyar dolara çıktı. Swap hariç net rezervler ise 9,7 milyar dolar artışla eksi 5,1 milyar dolar oldu.

Paylaşın

İklim Krizi: 2023 Yılında Türkiye 47 Gün Aşırı Sıcak Yaşadı

İklim krizinin etkisiyle, bölgeler özelinde yaşayan insanların maruziyetini referans alarak ve tüm nüfusun ortalaması alınarak yapılan hesaplamaya göre, Türkiye, 2023 yılında 47,6 gün aşırı sıcak yaşadı.

İklim krizinin etkisi olmasaydı bu sayı 18,8 gün olacaktı. 1991 – 2020 döneminde, yerel bölgeler özelinde gözlemlenen sıcaklıkların yüzde 90’ından daha sıcak gerçekleşen gün sayısı, aşırı sıcak gün sayısı olarak ifade ediliyor.

Climate Central, World Weather Attribution (WWA) ve Kızılhaç Kızılay İklim Merkezi, sıcak hava dalgaları ve dünya genelinde aşırı sıcaklara maruz kalan insan sayısına ilişkin dün (28 Mayıs) yeni bir rapor yayımladı.

Rapor, dünyanın kayıtlara geçen en sıcak yılı olan 2023 ve küresel sıcaklıkların rekor kırdığı art arda 11 ay (Haziran 2023 – Nisan 2024) boyunca aşırı sıcak olaylarını inceliyor ve insan kaynaklı iklim krizinin milyarlarca insan için tehlikeli aşırı sıcakları artırdığını ve sıcak hava olaylarını daha uzun ve daha olası hale getirdiğini ortaya koyuyor.

Raporda, 1991-2020 döneminde, yerel bölgeler özelinde gözlemlenen sıcaklıkların yüzde 90’ından daha sıcak gerçekleşen gün sayısı, aşırı sıcak gün sayısı olarak ifade ediliyor.

Raporda öne çıkan bulgular şöyle: “12 aylık dönemde, 6,3 milyar insan (küresel nüfusun yaklaşık yüzde 78’i), insan kaynaklı iklim krizi nedeniyle en az iki kat daha olası hale gelen en az 31 gün aşırı sıcak yaşadı.

Son 12 ayda, dünya genelinde, insan kaynaklı iklim krizi, iklim krizinin olmadığı bir dünyada yaşanacak olan aşırı sıcaklara ortalama 26 gün daha ekledi.

World Weather Attribution kriterlerini kullanan çalışma, 90 farklı ülkede 76 aşırı sıcak dalgası tespit etti. Bu olaylar milyarlarca insanı risk altında bıraktı.”

Raporda Türkiye’den de veriler yer alıyor. İklim krizinin etkisiyle, bölgeler özelinde yaşayan insanların maruziyetini referans alarak ve tüm nüfusun ortalaması alınarak yapılan hesaplamaya göre, Türkiye 2023 yılında 47,6 gün aşırı sıcak yaşadı. İklim krizinin etkisi olmasaydı bu sayı 18,8 gün olacaktı.

(Kaynak: Bianet)

Paylaşın

Yıldırım’dan ‘Jose Mourinho’ Açıklaması: Sözleşme İmzaladı

Fenerbahçe’de seçim çalışmalarını sürdüren başkan adayı Aziz Yıldırım, “Biz 3 yıllığına geliyoruz. 3 yıllığına Mourinho’yu getiriyoruz. Mourinho geliyor, imzayı attı! Gelmeme durumu yok!” dedi.

Tüm zamanların en iyi teknik direktörleri arasında kabul edilen Jose Mourinho, son olarak İtalya’nın köklü ekiplerinden Roma’yı çalıştırdı. Mourinho, Roma ile UEFA Avrupa Konferans Ligi’ni kazandı.

Fenerbahçe’de Aziz Yıldırım’ın seçim vaadi olan Jose Mourinho ile ilgili yeni gelişme yaşandı. Başkan adayı Aziz Yıldırım, Mourinho’nun imzayı attığını duyurdu.

Fenerbahçe başkan adayı Aziz Yıldırım, “Cumartesi günü Londra’ya gideceğim ve Şampiyonlar Ligi Finali’ni izleyeceğim. Yine konuşmalarımda ifade ettiğim gibi, Jose Mourinho ile yüz yüze görüşeceğim. Mourinho ile anlaşıp İstanbul’a getireceğim” demişti.

Aziz Yıldırım bugün yaptığı son dakika açıklamasında, “Biz 3 yıllığına geliyoruz. 3 yıllığına Mourinho’yu getiriyoruz. Mourinho önümüzdeki hafta geliyor, imzayı attı. Gelmeme durumu yok!” dedi.

İtalya’nın önde gelen gazetelerinden Corriere dello Sport’un haberine göre; Jose Mourinho ile Aziz Yıldırım anlaşma sağladı. Yüksek tazminat maddesini kabul eden Aziz Yıldırım, başkanlığa seçilmesi durumunda Mourinho’yu resmen açıklayacak.

Jose Mourinho kimdir?

Jose Mourinho, 26 Ocak 1963 yılında Portekiz’in Setubal kentinde dünyaya geldi. Teknik direktör ve eski profesyonel futbolcudur. İngiliz medyası tarafından “The Special One” olarak adlandırılan Jose Mourinho, gelmiş geçmiş en donanımlı teknik direktörlerden biridir ve yaygın olarak tüm zamanların en iyi teknik direktörleri arasında kabul edilmektedir.

Portekiz liglerindeki sıradan bir orta saha oyuncusu olarak Mourinho, 24 yaşında futbol kariyerini sonlandırdı ve önce Sporting ve Porto’da Sir Bobby Robson’ın tercümanlığını yaptı, ardından da hem Robson hem de halefi Louis van Gaal yönetimindeki Barcelona’da yardımcı antrenör olarak çalıştı.

Benfica ve União de Leiria’daki kısa süreli görevlerinin ardından 2002 yılında Porto’ya teknik direktör olarak dönen Mourinho, iki kez Primeira Liga, bir Taça de Portugal, UEFA Kupası ve Porto’nun 1987’den bu yana ilk Avrupa Kupası şampiyonluğu olan UEFA Şampiyonlar Ligi’ni kazandı.

Bu başarıların ardından Premier League ekibi Chelsea’nin teknik direktörü oldu. Kulüpte geçirdiği üç sezonda iki Premier League şampiyonluğu, bir FA Cup ve iki Lig Kupası kazandı. 2007 yılında kulübün sahibi Roman Abramoviç ile yaşadığı anlaşmazlıklar nedeniyle görevinden ayrıldı.

2008 yılında İtalyan kulübü Inter Milan’a geçen Mourinho, burada Serie A’yı iki kez kazandı ve 2010 yılında bir İtalyan kulübü için ilk olan Serie A, Coppa Italia ve UEFA Şampiyonlar Ligi’nden oluşan Avrupa üçlüsünü elde etti. Bu onu iki kulüple Avrupa Kupası’nı kazanan beş teknik direktörden biri yaptı ve aynı yıl ona ilk FIFA Dünyada Yılın Teknik Direktörü ödülünü kazandırdı.

Mourinho daha sonra İspanya’da Real Madrid’e geçti ve 2011-12 sezonunda rekor bir puanla La Liga’yı kazanarak dört ülkede lig şampiyonluğu kazanan beşinci teknik direktör oldu. Ayrıca bir Copa del Rey ve bir Supercopa de España kazandı.

Mourinho, 2013 yılında Real Madrid’den ayrılarak Chelsea’ye geri döndü ve burada bir lig şampiyonluğu ve Lig Kupası daha kazandı ancak kötü sonuçların ardından 2015 yılında görevine son verildi. İngiltere’de kalarak sırasıyla Manchester United ve Tottenham Hotspur’un başına geçti, ancak her iki kulüpte de görev süresi nispeten kısa sürdü ve hırçın bir şekilde sona erdi. Buna rağmen Mourinho, Manchester United’daki ilk sezonunda UEFA Avrupa Ligi, Lig Kupası ve FA Community Shield’i kazandı ve Tottenham’ı Lig Kupası’nda finale taşıdı, ancak finalin oynanmasına bir haftadan az bir süre kala kovuldu.

Kısa süre sonra Roma tarafından işe alındı ve ilk kez düzenlenen UEFA Avrupa Konferans Ligi’ni kazandı. Bu onu dört kulüple büyük bir Avrupa yarışmasını kazanan ilk teknik direktör ve üç ana UEFA kulüp yarışmasını kazanan üçüncü teknik direktör yaptı.

Portekiz Futbol Federasyonu (FPF) tarafından 2015 yılında Yüzyılın Portekizli Teknik Direktörü seçildi ve transferlere 1 milyar Euro’dan fazla harcayan ilk teknik direktör oldu.

Taktik bilgisi, karizmatik ve tartışmalı kişiliği ve çekici futboldan ziyade sonuçlara öncelik vermesiyle tanınması nedeniyle hem hayranları hem de eleştirmenler tarafından Arjantinli teknik direktör Helenio Herrera ile karşılaştırıldı.

Porto (6 Kupa)

UEFA Şampiyonlar Ligi (1): 2004
UEFA Avrupa Ligi (1): 2003
Primeira Liga (2): 2003, 2004
Taça de Portugal (1): 2003
Supertaça (1): 2003

Chelsea (8 Kupa)

Premier League (3): 2005, 2006, 2015
FA Cup (1): 2007
EFL Cup (3): 2005, 2007, 2015
FA Community Shield (1): 2005
UEFA Süper Kupası İkinciliği (1): 2013

Inter (5 Kupa)

UEFA Şampiyonlar Ligi (1): 2010
Serie A (2): 2009, 2010
Coppa Italia (1): 2010
Supercoppa (1): 2008

Real Madrid (3 Kupa)

La Liga (1): 2012
Copa del Rey (1): 2011
Supercopa (1): 2012
Copa del Rey İkinciliği (1): 2013

Manchester United (3 Kupa)

FA Community Shield (1): 2016
EFL Cup (1): 2017
UEFA Avrupa Ligi (1): 2017
FA Cup İkinciliği (1): 2017-18
UEFA Super Kupası İkiciliği (1): 2017

Roma (1 Kupa)

UEFA Avrupa Konferans Ligi (1): 2022
UEFA Avrupa Ligi İkinciliği (1): 2022-23

Paylaşın

Erdoğan – Özel Ne Zaman Görüşecek? Tarih Verildi

CHP lideri Özgür Özel’e iade-i ziyaret  tarihine ilişkin açıklamada bulunan Erdoğan, Özel’i 9 Haziran’dan sonra ziyaret edeceğini ifade etti. Erdoğan ile Özel 2 Mayıs’ta AK Parti Genel Merkezi’nde bir araya gelmişti.

Haber Merkezi / Partisinin grup toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel’e yapacağı iade-i ziyaretin tarihine ilişkin konuşu. Erdoğan, Özgür Özel’i 9 Haziran’dan sonra ziyaret edeceğini ifade etti.

Erdoğan, “İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile görüşecek misiniz?” sorusuna ise “Görüşmemek için hiçbir neden, sebep yoktur” şeklinde yanıt verdi.

Ne olmuştu?

AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 2 Mayıs’ta AK Parti Genel Merkezi’nde bir araya gelmişti. Görüşme 1 saat 35 dakika sürmüştü.

Görüşmede, CHP İstanbul Milletvekili ve TBMM Dışişleri Komisyonu Üyesi Namık Tan ile AK Parti Genel Başkan Vekili Mustafa Elitaş da yer almıştı. Erdoğan ile Özel görüşmesi sonrası basın mensuplarına açıklama yapılmamıştı.

Erdoğan ile Özel’in görüşmesine boş koltuk damgasını vurmuştu. Erdoğan, Özel ile görüşme esnasında Özel’in karşısında değil de ortada ve daha farklı bir koltukta oturması akıllara “Erdoğan eşit değiliz imajı mı yaratmak istiyor?” sorusunu gündeme getirmişti.

AK Parti, boş koltuğun özel bir anlam ifade etmediği, oda düzeninden kaynaklandığı, diğer liderlerle veya konuklarla yapılan görüşmelerdeki protokolün uygulandığı vurgulamıştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan’a dönerek, en kısa sürede CHP Genel Merkezi’ne iade-i ziyaret gerektiğini söylemişti. Özel, bu ziyaretten memnun olacağını ifade etmişti.

31 Mart seçimlerinde CHP’nin çok sayıda büyükşehir ve belediyelerine yenilerini eklemesinin ardından Özel verdiği demeçlerde Erdoğan ile görüşebileceğini aktarmıştı.

Erdoğan ile Özel, 23 Nisan’da TBMM’de düzenlenen resepsiyonda başka diğer siyasi partilerin de olduğu ortamda ilk kez bir araya gelmiş ve kısa bir görüşmenin ardından özel kalemlerin buluşma tarihi belirleyeceği duyurulmuştu.

Paylaşın

Fitch’ten Türkiye İçin Yıl Sonu Enflasyon Tahmini: Yüzde 40

Türkiye ekonomisine ilişkin açıklama yapan Fitch Ratings, enflasyonun 2024’ün kalan döneminde yavaşlamasını ve yıl sonunda yüzde 40’a ulaşmasını beklediklerini bildirdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’deki yerel ve bölgesel yönetimlerin (YBY) faaliyet performansının, vergi gelirlerini destekleyen ekonomik büyüme sayesinde zorlu makroekonomik ortama karşı dirençli olmasını beklediklerini bildirdi.

Ancak Fitch, Mart 2024 yerel seçimlerinden sonra beklenen parasal sıkılaştırmanın reel GSYH büyümesinin 2024’te yüzde 2,8’e düşmesine ve 2025’te yaklaşık yüzde 3’te kalmasına yol açacak olması nedeniyle, YBY’lerin faaliyet performansının yavaşlamasını beklediklerini de vurguladı.

Raporda enflasyonun 2024’te yavaşlamasını ve yıl sonunda yüzde 40’a ulaşmasını beklediklerini bildirdi.

Fitch, raporda şu değerlendirmeleri yaptı: “Nisan 2024’te yüzde 69,8 olan yüksek enflasyon (2023: yüzde 64,8), lirada beklenen değer kaybı ve Ocak 2024’te asgari ücrette yapılacak artışla birlikte Türkiye’deki LRG’lerin faaliyet harcamaları üzerinde baskı oluşturmaya devam edecek.

Fitch, daha sıkı para politikası nedeniyle enflasyonun 2024’te yavaşlamasını ve yıl sonunda yüzde 40’a ulaşmasını bekliyor. Enflasyonun olumsuz etkilerinin, LRG’lerin faaliyet gelirlerinin sırasıyla yaklaşık yüzde 65 ve yüzde 17’sini oluşturan artan vergi gelirleri ve merkezi hükümetten yapılan transferlerle kısmen dengelenmesini ve faaliyet dengesinin 2023’teki yüzde 39’dan daha düşük olsa da 2027’ye kadar ortalama yüzde 29 olmasını bekliyoruz.

Yerel seçimler öncesinde büyükşehir belediyelerinin planlanan yatırımlarını orta vadede azaltmasını bekliyoruz ve bu durum harcama oynaklığını azaltmaya yardımcı olacaktır. Bununla birlikte, yüksek yurt içi faiz oranları ve kısa lira vadeleri, yeni borçlanma maliyetinin 2023’te yüzde 25’ten 2024’te yüzde 50’nin üzerine çıkarak iki katına çıkması nedeniyle, altyapı yatırımlarını kısmen finanse etmek için borçlanma ihtiyaçlarını daha da zorlaştıracaktır.

Beklenen TL değer kaybı (2024 sonu itibariyle USD/TRY 38) LRG’lerin borçlarını olumsuz etkileyecektir, zira borçlanmalarının ortalama yüzde 60’ından fazlası hedge edilmemiş döviz cinsindendir. Bununla birlikte, 2023-2027 yılları için reyting senaryomuza göre, tahmin edilen dirençli işletme performansı ile desteklenen gelecekteki döviz kuru değer kaybına dayanmak için yeterli boşluk payı olmasını ve bunun da reytingleri sabit tutmasını bekliyoruz.”

(Kaynak: ekonomim.com)

Paylaşın

Kredi Kartlarından Nakit Çekimler Yüzde 57,8 Azaldı

2024 yılı Şubat ayında 121,7 lira ile rekor kıran kredi kartından nakit çekim tutarı, Mart ayında 89,7 milyar liraya, Nisan ayında 51,3 milyar liraya geriledi. Kredi kartından nakit çekim tutarında iki aylık düşüş oranı yüzde 57,8 oldu.

2022 yılı Şubat ayında 16,1 milyar TL, 2023 yılı Şubat ayında 52,2 milyar TL olan kredi kartından nakit çekim tutarı, 2024 yılı Şubat ayında 121,7 milyar TL’ye kadar yükselmişti.

Bir dönem düşük faiz etkisiyle yoğun olarak kullanılan kredi kartı nakit çekimde tutarlar, artan faizle birlikte hızlı geriledi.

Sözcü’den Emre Deveci’nin haberine göre, Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2024 yılı Şubat ayında 121,7 TL ile rekor kıran kredi kartından nakit çekim tutarı, Mart ayında 89,7 milyar TL’ye, Nisan ayında 51,3 milyar TL’ye geriledi.

Enflasyonla birlikte alım gücü düşen vatandaşların günlük ihtiyaçlarını karşılamak için de yoğun olarak kullandığı kredi kartından nakit çekim tutarında iki aylık düşüş oranı yüzde 57,8 oldu.

Şubat 2022’de 16,1 milyar TL, Şubat 2023’te 52,2 milyar TL olan kredi kartından nakit çekim tutarı, Şubat 2024’te 121,7 milyar TL’ye kadar yükselmişti.

Geçen sene seçimler öncesinde nisan ayında 83,9 milyar TL’ye kadar yükselen kredi kartından nakit çekim tutarı, seçim sonrası alınan önlemler ve artan faizlerle birlikte haziranda 41,5 milyar TL’ye kadar gerilemişti. Ancak sonrasında tekrar artışa geçti ve Aralık 2023’te 100 milyar barajını aşarak 104,8 milyar TL’ye ulaşmıştı.

Artan enflasyon, geçim koşullarının zorlaşması, seçimlerin ardından faizlerde ve döviz kurlarında artış beklentisi bir kez daha seçim öncesinde nakit çekim tutarlarını artırmıştı.

Enflasyonu yüksek talebe, yüksek talebi de kredi kartı harcamalarına bağlayan ekonomi yönetimi, bu konuda önlemler aldı. Bu önlemlerden biri, enflasyon ve rezervlerdeki baskı nedeniyle erkene, yani seçim öncesine çekilmişti.

Merkez Bankası (TCMB) mart ayı ortasında önce sözlü talimat sonra da resmi karar yoluyla kredi kartı nakit avans kullanımına karşı önlem almıştı.

TCMB’nin sözlü talimatıyla öncelikle 11 Mart’ta bankalar nakit çekimde limitleri ve taksit tutarlarını düşürmüştü.

16 Mart’ta ise TCMB bir tebliğ yayımlayarak kredi kartı nakit çekim işlemleri ve kredili mevduat hesaplarında (KMH) uygulayacak aylık azami akdi faiz oranını yüzde 4,42’den yüzde 5’e, gecikme faizini yüzde 4,72’den yüzde 5,30’a yükseltmişti.

Seçimlerin ardından kredi kartlarında azami akdi faiz oranı aylık yüzde 3,66’dan yüzde 4,25’e, gecikme faiz oranı yüzde 3,96’dan yüzde 4,55’e yükseltilmişti.

Kredi kartı harcamalarında düşüş

Yüksek faizler, kartlı harcamaları frenlemeye başladı. Martta yıllık yüzde 126 artışla 1 trilyon 181,4 milyar TL olan kartlı harcamalar, nisanda yıllık yüzde 107 artışla 1 trilyon 127,8 milyar TL oldu.

Martta yıllık yüzde 138 artışla 991,8 milyar TL olan kredi kartı harcaması, nisanda yıllık yüzde 120 artışla 930,4 milyar TL’ye geriledi.

Paylaşın