Nurdan Gürbilek Kimdir? Hayatı, Eserleri

20 Mayıs 1956 yılında Kütahya’da dünyaya gelen Nurdan Gürbilek (Nurdan Umur), İzmir Amerikan Kız Kolejini ve Boğaziçi Üniversitesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Yüksek lisansını Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı alanında “The Enigma of History: A Study of Shakespeare’s Historical Tetralogies” başlıklı teziyle 1981’de tamamladı. Tezi Nurdan Umur adıyla kayıtlıdır.

1982’den beri çeşitli yayınevlerinde çevirmen ve editör olarak çalıştı. 1985-1986’da Akıntıya Karşı, 1987-2002’de Defter dergisinin yayın kurulunda yer aldı. Ayrıca Zemin, Virgül, Express ve Bir+Bir dergilerinde yazdı. İlk yazısı 1985’te “Muhalefet, Üslup, Dil” başlığı ile Akıntıyakarşı’da çıktı. “Türkiye’de edebiyatın bütününe deneme penceresinden bakan sorgulayıcı bakış açısı ve bu coğrafyanın belirleyici öğelerinden endişe konusuna getirdiği çok boyutlu açılım” gerekçesiyle 2010’da Erdal Öz Edebiyat Ödülüne layık görüldü.

Benden Önce Bir Başkası adlı çalışmasıyla deneme/inceleme dalında 2011 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülünü kazandı. Evli ve bir çocuk annesidir. Yaşamını İstanbul’da sürdürmektedir. Serbest bir çalışma yaşamı tercih eden yazarın düzenli olarak yazı yazdığı dergi ya da internet sitesi yoktur.

Nurdan Gürbilek edebiyatımızda deneme-eleştirileri tarzında yazılarıyla öne çıkmıştır. Kültür ve edebiyat Gürbilek’in eleştirilerinin temel izleğidir. Gürbilek’e göre eleştiri, metinle karşılıklı konuşmaktır. Soru-cevap, karşılaştırma, çapraz okuma gibi yöntemler kullanarak meydana getirdiği eleştirileriyle, edebiyat eleştirisinin toplumu anlamakta ne kadar önemli olduğu gösteren özgün bir eleştiri anlayışı ortaya koymuştur.

Kitaplarında edebî eserleri, Türkiye’nin yakın tarihinde öne çıkmış kültürel imgeleri, Türkçe edebiyata yön veren endişeleri, edebiyatın mağdurluk, incinmişlik ve dışlanmışlık hissiyle ilişkisini ve yazarların özgünlük kaygısını incelemiştir. Karşılaştırma yönteminden yararlandığı eleştirilerinde kimi zaman bir edebi eseri farklı eserlerle, kimi zaman da aynı yazarın edebi eserlerini yayın yıllarını göz önüne alarak karşılaştırmalı ya da çapraz bir şekilde okur. Böylece aynı esere pek çok farklı açıdan bakar. Kimi zaman kültürel ve siyasi gelişmeler ışığında eserlere yaklaşır.

Gürbilek’in eleştiri yazılarını incelediğimizde Oğuz Atay, Ahmet Hamdi Tanpınar, Bilge Karasu ve Yusuf Atılgan’ın üzerinde en çok durduğu yazarlar olduğunu görürüz. Bu yazarlara olan düşkünlüğü Gürbilek’in eleştirilerinde denemeci psikanalitik edebiyat eleştirisine yakın olduğunu gösterir. Ayrıca diğer eleştirmenlerden farklı olarak yazarlara ve eserlere ne kadar yakından bakılırsa okuyucu ve metin arasındaki mesafenin daha iyi görüleceğini iddia eder. Okuyucunun yaklaştığını sandığı an aslında uzaklamaya da başladığı andır. Gürbilek bunu eserlerin üzerindeki gölge olarak adlandırır.

Nurdan Gürbilek’in eleştiri – deneme tarzında yazdığı kitaplarında her defasında temel bir izlek üzerinden denenmemiş olanı dener. İlk eleştiri – denemelerinde 1980’lerin Türkiyesinde yaşanan kültürel değişimleri, 1980 Darbesi sonrası siyasal krizle beraber devletin zoruyla kurulan kapitalist düzenin içine doğan yeni kültürel ortamı çözümlemektir. Bu çözümlemelerinde romanlardan başka popüler kültür öğeleri üzerinden de bir çözümleme yapmayı dener. Dönemin şarkıları ve şarkıcıları bile yazar için malzeme niteliği kazanır.

Nurdan Gürbilek deneme tarzında yazdığı eleştirileri ile edebiyata ve topluma farklı bir bakış açısı kazandırmıştır. Yazarın eleştirilerinin en önemli ortak özelliği bugünü ve geçmişi birlikte değerlendirmesidir. Bunu yaparken de her dönemi siyasi, sosyal ve toplumsal şartları açısından değerlendirmiştir. Eleştilerinin dikkat çeken bir yönü de yenilikçi olmasıdır. Her denemesinde farklı bir konu ve yöntem denemiştir. İlk denemelerinde var olanı yorumlarken daha sonraki denemelerinde ikili okumalar yapmış, yeri geldiğinde karşılaştırmış yeri geldiğinde ayrıştırmıştır. Kimi zaman eserler üzerinde dururken kimi zaman sanatçıları değerlendirmiştir. Türk eleştiri anlayışına kültür ve edebiyat birlikteliğini, güncel ve geçmişin birlikte yorumlanabilmesini ve de önce sorular sorup sonra cevaplar arama anlayışını kazandırmıştır.

Nurdan Gürbilek’in eserleri: Vitrinde Yaşamak, 1980’lerin Kültürel İklimi (1992 deneme), Yer Değiştiren Gölge (1995 deneme), Ev Ödevi (1998 deneme), Kötü Çocuk Türk (2001 deneme), Kör Ayna Kayıp Şark (2004 deneme), Mağdurun Dili (2008 deneme), Benden Önce Bir Başkası (2011 deneme), Sessizin Payı (2015 deneme).

Paylaşın

Nuray Tekin Kimdir? Hayatı, Eserleri

2 Ekim 1960 yılında Konya’nın Hadim ilçesinde dünyaya gelen Nuray Tekin, babasının orman mühendisi olması sebebiyle çeşitli şehirleri dolaştıktan sonra ailesiyle birlikte 1965’te Ankara’ya yerleşti.

İlk ve orta eğitimini bu şehirde tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi (1989). Yazın hayatına 1983’te çeşitli dergilerde yayımladığı öykü ve deneme yazılarıyla başladı. İlk kitabı Tek Kişilik Ölüm 1991’de yayımlandı. Bir müddet editörlük, musahhihlik ve reklam yazarlığı yaptı.

Öykü, deneme ve kitap tanıtım yazıları Yeni Olgu, Dünyanın Öyküsü, Birikim, Xasiork, Skylife, Gölge, Kitap-lık, Edebiyat Eleştirisi dergilerinde yayımlandı. 2000-2014 arasında ODTÜ’de okutman olarak görev yaptı. Fantastik/bilimkurgu öykülerinden oluşan Son El adlı kitabı 2002’de yayımlandı. Edebî eserlerinin yanında, internet ve bilgisayar programcılığı üzerine yazılar kaleme aldı.

Nuray Tekin, eserlerinde fantastik öğeleri kullanmayı ve bunları öyküsünün içerisinde harmanlamayı seven bir yazardır. Gerçekliği kıran, gerçekliğin herkes açısından farklı olduğunu göstermeye çalışan bir yazar olan Nuray Tekin, bunu fantastik öğeler, canavarlar, vampirler üzerinden yapmayı tercih etmektedir.

Nuray Tekin’in eserleri: Tek Kişilik Ölüm (1991 hikaye), Korkunun Yüzleri (1996 hikaye), Son El (2002 hikaye), Windows XP ve Office XP ile Temel Bilgisayar Eğitimi (2002 makale), Her Yönüyle İnternet (2003 makale), Tanrı’nın B Planı (2012 deneme), Kozmik Hüzün (2015 şiir).

Paylaşın

Nur Batur Kimdir? Hayatı, Eserleri

1962 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Nur Batur, TED Ankara Koleji’nin ardından Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi’ni bitirdi. 1976’da Anadolu Ajansında gazeteciliğe başlayarak, parlamento ve dış politika muhabirliği yaptı. Ankara’da yıllarca siyaset ve diplomasi dünyasının nabzını tuttu. 

1980’de BM Dag Hammorjold bursunu kazanarak Newyork’a gitti ve BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyinin çalışmalarıyla ilgili haber ve röportajlar yaptı. Türkiye’ye dönüşünde Tercüman gazetesine geçerek Türk dış politikası ve Uluslararası politika yazıları yazmaya başladı. Daha sonra Milliyet ve Hürriyet gazetelerine geçerek iç ve dış politika yazıları yazdı.

1994’de Kanal D’nin Ankara Temsilciliğinin yanı sıra Eksen adlı haber program hazırlayıp sundu. Daha sonraki yıllarda da CNN Türk Televizyonunda haber programlar ve belgeseller hazırlayıp sundu.

TRT, BBC, Amerika’nın Sesi ve Almanya’nın Sesi radyolarına da haber ve yorum yaptı. 1995’ten itibaren Hürriyet ve CNN Türk’ün Atina temsilciliğini yaptı. TRT, BBC, Deutsche Welle’nin programlarına katıldı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından 3 kez yılın gazetecisi, Tempo Dergisi tarafından yılın en iyi televizyon sunucusu seçildi.

2004’de Uluslararası Barış ve Dostluk Ödülü’nü aldı. 2008’de Cumhuriyetin 84. yılı dolayısıyla Televizyon ve Gazetecilik alanında “ Yılın Altın İnsanı” ödülü verildi.

İngiliz arşivlerinde bulunan Menderes Trajedisi, Küba’da Gizli Nükleer Pazarlık; ABD Kongre arşivlerinde yer alan Türkiye ve Cezayir’de İslam Hareketi, Korsika, Avrupa Solu ve CHP gibi birçok araştırmaya imza attı. CNN Türk için belgeseller hazırladı.

Batur, suikast sonucu öldürülen Benazir Butto’yla Dubai’de son röportajı yapan gazeteci oldu. Georgetown Universitesi, Wiltonpark Konferansı, Bruksel Forumu, İstanbul Forumu gibi birçok uluslararası konferansa konuşmacı olarak katıldı.

2 çocuk annesi olan Batur, halen çeşitli televizyon ve radyolarda analiz programlarına katılıyor. Bahçeşehir Üniversitesinde Yüksek Lisans,Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesinde de Siyasi Gazetecilik dersleri veriyor.

Nur Batur’un eserleri: Yürekten Gülerekten Yürüdüm: Atina’da Bir Türk Bir Gazeteci Bir Kadın (2004), Rauf Denktaş – Yeniden Yaşasaydım (2007), Benazir: Benazir Bhutto’nun Bitmeyen Hikayesi (2008), Tarihi Yazarken Yaşamak: Liderlerle 35 Yıl (2011), Apo’yla Son Tango (2012).

Paylaşın

Nilüfer Güngörmüş Erdem Kimdir? Hayatı, Eserleri

1962 yılında dünyaya gelen Nilüfer Güngörmüş, İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı’ndan mezun oldu. Edebiyat ve psikanaliz alanında pek çok çevirisi vardır. Ayrıca “Korkuyorum Anne” (2004) filminin Reha Erdem ile birlikte senaristliğini yaptı.

Adam Öykü, Metis Çeviri ve Tiyatro Araştırmaları Dergisi’nde yazılarıyla göründü. Sağlam, kısa cümlelerle dili iyi kullanabilen bir yazardır. Acı, ayrılık, sevgi, yalnızlık gibi temaları çocukluk ve gençlik evreleri ekseninde ele almaktadır. Margurite Duras, Robert Bresson, Giovanni Giocoma Casanova gibi yazarlardan pek çok çevirisi bulunmaktadır. Sevim Burak’ın Ford March I adlı eserini de yayıma hazırlamıştır.

Nilüfer Güngörmüş’ün eserleri: A’dan Z’ye Sevim Burak (2003 diğer), Korkuyorum Anne (2009 diğer), Büyük A (2014 hikaye).

Paylaşın

Nilüfer Açıkalın Kimdir? Hayatı, Eserleri

29 Mart 1967 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Nilüfer Açıkalın’ın asıl soyadı ile Nilüfer Küçükçavdar’dır. Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünde oyunculuk eğitimi alarak mezun oldu. 1987 yılında Peker Açıkalın’la evlendi. 1994 yılında boşandı.

Hâlen yönetmen Orhan Oğuz ile birlikte yaşamaktadır. 1987’den bu yana tiyatro, sinema ve TV’de oyunculuk yapmaktadır. Bir dönem Devlet Tiyatrolarında da çalışmıştır. Pek çok filmde rol almış ve çok sayıda ödül kazanmıştır.

Kısa öykülerinden oluşan beş öykü kitabı ve iki romanı bulunan Nilüfer Açıkalın’ın yazdıklarıyla ayrıksı ve özgün bir yazarlık çizgisi takip ettiği görülür. Öykülerinde kendi tarzını, tavrını ve üslubunu oturtan Nilüfer Açıkalın, yer yer “kara anlatı”ya açılan öyküleri, insanın iç derinliğine; mekân ve zamanın ötesine taşan varlığına algılamalar ve sezgiler yoluyla ulaşmaya çalışır.

Onun metinlerinde zaman zaman görselliğin etkisi, sinema sanatının izlerini ve kameranın çevrimlenmelerinin izleri hissedilir. Yazdıklarında dış dünyadan iç dünyaya geçişler, cümlelerdeki ironik yönelmeler de okurun ilgisini çekmektedir.

Nilüfer Açıkalın’ın eserleri: Bıçak Sırtı Gendaş (2000 roman, Saklı Safkan (2002 roman), Çocuk Oyuncağı Değil (2000 hikaye), İyiler Yalnız Gezer (2007 hikaye), Yıkık Aşklar Diyarı (2006 hikaye), Çatlak Zamanlar (2007 hikaye), Yoldan Çıkmış Öyküler (2008 hikaye).

Paylaşın

Nihal Yeğinobalı Kimdir? Hayatı, Eserleri

16 Kasım 1927 yılında Manisa’da dünyaya gelen Nihal Yeğinobalı, 14 Mart 2020 yılında hayata gözlerini yumdu. Mollazade Halil Asım Bey ve Feride Hanım’ın üç çocuğunun ortancası olan Nihal Yeğinobalı’nın tam adı Zeynep Nihal Yeğinobalı’dır.

Ailesinin 1935’te İstanbul’a taşınmasıyla kaydolduğu Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’ni 1945’te bitirdi. Anne ve babasının boşanmaları üzerine kardeşleriyle birlikte annesinde kalan yazar, eğitimine ara vererek Türkiye Yayınevi’nde çevirmenliğe başladı.

1953’te ABD elçiliğinde kültür ataşesi olarak görevli Morton Schindel’le evlenip Amerika’ya gitti ve New York Eyalet Üniversitesi’nde edebiyat eğitimine başladı; ancak 1955’te kızı Sim’in doğumuyla okuldan ayrıldı. 1961’de oğlu Timur dünyaya geldi. 1963’te çocuklarıyla birlikte Türkiye’ye döndü. Çevirmenliğe devam eden yazar, çocuklarının isteği üzerine, bu işi 1997’de bırakarak roman yazmaya yöneldi.

İlk çevirisini 1946’da yapan Nihal Yeğinobalı, 1950’de ilk romanı Genç Kızlar’ı yayımlar. Romanındaki erotik unsurlardan dolayı tepki çekmemek için kendini gizleyip eserini Vincent Ewing adıyla çeviri gibi yayımlayan yazar, 1959’da yazdığı Eflâtun Kız’da da aynı yola başvurur. Uzun bir aradan sonra 1988’de Eflâtun Kız’ı, Mazi Kalbimde Yaradır adıyla yeniden yayımlar. Ardından 1997’de Sitem romanı ve 1999’da anılarından kurguladığı Cumhuriyet Çocuğu gelir. 2005’teki Belki Defne ve 2007’deki Gazel romanları yazarın son kitaplarıdır.

Romanlarında romantik realizm anlayışıyla genç kızların gizli dünyalarını çarpıcı şekilde aktaran yazar, gerçek hayattan insan manzaraları göstermeyi amaçlar. İçinde yaşadığı ve iyi tanıdığı bir çevreyi anlatmakla birlikte bir dönemin sosyal atmosferini yansıtır.

Bazı dergilerde yayımlanmış şiirleri de bulunan Yeğinobalı’nın en güçlü ve ünlü yönü aralarında Jane Austen, Charles Dickens, Oscar Wilde, Mark Twain, John Steinbeck ve Mihail Şolohov gibi isimlerin bulunduğu yazarlardan yaptığı 50’den fazla çevirisidir.

Nihal Yeğinobalı’nın eserleri: Genç Kızlar (1950 roman), Mazi Kalbimde Yaradır (1988 roman), Sitem (1997 roman), Cumhuriyet Çocuğu (1999 hatıra), Belki Defne (2005 roman), Gazel (2007 roman).

Paylaşın

Nezihe Muhiddin Kimdir? Hayatı, Eserleri

1889 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Nezihe Muhiddin, 10 Şubat 1958 yılında La Paix ruh hastalıkları hastanesinde hayata gözlerini yumdu. Eğitimine doğduğu Semt olan Kandilli’de bir mektepte başladı. Farsça, Arapça, Fransızca ve Almanca’yı özel derslerle öğrendi.

“Bir süreliğine Kumkapı Rahibe Okulu’na, altı ay kadar ise Dârü’l-Muallimât’a devam etti. Çocukluğunda annesiyle beraber kadınlar tarafından kurulan yardım derneklerinin faaliyetlerinde bulundu. Daha sonra dayısının kızı Nakiye Hanım sayesinde Fatma Aliye ile tanıştı. Yirmi yaşında Maarif Nezareti’nin fen sınavını kazandı ve okullarda müfettişlik yapmaya başladı.

Dönemin gazete ve dergilerinde kadının toplumsal hayattaki yerine dair yazılar yayımladı. 1924’te Türk Kadınlar Birliği’nin kuruluşuna öncülük etti ve 1927’ye kadar başkanlığını yaptı. Kadın Yolu dergisini çıkardı. İki evlilik yapmasına rağmen, hep babasının soyadını kullandı. “Türkiye’deki kadın hareketinin önde gelen temsilcilerinden biri” kabul edildi.

Eserlerinde “Nezihe Muhlis” imzasını kullanan Nezihe Muhiddin, Cumhuriyet döneminin yazın hayatında kendini göstermiştir. “Kitap Yayınevi’nin yayımladığı dizide verilen listeye göre 1911-1944 arasında on yedi romanın yanı sıra, Boğaziçi, Donanma, Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası, Kadın Yolu ve Resimli Şark dergilerinde hikâyeler ve mensureler kaleme almıştır. Ayrıca Türk kadını başlıklı inceleme ve tarih çalışmalarıyla bir masal, bir tiyatro oyunu ve sekiz çevirisi vardır.

“Nezihe Muhidddin’in eserlerinde kadın karakterler, duydukları hıncı dışa vurmak ve intikam almak konusunda aktif rol üstlenmenin yanı sıra kölelik ve cariyelik olgularına baş kaldırır nitelikte yaratılmıştır”. Dönemin dernek ve dergi faaliyetleri içinde aktif rol oynayan biri olarak, kadınların yaşadığı sorunlara dikkati çekmiş ve Cumhuriyet ile birlikte kendilerine tanınan hakları ellerinde tutmaya çalışan kadınlara yol göstermeye çalışmıştır. Böylece romanlarında estetik kaygıları geri iterek seçtiği kadın kahramanlar aracılığıyla vermek istediği mesajı öne çıkarmıştır.

Nezihe Muhidddin’in eserleri: Şebab-ı Tebah (1911 roman), Talih mi?- Evlat Aşkı (1928 roman), Benliğim Benimdir (1929 roman), Türk Kadını (1931 inceleme), Güzellik Kraliçesi (1933 roman), Bozkurt: Küçük Mehmed’in Romanı (1934 roman), Haydudun Sonu (1934 roman), İstanbul’da Bir Landro (1934 roman), Kevser Nine (1934 roman), Ateş Böcekleri (1936 roman),

Bir Aşk Böyle Söndü (1939 roman), Çıplak Model (1943 roman), İzmir Çocuğu: Cihan Harbi Mütareke Seneleri Romanı (1943 roman), Avare Kadın (1943 roman), Bir Yaz Gecesiydi (1943 roman), Çıngıraklı Yılan (1943 roman), Kalbim Senindir (1943 roman), Gene Geleceksin (1944 roman), Sus Kalbim Sus (1944 roman), Sabah Oluyor (1944 roman).

Paylaşın

Nezihe Meriç Kimdir? Hayatı, Eserleri

28 Şubat 1924 yılında Bursa’nın Gemlik ilçesinde dünyaya gelen Nezihe Meriç, 18 Ağustos 2009 yılında İstanbul Etiler’deki evinde vefat etti. Nezihe Meriç, tam adı Nezihe Şükran Meriç’tir.

Nezihe Meriç’in çocukluğu Anadolu’nun çeşitli yerlerinde geçti. Babasının görevi dolayısıyla şehirden şehire yapılan göçler, Nezihe Meriç’in anılarında yer etti. İlkokula Eskişehir’de başladı, Erzincan’da devam etti. 1936’da Ağrı Karaköse İlkokulu’nu bitirdi. Ortaöğrenimini Kırşehir’de 1936-1939 yılları arasında tamamladı.

Eskişehir Lisesi’ni bitirdi (1943). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı ile Felsefe bölümlerine devam etti ama bu bölümleri tamamlayamadan yarıda bıraktı (1945). 1946-1954 yılları arasında Heybeliada İlkokulu’nda müzik öğretmenliği yaptı. 1956’da Seçilmiş Hikâyeler dergisinin sahibi Salim Şengil ile evlendi ve Ankara’ya yerleşti. 1957-1973 yılları arasında eşinin sahibi olduğu Dost dergisinde sorumlu müdür olarak görev yaptı. 1968’de Dost Yayınlarında Nâzım Hikmet’in eserlerini bastıkları için kovuşturmaya uğradı.

Önce altı gün hapis yattı. Kefaretle çıktıysa da mahkemenin hükmü onaylaması sonucunda bir buçuk yıl hapis cezası ve altı ay sürgün cezası aldı. 1974’de çıkacak “Af Kanunu”na kadar kaçak hayatı yaşadı, bu zamanlarda yakın arkadaşı Türkan Poyraz’ın evinde kaldı. 1974’te kaçak hayatı sona erdi ve eşiyle birlikte İstanbul’a yerleşti. 2005’te eşini kaybetti.

Nezihe Meriç’in eserleri: Bozbulanık (1953 hikaye), Topal Koşma (1956 hikaye), Korsan Çıkmazı (1961 roman), Menekşeli Bilinç (1965 hikaye), Sular Aydınlanıyordu (1970 tiyatro), Alagün Çocukları (1976 hikaye), Dumanaltı (1979 hikaye), Bir Kara Derin Kuyu (1989 hikaye), Boşlukta Mavi (1992 hikaye), Sular Aydınlanıyordu Sevdican (1992 tiyatro), Küçük Bir Kız Tanıyorum Altı Yaşında (1992 roman),

Küçük Bir Kız Tanıyorum Yedi Yaşında (1992 roman), Küçük Bir Kız Tanıyorum Sekiz Yaşında (1993 roman), Küçük Bir Kız Tanıyorum Dokuz Yaşında (1994 roman), Çın Sabahta Mitos (1995 riyatro), Küçük Bir Kız Tanıyorum On Yaşında (1996 roman), Küçük Bir Kız Tanıyorum On Bir Yaşında (1996 roman), Küçük Bir Kız Tanıyorum On İki Yaşında (1996 roman)

Ahmet Adında Bir Çocuk (1998 hikaye), Toplu Öyküleri I (1998 hikaye), Toplu Öyküleri II (1998 hikaye), Yandırma (1998 hikaye), Dur Dünya Çocukları Bekle (1999 hikaye), Alacaceren (2002 hikaye), Toplu Oyunlar (2003 tiyatro), Çavlanın İçinde Sessizce (2004 hatıra), Çisenti (2005 hikaye), Oradan da Geçti Kara Leylekler (2006 roman),

Gülün İçinde Bülbül Sesi Var (2008 hikaye), Zor Yokuşu-Seçme Öyküler (2010 hikaye), Püf Noktası İlk Öyküleri ve Yazıları (2011 hikaye), Aix Londra-İstanbul Mektupları (2011 mektup), Bozbulanık 60 Yaşında (2013 hikaye).

Nezihe Meriç’in aldığı ödüller: 1962 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü (Korsan Çıkmazı ile), 1990 Sait Faik Hikâye Armağanı (Bir Kara Derin Kuyu ile), 1998 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Yandırma ile), 2007 Mersin Kenti Edebiyat Ödülü.

Paylaşın

Nezihe Araz Kimdir? Hayatı, Eserleri

11 Mayıs 1922 yılında Konya’da dünyaya gelen Nezihe Araz, 25 Temmuz 2009 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti. Bütün çocukluk ve ilk gençliği ile eğitim hayatı Ankara’da geçti. 1935’te Hususî Bizim Mektep’te, 1938’de Ankara Kız Lisesi’nin orta kısmında, 1941’de Ankara Lisesi’nde okudu. 1946’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Psikoloji ve Felsefe Bölümü’nden mezun oldu.

Okuldan mezun olduğu yıl Behice Boran’ın asistanı olarak üniversitede akademik yaşama başladı; bu arada kimi sol içerikli eylemlere katıldı. 1948’de Behice Boran üniversiteden atılınca o da okuldan ayrıldı. Doktora yapmak üzere İstanbul’a gitti. Ancak akademisyenliğe ilgisini yitirdi ve Kenan Rıfai’nin sohbetlerine katılıp Rıfai Dergahı’na girdi. Kenan Rıfai’nin 1950’de ölümü üzerine ertesi yıl Samiha Ayverdi, Safiye Erol ve Sofi Huri ile birlikte “Ken’an Rifai ve Yirminci Asrın Işığında Müslümanlık” kitabını yazdı.

Nezihe Araz, yazı hayatına Resimli Hayat (1953) dergisinde yayımlanan röportajlarıyla başlamıştı. Bir ara sosyal demokrat görüşü benimseyerek o doğrultuda yazılar yazdı. Hayat dergisi ile Havadis (1957), Yeni Sabah (1957-62), Yeni İstanbul (1970), Milliyet ve Güneş gazetelerinde köse yazarlığı yaptı, araştırmalar yayımladı. Türk ve İslâm büyüklerini kendine özgü bir inanç anlayışıyla tanıtmayı amaçlayan biyografiler yazdı.

Yunus Emre’nin hayatını Dertli Dolap (1961). Mevlana’nın hayatını Aşk Peygamberi (1962) adlı kitaplarında anlattı. Hz. Muhammed ile Fatih Sultan Mehmet’in hayatlarını anlatan biyografi kitapları yayımlandı. Meydan-Larousse, Larousse-Gençlik ve Türkiye Ansiklopedisi’yle başka yayınların yapımcı ya da yayıncılığını yaptı.

Nezihe Araz, Anadolu halk törelerini, özellikle kadın giyim özelliklerini ve bunlara ilişkin anekdotları derledi. Anadolu kadınları baş süslemelerinden bir koleksiyon oluşturdu. Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları “Kırk Pencereli Konak” adıyla kitap olarak yayımladı. “Anadolu Evliyaları” (1959) adlı kitabı ilgi ile karşılandı. Televizyon dizileri ve çocuk oyunları yazdı.

Bozkır Güzellemesi, Öyle Bir Nevcivan, Alacakaranlık, İmparotorun İki Oğlu, Afife Jale, Cahide, Ballar Balını Buldum adlı oyunları Devlet Tiyatrolarının repertuarına alındı ve oynandı. Kent Oyuncuları’nın sahnelediği Hayattan Yapraklar adlı televizyon dizisinin ve yine aynı ekibin tiyatroya taşıdığı kimi çocuk oyunlarının yazarı olan Nezihe Araz, geniş kitlelere adını duyurdu. Edebiyatın hemen dalında ürün veren verimli bir yazardı.

Ayrıca 1984’ten sonra televizyonda ‘Hanımlar Sizin İçin’ adlı, kadınlara yönelik kuşak programları çeşitli aralıklarla yayınlandı. O Kadın, Ekmek Kavgası, İhtiras Fırtınası, Afife Jale ve Hanım adlı senaryoları filme çekildi. Okan Demiriş’in bestelediği Kar­yağdı Hatun operasında, bir Anadolu ermişiyle ilgili halk inanışını konu edindi; bu yapıt İstanbul Devlet Opera ve Balesi ta­ralından sahnelendi (1986).

Nezihe Araz, Öyle Bir Nevcivan adlı oyunu bir gazetenin 1980’de düzenlediği Tiyatro Oyunları Yarışması’nda ödül aldı. 1984’te İnanç dergisince o yılın en iyi tiyatro yazarı seçildi. Savaş Yorgunu Kadınlar ile 1989 Kültür Bakanlığı En İyi Yazar Ödülünü, Afife Jale ile de 1988’de Avni Dilligil Tiyatro Ödülünü aldı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti üyesi, Basın Şeref Kartı ve 2003 Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü sahibiydi.

Nezihe Araz son günlerini İstanbul’da Maltepe Huzurevi’nde geçirmişti. Alzheimer oldu. 26 Temmuz 2009’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Hiç evlenmemiş ve çocuk sahibi olmamıştı. 2010’da Nezihe Araz hakkında kız kardeşi Vecihe Büyükaksoy’un torunu Jeyda Elsasser’in yönetmenliğinde hazırlanan “Beyond Words” adlı bir belgesel hazırlandı.

Nezihe Araz’ın eserleri: 

Siir: Benim Dünyam (1950), Bir Kırmızı Gül (1994), Yalnız Ağaç (1995).

Biyografi – İnceleme: Fatih’in Deruni Hayatı (1953), Anadolu Evliyaları (1959), Peygamberler Peygamberi Hz. Muhammed (1960), Hz. Peygamber’in Torunları (1960), Dertli Dolap (Yunus Emre’nin hayatı, 1961), Aşk Peygamberi Mevlâna’nın Romanı (1962), Yirmisekiz Peygamber (1963), Çocuk ve İslâm (çocuklar için dinî ve ahlakı yazılar, 1968), Gelin Canlar Bir Olalım (1972), Aşk Peygamberi (Mevlâna Celaleddin-i Rumî hk.1985), Mustafa Kemal’le 1000 Gün (1993), Mustafa Kemal’in Devlet Paşası (1997), O da Çocuktu Adı: Mustafa (1999), Anadolu Erenleri (2000), Sen Latife Değil Latifsin (2003).

Oyun: Bozkır Güzellemesi (Devlet Tiyatrolarınca sahnelendi, 1974-75), Öyle Bir Nevcivan (1979), Alaca Karanlık (1981), İmparotorun İki Oğlu (1983), Kar Yağdı Hatun (opera, İstanbul Devlet Opera ve Balesi tarafından ıre1endi, 1986), Afife Jale (oyn. 1987-88), Ballar Balını Buldum (Devlet Tiyatrolarınca sahnelendi (oyn. Ve bas. 1991), Savaş Yorgunu Kadınlar (oyn.1992).

Paylaşın

Nevin Halıcı Kimdir? Hayatı, Eserleri

1941 yılında Konya’da dünyaya gelen Nevin Halıcı, Konya Kız Tatbikat İlk Okulu (1952), Konya Kız Enstitüsü (1960) okulları mezunudur. Ankara Gazi Üniversitesinde Aile Ekonomisi ve Beslenme öğrenimi yapmıştır (1970-75).

İngiltere’de, City and Guilds of London Institute’den ‘The Cookery Certificate’ diploması almıştır (1986).

Master tezini, Selçuk Üniversitesi’nde “Konya’da Geçmişte Ve Günümüzde Hazırlanan Kışlık Yiyecekler Üzerine Bir Araştırma” konulu çalışmasıyla (1991), Doktorasını ise, Gazi Üniversitesi’nde “Karadeniz Bölgesi Yemekleri Üzerine Bir Araştırma”, teziyle tamamlamıştır (1997). Türkiye’de Gastronomi üzerine Doktorasını alan ilk kişidir.

Yazdığı birçok yemek kitabı yanı sıra, Halıcı Anadolu’da gerçekleştirdiği araştırmalarını gelecek nesillere aktarmak üzere titizlikle arşivlemiştir.

Türk ve Anadolu yemek sistemleri üzerine yazdığı sayısız makaleler ulusal ve uluslararası olarak yayınlanmıştır. Birçok uluslararası kongre ve sempozyumun menü tasarımlarını gerçekleştirmiş ve danışmanlıklarını üstlenmiştir.

Eğitmenlik hayatına 1975 yılında, Kızılcahamam’da yemek öğretmeni olarak başlamış; İzmir Büyükçiğli Pratik Kız Sanat Okulu, İzmir Karşıyaka Kız Meslek Lisesi, Konya Kız Meslek Lisesi, Çumra Kız Meslek Lisesi, Konya Mehmet Akif İlköğretim Okulu, Meram Kız Meslek Lisesi okullarında görev yaptıktan sonra 1999 yılında emekli olmuştur.

Nevin Halıcı, 2012-2016 yılları arasında Konya Kültür ve Turizm Derneği Başkanlığı yapmıştır. 2021 yılında kurulan “Nevin Halıcı Yemek Kültürü Vakfı” kurucuları arasında yer almaktadır.

Nevin Halıcı’nın eserleri: Geleneksel Konya Yemekleri (1979), Ege Bölgesi Yemekleri (1981), Akdeniz Bölgesi Yemekleri (1983), Türk Mutfağı (1985-1990), Nevin Halıcı’s Turkish Cookbook (1989), Das Türkısche Kochbuch Nevin Halıcı (1990), Güneydoğu Anadolu Bölgesi Yemekleri (1991), Siniden Tepsiye Klasik Türk Mutfağı (1999), Konya’da Kışlık Yiyecekler Üzerine Bir Araştırma (2000), Karadeniz Bölgesi Yemekleri (2001), Sufi Cuisine (2005). London: Saqi Books.

Konya Mutfak Kültürü ve Konya Yemekleri (2005), Mevlevi Mutfağı (2007), Türk Mutfağı (2009), Konya Mutfağı (2011), Açıklamalı Yemek ve Mutfak Terimleri Sözlüğü(2013), Geçmişin İzleriyle Sille Mutfağı (2014), Selçuklu Dönemi Mutfağı (2015).

Paylaşın