image

Yeni Ekonomi Modeli, Faizi, Kuru Ve Enflasyonu Nasıl Değiştirdi?

0

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 30 Kasım 2021’de TRT’deki programda yaptığı açıklamada “Yeni ekonomi modeliyle, yüksek faiz verecek sıcak para çekme politikasını elimizin tersiyle itiyoruz. Düşük faizle, üretimi ve ihracatı destekleyeceğiz.” diyerek yeni bir politika benimsendiğini resmen duyurmuştu.

Peki, Yeni Ekonomi Modeli açıklandıktan sonra faizi, enflasyonu, kuru ve dış ticaret açığını nasıl değiştirdi?

Türkiye Eylül 2021 sonrası yeni bir ekonomi modeline geçti. Neredeyse tüm dünyada faizler yükselirken Merkez Bankası (TCMB) politika faizini son 1 senede tam 6 kere düşürdü. Böylece politika faizi son 1 yılda yüzde 19’dan yüzde 12’ye geriledi. Peki, TCMB’nin faizi düşürdüğü bu son bir senede enflasyon, Dolar kuru ve dış ticaret açığı nasıl değişti?

TCMB 24 Eylül 2021’de politika faizini yüzde 19’dan yüzde 18’e düşürdüğünde henüz Türkiye’nin yeni bir ekonomi modeline geçtiği açıklanmamıştı. TCMB 22 Ekim 2021’de bir kez daha indirime giderek faizi yüzde 17’ye indirdi. Merkez Bankası 19 Kasım 2021’de ise politika faizini yüzde 15’e kadar düşürdü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 30 Kasım 2021’de TRT’deki programda yaptığı açıklamada “Yeni ekonomi modeliyle, yüksek faiz verecek sıcak para çekme politikasını elimizin tersiyle itiyoruz. Düşük faizle, üretimi ve ihracatı destekleyeceğiz.” diyerek yeni bir politika benimsendiğini resmen duyurdu.

Dünyada neredeyse tüm merkez bankaları faizleri yükseltirken TCMB düşürmeye devam etti ve son olarak 23 Eylül 2022’de faizi yüzde 12’ye çekti.

AK Parti döneminin en yüksek enflasyonu

Yeni ekonomi modeline geçilmesiyle döviz kurları Türk lirası karşısında hızla yükselişe geçti. Akaryakıt ve gıda fiyatları başta olmak üzere enflasyon hızla artarken AK Parti iktidarındaki en yüksek oranlar görüldü. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı yıllık enflasyon Eylül 2022’de yüzde 83,45 ile rekor kırdı.

Faiz 1 senede yüzde 20’den yüzde 83’e çıktı

Eylül 2021’de yıllık enflasyon yüzde 19,6 iken Eylül 2022’de bu oran yüzde 83,45’e kadar çıktı. Kasım 2021’de ise yıllık enflasyon yüzde 21,3 idi. Yeni ekonomi modeli resmen açıklandıktan sonra Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hızla yukarı tırmandı.

Dolar kuru 8,5 TL’den 18,3 liraya çıktı

TCMB verilerine göre Eylül 2021’de Dolar kuru ortalaması 8,53 TL idi. Dolar kuru Eylül 2022’de ise 18,31 TL oldu.

Erdoğan liderliğindeki hükümet Dolar kurundaki artışı kontrol edebilmek Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasını devreye soktu. Bunun bütçeye maliyeti ise giderek artıyor.

Dış ticaret açığı rekor seviyede

Cumhurbaşkanı Erdoğan “Düşük faizle, üretimi ve ihracatı destekleyeceğiz” taahhüdünde bulundu ancak son 1 yılda dış ticaret açığı rekora koşuyor. Henüz eylül ayı verileri açıklanmadığından Ocak-Ağustos dönemlerini içeren son yıllara baktığımızda 2022 açık ara en yüksek dış ticaret açığının görüldüğü sene oldu.

Ocak-Ağustos 2021’de 29,8 milyar Amerikan doları olan açık 2022’nin aynı döneminde 73,4 milyar dolara kadar çıktı. 2014’ten bu yana aynı dönemde en yüksek açık 2014 yılında 55,2 milyar dolar ile görülmüştü.

Yeni ekonomi modelinin 1 yıllık karnesine bakınca şu veriler ortaya çıkıyor: Politika faizi yüzde 19’dan yüzde 12’ye gerilerken Dolar kuru 8,5 liradan 18,3 liraya çıktı. Yıllık resmi enflasyon yüzde 19,6’dan yüzde 83,5’e çıkarken dış ticaret açığı da 29,8 milyar dolardan 73,4 milyar dolara yükseldi.

(Kaynak: Euronews Türkçe)

Paylaşın

İmalatta Daralma Eylül Ayında Da Devam Etti

0

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Eylül 2022 sonuçları açıklandı. Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olarak kabul edilen İSO İmalat PMI, Eylülde 46,9’a geriledi ve yavaşlamanın üçüncü çeyrek sonunda daha belirgin hale geldiğine işaret etti.

Ağustos ayı verisi 47,4 olmuştu. İmalatta 50’nin üzerindeki değer sektörde iyileşmeye işaret ederken, 50’nin altı değerler performansta bozulma göstergesi olarak kabul ediliyor.

PMI, üst üste yedinci ayında da 50’nin altında kaldı ve imalatta bozulmanın sürdüğüne işaret etti.

Anket katılımcılarından gelen bildirimler, kırılgan talep koşulları ve enflasyonist baskıların Eylül ayında hem üretim hem de yeni siparişlerde yavaşlamaya yol açan temel faktörler olduğunu gösteriyor.

Enflasyon yüzde 83,45

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül ayı enflasyon oranını yüzde 83,45 olarak açıkladı. TÜİK açıklamasına göre aylık enflasyon yüzde 3,08 oldu.

Türkiye’de enflasyon son açıklanan verilerle son 24 yılın zirvesindeki yerini korudu. TÜİK’e göre bir önceki yılın aynı ayına göre fiyat artışının en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 117,66 ile ulaştırma oldu.

Onu yüzde 93 artış oranıyla gıda ve alkolsüz içecekler izledi. Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 30,76 ile haberleşme oldu.

2022 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 9,99 ile konut oldu. Aylık artışın en yüksek olduğu ikinci ana grupsa yüzde 6,99 artış oranıyla eğitim olarak açıklandı.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’ni de açıklayan TÜİK’e göre endeks yıllık yüzde 151,50, aylık yüzde 4,78 arttı.

Buna göre sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taşocakçılığında yüzde 164,59, imalatta yüzde 127,69, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 416,58 ve su temininde yüzde 107,84 artış olarak gerçekleşti.

TÜİK Ağustos ayı enflasyon oranını yıllık yüzde 80,21 olarak açıklamıştı. ENAG’a göre geçen ay enflasyon yüzde 181,37 olarak gerçekleşmişti.

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) hesaplamalarına göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 5,3 oranında arttı.

Enflasyon oranı yıllık bazda (geçen yılın aynı ayına göre) yüzde 186,27 olarak gerçekleşti. ENAG’a göre Ocak ayından bu yana TÜFE endeksinde yüzde 101,63 artış oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Eylül ayı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 12’ye çekmişti.

TCMB’nin kararı öncesinde dolar/TL kuru Aralık 2021’deki tarihi zirvesini geçmiş; kararın ardından da TL daha fazla değer kaybederek dolar karşısında 18,56 seviyesine kadar yükselmişti.

2021 yılının Eylül ayından itibaren politika faizinin 5 puan indirilmesi ve Türk lirasındaki değer kaybıyla birlikte enflasyon 16 puan artmış; yıl sonunda resmi verilere göre yüzde 36’ya kadar çıkmıştı.

Yükselişin devam etmesiyle birlikte enflasyon bu yıl Temmuz 1998’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış oldu.

Paylaşın

Enflasyon 24 Yılın Zirvesinde

0

Eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 83,45, aylık enflasyon ise yüzde 3,08 olarak açıklandı. Bir önceki yılın aynı ayına göre fiyat artışının en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 117,66 ile ulaştırma olurken, onu yüzde 93 artış oranıyla gıda ve alkolsüz içecekler izledi.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) rakamlarını açıkladı.

Buna göre, enflasyon eylül ayında aylık bazda yüzde 3,06 artarken, yıllık enflasyon yüzde 69,97’den yüzde 83,45’e yükseldi. Çekirdek göstergelerdeki yükseliş hareketi eylül ayında da devam etti. Buna göre eylülde yıllık çekirdek enflasyon yüzde 68,09 oldu.

Üretici fiyat endeksi de eylülde bir önceki aya göre yüzde 151,50 artışla yükselmeye devam etti. Aylık üretici enflasyonu yüzde 4,78 oldu.

Ana harcama grupları itibarıyla 2022 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup yüzde 0,04 ile alkollü içecekler ve tütün oldu. Buna karşılık, 2022 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 9,99 ile konut oldu.

Ana harcama gruplarına bakıldığında tüketici fiyatlarında en yüksek artışın yaşandığı ana harcama grubu yüzde 117,66 ile ulaştırma grubu oldu. Ulaştırmayı yüzde 93,05 ile gıda ve alkolsüz içecekler; yüzde 89,68 ile ev eşyası grubu takip etti.

TÜİK Ağustos ayı enflasyon oranını yıllık yüzde 80,21 olarak açıklamıştı. ENAG’a göre geçen ay enflasyon yüzde 181,37 olarak gerçekleşmişti.

ENAG: Enflasyon yüzde 186,27

Öte yandan Akademisyenlerin ve ekonomistlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) hesaplamalarına göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 5,3 oranında arttı. Geçen yılın aynı ayına göre ise artış oranı yüzde 186,27 oldu.

ENAG’a göre, TÜİK alt grupları gösterge olarak alındığında en fazla aylık azalış eksi yüzde 1,60 ile ulaştırma, en fazla yükseliş ise, yüzde 26,05 ile sağlık kaleminde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Eylül ayı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 12’ye çekmişti.

TCMB’nin kararı öncesinde dolar/TL kuru Aralık 2021’deki tarihi zirvesini geçmiş; kararın ardından da TL daha fazla değer kaybederek dolar karşısında 18,56 seviyesine kadar yükselmişti.

2021 yılının Eylül ayından itibaren politika faizinin 5 puan indirilmesi ve Türk lirasındaki değer kaybıyla birlikte enflasyon 16 puan artmış; yıl sonunda resmi verilere göre yüzde 36’ya kadar çıkmıştı. Bu yıl da enflasyonda 2002’den bu yana en yüksek rakamlar görülüyor.

Reuters’ın 11 katılımcıyla düzenlediği ankette, eylül için yıllık enflasyon tahminleri yüzde 83,5 ile 85,35 arasında yer alıyor. TÜFE en son Temmuz 1998’de yüzde 85,3 olmuştu.

Bloomberg HT Araştırma Birimi’nin anketine katılan 19 kurumun medyan beklentisi eylül ayında TÜFE’nin aylık yüzde 3,6, yıllık yüzde 84,5 seviyesinde gerçekleşeceği yönünde olmuştu.

AA Finans’ın 15 ekonomistin katılımıyla düzenlediği ankette, eylül ayı için enflasyon beklentileri, en düşük yüzde 2,15 ve en yüksek yüzde 4,50 aralığında yer aldı. Ekonomistlerin eylül ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına (yüzde 3,53) göre bir önceki ay yüzde 80,21 olan yıllık enflasyonun yüzde 84,26’ya yükseleceği hesaplandı.

Paylaşın

ENAG Açıkladı: Enflasyon Yüzde 186,27

0

Akademisyenlerin ve ekonomistlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) hesaplamalarına göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 5,3 oranında arttı. Geçen yılın aynı ayına göre ise artış oranı yüzde 186,27 oldu.

Haber Merkezi / ENAG’a göre, TÜİK alt grupları gösterge olarak alındığında en fazla aylık azalış eksi yüzde 1,60 ile ulaştırma, en fazla yükseliş ise, yüzde 26,05 ile sağlık kaleminde gerçekleşti.

Türkiye İstatistik Kurumu bugün Eylül ayına ait tüketici ve yurt içi üretici fiyat endekslerini açıklayacak.

Enflasyon geçen ay TÜİK verilerine göre yıllık olarak yüzde 80,21 olarak gerçekleşmişti.

Akademisyenlerden oluşan bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise Ağustos ayı itibarıyla yıllık enflasyon oranını yüzde 181,37 olarak açıklamıştı.

Türkiye’de enflasyon yaz ayları başından bu yana son 24 yılın zirvesinde.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Eylül ayı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 12’ye çekti.

Eylül ayında artan gıda fiyatları, doğalgaz ve elektrik zamlarının da etkisiyle aylık enflasyonun yaklaşık yüzde 3,5 bandında artacağı tahmin ediliyor. Reuters’ın anketine göre Eylül ayı yıllık enflasyon oranının yüzde 85 civarında olması bekleniyor.

Paylaşın

Vatandaşların Bankalara Borcu Bir Haftada 16,5 Milyar TL Arttı

0

16-23 Eylül haftasında vatandaşların bankalara olan borçlarında 16,5 milyar TL’lik artış olurken, son 5 ayda ise bu artış 225 milyar TL’ye yükseldi. Vatandaşların bankalara ve finansman şirketlerine olan borcu ise 1,5 trilyona dayandı. 

Bankalar kârlarını katlayarak artırırken, vatandaş ise yoksullaşmaya devam ediyor. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, iktidarın ekonomi politikalarına vurgu yaparak vatandaşların bankalara olan borcundaki artışa dikkat çekti ve verileri paylaştı.

“Yurttaşların bankalara ve finansman şirketlerine olan borcu 1,5 trilyona dayandı. Kredi kartı ve tüketici kredisi borçları nedeniyle bu yıl ocak-ağustos döneminde bankalara ödenen faiz ise 112,2 milyar TL oldu” diyen Başevirgen, ödenen faiz tutarının da geçen yılın aynı dönemine göre 38 milyar TL attığını belirtti.

‘Bankalar altın çağını yaşıyor’

Evrensel’de yer alan habere göre; bankaların 2022 yılının ilk 8 aylık dönemindeki karının, 2021 yılının tamamındaki karın yüzde 273’ü kadar olduğunu söyleyen Başevirgen, “Yurttaşlardan düşük faizle mevduat toplayıp bu mevduatı piyasaya neredeyse 2 katı faiz oranı ile satan bankalar altın çağını yaşıyor. Bankacılık sektörü bu yılın ilk 8 aylık döneminde net karını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 420,5 oranında artırarak 252,2 milyar TL’ye kadar çıkardı. Bu dönemde kamu bankalarının karı önceki yıla göre yüzde 509,7 oranında, diğer bankaların karı ise yüzde 394,1 oranında artarak rekor üstüne kırmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.

16-23 Eylül haftasında yurttaşların bankalara olan borçlarında 16,5 milyar TL’lik artış olduğunu ve son 5 ayda ise bu artışın 225 milyar TL’ye yükseldiğini kaydeden Başevirgen, “Bireylerin bankalara ve finansman şirketlerine olan borcu takiptekiler de dahil bir trilyon 337 milyar TL’ye yükseldi. Yurttaşların bu borcunun 993 milyar TL’si bireysel kredilerinden, 345 milyar TL’si de kredi kartı borçlarından kaynaklanıyor. Son hafta tüketici kredilerinde 7,7 milyar TL’lik, kredi kartı borçlarında ise 8,8 milyar TL’lik artış yaşandı” bilgisini paylaştı.

Başevirgen, “Geçinmek zorunda olan fakat cebinde parası olmayan vatandaşlar ne yazık ki banka kredilerine ve kredi kartlarına yüklenmeye devam ediyor” dedi.

’36 milyon 362 bin kişinin kredi kartı borcu var’

Bireysel kredi borcunu ödeyemeyenlerin sayısının 659 bin, kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin sayısının ise 538 bini geçtiğini söyleyen CHP’li Başevirgen, “Rakamlar gerçekten korkunç boyutlara ulaştı. Ülkede 36 milyon 362 bin kişinin kredi borcu var. Bu kişilerin 4 milyon 144 bin 303’ü takipte. Bu da, ülkemizde ortalama 25 milyon hane olduğu düşünüldüğünde her yüz haneden 70’inin krediyle yaşadığı anlamına geliyor. Yaşanan hayat pahalılığına karşın gelirin azlığı yurttaşları sürekli borçlanmak zorunda bırakıyor. Bir yerden alıp, başka bir yerin borcunu kapatmaya çalışan yurttaşlar için borç artık döndürülemez hale geldi” diye konuştu.

Paylaşın

2021 Yılında İşsizlik Fonu, 12 Milyar Lira Açık Verdi

0

İşsizlik Fonu’nda 2021 yılı denetimlerine göre, geçmiş yıllarla birlikte ortaya çıkan “olumsuz faaliyet sonucu” 28 milyar 975 milyon TL’lik açık çıktı. Bilanço tablosuna göre, 662 milyon TL’lik faaliyet borcuna sahip fon, sadece geçen yıl 12 milyar TL’lik olumsuz faaliyet sonucuna imza attı. Bu tutar, günlük 33 milyon TL’lik açığa denk geliyor.

Sayıştay’ın Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ve bağlı birimi İşsizlik Sigortası Fonu hakkında hazırladığı denetim raporu, AKP’nin ekonomi politikalarını bir kez daha gözler önüne serdi. İktidarın patronlar için kullanmayı tercih ettiği İşsizlik Fonu’nda 2021 yılı denetimlerine göre, geçmiş yıllarla birlikte ortaya çıkan “olumsuz faaliyet sonucu” 28 milyar 975 milyon TL’lik açık çıktı. Bilanço tablosuna göre, 662 milyon TL’lik faaliyet borcuna sahip fon, sadece geçen yıl 12 milyar TL’lik olumsuz faaliyet sonucuna imza attı. Bu tutar, günlük 33 milyon TL’lik açığa denk geliyor.

Rapora göre, İşsizlik Fonu’ndan geçen yıl “mal ve hizmet alımı” adı altında bir milyar 302 milyon TL’lik harcama yapıldı. 300 milyon TL’lik alacağını tek kalemde silen fonda, 58 milyar 932 milyon TL’lik de cari transfer gideri ortaya çıktı. Bir yılda kurum kasasından yapılan harcama, 60 milyar TL’yi geride bıraktı.

Bilgi paylaşımı yok

BirGün’den Hüseyin Şimşek’in haberine göre; denetimler sonucunda, İşsizlik Sigortası Fonu’nun bankalar aracılığıyla tahsil edilen borçlar konusunda entegrasyon sisteminin olmadığı ve kimi zaman kimin borcunun ödendiğinin bile tespit edilemediği ortaya çıktı.

Raporda, konuyla ilgili, “Emanetler hesabı üzerinde yapılan incelemelerde, alt hesaplarda yer alan emanetlerin, fon hesaplarına tahsilatı gerçekleşmiş ancak kişi ve konusu bakımından bilgi eksikliği, uyumsuzluğu, dolayısıyla alacaklarda kayıtlı tutarlar ile eşleştirilmesi yapılamayan tutarların oluştuğu anlaşılmıştır. Fon hesaplarına aktarılan tutarlar ile kurum alacakları arasındaki eşleştirmenin ödemeye ilişkin banka dekontu üzerinden yürütülmeye çalışıldığı ve bunun bilhassa il müdürlükleri üzerinde ilave iş yükü oluşturduğu, fon alacaklarına ilişkin dijital işletim sisteminin tahsilata aracılık yapan bankalar ile entegrasyonu bulunmadığından, borçlusunun açık kimliğini ve ödeme konusunu içermeyen tahsilatların bulunabildiği anlaşılmıştır” ifadeleri kullanıldı.

İŞKUR’un gideri 8 milyar TL’yi aştı

Raporda, İŞKUR’un tartışmalı harcamalarına da yer verildi. Fondan bağımsız harcamalara imza atan İŞKUR, 2021 yılında 8 milyar 19 milyon TL’lik gider kalemine imza attı. İŞKUR, geçen yıl 41 milyon TL’lik amortisman giderine ve 11 milyon TL’lik malzeme giderine imza attı. İŞKUR, 2021’de 37 milyon TL’lik alacağını sildi. Kurumda; 167 milyon 469 bin TL de “proje kapsamında cari gider” olarak kayıtlarda yer aldı. İŞKUR’un geçmiş dönemlerle birlikte “olumsuz faaliyet sonucu” ise 26 milyar TL oldu.

12 milyon TL’lik hesap hatası

Sayıştay denetimlerine göre, İŞKUR’da çok sayıda idari kusur da tespit edildi. Bu tespitlerden ilki, 12 milyon TL’lik hesap hatası oldu. Raporda, kurum muhasebe kayıtları ile mali tabloları arasında farklılıklar bulunduğu ve il müdürlükleri hizmet binaları için yapılan 12 milyon TL tutarındaki giderlerin yanlış hesapta izlendiği ifade edildi.

Raporda, Hazine arazisi üzerine inşa edilen ve İŞKUR’un kullanımında olan binalarla ilgili de önemli tespite yer verildi. Denetçiler, kuruma arsa vasfıyla tahsis edilen Hazine taşınmazları üzerine yapılan binaların kurum mali tablolarında yer almadığını tespit etti.

Ayrıca kurumun mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan bazı taşınmazların da mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının birbirinden farklı olduğu görüldü.

Paylaşın

İstanbul’un Enflasyonu Yüzde 107.42

0

İstanbul’da perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi eylül ayında geçen yılın aynı dönemine yüzde 107.42, bir önceki aya göre ise yüzde 6.06 artış gösterdi.

Haber Merkezi / İstanbul Ticaret Odası (İTO) 2022 Eylül ayına ilişkin perakende ve toptan fiyat endekslerini yayımladı.

İTO verilerine göre, eylül ayında İstanbul’da perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi yıllık bazda yüzde 107.42, Toptan Eşya Fiyatları İndeksi ise yüzde 98.17 arttı.

Verilere gör; ağustosta yıllık yüzde 99.91 oranında artarak yüzde 100’e dayanan toptan fiyatlardaki artış, eylülde yüzde 100’ü aşmış oldu.

Aylık artış yüzde 6.06

2022 Eylül ayında İstanbul’da; perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi bir önceki aya göre ise yüzde 6.06, toptan fiyat hareketlerini yansıtan Toptan Eşya Fiyatları indeksi da yüzde 2,94 oranında arttı.

Eylül 2022’de Perakende fiyatlarda bir önceki aya göre; diğer harcamalarında yüzde 53,23, kültür eğitim ve eğlence harcamalarında yüzde 9,66, ev eşyası harcamalarında yüzde 9,54 ve giyim harcamalarında yüzde 8,63 artış gözlendi.

Enerji kullanımı azaldı

Sağlık ve kişisel bakım harcamalarında yüzde 8.37, konut harcamalarında yüzde 6.43, gıda harcamalarında yüzde 3.64 artış yaşandı.

Eylül 2022’de toptan fiyatlarda bir önceki aya göre; yakacak ve enerji maddeleri grubunda yüzde 8.42, inşaat malzemeleri grubunda yüzde 5,39, kimyevi maddeler grubunda yüzde 3,58, mensucat grubunda yüzde 3,22, gıda maddeleri grubunda yüzde 2,32, işlenmemiş maddeler grubunda yüzde 2 artış ve madenler grubunda yüzde -1,.8, azalış izlendi.

 

Paylaşın

IMF’den ‘Küresel Gıda Krizi’ Uyarısı

0

Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel gıda krizi sebebiyle finansal maliyetlerin arttığını belirterek gübre ve gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle 2022 ve 2023’te gıda güvensizliğine yüksek oranda maruz kalan ülkelerin ithalat maliyetlerinin 9 milyar dolar artabileceğini bildirdi.

İleri Haber’in aktardığına göre, IMF’nin “Küresel Gıda Kriziyle Mücadele: Etki, Politika Yanıtı ve IMF’nin Rolü” başlıklı raporunda, büyük fiyat şoklarının gıda güvensizliğini şiddetlendirmesi nedeniyle dünyanın bir gıda kriziyle karşı karşıya olduğuna işaret edildi.

Gıda güvensizliğine çatışma, iklim şokları ve Covid-19 salgınının etkisi dahil olmak üzere 2018’den bu yana artan çok sayıda faktörün katkıda bulunduğu belirtilen raporda, Rusya’nın Ukrayna’da başlattığı savaşın temel gıda maddeleri ile gübrelerin uluslararası fiyatları üzerindeki baskıları şiddetlendirmesiyle 2022’de durumun keskin bir şekilde daha da kötüye gittiği aktarıldı.

Raporda, uluslararası fiyatların son dönemde gevşemesine rağmen 2020-2021 ortalamalarının önemli ölçüde üzerinde kalmaya devam ettiği vurgulandı.

‘2008 krizine eşit oranda bir kriz var’

Gübre ve enerji için yüksek fiyatların yanı sıra önemli aşağı yönlü risklerin de görünümü olumsuz etkilediğinin altı çizilen raporda, “Dünya şu anda, pek çok ülkeyi ciddi gıda kıtlığıyla baş başa bırakan ve büyük acılar ile çok sayıda ölüme neden olan 2007-2008 krizine eşit oranda bir gıda kriziyle karşı karşıya” değerlendirmesinde bulunuldu.

Raporda, gıda krizinin küresel bir olgu olmasına rağmen en çok düşük gelirli ülkeleri etkilediğine işaret edilerek gıda krizinin insani acılar yaratmasının yanı sıra büyük ekonomik maliyetleri olduğu da kaydedildi.

Söz konusu krizin çoğu düşük gelirli ülkeler olmak üzere Ukrayna ve Rusya’dan yapılan ithalata oldukça bağımlı 48 ülkede en kötü durumda olduğu belirtilen raporda, gıda güvensizliğine yüksek oranda maruz kalan ülkelerin gıda ve gübre fiyatlarındaki artış nedeniyle 2022 ve 2023’te ithalat maliyetlerinin 9 milyar dolar artabileceği aktarıldı.

Raporda, 2022’de akut gıda güvensizliğini ortadan kaldırmak için yaklaşık 50 milyar dolara ihtiyaç olduğu, uzun vadede bu rakamın artabileceği kaydedildi.

Sudan, Kırgızistan, Belarus, Tacikistan ve Ermenistan’ın gayrisafi yurtiçi hasılalarının (GSYH) yüzdesi olarak Ukrayna ve Rusya’dan gıda ithalatına en bağımlı ülkeler olduğu belirtilen raporda, Ukrayna ve Rusya’nın gübrelerine en çok bağımlı olan ülkelerin ise Moldova, Letonya, Estonya, Paraguay ve Kırgızistan olduğu bildirildi.

Hızla harekete geçme çağrısı

Ayrıca IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile IMF yetkilileri Björn Rother ile Sebastian Sosa konuya ilişkin ortak bir blog yazısı kaleme aldı.

Söz konusu yazıda, benzeri görülmemiş insani zorluğun, yeterli yiyeceği olmayanların acılarını hafifletmek ve ihtiyacı olan ülkelere finansman sağlamak için hızlı bir şekilde harekete geçmeyi gerektirdiği vurgulandı.

Birçok ülkede politika yapıcıların insanları mevcut gıda krizinden korumak için mali önlemler aldığına işaret edilen yazıda, yalnızca bu yıl için gıda krizine yüksek düzeyde maruz kalan ülkelerin en yoksul ailelerin bununla başa çıkmasına yardımcı olmak için 7 milyar dolara ihtiyaç duyduğunun tahmin edildiği kaydedildi.

Yazıda, insanların hızlı ve yeterli bir şekilde desteklenmesi, açık ticaretinin sürdürülmesi, gıda üretiminin artırılması, dağıtımının iyileştirmesi ve iklime dayanıklı tarıma yatırım yapılması gerektiği ifade edildi.

‘Gıda şoku penceresi’

Öte yandan IMF Başkanı Georgieva, bugün yaptığı bir diğer açıklamada, ülkelerin gıda güvensizliğini ele almasına yardımcı olacak yeni bir “Gıda Şoku Penceresi”nin oluşturulduğunu duyurdu.

Georgieva, yeni finansman penceresinin acil ödemeler dengesi ihtiyacı olan ve akut gıda güvensizliği, keskin gıda ithalatı şoku veya tahıl ihracatı şoku yaşayan ülkelere acil durum finansmanına ek erişim sağlayacağını aktardı.

Yeni finansman penceresinin bir yıl süreyle açık olacağını belirten Georgieva, yeni finansman penceresiyle IMF’nin kırılgan ülkelerdeki insanlara yardım etmek için ek yardım sağlayacağını ifade etti.

Paylaşın

Merkez Bankası, Enflasyon Beklentisini Yüzde 67,73’e İndirdi

0

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) 2022 Eylül, Piyasa Katılımcıları Anketi ile yıllık enflasyon beklentisi açıklandı. Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü Anketler ve Endeksler Müdürlüğü’nün gerçekleştirdiği ankete göre yıllık enflasyon beklentisi yüzde 67,73 olarak belirlendi.

2022 yılı Eylül ayı Piyasa Katılımcıları Anketi, reel sektör ve finansal sektör temsilcileri ve profesyonellerden oluşan 40 katılımcı tarafından yanıtlandı ve bankadan yapılan açıklamaya göre sonuçlar katılımcıların yanıtları toplulaştırılarak değerlendirildi.

MB anketinde piyasa katılımcılarının yıllık enflasyon beklentisi

Katılımcıların cari yıl sonu tüketici enflasyonu (TÜFE) beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 70,60 iken, bu anket döneminde yüzde 67,73 oldu.

12 ay sonrası TÜFE beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 41,99 iken, bu anket döneminde yüzde 36,74 oldu.

24 ay sonrası TÜFE beklentisi ise aynı anket dönemlerinde sırasıyla yüzde 24,35 ve yüzde 20,63 olarak gerçekleşmiştir.

MB 12 ay sonrası enflasyon beklentileri

2022 yılı Eylül ayı anket döneminde, katılımcıların 12 ay sonrasına ilişkin olasılık tahminleri değerlendirildiğinde MB’nin öngörüleri şöyle:

TÜFE’nin ortalama olarak yüzde 31,26 olasılıkla yüzde 30,00 – 36,99 aralığında, yüzde 38,45 olasılıkla ise yüzde 37,00 – 43,99 aralığında artış göstereceği öngörülmektedir.

Aynı anket döneminde nokta tahminler esas alınarak yapılan değerlendirmeye göre ise, katılımcıların yüzde 22,86’sının beklentilerinin yüzde 30,00 – 36,99 aralığında, yüzde 42,86’sının beklentilerinin yüzde 37,00 – 43,99 aralığında olduğu gözlenmektedir.

Döviz Kuru Beklentileri

Katılımcıların cari yıl sonu döviz kuru (ABD Doları/TL) beklentiside şöyle belirlendi:

ABD Doları /TL kuru bir önceki anket döneminde 19,65 TL iken, bu anket döneminde 19,51 TL oldu.

12 ay sonrası döviz kuru beklentisi ise aynı anket dönemlerinde sırasıyla 22,03 TL ve 22,07 TL olarak gerçekleşti.

TÜİK enflasyon açıklaması ne zaman?

Eylül ayı enflasyon verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından, 3 Ekim 2022’de açıklanacak.

Bakan Nebati ne diyor?

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati önceki gün yaptığı açıklamada “Aldığımız tedbirler ve küresel düzeyde yaşanacak normalleşmeyle birlikte enflasyonu da yeneceğiz. Yıl sonundan itibaren de bu düşüşü daha net hissetmeye başlayacağız” demişti.

Nebati, bu çerçevede bakanlığının “Gıda enfasyonunun halkımız üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak için, temel gıda maddelerinde KDV oranlarını indirdiğini, ve “çalışanların elektrik ve doğalgaz ödemelerinden vergi ve prim yükünün kaldırılacağını” söylemişti. Ayrıca İşverenlerin Nidan 2023 sonuna kadar “çalışanlarına elektrik, doğalgaz ve ısınma giderlerini karşılamaları için ödeyecekleri bin TL’yi aşmayan tutarlardan gelir vergisi al[ınmayacağını]” açıklamıştı.

Türk-İş ne diyor?

Hükümet düşük faiz ile üretim ve ihracatı destekleyen bir ekonomi programı uygulayarak enflasyonla mücadele için kronik cari açığı fazlaya çevirmeyi öncelediğini iddia ediyor. Ancak, bu strateji, süregiden Rusya-Ukrayna savaşının küresel ekonomik süreçlerdeki zincirleme etkileri dolayısıyla enerji fiyatlarındaki yükselme karşısında etkili olmaktan uzak kalıyor.

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş), Ankara’da hesaplanan gıda enflasyonunun Eylül’de bir önceki aya göre yüzde 5.15; bir öncek, yıla göre yüzde 130 arttığını; açlık sınırının ise 7,245 TL ile mevcut asgari ücretin 1,745 TL üzerinde gerçekleştiğini açıkladı.

(Kaynak: Bianet)

Paylaşın

Hizmet Üretici Enflasyonu Ağustos Ayında Rekor Kırdı

0

Hizmet üretici enflasyonu ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 4,89, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 67,98, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 97,20 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 72,01 artış gösterdi.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2022 Ağustos’a ilişkin Hizmet Üretici Fiyat Endeksini (H-ÜFE) açıkladı. Buna göre, H-ÜFE 2022 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 4,89, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 67,98, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 97,20 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 72,01 artış gösterdi.

En çok artış ulaştırma ve depolama hizmetlerinde

Bir önceki yılın aynı ayına göre, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 130,22, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 88,05, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 60,54, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 81,48, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 70,37, idari ve destek hizmetlerde yüzde 83,70 artış gerçekleşti.

Bir önceki aya göre, ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 5,90, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 5,48, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 2,34, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 5,94, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 4, idari ve destek hizmetlerde yüzde 3,30 artış gerçekleşti.

En fazla artan alt sektörler

H-ÜFE sektörlerinden hukuk ve muhasebe hizmetleri yüzde 36,07, telekomünikasyon hizmetleri yüzde 36,38, programcılık ve yayıncılık hizmetleri yüzde 54,36 ile endekslerin en az arttığı alt sektörler oldu.

Buna karşılık posta ve kurye hizmetleri yüzde 181,20, su yolu taşımacılığı hizmetleri yüzde 141,62, hava yolu taşımacılığı hizmetleri yüzde 140,60 ile endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos