Bitlis: Hizan Camii

Hizan Camii; Bitlis’in Hizan İlçesi, Gayda Mevkii’nde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Tarihi Hizan Camii, şehrin en eski yapılardan biri olup, şehre gelen turistlerin ziyaret noktalarından biridir.

Bitlis il sınırları içerisindeki en eski anıtları arasında yer almaktadır.

Halk tarafından bu camiyle ilgili rivayet bulunmaktadır; Molla Badi Köprüsü, Bitlis İhalesiyle Medresesi, ve Hizan camiinin kıyamete kadar yıkılmayacağı çevre ve komşu iller halkının tarihi inancıdır.

Paylaşın

Bitlis: Tuğrul Bey (Zal Paşa) Camii

Tuğrul Bey (Zal Paşa) Camii; Bitlis’in Adilcevaz İlçesi, Çayır Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Anadolu’nun ilk kubbeli camisi olarak bilinen Tuğrul Bey Cami Adilcevaz Kalesi’nin altında bulunmaktadır.Cami’nin üzerinde oniki küçük kubbe bulunmaktadır. Adilcevaz Tuğrul Bey Cami XVI yüzyılda Zal Paşa tarafından yaptırılmıştır. Osmanlı Erken Dönem Ulu Cami plan tipindeki caminin kuzey cephesinde, iki sütun ve beden duvarlarının uzantılarının oluşturduğu kemerlerle birbirine bağlı üç kubbeli bir son cemaat yeri bulunmaktadır.

Son cemaat yerinin ortasında sivri kemerli bir niş içerisinde yay kemerli caminin giriş kapısı bulunmaktadır. Kapının üzerinde kitabe yeri ayrılmış ise de kitabe buraya konulmamıştır. Son cemaatin iki yanında birer pencere bulunmaktadır. Dikdörtgen planlı ibadet mekanının ortasında dört sütun bulunmaktadır. Bu sütunlar birbirlerine ve duvarlara kemerlerle bağlı olup üzerleri taş pandantifli küçük dokuz kubbe ile örtülmüştür.

İbadet mekanının doğu ve batı cephelerinde iki sıra halinde alttakiler sivri kemerli, üsttekiler alttakilerden bir fazla olarak yine sivri kemerli pencereler bulunmaktadır. Mihrap yönünde ise iki sıra halinde sivri kemerli üç pencere bulunmaktadır. Mihrap beş kenarlı küçük bir çıkıntı halinde dışarıya taşırılmıştır. Mihrap çıkıntısını üzeri piramidal bir külahla örtülmüştür.

Caminin kuzey batı köşesine, son cemaat yerine bitişik olarak kare kaideli minare eklenmiştir. Kaidenin üst kısımlarında meandr motifleri, kuşaklar vardır. Buradan yuvarlak gövdeye geçilmektedir. Gövde bir taş sırası altında beyaz taştan örgü motifli bir kuşakla daha gösterişli bir konuma getirilmiştir. Camii 1965 yılında restore edilmiş ve bugün ibadete açıktır.

Paylaşın

Bitlis: Adilcevaz Kalesi

Adilcevaz Kalesi; Bitlis’in Adilcevaz İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Van Gölü kıyısında sarp kayalar üzerinde kurulmuş olup, kesme taşlardan yapılmıştır. Azerbaycan şahlarından İran Şahı Tacettin Alişan tarafından yapılmıştır.

H. 940 senesinde Kanuni Sultan Süleyman tarafından kuşatılan kalenin ilk hakimi Zal Paşa’dır. İç ve dış kale olmak üzere iki kısımdan meydana gelir. 38 kulesi bulunan kalenin içinde, 70 ev ile Süleyman Han Camii, cephane mahzeni, buğday ambarları, su sarnıçları, mehterhane kulesi ve kale muhafızı anlamına gelen Dizdar’ının bulunduğu kaynaklardan anlaşılmaktadır.

Günümüzde sadece kalıntıları mevcut olan kalenin içinde, Davullu adı verilen bir mağara bulunmaktadır. Rivayete göre Hz. Ali’nin konaklamak amacıyla atıyla bu mağaraya çıktığı ve burada kaldığı söylenmektedir. Gerçekten de halen at nallarının izleri mevcut olup, bu izler sayesinde mağaraya çıkılabilmektedir.

Paylaşın

Bitlis: Ahlat Kalesi ve Ahlat Sahil Kalesi

Ahlat Kalesi ve Ahlat Sahil Kalesi; Bitlis’in Ahlat İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Ahlat Kalesi; Bu gün harap bir vaziyettedir. Urartu devri özelliğini göstermektedir. Ahlat’ın iç kesimlerinde olup, sadece kalıntıları mevcuttur.

Ahlat Sahil Kalesi; İran seferinden dönen Kanuni Sultan Süleyman, Ahlat’a gelip bütün atalarını ziyaret ederek, Ahlat’ın mamur olması için Zal Paşa ile Mimar Sinan’a sağlam bir kale inşası için emir verir. Ahlat harabesi güneyinde, göl kenarında bulunan alana H.965 yılında bizzat Kanuninin tarif ettiği şekilde inşa edilen bu kale, dörtgen biçimde olup, etrafı üç bin adım, duvarları pek yüksek değildir.

On üç kuleden ibaret kalenin, hendeği de pek derin olmayıp, geniş ve sağlam duvarlardan yapılmıştır. Göl kenarına bakan üç kat sağlam demir kapısı olup, içinde 350 ev, bir camii, bir hamam, bir han, yirmi kadar dükkan bulunduğu kaynaklarda belirtilmektedir. Günümüzde sadece kale mevcut olup, içindeki yapılara kalıntılara da rastlamak mümkündür.

Paylaşın

Bitlis: Kadı Mahmut Camii

Kadı Mahmut Camii; Bitlis’in Ahlat İlçesi yerleşim sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Portal üzerindeki kitabede, H. 922 (M.1584) tarihinde Kadı Mahmut adlı bir zat tarafından yapıldığı görülmektedir.

Bitlis: İskender Paşa Camii

Vakıflar Genel Müdürlüğünce 1982-83 yıllarında onarım ve restorasyonu yapılan camiinin, yapılışı sade olup, Osmanlı Mimari tarzı hakimdir.

Paylaşın

Bitlis: Kef Kalesi

Kef Kalesi; Bitlis’in Adilcevaz İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine 6 km. mesafededir. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Van Gölü’nün batı kıyısındaki Kef Kalesi günümüzde “Haldi Kenti” olarak da bilinmektedir.

Bir Urartu Kalesi olan ve “Kef Kalesi” adını taşıyan müstahkem şehir, volkanik bir tepenin üzerine kurulmuştur. Bu doğal tepenin üç tarafı, doğu, güney ve batı yönleri çok dik ve sarptır. Bu yönlerden üzerine çıkılması hemen hemen imkansızdır ve kaleye ancak kuzeyden yaklaşılabilmektedir.

Kef Kalesi’nin en yüksek noktası batı-güney uçtaki kayalığın üzeridir. Bu noktanın denizden yüksekliği 2270 m’dir. Buna göre Kef Kalesi, Adilcevaz’ın bulunduğu yerden 550 m kadar daha yüksektedir. Tepenin doğudan batıya doğru gittikçe yükselen kuzey kesimi bir höyük görünümündedir.

Kalede ele geçen kabartmaların kullanım yerinin Kef Kalesi olduğu kabul edilmesi durumunda, bu kabartmaların, kaleyi inşa ettiği bilinen II. Rusa dönemine (MÖ 685-645) ait olması gerekmektedir.

Van Müzesi’nin bahçesinde sergilenmekte olan ve yayınlarda Adilcevaz kabartması olarak bildirilen kabartmadaki bir boğa üzerinde ayakta duran Tanrı Teişeba betimlemesidir. Aslan üzerinde duran kanatlı tanrı da, Tanrı Haldi olmalıdır.

Paylaşın

Bitlis: İskender Paşa Camii

İskender Paşa Camii; Bitlis’in Ahlat İlçesi yerleşim sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesine göre H.992 (M.1584) tarihinde İskender Paşa tarafından, muhtemelen Mimar Sinan’a yaptırılmıştır.

Yavuz Sultan Selim zamanında inşa edilen camii, Kanuni Sultan Süleyman döneminde genişletilmiştir. Camii iç ve dış yapılışı itibariyle Osmanlı Mimarisinin tipik bir örneğini teşkil etmektedir.

Paylaşın

Bitlis: Emir Bayındır Camii ve Kümbeti

Emir Bayındır Camii ve Kümbeti; Bitlis’in Ahlat İlçesi yerleşim sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bayındır kümbetinin kuzeyinde bulunan camii, kitabesine göre, H.882 (M. 1477) tarihinde Bayındır İbni Rüstem tarafından yapılmıştır.

Camiin yan duvarında beyaz bir taş üzerinde “Amel Baba Can” ismi okunur, ki bu ismin camiyi yapan ustaya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Sade bir mimariye sahip caminin, Vakıflar Genel Müdürlüğünce onarımı yapılmış ve faaliyete girmiştir.

Paylaşın

Bitlis Kalesi

Bitlis Kalesi; Bitlis’in Merkez İlçesi, Zeydan Mahallesi, Nurullah Eren Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Şehrin adının aldığı Büyük İskender’in komutanlarından Badlis tarafından yaptırılmıştır. (MÖ.312). Bitlis suyunun kollarından iki derenin birleştiği yerde, yalçın bir kaya bloğu üzerindedir. Doğudan batıya doğru uzanmış müstahkem bir mevkiidir.

Çevresi 2800 m. (4000 adım) olan kale, 56 m. yüksekliğinde ve 7 m. genişliğinde olup, üstünde muhteşem bir han sarayı ile 300 ev, 1 han, 1 camii ve 1 minaresinin bulunduğu, yine surları pek sağlam olmayan kalenin kuzey tarafında aşağıya nehre bakan üç kat demir kapısı bulunan bir çarşı, bir bedesten ve bir kaç yüz evin bulunduğu kaydedilmektedir.

Çepeçevre 670 mazgalla tahkim edilmiştir. Bu açık mazgalların altında birer de kapalı mazgal delikleri vardır. Kaleye çıkılması zor ve sarp bir tepe üzerinde yapıldığından, çevresinde savunma hendeği yoktur. Kalede gözetleme kulelerinin, erzak ve cephane dolu mağaraların bulunduğu kaynaklarda belirtilmektedir.

Günümüzde sadece kale mevcut olup zaman zaman yapılan onarımlarla Muhteşem görünüşünü kaybetmemiştir. Kaleden ayrı olarak, Dideban tepesi üzerinde birde kule vardı. Bitlis’in dağlık mahallelerine hakim bir konumda bulunan bu kulenin sadece kalıntıları bulunmaktadır. Evvelce buranın, kaleye işaret veren bir gözetleme yeri olduğu tahmin edilmektedir.

Paylaşın

Bingöl: Azizan Şehitliği

Azizan Şehitliği; Bingöl’ün Karlıova İlçesi Sudurağı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Azizan Şehitliği’nin 1916’da Ruslara karşı verilen muharebede şehit olan askerler anısına yapıldığı bilinmektedir.

1984 yılında Araştırmacı M. Beşir Aşan ve Suha Bulut tarafından incelenen anıt ile ilgili hazırlanan raporda şu bilgiler aktarılmıştır:

Karlıova ilçesine giderken yolun solunda yer almaktadır. Anıtın etrafları koruma duvarları ile çevrili olup, giriş kısmı kuzey yöndendir. Anıt 3 kademeli prizmatik bir kaidenin üzerinde yükselmektedir. Yüksekliği 4 metredir.

Abide kısmı dikdörtgen şeklinde olup, yukarıya doğru konik bir biçim almaktadır. Kesme taştan yapılmıştır. Üstünde de taş bir küre bulunmaktadır. Abidenin ön yüzünde bulunan levhada 1916 şehitlerine saygı ibaresi yer almaktadır.

49. Motorlu Piyade Tugay Komutanlığı sorumluluğunda olan anıt, 1982 ve 2000’li yıllarda onarımdan geçirilmiştir. Bingöl’deki tarihi yapılar içerisinde en iyi korunan yapılardan biridir.

Paylaşın