Erzurum: Narman, Peri Bacaları

Peri Bacaları; Erzurum’un Narman İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine 7 kilometre mesafededir. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Narman Peri Bacaları; Kırmızı rengi ve ilginç yeryüzü şekilleriyle dikkat çeken Narman Peri Bacaları “Kırmızı periler diyarı” olarak da adlandırılmaktadır.

Rüzgâr ve yağmurun kumlu toprağı aşındırması, kırmızı peri bacalarını ve dar vadilerden oluşan bu ilginç manzarayı meydana getirdi. Bu jeolojik oluşumlar Doğu Anadolu Bölgesinde sadece bu yörede görülmektedir. Peri bacalarının yer aldığı vadi, Amerika’da Colorado kanyonuna benzerliği ile de dikkat çekmektedir.

Narman Peribacalarını koruma altına alarak ülke turizmine kazandırmak için yaz aylarında çeşitli şenlikler düzenlenirken, yerli ve yabancı turistlerin bölgeye ilgisi her geçen dönem artış göstermektedir. Kapadokya’daki Peri bacaları ile Narman’daki Peribacaları, oluşumları bakımından birbirinden ayrılmaktadır.

Kapadokya’daki Peri bacaları volkanizma sonucu oluşmuş, Narman’da bulunanlar ise günümüzden 2,5-3 milyon yıl önce, akarsuların bir çökelme havzasına taşıdığı malzemelerin zamanla aşınması sonucunda oluşmuştur. Kırmızı Peribacalarının bu rengi almasının nedeni ise tortullardaki kırmızı renk demirin Fe2O3 şeklinde oksitlenmesidir.

Paylaşın

Erzurum: Arkeoloji Müzesi

Arkeoloji Müzesi; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Muratpaşa Mahallesi, Paşalar Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Yaya olarak gidilebileceği gibi; şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Erzurum Arkeoloji Müzesi, 1968 yılında ziyarete açılmıştır. Müze binasının yapımında, bölgenin iklimi de göz önüne alınarak kesme taş kullanılmıştır.

Toplam 20.000 kayıtlı eser bulunan müzede, bölgemizde yaşamış kültürlerin gelişimi, üretimi, yaşam tarzı, sanatı, dini inanışları ve gelenekleri gibi birçok konuda ziyaretçilere bilgi sunan eserler sergilenmektedir.

Paylaşın

Erzurum: Pasinler Kaplıcaları

Pasinler Kaplıcaları; Erzurum’un Pasinler (Hasankale) İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Yaya olarak gidilebileceği gibi, şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Kalenin güneyinde Hasankale Çayı’nın iki yanında, birbirlerinden yaklaşık 50 metre mesafede iki kaplıca yer almaktadır. Bunlardan güneydekine Büyük Çermik, kuzeydekine Küçük Çermik denilmektedir. 1565 yılında Dulkadiroğulları’ndan Şah Bey tarafından yaptırılan Büyük Çermik’in üzeri 14,5 metre çapında bir kubbeyle örtülmüştür.

1749 yılında onarılan bu kaplıcaya bazı eklemeler yapılmıştır. Büyük Çermik’in 50 metre kuzeyinde ve Hasankale çayının karşı kıyısında yer alan Küçük Çermik’in 1,5 metre derinliğinde havuzu ve üzerini örten 8 metre çapında kubbesi bulunmaktadır. Kaplıcadan, içme ve banyo kürleri şeklinde yararlanılmaktadır.

İçilerek kullanıldığında safra kesesi, karaciğer, mide ve bağırsak üzerinde etkili olmaktadır. Romatizma, sinir ve kas yorgunluğu, çeşitli sinirsel hastalıklar, eklem ve kireçlenme tedavisi için ise banyo kürleri yapılmaktadır. Bikarbonatlı, klorürlü, sodyumlu, karbondioksitli ve kısmen de radyoaktif bileşimli olan kaplıca suyunun sıcaklığı 39 – 45 °C arasında değişmektedir. Kaynağı, 205 metreden doğal çıkışlı olan kaplıca, 15 It/sn. akım değerine sahiptir.

Paylaşın

Erzurum: Taş Mağazalar Çarşısı

Taş Mağazalar Çarşısı; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Mirza Mehmet Mahallesi, Taşmağazalar Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Taş Mağazalar Çarşısı’na yaya olarak gidilebileceği gibi, şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Taş Mağazalar Çarşısı; Şehirde kuyumcuların ve çeyizlik eşyaların satıldığı mağazaların bulunduğu tarihi çarşıdır.

Yakın dönemde yeniden düzenlenen ve trafiğe kapatılan Taş Mağazalar Çarşısı, günümüzde Erzurum’un en canlı çarşılarından biridir.

Paylaşın

Erzurum: Haho Kilisesi (Taş Camii)

Haho Kilisesi (Taş Camii); Erzurum’un Tortum İlçesine bağlı Bağbaşı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Tortum İlçesi toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Meryem Ana Kilisesi olarak da bilinen yapı, Bagratlı Kralı III. David taraflndan 976-1001 Yılları arasında yaptırılmıştır. 19. yüzyılda camiye dönüştürülen yapı, Taş Cami ismini almıştır.

Yapı, kapalı Yunan haçı ile bazilika planının birleştirilmesi ile meydana gelmiştir. Yapının içerisindeki kabartmalarda arslan, boga, kartal, grifon gibi figürlere geniş yer verilmiştir.

Ayrıca iç; mekânın duvarları ve özellikle apsis, incil’den alınma sahneleri içeren ve Hz.isa ile Meryem’i tasvir eden fresklerle bezenmiştir.

Kilisenin apsis bölümünün üzeri kule şeklinde yükselmiştir. Yapının içerisine, uzun kenarların ortasındaki yuvarlak kemerli bir kapıdan girilmektedir.

Paylaşın

Erzurum: Saat Kulesi

Saat Kulesi; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Rabia Ana Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi üzerinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin bir çok noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Saat Kulesi, Erzurum’da İslami döneme ait en eski eserlerden biri olarak kabul edilen Saat Kulesi, 12. yüzyıl ortalarında Saltuklu Hükümdarı Ebu’l Kasım tarafından İç Kale Mescidi’ne minare olarak yaptırılmıştır.

İç Kale’nin güneydoğu köşesinde sur duvarına bitişik olarak yükselen yapının kaidesi kesme taştan, gövdesi tuğladan silindirik şekilde inşa edilmiştir.

XVI. yüzyılın başlarında minarenin üst kısmı yıkılmış, ilk olarak 1848 yılında, daha sonra 1881 yılında saat yerleştirilerek “Saat Kulesi” ve aynı zamanda Gözetleme Kulesi olarak kullanılmaya başlamıştır.

Yapının düz, tuğla örgülü ve aşağıdan yukarıya doğru hafifçe daralan gövdesi altı süs kuşağı bulunurken, yapının kapısı kuzey zemin seviyesinde yer almaktadır.

11,5 m. yüksekliğinde, pişmiş tuğladan, kufi karekterde kitabesi bulunan yapıda, saatin konulduğu ahşap kule ve üst mimarisi batılı üslupta olması dikkat çekmektedir.

Paylaşın

Erzurum: Atatürk Evi Müzesi

Atatürk Evi Müzesi; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Yukarı Mumcu Mahallesi, Çaykara Caddesi, Çaykara Sokak üzerinde yer almaktadır. Yaya olarak gidilebileceği gibi; Atatürk Üniversitesi Dolmuşları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

XIX. yüzyılın sonlarında Erzurumlu bir zengin tarafından konak olarak yaptırılmıştır. 1915-1916 yıllarında 9 ay kadar kısa bir süre için Alman Konsolosluğu olarak kullanılan yapı, 12 Mart 1918 tarihinde Erzurum’un kurtuluşundan sonra Erzurum Valiliği’ne ikametgâh olarak verilmiştir. Vali Mahir Akkaya 3 Temmuz 1919 tarihine kadar burada oturmuş, onun Erzurum’dan ayrılması ile konak boşalmıştır.

Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkmasından sonra kongre için gelmiş olduğu Erzurum’daki bu konağa 9 Temmuz 1919 tarihinde Hüseyin Rauf Bey ve arkadaşları ile yerleşmeleri, 29 Ağustos 1919 tarihine kadar 52 gün Erzurum Kongresi çalışmalarını sürdürmeleri ile konak, tarihsel bir önem kazanmıştır. Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın Erzurum’dan ayrılmaları üzerine ev yine vali konağı olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Cumhuriyet’in ilanından sonra 13 Eylül 1924 günü Erzurum’a gelişlerinde, Belediye Başkanı Nazif Bey tarafından Erzurumlu bir kuyumcuya yaptırılan altın anahtar ve evin tapusu şehir adına Mustafa Kemal Paşa’ya armağan edilmiştir. 1930-1934 yılları arasında Erzurum kolordu kumandanlarının ikâmetine verilen konak, Atatürk’ün ölümü üzerine kızkardeşi Makbule Boysan Hanım’a intikal etmiş ve onun ölümünden sonra isteği üzerine Çocuk Esirgeme Kurumu’na devredilmiştir. Bu kurum tarafından 1980 yılına kadar kullanılan bina 1984 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından Kültür Bakanlığı’na devredilmiştir.

Bodrum kat üzerine zemin ve birinci kat ile çatı katından ibaret olan bina onarılarak 3.10.1984 tarihinde Atatürk Evi Müzesi olarak ziyarete açılmıştır. Kareye yakın bir alana oturan yapı, bodrum üzeri iki katlıdır. Girişi, yuvarlak kemerli bir kapı ile sağlanır. Kaide ve temellerde kesme taşın, diğer kısımlarda ahşap kirişlerle moloz taşın kullanıldığı yapıda 1890’lı yılların üslup özellikleri dikkat çekmektedir.

Paylaşın

Erzurum: Resim Heykel Müzesi ve Galerisi

Resim Heykel Müzesi ve Galerisi; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Alipaşa Mahallesi, Kongre Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Yaya olarak gidilebileceği gibi, şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Erzurum Kongresi’nin toplandığı ilk bina olan kongre binası 1864’de Mıgırdiç Sanasaryan tarafından yaptırılmış ve Sanasaryan Koleji (Ermeni Kız Yatılı Okulu) olarak eğitim vermiştir.

Cumhuriyet öncesinde bina satın alınarak devlete kazandırılmıştır. Bina 1924 sonlarında bir yangın geçirmiş ve ahşap kısım tamamen yanmıştır. Yangından sonra onarılan bina, Gazi İlkokulu olarak 1926’da hizmete açılmış, zaman içerisinde Güzel Sanatlar Lisesi, Sosyal Bilimler Lisesi olarak varlığını devam ettirmiştir.

Okulun bir salonu 1960’da Atatürk ve Erzurum Kongresi Müzesi olarak ziyarete açılmış, 2011-2013 yılları arasında TBMM tarafından yapılan restorasyon sonrasında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilmiştir. Günümüzde Kongre Binası Atatürk Resim Heykel Müzesi ve Galerisi Müdürlüğü olarak hizmet vermektedir.

Paylaşın

Erzurum: Ulu Camii

Ulu Camii; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Camikebir Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi üzerinde yer almaktadır. Yaya olarak gidilebileceği gibi, şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Ulu Camii, Saltuklu Emiri Nasreddin Aslan Mehmet tarafından 1179 yılında yaptırılmıştır. Saltuklular’ın “Atabey” isminden dolayı buraya “Atabey Camisi” de denmektedir. Yapının üst örtüsü mihrap duvarına dikey olarak inşa edilmiştir. Geniş bir orta nef ve bunun iki yanında üçer nefle birlikte toplam yedi neften oluşmaktadır.

Yirmisekiz serbest “L”, “T” ve dikdörtgen şekilli paye üzerine oturtulan cami, 51 x 54 metre ölçülerindedir. İbadet mekânındaki üst örtüyü, on altısı duvarlara bitişik olan kırk paye taşımaktadır.

Sultan 4. Murat zamanında yiyecek deposu olarak kullanılan cami, değişik tarihlerde beş kez onarılmıştır. Erzurum Valisi Hüseyin Paşa 1639’da, Ali Efendi, 1826’da camiyi onarmış, bunu 1858 ve 1860 yılında yapılan onarımlar izlemiştir. Cami, son olarak, 1957- 1964 yılları arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onarılmıştır.

Caminin içerisinde toplam 40 sütun bulunmaktadır. Doğudaki birinci kapısının iki yanında birer mihrapçık bulunan yapının, 1860 yılında yapılan onarım kitabesi de burada yer almaktadır. Caminin ilk yapımındaki mihrap duvarı, önü hafif sivri kemerler üzerine oturan büyük pandantifli bir kubbe ile örtülmüştür. “Kırlangıç Kubbe” denilen, bindirme şeklinde inşa edilmiş bu kubbenin yapının ilk haline ait olduğu sanılmaktadır.

Caminin sağ tarafında tuğladan yuvarlak gövdeli tek şerafeli minaresi bulunmaktadır. Minareye cami içerisinden çıkılmaktadır. Şerafeden yukarısı yıkılmıştır. 28 pencere ile aydınlatılan caminin, güneydeki ikinci penceresi üzerinde 1826 tarihli onarım kitabesi bulunmaktadır. “Kırlangıç Kubbe” denilen, bindirme şeklinde inşa edilmiş bu kubbenin yapının ilk haline ait olduğu sanılmaktadır.

Paylaşın

Erzurum: Çobandede Köprüsü

Çobandede Köprüsü; Erzurum’un Köprüköy İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Aras Nehri üzerine kurulmuştur.

Çobandede Köprüsü; Tarihi İpek Yolu güzergâhında inşa edilmiştir. Köprü, İlhanlı Hükümdarı Gazan Han’ın (1295-1304) Veziri Salduzlu Emir Çoban Noyin tarafından 1298 yılında yaptırılmıştır.

Köprünün yapı formu ve baş kısmındaki bezemeler Selçuklu ve İlhanlı mimari üslubunu yansıtır. Köprü 128 metre uzunluğunda, 8,5 metre genişliğindedir. Köprünün en büyük kemer açıklığı 13 metre, en yüksek noktası da 30 metredir.

Yedi yuvarlak kemerli gözden oluşan köprünün ilk gözü son yıllarda yapılan onarım sırasında kapatılmıştır. Köprünün kemerleri siyah, kırmızı ve gri renkli kesme taşlardan yapılmıştır. Köprü ayaklarının altına ardıç ağaçları döşenmiştir.

Böylece köprünün batması engellenmiştir. Köprü ağırlığını hafifletmek için de tampon duvarları arasında boşluk bırakılmıştır. 1727-1872 ve 1948 yıllarında onarım geçiren Çobandede Köprüsü, son olarak 2011 yılında restore edilmiştir.

Paylaşın