image

Erzurum: Boyahane (Bakırcı) Camii

0

Boyahane (Bakırcı) Camii; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Bakırcılar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin farklı noktalarından toplu taşıma araçları ve özel araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Giriş kapısı üzerindeki mermer kitabeye göre cami 1133 H.-1720-1721 M. yılında Mustafa Ağa tarafından yaptırılmıştır. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 13.11.1976 tarih ve A-188 sayılı kararı ile koruma altına alınmıştır.

Cami kare planlı ve tek kubbelidir. Son cemaat yeri, kuzey cephede yer almaktadır. Cami tromplara oturan kubbeyle kapatılmıştır. Caminim içerisinde ahşap sütunlarla taşınan mahfil bulunmaktadır. Üç gözlü son son cemaat yeri, mukarnas başlıklı dört sütun üzerine oturan sivri kemerli ve üç kubbelidir. Caminin giriş kapısı basık kemerli olup üzerindeki sivri kemerli alınlık içerisinde kitabesi yer alır. Kuzeydoğu köşede son cemaat yerine taşkın olarak yerleştirilmiş olan minare, yüksek kaideli ve silindirik gövdelidir. Şerefenin alt kısmı iri mukarnaslarla dolgulanmıştır.

Cami doğu ve batı cephede dikdörtgen formlu altlı üstlü birer pencere, güneyde ise altta iki, üstte tek pencere ile aydınlatılmıştır. Güney cephenin ortasında yer alan mihrap, taştan mukarnas kavsaralı olarak yapılmış olup, 1.96 x 4.12 m. boyutlarındadır. Dikdörtgen formda ve ince silmelerle çerçevelenen mihrap, sütuncelerle sınırlanmıştır. Sütunce başlıkları geometrik bezemelidir. Minber, mihraba bitişik olarak ahşaptan XX. Yüzyılda yapılmış olup, özelliksizdir. Camide düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır.

Paylaşın

Erzurum: Ayazpaşa Camii

0

Ayazpaşa Camii; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Rabia Ana Mahallesi, Ayazpaşa Caddesi üzerinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin farklı noktalarından toplu taşıma araçları ve özel araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Ayaz Paşa Mahallesinde Ayaz Paşa Caddesinde yer almaktadır. Üzerinde kitabe yer almadığı için Erzurum Salnamelerinde geçen kayıtlara göre tarihlendirilmektedir. Erzurum’da 1558-1560 M. Yılları arasında valilik yapmış olan Ayaz Paşa, cami, hamam ve çeşmeden oluşan bir külliye yaptırmış ve bunlar için çeşitli vakıf gelirleri oluşturmuştur. Erzurum’un Osmanlı Dönemine ait en erken tarihli camisidir. Ayaz Paşa Camii kare planlı kare planlı ve dört ahşap destekli camiler grubundadır.

Camide güney cephede altta ve üstte ikişer, kuzey cephede iki, doğu ve batı cephede ise alt kısımda birer, üstte ise ikişer pencereye yer verilmiştir. Caminin içerisinde girişin üzerinde yer alan bir mahfil bulunmaktadır. İç mekanda tavanı taşıyan ahşap sütunların ortasında yer alan bölüm konsollarla yükseltilerek ikinci bir kademe oluşturulmuş. Bu bölümün etek kısmında dört tarafı dolaşan Kuran Ayetlerinden oluşan yazı kuşağı yer alır.

Mukarnas kavsaralı taş mihrap iki silme ile çerçevelenmiş. Yanlarda ise sütuncelere yer verilmiştir. Mihrabın batısında yer alan ahşap minber sade bir şekilde verilmiştir. Kuzey cephede ahşap sütunlar üzerine oturan üç gözlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Düz tavanla örtülmüş olan son cemaat yeri sonraki dönemlerde kapalı hale getirilmiştir.

Giriş kesme taş malzeme ile yapılmış olup sivri kemerli kavsaraya sahiptir. Kapı alınlığında geometrik ve bitkisel bezemeli mermer bir pano yerleştirilmiştir. Caminin ahşap kapı kanatları orijinal olmakla beraber geçmişte kullanılan kapı kolları da günümüze ulaşmıştır. Caminin kuzeydoğu köşesinde yer alan minare taş malzeme ile yapılmış olup kare kaideli ve silindirik gövdelidir. Camide kanber taşı ile yapılan korkular ve mukarnaslı şerefe altı bulunmaktadır. Gövdenin üst kesiminde kuzey cepheye yerleştirilen baçiniler ise Erzurum’da kullanılan tek örnek olma özelliğine sahiptir.

Caminin orijinal çeşmesi 1194 H.-1780 M. Yılında Erzurum valilerinden İbrahim Hıfzı tarafından yenilenmiş ve çeşme daha sonra yıkılmıştır. Günümüzde ise ön cephede bulunan kemerli tek lüleli çeşme Belediye tarafından yaptırılmıştır. Caminin batısında ve güneyinde hazire bulunmaktadır. Caminin belirli yerlerinde taş kullanılmış olup diğer kısımlarda kesme taş kullanılmıştır. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 13.11.1976 tarih ve A.188 sayılı tescil kararı ile koruma altına alınmıştır.

Paylaşın

Erzurum: Mumcu Camii

0

Mumcu Camii; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Mumcu Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin farklı noktalarından toplu taşıma araçları ve özel araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Yıkılıp yerine kubbeli başka bir camii inşa edilmiştir. Orijinal caminin inşa tarihi bilinmemektedir. Osmanlı dönemine ait olan cami 18. Yüzyıl camilerin özelliğini yansıtmaktadır.burada yapılan ilk camiininde yapım tarihi bilinmemekte olup düz damlı bir camiidir. Yıkılan caminin yerine ise eski camiyi anımsatan betonarme ve taş kaplamalar kullanılarak yapılmış olan düz örtülü cami sanatsal bir özellik taşımamaktadır.

Kuzeydoğusunda bulunan ve son dönemlerde inşaa özelliklerini gösteren minaresi de yenilenmiş kare bir kaide üzerine oturtulmuş silindirik gövdeden yapılmıştır. Cami içerisinde mukarnas kavsaralı taş mihrap eski camiden kalan tek özelliği yansıtırken ahşap minber oldukça sadedir. GEEAYK tarafından 13.11.1976 A-188 tescil edilmiş, EKTVKK tarafından 12.11.1993-592 karar ile tescili kaldırılmıştır.

Paylaşın

Erzurum: Habib Efendi Camii

0

Habib Efendi Camii; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Narmanlı Mahallesi, Yüzbaşı Sokak üzerinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin farklı noktalarından toplu taşıma araçları ve özel araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Camii Osmanlı Dönemi 18. Yüzyıl mimari özelliklerini yansıtmakta olup inşa tarihi bilinmemektedir. Dört ahşap sütunun taşıdığı düz bir çatı örtüsüne sahiptir. Orijinal halinde dıştan toprak dam ile örtülü iken günümüzde üzeri çatıyla kapatılmıştır. İç mekan aydınlatan pencereleri doğuda üç, batıda iki, güneyde iki tanedir.

Camiye kuzey duvarında bulunan ahşap kanatlı kapıyla giriş yapılır. Giriş,in üzerinde bulunan mahfil ahşap beş direk ile taşınmakta olup mahfile camii içerisinden çıkılmaktadır. Mihrap taştan yapılmış ve mukarnas kavsaralıdır. Sanatsal bir değeri olmayan ahşap minber sade bir görünüm arz eder.

Kuzeybatı köşede bulunan ahşap minaresi ise sonradan sac ile kapatılmıştır. Ahşap minare Erzurumda geçmişte sayısı fazla iken günümüzde nadir görülen bir özelliktir. Cami çeşitli zamanlarda özellikle son yıllarda yapılan onarımlarla orijinalliğini yitirmiştir. Özellikle son cemaat yeri ve kuzey cephesi değişikliğe uğramıştır. GEEAYK tarafından 13.11.1976 A-188 tescil edilmiştir.

Paylaşın

Erzurum: Umudum Baba Türbesi

0

Umudum Baba Türbesi; Erzurum’un Yakutiye İlçesine bağlı Umudum Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Türbede, asıl adı Hacı Ahmet Baba olan (ölümü, H-970 M.l550) oğlu Halifefendi (ölümü, H.1050 M.1646) aile efradı, müridleri ve baba’nın en son müridi olarak bilinen Hasan Baba yatmaktadır. IV. Murat zamanında bizzat H.Ahmet Baba tarafından yaptırılan türbenin müştemilatında cami de vardır. 450 yıllık ahşap bir bina olan türbede bir çürüme yoktur.

Umudum Baba Rufai tarikatından Evliyaullah’ dan bir zattır. “Ziyaretlerde Fatiha-i Şerif ve Yasin-i Şerif okunur. Hasta olanlara şifa Allah’ dan olmak üzere himmet beklenir” Rivayete göre IV. Murat eski Erzurum, şimdiki Karaz (Karaarz) köyü olarak bilinen yere gelince, orada maddi zenginlikle ayakta duran ehl-i küffarı kastederek “Burada bir Karaarzımız vardır” der.

Daha sonra “Umudum”a döner ve Allah dostu olan Erzurum’da yaşanılan 7 yıl süreli kıtlık da her şey bulunduran Umudum Baba ‘yı kastederek “orada bir Umudum vardır” der. Bakımını köy halkı ve cami imamının yaptığı türbeyi yurtdışından gelen ziyaretçilerle birlikte yılda 5. 000 insan ziyaret etmektedir.

Halk Sufizminde Baba, Mürşid-i Kamil, Dede-Baba ise, Mürşittir Dede, Mevlevilikte, Şeyh Yardımcısı, Dede-Baba, daha üst seviye ve Baba ise en yüksek derecedir. Adem Baba, Baba’dır. Hz. Muhammed “Ben ruhların babasıyım” buyurmuştur.

Evliyaullah; Allah dostu, Ehl-i Hak, Ehl-i Hakikat, Ehlullah (Mürşidi Kamil, en yüksek veli mertebesidir). Yatır olmayan, kutsal canlar, Evliyaullah’ dan nazar alıyor ve çürümüyorlar. Allah, kendisini yöneleni selat ettiği için kırmayıp koruyor. S.Güngör, Tasavvuf Açıklamaları, Burhaniye, 1999, Basılı değildir)

Paylaşın

Erzurum: Ferruh Hatun Kümbeti

0

Ferruh Hatun Kümbeti; Erzurum’un Pasinler İlçesinin 9 km. güneyinde, Ardıçlı köyü mezarlığında yer almaktadır. Köy ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Türbenin giriş kapısı üzerinde yer alan kitabeye göre Ali Gazi tarafından 1324 yılında yapılmıştır. Yapım kitabesi dışında Ferruh Hatun ve Ali Gazi ile ilgili olarak kaynaklarda fazla bilgi bulunmamaktadır.

Kesme taş malzemeden yapılan türbe sekizgen plana sahip olup üst örtüsü içten kubbe dıştan sivri bir külahla örtülmüştür. Üst örtüyü oluşturan sivri külah kısmı günümüzde harap haldedir.

Türbenin sekiz cephesinden üçünde pencere açıklığına yer verilmiştir. Türbe içten 3.40 m çapına sahip olup kıble yününde 1.60 m. yüksekliğinde mihrap bulunmaktadır. Türbe içerisinde bir adet sanduka bulunmaktadır.

Paylaşın

Erzurum: Binamaz Baba Türbesi

0

Binamaz Baba Türbesi; Erzurum’un Aziziye İlçesi, Kümbet Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Kümbet Köyüne Erzurum Çat karayolunun 20. kilometresinden 3 km.’lik bir tali yolla ulaşılmaktadır.

Cami’nin batısında moloz taş duvarlarla çevrili dörtgen bir avlunun içinde yer almaktadır. İçten 3.85 m. çapında içten ve dıştan dairevi planlıdır. Kümbetin kapısı kuzeydoğudan olup üç basamaklı bir merdivene sahiptir. Yapı içten tamamen kireçle sıvanmış, sadece istiridye motifi doldurulmuş taş mihrap nişi orijinal kalabilmiştir.

Kümbetin giriş kısmı sivri kemerli bir kavsara içerisinde olup, portal üç kademeli bir silme ile çevrelenmiştir. Bu silmenin içinde köşelerde iki rozet yer almaktadır. son yıllardaki onarımlarla kümbetin üst yapısı tamamen değişmiştir. Üst örtüde yarım küre şeklinde bir kubbe mevcuttur.

Dış örtüye geçişte basit profilli bir silme bulunmaktadır. Bu silme yapının içten kubbe, dıştan ise konik bir külahla örtülü olduğunu ortaya koymaktadır. Bölgede bu kümbetin benzeri olan yapıların örtüsü ile benzerlik göstermektedir. Bu yapı ile plan benzerliği göstern kümbetler; Oltu Misri Zinnun, Horasan Kızlar Kümbeti ile Karayazı Söylemez Ana ile söylemez Baba kümbetleridir.

Bu yapılar 14-15. Yüzyıla tarihlenirler. Cimcime Sultan, Kemeh- Togay Hatun Kümbetleri, kapısının doğudan oluşu ve süsleme özellikleri ile bu kümbet yakın benzerlikler göstermektedir. Kümbetin içerisinde Binamaz Ahmet Baba diye anılan bir yatır bulunmaktadır. Kümbet bölgedeki benzerlerinden hareketle 14. yüzyıla tarihlendirilmektedir.

Paylaşın

Erzurum: Toparlak Baba Türbesi

0

Toparlak Baba Türbesi; Erzurum’un  Palandöken İlçesi, Toparlak Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 

Yaya olarak ve şehrin farklı noktalarından toplu taşıma araçları ve özel araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Toparlak Baba (Şeyh-i Zurnans) zaviye şeyhidir. Toparlak Baba söylentiye göre miladi 1570 tarihinde bugün kabrinin bulunduğu yere gelir yerleşir. Hem gaza hem de irşad işleri ile uğraşır.

Türbe içersinde 3 adet mezar bulunmakta olup bunlardan ikisi taş malzemelidir. Bu mezar taşları orijinal halde günümüze ulaşmıştır. Kare planlı türbenin duvarlarının ve üst örtüsünün tarihi bir değeri yoktur.

Paylaşın

Erzurum: Gümüşlü Kümbeti

0

Gümüşlü Kümbeti; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Rabia Ana Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin farklı noktalarından toplu taşıma araçları ve özel araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Kitabesi bulunmayan kümbetin diğer yapılarla birlikte gösterdiği ortak özelliklerden dolayı XIV. Yüzyılda yaptırıldığı kabul edilmektedir. Kümbet dıştan onikigen, içten silindirik planlı ve iki katlı olarak inşa edilmiştir. Üzeri içten kubbe, dıştan konik külahla kapatılmıştır.

Kümbetin kare kesitli cenazelik katının köşeleri pahlanmış vaziyettedir. Cenazeliğin doğu cephesinde moloz taşla kapatılan giriş kapısı, kuzey ve güney cephelerinde birer mazgal pencere açıklığı bulunmaktadır. Kare taban üzerine yükselen onikigen gövde üzerinde, iki kademeli silmeler ile oluşturulan basık sivri kemerler bulunmaktadır.

Bütün gövdeyi geometrik bezemeli bir bordür dolanmakta olup, düz bir profilden sonra ise külah başlamaktadır. Girişi kuzey cephede açılmıştır. Sivri kemerli mukarnas kavsaralı girişin köşelerinde sütuncelere yer verilmiştir.

Kümbetin içerisi daire planlıdır. Güney yüzünde yarım daire şeklinde, dikdörtgen çerçeveli mukarnas kavsaralı bir mihrap nişi bulunmaktadır. Kümbet kesme taş malzemeyle inşa edilmiştir. Tek renk taşın kullanıldığı kümbette, sadece gövdenin üst kısmındaki geometrik kuşak kırmızı renkli taştan yapılmıştır.

Paylaşın

Erzurum: Rabia Hatun Kümbeti

0

Rabia Hatun Kümbeti; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Sultan Melik Mahallesi içerisinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin farklı noktalarından toplu taşıma araçları ve özel araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.

Üzerinde kitabesi olmayan kümbetin yapılış tarihi tespit edilmemiş olmakla birlikte üslup özelliklerinden dolayı XIV. Yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilmektedir. Kümbete neden Rabia Hatun denildiğine dair elimizde kesin tarihi bilgi yoktur.

Rabia Hatun Kümbeti dıştan onikigen, içten silindirik planlıdır. Üst örtüsü tamamen yıkılmış, sonradan onarımla yenilenmiştir. Bu kümbetin kat sayısı uzun süre tereddütle ifade edilmiştir. İki katlı olduğunu ve cenazelik bölümünün girişi örülerek kapatılmıştır. Silindirik kaide ile çokgen gövdeyi bölen kalın bir silme mevcuttur.

Altındaki iri palmet, rumi motifli kabartma bitki süslemeleri tahrip olmasına rağmen motifler ayrıntılarına kadar seçilebilmektedir. Kümbetin girişi kuzeydendir. Ancak kapı, bugün zemin seviyesinden çok yüksekte kalmıştır. Köşelerdeki sütunceler bitkisel süslü olup, çok zariftir. Girişin iki yanında geometrik bordür mevcuttur.

Sekizgen gövdeyi basık sivri kemerli üzeri kaytan silme şeklinde işlenen aralıksız kemer dizisi kuşatmaktadır. Kümbetin girişi, iki kademeli merdivenle yedişer basamaktan oluşmaktadır. Kümbetin kuzeydoğu, güneydoğu ve kuzeybatıda olmak üzere dikdörtgen çerçeveli üç penceresi bulunmaktadır.

Güney duvarına mukarnas kavsaralı beşgen mihrap nişi yerleştirilmiştir. Mihrap nişi, düz profillerle çevrelenmiştir. Mukarnas dizisi, kazayağı motifi ile başlamış ve üçüncü sırasında yaprak motifi kullanılmıştır. Kümbetin içerisinde bir de sanduka bulunmaktadır.

Rabia Hatun Kümbeti, gövde üzerindeki rumi ve palmetlerden oluşan iri plastik süslemelerle dönemi içerisinde özel bir yere sahip olmuştur. Kapı çevresinde geometrik bezemeli bordürler kullanılmış, sütuncelerde de sitilize edilmiş rumi ve palmet motifleri plastik etkili olarak işlenmiştir. Bir diğer bezeme alanı da mihrap nişi olmuştur ki burada da kazayağı motifi ve bitkisel süslemeler kullanılmıştır. Kümbet içte ve dışta düzgün kesme taştan yapılmıştır.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos