Rahim hakkında bilmeniz gereken her şey!

Uterus olarak da bilinen rahim, yumurtalık (yumurta) döllenmesi, ortaya çıkan embriyonun implantasyonu ve bir bebeğin gelişiminin gerçekleştiği dişi pelvisindeki içi boş, armut biçimli organdır. Büyüyen bir fetüsü barındırmak için hem üssel olarak uzanan hem de doğum sırasında bir bebeği dışarı itmek için kasılan kaslı bir organdır.

Rahimin işlevleri, fetüse dönüşen döllenmiş yumurtayı beslemek ve bebek doğum için yeterince olgunlaşana kadar tutmaktır. Rahim zarı, endometriyum, menstrüasyon sırasında her ay dökülen kan ve dokunun kaynağıdır. Rahim üç farklı doku katmanından oluşur;

  • Perimetrium; Epitel hücrelerinden oluşan dış doku tabakası
  • Myometrium; Düz kas dokusundan oluşan orta tabaka
  • Endometrium; Bir ay boyunca oluşan ve gebelik oluşmazsa dökülen iç astar

Ters bir armut şeklindeki rahim, mesanenin arkasında ve rektumun önünde yer alır. Dört ana bölümü vardır;

  • Fundus; Fallop tüplerine bağlanan organın üst ve en geniş kısmındaki geniş kavisli alan
  • Korpus; Doğrudan fallop tüplerinin seviyesinin altında başlayan ve aşağıya doğru devam eden ve giderek daralan uterusun ana kısmı
  • Kıstak; Rahmin alt dar kısmı
  • Serviks; Rahmin en alttaki bölümdür. Tüp şeklindeki serviks vajinaya açılır

Rahim ile ilgili hastalıklar;

Rahimi ilgilendiren birkaç patoloji ve hastalık durumu olabilir. Bunlar;

  • Rahim sarkması
  • Rahim rokitansky sendromunun konjenital yokluğu ve uterin didelphys, bicornuat uterus ve septat uterus gibi diğerleri dahil olmak üzere uterusun konjenital anormalliği
  • Rahim veya rahim fibroidlerinin iyi huylu veya kötü huylu olmayan tümörleri
  • Adenomiyoz
  • Serviks kanseri
  • Endometrium kanseri veya rahim kanseri
  • Pyometra – rahim enfeksiyonu
  • Rahim veya asherman sendromundaki yapışıklıklar
Paylaşın

Radyoterapi nedir, nasıl uygulanır? Detaylar

Radyoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için yoğun enerji ışınları kullanan bir kanser tedavisi türüdür. Radyoterapide çoğunlukla X ışınları kullanır, ancak protonlar veya diğer enerji türleri de kullanılabilir. Radyoterapi, hücrelerin nasıl büyüdüğünü ve bölündüğünü kontrol eden genetik materyali yok ederek hücrelere zarar verir.

Radyoterapi hem sağlıklı hem de kanserli hücreler zarar görürken, radyoterapinin amacı mümkün olduğunca az sayıda normal, sağlıklı hücreyi yok etmektir. Normal hücreler genellikle radyasyonun neden olduğu hasarın çoğunu onarabilir.

Radyoterapinin kullanım amaçları nelerdir?

  • Neoadjuvan Radyoterapi; Rektum ve akciğer kanserleri başta olmak üzere bazı tümör türlerini küçültmek için kullanılır. Ameliyat öncesi radyoterapi olarak da bilinen neoadjuvan radyoterapi ile kanser hücrelerinin oluşturduğu tümörün küçültülmesi hedeflenir. Böylece operasyon sırasında hastadan mümkün olduğunca az miktarda doku çıkarılır
  • Adjuvan Radyoterapi; Meme kanseri başta olmak üzere pek çok farklı kanser türünde uygulanabilen adjuvan radyoterapi, ameliyat sonrası ışın tedavisi olarak da tanımlanabilir. Ameliyatla tümör dokusunun temizlenmesinin ardından yapılan uygulama sayesinde vücutta kalmış olması muhtemel kanser hücrelerinin yok edilmesi hedeflenir. Böylece kanserin tekrar ortaya çıkması (nüks etmesi) engellenmeye çalışılır
  • Primer Radyoterapi; Larenks (ses telleri) tümörü gibi bazı kanser türlerinde tek başına uygulanan radyoterapi türüdür. Yalnızca radyoterapi uygulaması olarak da tanımlanabilen bu yöntem, seçilmiş vakalarda cerrahi girişim yerine uygulanarak benzer oranda başarı sağlar
  • Palyatif Radyoterapi; İleri evre kanser vakalarında oluşan kanserin diğer dokulara yayılması durumunda uygulanan palyatif radyoterapi yönteminde hastanın şikayetlerin azaltılması hedeflenir. Özellikle beyin ve kemik metastazı varlığında uygulanan bu yöntem sayesinde hastanın ağrı, kanama ve nefes darlığı gibi şikayetlerinin önlenmesi ya da giderilmesi hedeflenir. Ayrıca patolojik kırıklar, felç ve bilinç bozukluğu gibi ciddi sağlık sorunlarının da önüne geçilmesi amaçlanır

Radyoterapi nasıl uygulanır?

Radyoterapi “eksternal” (beden dışından) ve “internal” (beden içi) uygulamalar olmak üzere iki biçimde yapılır. Bazı hastalara ikisi birden peş peşe de uygulanabilir. Hastaların büyük çoğunluğuna radyasyon beden dışından verilir. Tedavi genellikle ışın tedavisi merkezlerinde ayakta uygulanır. Eksternal tedavide bir cihaz yardımıyla tümör içeren bölgeye yüksek enerjili ışınlar veya partiküller yöneltilir. Radyoterapide kullanılan cihazların en önde gelen tipi lineer akseleratörlerdir. Yüksek enerjili ışınlar, kobalt-60 gibi radyoaktif kaynak içeren cihazlar yardımıyla da uygulanabilir.

Eksternal ışınlama çalışmalarında farklı cihazlarda farklı yollar izlenir. Bazı cihazlar cilt yüzeyine yakın kanserlerin tedavisinde etkili olurken, diğerleri bedenin derin kısımlarındaki kanserlerin tedavi edilebilmesinde etkilidir. Hangi cihazın sizin için en uygun olduğuna hekiminiz karar verecektir.

İnternal radyoterapi uygulandığında radyoaktif madde veya kaynak, implant denilen ince tel ya da tüp gibi küçük taşıyıcılara yerleştirilir. Bu implantlar doğrudan tümörün içine ya da beden boşluklarına yerleştirilir. Bazı durumlarda cerrahi girişim ile tümör alındıktan sonra, geriye kalmış olabilecek tümör hücrelerini öldürmek için açılan yarığın çevresine implantlar yerleştirilebilir. İnternal radyoterapinin başka bir biçimi de radyoaktif kaynakları yerleştirmeden kullanılanlarıdır. Kaynak ya ağızdan ya da bedene enjeksiyon yoluyla alınır. Eğer bu biçimde tedavi edilecekseniz birkaç gün hastanede kalmanız gerekebilir.

Radyoterapi tedavi planı ve hazırlık süreci nasıldır?

  • Bilgisayarlı planlama tomografisi; Radyoterapi tedavisine başlamadan önce bilgisayarlı planlama tomografisi ile birlikte hazırlık seansı yapılır. Bunda amaç, tedaviyi kişileştirmek ve kanserin, türüne ve yaygınlığına göre seçilmesi gereken ışınlama tekniğini belirlemektir. Bu hazırlık seansı ve tedavinin kendisi hakkındaki ayrıntılar (özellikle seansların sıklığı ve süresi) ilk muayene esnasında hastaya radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından bildirilir
  • Tümörlü ya da tümör yayılımı olan bölgelerin belirlenmesi; Radyoterapi seansı sırasında, hastanın cihazın içinde almak zorunda olduğu pozisyon belirlenir ve daha sonra da bu pozisyonda bilgisayarlı tomografi çekilir. Tedavi planını bilgisayarlı tomografi ile yapmak, tümörlü ya da tümörün yayılımı için en riskli bölgelerin belirlenmesinin yanı sıra korunması gereken normal dokuların da tespitini sağlamış olur. Tomografi sırasında, damar için enjeksiyon ve görüntülenecek bölgeye göre de bazen idrar sondası gerekli olabilir
  • Radyasyon dozu ayarlaması; Doktor tarafından tomografi kesitleri tarafından hedef hacim ve normal doku belirlemeleri yapıldıktan sonra yine doktorun ve radyasyon fizikçisinin birlikte çalışması ile, hastanın ne kadar radyasyon dozuna ihtiyacı olduğu ve bu dozun nasıl verileceği, kaç seans süreceğini belirlenir. Bu durum, genellikle bir kaç gün sürebilir
  • Radyasyon kaynağının belirlenmesi; Radyoterapide kullanılan radyasyon kaynakları çeşitlidir. Doktor X-ışını ya da elektron demeti kullanabilir. Kullanılacak radyasyon kaynağının seçimi tümörün tipine, vücuttaki yerleşimine ve özellikle de derinliğine göre belirlenir. Yüksek enerjili X-ışınları birçok kanser tipinde tedavi amacı ile kullanılır. Elektron demetleri ise bazı cilt hastalıklarını tedavi edebilir
  • Işın verilecek bölgenin işaretlenmesi; Radyasyon terapisti tarafından hastanın cildine işaretlemeler yapılarak bir radyoterapi seansından diğerine “hedef hacmin” aynı şartlarda ışınlanması sağlanmaktadır. Bu amaçla kolay çıkmayan mürekkepli kalemler kullanılır veya tatuaj yapılabilir. Yine de yıkanırken bu işaretlerin çıkmamasına özen göstermek gerekir. Çünkü hastanın tedavisi bitene kadar bu işaretlere ihtiyaç duyulacaktır. Silinme olursa terapiste haber vermek gerekir. Hasta, silinmiş işaretleri kendisi tamamlamamalıdır
  • Tedavi etkisinin takibi; Tedavi başladıktan sonra doktor hastanın tedaviye cevabını, genel durumunu ve tedavinin olası yan etkilerini takip eder. Bu kontrol de genellikle haftada bir yapılır ancak sıklığı hastanın ihtiyacına göre değişebilir. Planlanmış tedavilerin zamanında alınması çok önemlidir. Plandaki aksamalar, tedavinin beklenen etkinliğini azaltabilir

Tedavi süreci;

Hasta tedaviye başlamadan önce giysilerini çıkarır ve önlük giyer. Bu nedenle kolay değiştirebileceği giysiler ile tedaviye gelmesi önerilir.

Radyoterapi teknisyeni, tedavi alanını belirlemek için hastanın cildinde daha önce işaretlemiş olduğu çizgileri kullanır. Hastanın özel bir sandalyede oturması ya da tedavi masasına yatması gerekir. Her seansta tedavi odasında 15 ila 30 dakika kalınmakla birlikte, radyasyon dozunun verilmesi 1 ila 5 dakikalık bir sürede gerçekleşmektedir. Eksternal radyoterapi alma işlemi, bir röntgen filmi çekilme işlemindeki gibi ağrısızdır.

Hastanın işlem sırasında nefes tutmasına gerek yoktur ve yalnızca normal soluk alıp vermek yeterlidir. Radyoterapi seanslarında; tanımlanan dozun en hassas şekilde verilip ışınların vücutta doğru yere ulaşması, tedavi boyunca hasta pozisyonunun bozulmayıp her tedavide aynı pozisyonun oluşturulması ve hastanın konforunun en iyi şekilde sağlanması için ortamın hareketsiz hale getirilmesi önemlidir. İmmobolizasyon (sabitleme) denilen bu işlemde tedavi edilen bölgeye göre baş-boyun maskeleri, vakumlu yataklar, diz altı sabitleyicileri veya omuz çekicisi gibi aksesuarlar kullanılabilir.

Radyoterapi teknisyeni, ışın verilmeden önce odadan ayrılır. Cihazlar, yakındaki küçük bir alandan kontrol edilir. Hasta da bir monitör ya da pencere yoluyla izleyebilir. Bu sırada hasta konuştuğunda sesi hoparlörden duyulabilir ve teknisyenle iletişim kurulabilir. Radyoterapi cihazları büyük yapıları nedeniyle tedavi alanı etrafında değişik açılarda dönerken gürültülü bir ortam oluşabilir. Ancak hastaların, cihazların ilgili teknisyenlerce çalıştırıldığı ve çalışmalarının düzenli olarak kontrol edildiği unutulmamalıdır. Tedavi odası ya da cihazlarla ilgili olarak her türlü soru, teknisyen ya da doktora sorulabilir.

Radyasyonun herhangi bir şekilde görülmesi, sesinin duyulması ya da hissedilmesi mümkün değildir. Tedavi seansında hastanın kendini çok kötü veya rahatsız hissedeceği bir durum oluşursa, derhal teknisyen bilgilendirilmelidir. Gerekli durumlarda cihazların çalışması derhal durdurulabilmektedir.

Radyoterapinin olası yan etkileri;

Radyoterapi sırasında tedavi alanı içindeki sağlıklı hücreler de etkilenecektir. Bu şekilde ortaya çıkabilecek yan etkiler çoğu zaman hafif ve geçici olmakla beraber, bazı hastalarda ciddi olabilir. Bu yan etkileri azaltmak için radyoterapi hafta içi 5 gün uygulanır, hafta sonu 2 gün dinlenilir.  Ayrıca planlama tedavi alanı içinde kalan sağlıklı dokuları radyasyondan en fazla koruyacak şekilde yapılır. Yan etkiler genellikle ilerleyen günlerde, doz arttıkça başlar. Kimisi tedavi sonrası günler kimisi de haftalar içinde kaybolur. İlaçlarla veya tedaviye ara vererek bu yan etkileri hafifletmek mümkündür.

  • Ciltte görülen yan etkiler; Tedavi bölgesinde, daha çok 5–6 hafta süren tedavilerde ve tedavinin ileri dönemlerinde görülür. Koltuk altı, boyun, kasık gibi bölgelerde riski daha fazladır. Güneş yanığı gibi şikâyetlerle başlar ve sulu, açık yaralara kadar gidebilir. Bu gibi durumlarda tedavinize bir süre ara verilmesi veya ilaç kullanmanız gerekebilir. Ancak doktorunuz önermeden asla krem, pansuman türü uygulamalar yapmayınız. Bu reaksiyonların büyük bölümü tedavi bitiminden 2–4 hafta sonra kaybolur. Tedavi sonrası uzun dönemde tedavi alanında cildinizde noktasal tarzda kalıcı koyu lekeler olabilir, o bölge daha koyu renkli ve daha sert kalabilir ve o bölgede kıllar dökülebilir. Bu durum tedavi bitiminden 2-3 ay sonra normal haline döner
  • Baş ve boyun bölgesi radyoterapisindeki olası yan etkiler; Bu bölgede radyoterapi dişlerinizin çürüme eğilimini artırabilir. Tedavi süresince ve sonrasındaki bir yıl boyunca dişlerinize cerrahi tedavi uygulanamayacağından doktorunuz tedaviye başlamadan önce ayrıntılı bir diş kontrolü ister. Tedavi süresince ağız içinde yaralar olabilir. Bu nedenle tedavi boyunca düzenli antiseptik gargara ve başka ilaçlar kullanmanız gerekebilir. Tükürük bezleri etkilendiğinden ağız kuruluğu ve buna bağlı yutma güçlüğü, çiğneme zorluğu da görülebilir. Boğazınız çok tahriş olmuş, yeme-içmeniz sancılı bir hal almışsa, tedaviye bir süre ara vermek gerekebilir. Ayrıca ağızda mantar enfeksiyonu gelişebilir, tat alma duyunuz bozulabilir. Tüm bunlar iştah azalması ve dolayısıyla kilo kaybına yol açabilir. Bu tür yan etkiler tedavi tamamlandıktan sonra birkaç hafta kadar daha devam edebilir. Ses kısıklığı olabilir ancak tedavi bitiminden en geç birkaç hafta sonra eski haline  gelir
  • Göğüs bölgesine radyoterapi sırasında olabilecek yan etkiler; Radyoterapi esnasında ve sonrasında bir süre için nefesinizde daralma hissi olabilir ve katı yiyeceklerin alınması zorlaşabilir. Bazı özel ağrı kesici ve gargara türü ilaçlarla, yemek sırasında hissedilen bu ağrıyı hafifletmek mümkündür. Bu belirtiler tedaviden sonra giderek azalır ve genellikle 5–8 haftada tamamen geçer. Kuru öksürük, nefes darlığı gelişebilir. Ancak tedavi bitiminden birkaç ay sonra gelişecek öksürük, nefes darlığı yakınması radyoterapiye bağlı AC hasarını gösterebileceğinden önemlidir
  • Karın bölgesine radyoterapi sırasında olabilecek yan etkiler; Tedavi süresince, hatta ilk günlerden başlayarak bulantı bazen kusma olabilir. Buna bağlı yemek yeme problemi ile hızlı kilo kaybı başlar. Bu şikayetinizi önleyici ilaçlar verilecektir. Radyoterapi bitiminde yakınmalarınız da kalmayacaktır. Bunların dışında ishal, mide krampları ve şişkinlik yakınması görülebilir. İshal durumunda gereğinde tedaviye ara verilir ve ilaç başlanır. İshal, tedaviden sonra tamamen geçecektir. Buna ek olarak idrar kesesinin etkilenmesi sonucu sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma olabilir.  Bol su içmek tüm bu belirtileri hafifletir
  • Kan hücrelerinin etkilenmesine bağlı yan etkiler: Radyoterapi kan yapıcı sistemin ürettiği hücreleri etkileyebilir. Ayrıca kemoterapi ile birlikte ya da kemoterapiden hemen sonra başlayan radyoterapide kan ile ilgili yan etkiler daha sık görülmektedir. Bu  etkileri zamanında saptayabilmek için tedavideki her hastaya düzenli olarak kan sayımı yapılır

Öneriler;

Radyoterapiye başladığınız zamanki genel durumunuz, günlük hayatınıza devam etmek için uygunsa, radyoterapi sırasında da bir değişiklik olmayacaktır. Fakat uzun süreli tedavilerde, günlük yaşamınızı zorlaştıran bazı yan etkiler gelişebilmektedir. Tedaviniz süresince kendinizi yorgun, halsiz hissedebilirsiniz. Bu yorgunluk, tedavinizden kaynaklanan bir durumdur, kesinlikle hastalığınızın kötüye gittiğini göstermez ve tedaviden sonra genellikle kaybolur.

  • Beslenme; Tedavi süresince sağlıklı beslenmeye ve bol su içmeye mutlaka özen göstermelisiniz. Et, yoğurt, baklagiller, yumurta, süt, balık gibi yüksek proteinli besinler bu süreçte diyetinizde özellikle gereklidir. Yağlı, kızartma türü yiyeceklerden uzak durmanız faydalı olacaktır. Ağzınızda şiddetli ağrılar ve yaralar gelişebilir bu nedenle çok soğuk, çok sıcak, acı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmanız gereklidir. Gerektiğinde ağız içi sorunlarınız geçene kadar yüksek kalorili özel solüsyonlarla beslenmenize takviye yapılabilir. Karın bölgesine radyoterapi uygulanıyorsa gaz oluşumuna yol açan fasulye, nohut ve kimyonlu yiyecekleri sınırlı ölçüde tüketmeniz faydalı olacaktır. Bağırsakların etkilenmesi nedeniyle ishal gelişebileceğinden tedavi sürecinde yağsız peynir, beyaz ekmek, patates, pirinç, yağsız haşlama et gibi yiyecekler tüketilmelidir. Tedaviniz süresince kesinlikle alkol ve sigara kullanılmamalıdır
  • Egzersiz; Bedeni yormayan egzersizler, örneğin yürüyüşler fizik gücüne katkıda bulunur. Dolayısıyla radyoterapi süresince düzenli olarak spor yapılması faydalı olabilecektir
  • Dinlenme; Radyasyon tedavisi sırasında normal yaşantınızı mümkün olduğunca devam ettirmeli ancak dinlenmeye özen göstermelisiniz
  • Cilt Bakımı; Cilt reaksiyonları sıklıkla görülebilir. Tedavi bölgesi ılık su ile yıkanıp, banyo yapılabilir. Tedavi bölgesinde kaşıntı hissi olabilir ancak asla ovalamayınız, kaşımayınız, çünkü bu bölgedeki deri hassalaşır ve kolay tahriş olabilir. Parfümlü sabunlar, pudralar, deodorantlar, losyonlar, kremleri tedavi süresince kullanmanız sakıncalıdır. Baş ve boyun bölgesinden radyoterapi alıyor iseniz tedavi süresince köpük, krem ve jilet kullanarak tıraş olmayın. Eğer gerekliyse tedavi başlangıç döneminde tıraş makinesi kulanılabilir
  • Güneşten Korunma; Tedavi gören bölge yazın etkili güneşe, kışın soğuk rüzgâra maruz kalmamalıdır. Tedavi bitimini takiben en az 1 yıl süreyle, tedavi gören bölgenin kuvvetli güneş ışığından korunması gerekir
  • Giyim; Yünlü, naylon giysiler tahriş edici olabilir. Meme bölgesinden tedavi alan hanımların tedavi süresince sutyen kullanmamaları doğru olacaktır. Boyun bölgesine radyoterapi uygulanıyorsa, dar yakalı giysilerden kaçınmalıdır. Kuvvetli güneş ve soğuk rüzgârdan korumak amacıyla boyun için ipek veya pamuklu fular, uygun seçimlerdir

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Radyoloji hakkında bilmeniz gereken her şey!

Başta kanser olmak üzere birçok hastalığın teşhisi için gerekli olan radyoloji, hastalığı teşhis etmek için vücudu oluşturan organların görüntülerinin yorumlandığı bir tıp dalıdır. Radyologlar, teşhis için tıbbi görüntüleri yorumlama konusunda özel eğitime sahip doktorlarıdır.

Görüntü üretmek için teknik ekipmanı kullanıp yönetebilen tıbbi görüntüleme uzmanına ise radyolojik teknoloji uzmanı adı verilir. Hastanelerde radyolojik muayenelerin yapıldığı kısım genellikle radyoloji adını almakla birlikte, röntgen veya görüntüleme bölümü olarak da adlandırılabilir.

Radyolojinin kullandığı tanı araçları;

  • Radyografiler
  • CT
  • MR
  • Ultrason
  • Mamogramlar
  • Floroskopi
  • Nükleer tıp
  • Girişimsel radyoloji
  • Teleradyoloji

Radyoloji hangi hastalıklara bakar?

Radyologlar hastanın durumuna bağlı olarak tüm tıp uzmanlarıyla birlikte çalışabilirler. Teşhis radyografisinin ana odağı, hastalıkların, iskelet ve yumuşak doku anormalliklerinin ve travmanın tanımlanması ve izlenmesidir. Radyoloji, özellikle kanser olmak üzere birçok hastalığın teşhisinde gereklidir. Ayrıca;

  • Kemik ve akciğer hastalıklarının teşhisinde
  • Yabancı cisimlerin incelenmesi için
  • Yaralanmalar ve acil tıpta
  • Meme hastalıklarında
  • Osteoporozun teşhisinde
  • Kalp ve damar hastalıklarının teşhis ve tedavisinde
  • Vücut içi organlarda oluşan hastalıkların teşhisinde
  • Hamileliğin takibinde
  • Kas-ligament yapı ve iskelet sistemi hastalıklarının teşhisinde
  • Omurga, omurilik, beyin, baş, boyun, bel, nöroradyoloji gibi sinir sistemi kontrollerinde
  • Karın, batın, meme, yumuşak doku lezyonlarının görüntülenmesinde
  • Jinekolojik ve pediatrik hastalıkların incelemesinde kullanılır

Radyolog kimdir ve radyoloji uzmanı ne iş yapar?

Radyologlar, hastalıkların veya yaralanmaların teşhis ve tedavisi için tıbbi görüntüleri okuyan ve yorumlayabilen bir doktorlardır. İleri derecede anatomi ve patoloji bilgisine sahiptirler. Birçoğu ikisini de yapmasına rağmen radyoloji uzmanları “tanısal” veya “girişimsel” olarak gruplandırılabilir.

Teşhis radyologları, kapsamlı klinik çalışmalar ve ilgili araştırmalar yoluyla radyolojinin alt dallarında uzmanlaşabilir:

  • Meme görüntüleme (mamogram)
  • Kardiyovasküler radyoloji (kalp ve dolaşım sistemi)
  • Göğüs radyolojisi (kalp ve akciğerler)
  • Acil radyoloji
  • Gastrointestinal radyoloji (mide, bağırsaklar ve karın)
  • Genitoüriner radyoloji (üreme ve üriner sistemler)
  • Baş ve boyun radyolojisi
  • Kas iskelet sistemi radyolojisi (kaslar ve iskelet)
  • Nöroradyoloji (beyin ve sinir sistemi; baş, boyun ve omurga)
  • Pediatrik radyoloji (çocuk görüntüleme)

Radyoloji uzmanı görevi nedir?

  • Görüntüleme muayene bulgularını yorumlar, ilgili doktora ve sağlık çalışanlarına yardımcı olması için yazılı teşhis raporları hazırlar
  • Hastaları için uygun görüntüleme testlerini seçmelerinde diğer doktorlara ve sağlık çalışanlarına yardımcı olurlar. Çekimin risk ve faydalarını dengelemek, gereksiz radyasyona maruz kalmayı önlemek üzere klinik ekibin bir parçası olarak çalışırlar
  • Sıklıkla biyopsi, drenaj ve hedeflenen enjeksiyonlar gibi görüntü kılavuzlu prosedürleri gerçekleştirmek için çağırılırlar. Bazı radyologlar vasküler stentleme ve anevrizma sargısı gibi daha ileri görüntü kılavuzlu prosedürleri de gerçekleştirebilir

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Radyodermatit nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Kanser hücrelerini yok etmek ve kötü huylu tümörleri küçültmek için X ışınları kullanır. Radyasyon tedavisi olarak bilinen bu yöntem birçok farklı kanser türü üzerinde etkili bir tedavi yöntemidir. Ancak, bu tedavi yönteminin yaygın bir yan etki olarak radyodermatit ortaya çıkmaktadır.

Radyodermatit, adı verilen ve aynı zamanda X-ışını dermatiti veya radyasyon yanıkları olarak da bilinen bir cilt rahatsızlığıdır . Radyasyona yoğun şekilde maruz kalmak ciltte ağrılı izlere neden olur.

Radyasyon yanıklarının nedenleri;

Kanser hastalarının yaklaşık üçte ikisi radyasyon tedavisi görüyor. Kabaca bu insanlardan yüzde 85’i orta ila şiddetli cilt reaksiyonları yaşar. Bunlar tipik olarak tedavinin ilk iki haftasında ortaya çıkar ve tedavi tamamlandıktan sonra birkaç yıl sürebilir.

Radyasyon tedavisi sırasında, konsantre X-ışını ışınları ciltten geçer ve ışınlanmış serbest radikaller üretir. Bu durum şunlara neden olur;

  • Doku hasarı
  • DNA hasarı
  • İltihaplı cilt (hem epidermisi hem de dermisi veya cildin dış ve iç katmanlarını etkiler)
  • Radyasyon tedavisi devam ederken, cilt iyileşmek için dozlar arasında yeterli zamana sahip değildir. Sonunda, etkilenen cilt bölgesi bozulur. Bu ağrıya, rahatsızlığa ve kızarıklığa neden olur.

Semptomları;

  • Kırmızılık
  • Kaşıntı
  • Dökülme
  • Peeling
  • Ağrı
  • Nemlilik
  • Kabarma
  • Pigmentasyon değişiklikleri
  • Fibroz veya bağ dokusunun yara izi
  • Ülser gelişimi

X ışını dermatiti akut ila kronik arasında değişir ve genellikle şiddetin dört evresinde gelişir. Dört derece radyodermatiti şunlardır;

  • Kırmızılık
  • Peeling
  • Şişme
  • Cilt hücrelerinin ölümü

Risk faktörleri;

Bazı kişilerin radyodermatiti olma olasılığı diğerlerinden daha yüksektir. Bu risk faktörleri şunlardır;

  • Cilt hastalığı
  • Obezite
  • Tedaviden önce krem ​​uygulaması
  • Yetersiz beslenme
  • HIV gibi belirli bulaşıcı hastalıklar
  • Diyabet

Tedavisi;

Doğru yaklaşımla bu yan etki azaltılabilir veya ortadan kaldırılabilir. En iyi yöntem, topikal ve oral tedavi seçeneklerini birleştirmektir.

  • Kortikosteroid krem; Topikal steroid krem genellikle radyodermatiti için reçete edilir, ancak bu tedavi seçeneği ile ilgili klinik kanıtlar karışıktır
  • Antibiyotikler; Oral ve topikal antibiyotikler, radyoterapi ile ilişkili yanıkların tedavisinde etkililik göstermiştir
  • Gümüş yapraklı naylon örtü; Derideki yanıklar tipik olarak gazlı bezle tedavi edilir. Bu cilt pansumanı, antimikrobiyal ve anti-enfektif özelliklerinden dolayı etkilidir. Naylon sargıda kullanılan gümüş iyonları cilde salınır ve rahatsızlığı gidermek ve iyileşmeyi iyileştirmek için hızla çalışır.

Ayrıca aşağıdaki semptomların giderilmesi için de faydalıdır:

  1. Ağrı
  2. Kaşıntı
  3. Enfeksiyon
  4. Şişme
  5. Yanak
  • Çinko; Vücut, bağışıklık fonksiyonunu desteklemek için çinko kullanır. X ışını dermatitine ek olarak sivilce, yanıklar, kesikler ve ülserleri tedavi etmek için topikal olarak kullanılabilir. Doktorlar çinkoyu etkili bir tedavi yöntemi olarak tam olarak onaylamamış olsa da cildinizi iyileştirebilecek birçok faydası vardır. Ağızdan alınırsa çinko, ülser ve şişlik için etkili bir tedavi yöntemidir
  • Amifostin; Amifostin, serbest radikalleri ortadan kaldıran ve radyasyondan kaynaklanan toksisiteyi azaltan bir ilaçtır. Klinik araştırmalara göre, amifostin kullanan kemoterapi hastalarında, ilacı kullanmayanlara kıyasla yüzde 77 oranında daha az radyodermatiti riski vardır

Radyasyon yanıklarının önlenmesi;

Radyasyon yanıklarının daha ciddi semptomlarını önlemek için alabileceğiniz bazı önlemler vardır. Genel olarak şunlardan kaçınılmalı;

  • Etkilenen deride kaşıma
  • Parfüm, deodorant ve alkol bazlı losyon
  • Kokulu sabun
  • Klorlu havuzlarda veya sıcak küvetlerde yüzme
  • Güneşte çok fazla zaman geçirmek
  • Cildinizi temiz, kuru ve nemli tutmak, radyasyon yanıkları için genel bir önleme planı olabilir.
Paylaşın

Radikülopati nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Radikülopati, omurgada sıkışan bir sinir durumudur. Aşınma ve yıpranma veya yaralanma nedeniyle çevredeki kemiklerde ve kıkırdakta meydana gelen değişikliklerle ortaya çıkar. Bu değişiklikler sinir kökü üzerinde baskıya neden olabilir. Sinir kökü, omuriliğinizden çıkan ve omurganızdaki bir açıklıktan geçen her bir spinal sinirin parçasıdır.

Sinir kökleriniz sıkıştırıldığında, iltihaplanarak uyuşukluk, halsizlik ve ağrıya neden olabilir. Zamanında ve uygun tedavi bu semptomları azaltabilir.

Radikülopatinin semptomları ve türleri nelerdir?

Radikülopatinin semptomları hafiften şiddetliye kadar değişebilir. Semptomların yeri, hangi sinir kökünün etkilendiğine bağlıdır.

Üç tür radikülopati vardır;

  • Servikal radikülopati; Boynunuzdaki sinir köklerinden biri üzerindeki baskıdır. Omzunuzda, kolunuzda, elinizde veya parmağınızda güçsüzlüğe, yanmaya veya karıncalanmaya veya his kaybına neden olabilir
  • Torasik radikülopati; Omurganızın üst arka kısmında sıkışmış bir sinir olduğunda meydana gelir. Bu, göğsünüzde ve gövdenizde ağrıya neden olur. Yaygın değildir ve zona ile karıştırılabilir
  • Lomber radikülopati; Belinizdeki sinir köklerinden biri üzerindeki baskıdır. Kalça ağrısına ve siyatiğe veya bacağınızda ağrıya neden olabilir . Ağır vakalarda idrar kaçırma, cinsel işlev bozukluğu veya felç de ortaya çıkabilir

Semptomlar, sahip olduğunuz radikülopatinin türüne bağlı olarak değişir. Belirtiler sırtınızın, kollarınızın ve bacaklarınızın farklı bölgelerini etkileyebilir;

  • Belirli hareketlerle kötüleşebilecek keskin bir ağrı
  • Ateş yapan acı
  • Uyuşma
  • Zayıflık ve karıncalanma
  • Duyu kaybı veya değişikliği
  • Refleks kaybı

Radikülopatiye ne sebep olur?

Radikülopati, bir sinir çevredeki doku tarafından sıkıştırıldığında ortaya çıkar. Bazen fıtıklaşmış bir omurga diskinden kaynaklanır. Bu, diskin dış kenarının zayıflaması veya yırtılmasıyla başlar. Çekirdek veya iç kısım daha sonra dışarı doğru iter ve yakındaki bir spinal sinire baskı uygular.

Kemik mahmuzları da radikülopatiye neden olabilir. Bu, omurganın bir kısmında fazladan kemik oluşmasıdır. Kemik mahmuzları travma veya osteoartrit nedeniyle gelişebilir. Bu mahmuzlar omurgayı sertleştirebilir ve sinirlerin bulunduğu alanı daraltarak sıkışmalarına neden olabilir. Radikülopati yaşlanma veya travmadan kaynaklanabilir.

Radikülopati için kimler risk altındadır?

Yaşlandıkça birçok omurga değişikliği olur. Radikülopati genellikle 30 ile 50 yaş arasındaki insanları etkiler. Osteoartrit, romatoid artrit ve obezite gibi durumlar radikülopati riskini artırabilir. Diğer risk faktörleri kötü duruş, skolyoz gibi omurga anormallikleri ve tekrarlayan hareketlerdir. Hamile kadınların riski daha yüksektir. Kalıtsal da olabilir, bu nedenle ailenizde radikülopati öyküsü varsa risk altındasınız.

Radikülopati nasıl teşhis edilir?

Radikülopatiyi teşhis etmek için doktorunuz önce fizik muayene yapacaktır. Daha sonra aşağıdakiler gibi belirli testleri veya taramaları yapabilirler;

  • Disklerin kemik hizalamasını veya daralmasını görüntülemek için bir röntgen
  • Yumuşak doku, omurilik ve sinir köklerinin görüntülerini almak için bir MR taraması
  • Kemik mahmuzları da dahil olmak üzere kemiklerinizin ince ayrıntılarını görmek için bir BT taraması
  • İstirahat halindeyken ve kasılmalar sırasında kaslarınızın elektriksel uyarılarını ölçmek için bir elektromiyogram , doktorunuzun hasarı belirlemesine yardımcı olur
  • Sinirlerin elektrik sinyalleri gönderme yeteneğini ölçmek için bir sinir iletim çalışması

Radikülopati nasıl tedavi edilir?

Doktorunuz evde bakım, ilaçlar, ameliyat veya tedavilerin bir kombinasyonunu önerebilir.

Evde bakım; Ağrınızı şiddetlendiren aktiviteleri sınırlamalısınız. Doktorunuz etkilenen bölgeyi hareketsiz hale getirmek için bir atel, kuşak veya yumuşak boyun askısı yazabilir. Bu, yaralı bölgeyi dinlendirmenizi kolaylaştırır.

Kısa süreli yatak istirahati veya mekanik çekişli tedaviler, doktorunuzun önerebileceği seçeneklerdir. Çekiş, omurganızın kemikleri arasında boşluk oluşturarak omurilik siniriniz üzerindeki baskıyı hafifletmek için ağırlıkların veya diğer özel cihazların kullanılmasını içerir.

Doktorunuz ayrıca fizik tedavi önerebilir. Fizik tedavi, sıcak ve soğuk terapi ve diğer tedavileri içerebilir. Terapistleriniz size etkilenen bölgeyi güçlendirmenin, esnetmenin ve korumanın yollarını öğretebilir. Bazı insanlar için kilo kaybı, etkilenen bölgedeki baskıyı azaltmaya yardımcı olabilir.

İlaçlar; Bazı ilaçlar radikülopatinin tedavisinde etkili olabilir:

  • Analjezikler
  • Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar ibuprofen (advil ) venaproksen (aleve)
  • Kas gevşeticiler
  • Oral kortikosteroidler
  • Etkilenen bölgeye spinal kortikosteroid enjeksiyonları

Ameliyat; Durumunuz belirli bir süre içinde düzelmezse doktorunuz ameliyat önerebilir. Bu tipik olarak yaklaşık altı ila 12 haftalık konservatif tedaviden sonradır. Birden fazla sinir etkilenirse veya tedaviye rağmen sinir işlevi azalırsa ameliyat önerebilirler.

Cerrahi, etkilenen siniri basınçtan kurtarabilir. Bir prosedür diskektomi olarak adlandırılır. Bu, kemik çıkıntılarının veya fıtıklaşmış bir diskin bir kısmının çıkarılmasını içerir. Bu prosedür sırasında, omurunuzun bir bölümünün çıkarılması veya birbirine kaynaştırılması gerekebilir. Her ameliyatta olduğu gibi, anesteziden kaynaklanan enfeksiyon, kanama ve komplikasyonlar gibi riskler vardır. Ameliyattan kurtulduktan sonra, bazı kişilerde hala ağrı veya başka semptomlar olabilir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Kuduz (rabies) nedir? Belirtileri, Tedavisi

Kuduz kelimesi muhtemelen ağızda köpüren öfkeli bir hayvanı akla getiriyor. Enfekte bir hayvanla karşılaşma, ağrılı, hayatı tehdit eden bir duruma neden olabilir. Göre Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) her yıl dünya çapında yaklaşık 59.000 insanın kuduzdan ölüğünü rapor ediyor. Bu ölümlerin yüzde doksan dokuzu bir köpek tarafından ısırılması sonucu.

Bununla birlikte, hem hayvanlar hem de insanlar için aşıların mevcudiyeti kuduz vakalarında keskin bir düşüşe yol açmıştır. Kuduz, merkezi sinir sistemini etkileyen ve özellikle beyinde iltihaplanmaya neden olan bir virüsten kaynaklanır. Evcil köpekler, kediler ve tavşanlar ve kokarcalar, rakunlar ve yarasalar gibi vahşi hayvanlar, virüsü insanlara ısırık ve çiziklerle aktarabilir.

Kuduzu belirtilerini tanıma;

Isırık ile semptomların başlangıcı arasındaki süreye kuluçka dönemi denir. Bir kişinin enfekte olduktan sonra kuduz semptomları geliştirmesi genellikle dört ila 12 hafta sürer. Bununla birlikte, kuluçka dönemleri de birkaç günden altı yıla kadar değişebilir.

Kuduz başlangıcı grip benzeri semptomlarla başlar;

  • Ateş
  • Kas Güçsüzlüğü
  • Karıncalanma
  • Ayrıca ısırık yerinde yanma

Virüs, merkezi sinir sistemine saldırmaya devam ederken, gelişebilecek iki farklı hastalık türü vardır.

Öfkeli kuduz; Öfkeli kuduz geliştiren enfekte kişiler hiperaktif ve heyecanlı olur ve düzensiz davranışlar sergileyebilir. Ssemptomları:

  • Uykusuzluk hastalığı
  • Kaygı
  • Bilinç bulanıklığı, konfüzyon
  • Çalkalama
  • Halüsinasyonlar
  • Aşırı tükürük
  • Yutma problemleri
  • Su korkusu

Felçli kuduz; Bu tür kuduzun ortaya çıkması daha uzun sürer, ancak etkileri de aynı derecede şiddetlidir. Enfekte insanlar yavaş yavaş felç olur, sonunda komaya girer ve ölür. Kuduz vakalarının yüzde 30’u felçlidir.

Kuduza nasıl yakalanırız?

Kuduzlu hayvanlar virüsü diğer hayvanlara ve insanlara tükürük yoluyla ya da çizik yoluyla aktarırlar. Bununla birlikte, mukoza zarlarıyla herhangi bir temas veya açık bir yara da virüsü yayabilir. Bu virüsün yalnızca hayvandan hayvana ve hayvandan insana bulaştığı kabul edilir. Virüsün insandan insana bulaşması son derece nadir olmakla birlikte, korneaların nakledilmesinin ardından bildirilen bir avuç vaka olmuştur. Kuduz hastalığına yakalanan insanlar için, aşılanmamış bir köpeğin ısırması, en yaygın suçludur.

Bir kişi ısırıldığında, virüs sinirleri yoluyla beyne yayılır. Baş ve boyundaki ısırıkların veya çiziklerin, ilk travmanın yeri nedeniyle beyin ve omurilik tutulumunu hızlandırdığı düşünülmektedir. Boynunuz ısırıldıysa, mümkün olan en kısa sürede yardım isteyin.

Bir ısırmanın ardından kuduz virüsü sinir hücreleri yoluyla beyne yayılır. Virüs beyne girdiğinde hızla çoğalır. Bu aktivite beyin ve omurilikte şiddetli iltihaplanmaya neden olur ve sonrasında kişi hızla kötüleşir ve ölür.

Kuduz yayabilen hayvanlar;

Hem vahşi hem de evcil hayvanlar kuduz virüsünü yayabilir. Aşağıdaki hayvanlar, insanlarda kuduz enfeksiyonunun ana kaynaklarıdır;

  • Köpekler
  • Yarasalar
  • Yaban gelinciği
  • Kediler
  • İnekler
  • Keçiler
  • Atlar
  • Tavşanlar
  • Kunduzlar
  • Çakallar
  • Tilkiler
  • Maymunlar
  • Rakunlar
  • Kokarcalar
  • Dağ sıçanları

Kim kuduza yakalanma riski altındadır?

Çoğu insan için kuduza yakalanma riski nispeten düşüktür. Bununla birlikte, sizi daha yüksek bir risk altına sokabilecek belirli durumlar vardır. Bunlar;

  • Yarasalarla dolu bir bölgede yaşamak
  • Vahşi hayvanlara daha fazla maruz kalınan ve aşılara ve immünoglobülin önleyici tedaviye çok az erişimin olduğu veya hiç olmadığı kırsal bir alanda yaşamak
  • Sık kamp yapmak ve vahşi hayvanlara maruz kalmak
  • 15 yaşın altında olmak (kuduz en çok bu yaş grubunda görülür)
  • Dünya çapında çoğu kuduz vakasından köpekler sorumlu olsa da, yarasalar kuduz ölümlerinin çoğunun sebebidir

Doktorlar kuduzu nasıl teşhis eder?

Kuduz enfeksiyonunun erken evrelerini tespit edecek bir test yoktur. Semptomların başlamasından sonra, bir kan veya doku testi , bir doktorun hastalığa sahip olup olmadığınızı belirlemesine yardımcı olacaktır. Vahşi bir hayvan tarafından ısırıldıysanız, doktorlar tipik olarak semptomlar ortaya çıkmadan önce enfeksiyonu durdurmak için önleyici bir kuduz aşısı uygulayacaktır.

Kuduz tedavi edilebilir mi?

Kuduz virüsüne maruz kaldıktan sonra, bir enfeksiyonun yerleşmesini önlemek için bir dizi enjeksiyon yapabilirsiniz. Enfeksiyonla savaşmanız için size hemen bir doz kuduz antikoru veren kuduz immünoglobülini, virüsün ayak basmasını önlemeye yardımcı olur. O halde, kuduz aşısı yaptırmak, hastalığı önlemenin anahtarıdır. Kuduz aşısı, 14 gün boyunca beş aşılık bir seri halinde yapılır.

Hayvan kontrolü muhtemelen sizi ısıran hayvanı bulmaya çalışacak, böylece kuduz testi yapılabilecektir. Hayvan kuduz değilse, büyük kuduz atışlarından kaçınabilirsiniz. Bununla birlikte, hayvan bulunamazsa, en güvenli eylem, önleyici atışlar yapmaktır.

Bir hayvan ısırığından sonra mümkün olan en kısa sürede kuduz aşısı yaptırmak, enfeksiyonu önlemenin en iyi yoludur. Doktorlar yaranızı en az 15 dakika sabun ve su, deterjan veya iyotla yıkayarak tedavi edeceklerdir. Ardından, size kuduz immünoglobini verecekler ve kuduz aşısı için enjeksiyon turuna başlayacaksınız. Bu protokol, “temas sonrası profilaksi” olarak bilinir.

Kuduz tedavisinin yan etkileri;

Kuduz aşısı ve immünoglobulin çok nadiren aşağıdakiler dahil bazı yan etkilere neden olabilir;

  • Enjeksiyon bölgesinde ağrı, şişme veya kaşıntı
  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Karın ağrısı
  • Kas ağrıları
  • Baş dönmesi

Kuduz nasıl önlenir?

Kuduz, önlenebilir bir hastalıktır. Kuduza yakalanmanızı önlemek için alabileceğiniz bazı basit önlemler vardır:

  • Evcil hayvanlarınızı aşılayın
  • Evcil hayvanlarınızın dışarıda dolaşmasını önleyin
  • Başıboş hayvanları hayvan kontrolüne bildirin
  • Vahşi hayvanlarla temastan kaçının
  • Yarasaların evinizin yakınındaki yaşam alanlarına veya diğer yapılara girmesini önleyin
  • Enfekte bir hayvanın tüm belirtilerini yerel hayvan kontrol veya sağlık merkezlerine bildirmelisiniz

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Püstül nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Püstüller vücudun herhangi bir yerinde gelişebilir, ancak çoğunlukla sırt, göğüs ve yüzde oluşurlar. Vücudun aynı bölgesinde kümeler halinde bulunabilirler. Püstüller, tipik olarak vücuttaki hormonal dengesizlikler veya hormonal değişikliklerin neden olduğu bir akne şekli olabilir.

Bu, özellikle gençler ve genç yetişkinler arasında çok yaygın bir cilt rahatsızlığıdır. Rahatsız edici hale gelirlerse, püstülleri ilaçla veya aşırı durumlarda ameliyatla tedavi edebilirsiniz.

Püstüllerin oluşmasına ne sebep olur?

Cildiniz bir nedenden iltihaplı hale geldiğinde Püstüller oluşturabilir. Bununla birlikte, püstüllerin en yaygın nedeni sivilcedir. Akne, cildinizin gözenekleri yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkandığında gelişir. Bu tıkanma, cilt lekelerinin şişmesine neden olarak bir sivilceye neden olur. Aknenin neden olduğu püstüller sertleşebilir ve ağrılı hale gelebilir. Bu meydana geldiğinde püstül kist haline gelir. Bu durum kistik akne olarak bilinir.

Püstüller neye benziyor?

Püstüllerin tanımlanması kolaydır. Cildinizin yüzeyinde küçük yumrular olarak görünürler. Yumrular genellikle ortada beyaz olmak üzere beyaz veya kırmızıdır. Dokunulduğunda acı verici olabilirler ve yumrunun etrafındaki cilt kırmızı ve iltihaplı olabilir. Vücudun belirli bölgeleri, püstüller için ortak yerlerdir;

  • Omuzlar
  • Göğüs
  • Yüz
  • Boyun
  • Koltuk altı
  • Kasık bölgesi
  • Saç bölgesi

Püstüller ne zaman tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyar?

Yüzünüzün her yerinde veya vücudunuzun çeşitli yerlerinde yamalar halinde aniden patlayan püstüller, bakteriyel enfeksiyonunuz olduğunu gösterebilir. Ani bir püstül salgınınız varsa doktorunuza başvurun. Püstülleriniz ağrılıysa veya sıvı sızdırıyorsa doktorunuzu da aramalısınız. Bunlar ciddi bir cilt enfeksiyonunun belirtileri olabilir. Aşağıdaki semptomlardan herhangi birini püstüllerle birlikte yaşarsanız, hemen en yakın acil servise gitmelisiniz;

  • Ateş
  • Püstül bölgesinde sıcak cilt
  • Nemli cilt
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İshal
  • Püstülleri içeren bölgede ağrı
  • Son derece ağrılı olan büyük püstüller

Püstüller nasıl tedavi edilir?

Küçük püstüller tedavi olmaksızın basitçe kaybolabilir. Küçük püstüller devam ederse cildinizi ılık su ve hafif bir yüz temizleyici kullanarak yıkamak faydalıdır. Bunu günde iki kez yapmak, aknenin ana nedeni olan yağ birikintilerinin giderilmesine yardımcı olacaktır.

Yüzünüzü temizlemek için el bezi yerine parmak uçlarınızı kullandığınızdan emin olun. Püstüllerin bir bezle ovulması cildinizi daha da tahriş edebilir. Akne ilaçları, sabunlar veya küçük akne püstüllerini tedavi etmek için kremler. Püstül tedavisi için en iyi topikal ürünler peroksit, salisilik asit ve kükürt içerir. Ancak bu tedaviler asla genital bölgenizde kullanılmamalıdır. Ve bir kükürt alerjiniz varsa, o maddeyi içeren herhangi bir ürünü kullanmaktan kaçının.

OTC ürünleri, cildin üst tabakasını kurutarak ve fazla yüzey yağlarını emerek püstüllerin tedavisine yardımcı olur. Bazı ürünler güçlüdür ve cildinizin aşırı derecede kurumasına ve soyulmasına neden olabilir. Hassas cildiniz varsa, durumunuzun daha da kötüye gitmemesi için cilt tipinize özel olarak üretilmiş ürünleri arayın.

Püstüllerinizi patlatarak çıkarmak cazip gelebilir, ancak onları asla sıkmamalı, toplamamalı veya kıstırmamalısınız. Bunu yapmak cildinize zarar verebilir veya enfeksiyonu daha da kötüleştirebilir. Ayrıca püstüllerden etkilenen bölgelerde losyon veya vazelin gibi yağ bazlı ürünler kullanmamalısınız. Bu ürünler gözeneklerinizi daha da tıkayabilir ve daha fazla püstül büyümesine neden olabilir.

Doktorunuzu ne zaman görmelisiniz;

Püstülleriniz ev ilaçları ve OTC tedavileri ile iyileşmiyorsa, bir dermatologla konuşun ve onlara daha agresif tedavi seçenekleri hakkında soru sorun. Püstüllerinizi güvenli bir şekilde boşaltabilirler veya daha güçlü bir ilaç yazabilirler.

Reçeteli ilaçlar, özellikle bakteriyel enfeksiyonların neden olduğu akne püstüllerinin giderilmesinde çok faydalı olabilir. Doktorunuzun yazabileceği bazı ilaçlar;

  • Doksisiklin ve amoksisilin gibi oral antibiyotikler
  • Dapson gibi topikal antibiyotikler
  • Reçeteli salisilik asit

Şiddetli vakalarda, püstülleri tedavi etmek için fotodinamik terapi (PDT) adı verilen bir prosedür kullanılabilir. PDT, ışığı ve sivilceyi hedef alan ve yok eden özel bir ışıkla aktive olan çözümü birleştiren bir tedavidir. PDT, sivilcenin neden olduğu püstülleri ve diğer ilgili cilt rahatsızlıklarını ortadan kaldırmanın yanı sıra, eski sivilce izlerini de azaltabilir ve cildinizi daha pürüzsüz hale getirebilir. Fotodinamik tedavinin durumunuzu tedavi etmek için uygun olup olmadığını öğrenmek için dermatoloğunuzla konuşun.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Pritikin Diyeti hakkında bilmeniz gereken har şey!

Pritikin Programı veya Pritikin İlkesi olarak da bilinen Pritikin Diyet ve Egzersiz programı, 1970’lerin sonlarında en çok tutan diyet bugün hala popülerdir. Programın temeli, günlük egzersiz rutini ile birlikte düşük yağlı, yüksek lifli diyettir. Kilonuzu yönetmenize, kalp hastalığı riskinizi azaltmanıza – hatta tersine çevirmenize – ve her zamankinden daha genç hissetmenize yardımcı olmayı vaat ediyor.

Günümüzde hastalıkların önlenmesi için diyet ve egzersiz değişiklikleri önermek standart olsa da, bu felsefe, diyet ve egzersizin kalp hastalığını ve kötü sağlığı önlemenin ana nedeni veya yolu olduğuna inanılmadığı 1970’lerde ve 1980’lerde tartışmalıydı. Bu makale, kilo verme etkinliği, diğer faydaları ve dezavantajları dahil olmak üzere Pritikin Diyetini gözden geçirmektedir.

Diyet değerlendirme puanı;

  • Genel puan; 3.46
  • Kilo kaybı; 2
  • Sağlıklı beslenme; 4
  • Sürdürülebilirlik; 3.5
  • Tüm vücut sağlığı; 4.5
  • Beslenme kalitesi; 4
  • Kanıta dayalı; 2.75

Pritikin Programı, 1970’lerde Nathan Pritikin tarafından kilo vermeye yardımcı olmak ve kalp sağlığını iyileştirmek için sağlıklı bir yaşam tarzı olarak geliştirildi. Diyet, günlük egzersiz yapmanın yanı sıra işlenmemiş, az yağlı ve yüksek lifli yiyecekleri yemeyi vurgular.

Pritikin tıp doktoru veya sağlık profesyoneli olmamasına rağmen, sağlıklı bir yaşam tarzına olan tutkusu, 2. Dünya Savaşı sırasında halk sağlığı konusundaki gözlemlerinden ve kendi sağlık sorunlarından kaynaklanıyordu.

Başlangıçta, kalp hastalığının ilaç içeren tedavi ve düşük stresli bir yaşam tarzı ile uzun süreli stresle ilişkili olduğuna inanılıyordu. Bununla birlikte, kalp hastalığı oranları, yüksek stres seviyeleriyle dolu bir zaman olmasına rağmen, savaş sonrası azaldı.

Bu nedenle Pritikin, bu hastalıkların gerçek kökenini merak etmeye başladı. Ayrıca savaş zamanı yiyecek rasyonlarının beslenme kalitesinde önemli bir fark gözlemledi – yağ ve kolesterol açısından düşük ve lif bakımından yüksek.

Teorisini test etmek için doktorunun tavsiyesini görmezden geldi ve kalp hastalığını diyet ve egzersizle, ilaçsız veya dinlenmeden tedavi etti. Kalp hastalığını düzelttikten sonra araştırmalarına devam etti ve tanınmış tıp dergilerinde onlarca başarılı sonuç yayınladı.

1985’teki ölümüne kadar Pritikin, “Diyet ve Egzersiz İçin Pritikin Programı” ve “Pritikin Kalıcı Kilo Verme Kılavuzu” gibi çok sayıda diyet kitabı yayınladı.

Dünyadaki en sağlıklı diyet olduğunu iddia eden Pritikin markası, düşük yağlı çeşitlere, düzenli egzersizlere ve günlük tutma, gülme ve diğer sağlıklı alışkanlıklar yoluyla sağlıklı bir zihin-vücut bağlantısını sürdürmeye vurgu yaparak bütün, işlenmemiş gıdaları teşvik ediyor.

Nasıl yapılır;

Pritikin Programı üç ana kategoriye dayanmaktadır – Pritikin Diyeti, Egzersiz Planı ve Sağlıklı Zihin ve Beden.

Pritikin Diyeti, yağ oranı düşük ve lif oranı yüksek olan bütün, işlenmemiş yiyecekleri vurgular. Kalorilerin yaklaşık yüzde 10-15’i yağdan yüzde 15-20’si proteinden ve yüzde 65-75’i kompleks karbonhidratlardan gelmelidir. Plan, “git”, “dikkat” ve “durdur” yiyecekleri içeren bir stop lambası sistemine dayanmaktadır.

“Hazır” yiyecekler arasında meyveler, sebzeler, tam tahıllar, nişastalı sebzeler, baklagiller, balıklar, yağsız protein ve yağsız yoğurt gibi az yağlı, kalsiyum açısından zengin yiyecekler bulunur. “Dikkatli” yiyecekler sınırlı olmalıdır, ancak yine de ara sıra yiyebilirsiniz. Bunlar, yağları, rafine şekerleri (örneğin şuruplar ve meyve suları) ve rafine edilmiş tahılları (örneğin beyaz ekmek, makarna ve pirinç) içerir.

Son olarak, “durdur” yiyecekler ayda bir defadan fazla yenmemelidir ve hayvansal yağlar (ör. Tereyağı), tropikal yağlar (ör. Hindistan cevizi yağı), işlenmiş yağlar (ör. Hidrojene margarin), organ ve işlenmiş etler, tam yağ içermelidir. süt ürünleri ve işlenmiş ikramlar. Yeni diyetinize yardımcı olmak için Pritikin, Pritikin Foods adlı bir yemek dağıtım hizmeti sunmaktadır.

Egzersiz planı; Pritikin Egzersiz Planı üç ana alana odaklanır – kardiyovasküler kondisyon (aerobik egzersiz), kuvvet antrenmanı ve esneklik (esneme).

  • Kardiyovasküler kondisyon; Haftada en az 6 gün her gün 30-90 dakika (diyabetiniz varsa haftada 7 gün)
  • Güç antrenmanı; Haftada iki veya üç 20 dakikalık antrenman seansı
  • Esneme; Her germe için en az 10-30 saniye boyunca her gün 10 dakika gerin

Sağlıklı zihin ve beden; Uzun süreli stres fiziksel ve zihinsel sağlığınız üzerinde zararlı etkilere sahip olabileceğinden, kronik stres ve kaygıyı yönetmek Pritikin Programının temel bileşenleridir. Elde edebileceğiniz dört ana kişilik özelliğine dayanmaktadır:

  • Bağlılık; Kendiniz, işiniz ve çevrenizdekiler hakkında genel bir bağlılık ve merak
  • Kontrol; Herhangi bir duruma veya yaşam değişikliğine nasıl tepki vereceğinizi kontrol edebileceğinize dair içsel bir inanç
  • Zorluk; değişim ve büyümeye karşı olumlu bir tutum
  • Bağlantı; Size en yakın olanların size değer verdiğine ve sizi anladığına dair sarsılmaz bir inanç

Bununla birlikte program, arkadaşlardan ve aileden güçlü bir sosyal destek sistemi oluşturmayı, günlük günlük tutmayı, düzenli olarak gülmeyi, besleyici yiyecekler yemeyi ve her gün stresi yönetmek için egzersiz yapmayı teşvik ediyor.

Yemek listeleri;

Pritikin Diyeti, yemeniz, sınırlandırmanız veya kaçınmanız gereken yiyeceklerin açık ve düzenli bir listesine sahiptir. Yenilecek yiyecekler “hazır” yiyecekler olarak etiketlenirken, sınırlandırılması veya kaçınılması gereken yiyecekler “dikkatli” ve “durdur” yiyeceklerdir.

Yenecek yiyecekler;

“Başla” listesindeki yiyecekler şunları içerir:

  • Meyve ve sebzeler (günde 4-5 porsiyon); Çeşitli renkler ve türleri hedefleyin; onları taze, dondurulmuş veya şurupsuz konserve olarak bütün haliyle yiyin
  • Karmaşık karbonhidratlar (günde 5 veya daha fazla porsiyon); Tam tahıllar (tam buğday ekmeği ve makarnalar, esmer pirinç, yulaf ezmesi, çavdar, kinoa , arpa, darı vb.), Nişastalı sebzeler (patates, tatlı patates, tatlı patates, kış kabakları, vb.) ve baklagiller (siyah fasulye, barbunya, nohut, mercimek, bezelye vb.)
  • Kabuklu yemişler ve tohumlar; Porsiyonları günde 28 gramdan fazla olmayacak şekilde sınırlandırın
  • Süt (günde 2 porsiyon); Yağsız inek sütü, yağsız yoğurt ve kuvvetlendirilmiş soya sütü
  • Yağsız protein (günde en fazla bir porsiyon); Derisiz beyaz tavuk veya hindi, yağsız kırmızı et (bizon, geyik eti) ve baklagiller ve soya ürünleri (tofu, edamame) gibi bitki bazlı proteinlere büyük önem
  • Balık (günde en fazla bir porsiyon); Somon, sardalya, ringa balığı, uskumru ve alabalık gibi taze veya konserve (tuzsuz) yağlı balık
  • Yumurtalar; Günde en fazla iki porsiyon yumurta akı (yumurta sarısı olmadan); diğer hayvansal proteinlerin yerini alıyorsa ikiden fazla porsiyonunuz olabilir
  • İçecekler; ana içeceğiniz olarak su; Şekersiz çaydan (tercihen yeşil veya bitki çayı) veya filtrelenmiş kahveden (LDL (kötü) kolesterolü artırabilen diterpenleri ortadan kaldırır) günde en fazla 400 mg kafein
  • Yapay tatlandırıcılar; Her gün 10-12 paketten fazla Splenda veya Stevia
  • Şifalı otlar, baharatlar; Tüm şifalı bitkiler ve baharatlara izin verilir ve eklenen şeker, yağ ve tuzun yerini almalıdır

Proteinin çoğunu tofu, soya peyniri, fasulye, bezelye ve mercimek gibi bitki bazlı gıdalardan almanız da teşvik edilir. Ayrıca, kilo vermeye çalışıyorsanız, sınırsız sebze ve yüksek lifli yiyecekler (ör. Pişmiş yulaf ezmesi, esmer pirinç) yemeniz ve fındık, tohum, ekmek ve kraker gibi daha yüksek kalorili yiyecekleri sınırlamanız önerilir.

Kaçınılması gereken yiyecekler;

Tamamen kaçınılması veya ayda bir ile sınırlı olması gereken yiyecekler;

  • Hayvansal yağlar ve işlenmiş yağlar; Tereyağı, tavuk yağı, çikolata, hindistancevizi yağı, kakao yağı, hidrojene ve kısmen hidrojene bitkisel yağlar, domuz yağı, margarin, hurma yağı , hurma çekirdeği yağı, katı yağlar vb.
  • İşlenmiş ve yüksek yağlı etler; Sakatat etleri ve işlenmiş etler (ör. Domuz pastırması, sosis, jambon, bologna)
  • Tam yağlı süt; Tüm peynirler, krem ​​peynir ve diğer işlenmiş çeşitler, tam yağlı süt, tam yağlı yoğurt, ekşi krema vb.
  • Kabuklu yemişler; Yüksek doymuş yağ içeriği nedeniyle sadece hindistancevizi yemekten kaçınılmalıdır
  • Diğer yiyecekler; Yumurta sarısı, kızarmış yiyecekler veya yağda pişirilmiş yiyecekler, sütlü çırpılmış soslar, yüksek yağlı hamur işleri ve tatlılar, tuzlu atıştırmalık yiyecekler vb.

Kilo kaybı için işe yarıyor mu?

Kilo vermek birincil amaç olmasa da, programda kolayca kilo verebilirsiniz. Pritikin Diyeti, bütün, işlenmemiş gıdalara odaklanır ve protein ve lif bakımından yüksek gıdaları vurgular. Protein ve lif içeriği yüksek yiyeceklerin sindirimi daha uzun sürer, bu da tokluk hissinin artmasına yardımcı olur ve açlığı azaltır.

Diyet ayrıca yağ, şeker ve tuz içeriği yüksek ve kalorisi daha yüksek olan yiyecekleri kesinlikle sınırlar. Bununla birlikte günlük egzersiz ve stresi azaltıcı aktiviteleri teşvik eder. Bir araya getirildiğinde, bu davranışlar daha iyi kilo yönetimi ile bağlantılıdır. Genel olarak, program düşük kalorili yiyeceklerle birlikte yüksek hacimli günlük egzersizi teşvik eder. Bu muhtemelen bir kalori açığı yaratacak ve sonuçta kilo kaybına yol açacaktır.

Kalori sayımı yok;

Pritikin Diyeti, kalori yerine beslenme kalitesini vurgular. Diyet, belirlenmiş bir kalori hedefine bağlı kalmak yerine, doygunluğu destekleyen ve doğal olarak daha düşük kalorili olan lif ve protein açısından zengin yiyecekler yemeye odaklanır. Bu, açlık ve tokluk sinyallerinizle daha uyumlu olmanıza ve diyetle daha tatmin olmanıza yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı değişikliklerine odaklanın;

Pritikin Programı, tüm vücut yaşam tarzı değişikliklerine odaklanır. Program, takipçilerini besleyici bir diyet yeme, düzenli egzersiz yapma , yeterli uyku alma, farkındalık uygulama ve stresi azaltma gibi tüm sağlık alanlarını ele almaya teşvik ediyor. Geçici bir düzeltme vaat etmek yerine, hayatınızın geri kalanında benimseyebileceğiniz değişikliklere odaklanırlar ve bu da başarı olasılığını artırır.

Dezavantajları;

Pritikin Programının birçok iyileştirme özelliği olmasına rağmen, bazı potansiyel dezavantajları vardır.

Yağ; Pritikin Diyetinin önemli bir dezavantajı, düşük yağ önerileridir. Pritikin Diyeti, günlük kalorilerin yalnızca yüzde 10-15’inin yağdan gelmesini önerirken, halk sağlığı önerileri en az yüzde 20-35’tir.

Düşük yağlı diyetler , diyetteki yağın faydalarını gösteren araştırmaların çoğunluğu nedeniyle, özellikle de doymamış yağlar (özellikle doymamış yağlarda yüksek olanlar) nedeniyle oldukça tartışmalıdır.

Pritikin diyetinin de protein açısından düşük olduğu unutulmamalıdır. Pritkin Diyeti için protein tavsiyesinin alt ucunu (toplam kalorinin yüzde 10’u) izleyen biri, hareketsiz insanlar için günlük vücut ağırlığının kilogramı başına 0,36 gram protein (kg başına 0,8 gram) minimum protein gereksinimine ulaşamayabilir.

Fiziksel olarak aktif insanların protein ihtiyacı daha yüksektir ve bu diyette yeterli protein almakta zorlanabilirler. Hamile ve emziren kadınların yanı sıra yaşlı yetişkinlerin de protein ihtiyacı daha yüksektir. Dolayısıyla Pritikin diyeti bu popülasyonlar için uygun olmayabilir.

Pritikin Diyeti, normalde günlük olarak tüketilenler de dahil olmak üzere kaçınılması gereken yiyeceklerin geniş bir listesini içerir. Bu, esneklik için çok az yer bırakır ve bazı insanlar diyetin uzun vadede takip edilmesini zor bulabilir. Aynı zamanda gelenek, kültür, kutlama ve tatların keyfi gibi diğer yemek yeme yönlerini de göz ardı eder.

Olumlu yaşam tarzı değişiklikleri, bir kişi motive olduğunda, yeni davranışlardan zevk aldığında ve onları uzun vadede sürdürebileceğine inandığında en başarılıdır. Egzersiz için büyük zaman taahhüdü ile birlikte çok sayıda gıda kısıtlaması düşünüldüğünde, bu herkes için motive edici veya sürdürülebilir olmayabilir.

Pritikin Diyeti, minimum düzeyde işlenmiş gıdalara odaklanan düşük yağlı, yüksek lifli bir diyettir. Pritikin Programı diyetle birlikte günlük egzersizi ve stres seviyenizi düşürmeyi vurgular. Diyetin bütün, işlenmemiş gıdalar, günlük egzersiz ve stres yönetimi üzerindeki vurgusu, güvenli, yavaş ve sağlıklı bir şekilde kilo vermenize yardımcı olacak bilimsel olarak desteklenen yollardır.

Bununla birlikte, yağ oranı çok düşüktür ve uzun bir yiyecek listesini kısıtlar, bu da uzun vadede sürdürülmesi zor olabilir ve vücudunuza düzgün çalışması için yeterli yağ veya protein sağlamaz. Pritikin Diyetini denemekle ilgileniyorsanız, ihtiyaçlarınızı karşıladığınızdan emin olmak için sağlık uzmanınız ve kayıtlı bir diyetisyenle konuşmak en iyisidir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Premenstrüel sendrom (PMS) nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Premenstrüel sendrom (PMS), bir kadının duygularını, fiziksel sağlığını ve adet döngüsünün belirli günlerinde, genellikle adetinden hemen önce davranışını etkileyen bir durumdur. PMS çok yaygın bir durumdur. Semptomları adet gören kadınların yüzde 90’ından fazlasını etkiler. Doktorunuzun sizi teşhis etmesi hayatınızın bazı yönlerine zarar vermelidir.

PMS semptomları menstrüasyondan beş ila 11 gün önce başlar ve genellikle menstrüasyon başladığında kaybolur. PMS’nin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, birçok araştırmacı, adet döngüsünün başlangıcında hem seks hormonu hem de serotonin seviyelerindeki bir değişiklikle ilgili olduğuna inanıyor.

Ayın belirli zamanlarında östrojen ve progesteron seviyeleri yükselir. Bu hormonlardaki artış, ruh hali değişimlerine, kaygıya ve sinirliliğe neden olabilir. Yumurtalık steroidleri ayrıca beyninizin adet öncesi semptomlarla ilişkili bölümlerindeki aktiviteyi düzenler.

Serotonin seviyeleri ruh halini etkiler. Serotonin, ruh halinizi, duygularınızı ve düşüncelerinizi etkileyen beyninizde ve bağırsağınızda bulunan bir kimyasaldır.

Premenstrüel sendrom için risk faktörleri;

  • Doğum sonrası depresyon veya bipolar bozukluk gibi depresyon veya duygudurum bozuklukları öyküsü
    ailede PMS öyküsü
  • Ailede depresyon öyküsü
  • Aile içi şiddet
  • Madde bağımlılığı
  • Fiziksel travma
  • Duygusal travma

İlişkili koşullar;

  • Dismenore
  • Majör depresif bozukluk
  • Mevsimsel duygusal bozukluk
  • Genelleştirilmiş anksiyete bozukluğu
  • Şizofreni

PMS Belirtileri;

Bir kadının adet döngüsü ortalama 28 gün sürer. Yumurtalıklardan yumurtanın salındığı dönem olan yumurtlama, döngünün 14. gününde gerçekleşir. Adet veya kanama, döngünün 28. gününde meydana gelir. PMS semptomları 14. gün civarında başlayabilir ve adet kanamasının başlamasından yedi gün sonrasına kadar sürebilir.

PMS semptomları genellikle hafif veya orta derecelidir. Semptomların şiddeti kişiye ve aya göre değişebilir. PMS semptomları;

  • Karın şişkinliği
  • Karın ağrısı
  • Acıyan göğüsler
  • Akne
  • Özellikle tatlılar için yeme isteği
  • Kabızlık
  • İshal
  • Baş ağrısı
  • Işığa veya sese duyarlılık
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik
  • Uyku düzenindeki değişiklikler
  • Kaygı
  • Depresyon
  • Üzüntü
  • Duygusal patlamalar

Ne zaman doktora görmelisiniz?

Fiziksel ağrı, ruh hali değişiklikleri ve diğer semptomlar günlük yaşamınızı etkilemeye başlarsa veya semptomlarınız geçmezse doktorunuza görünün.

  • Anemi
  • Endometriozis
  • Tiroid hastalığı
  • Irritabl bağırsak sendromu (IBS)
  • Kronik yorgunluk sendromu
  • Bağ dokusu veya romatolojik hastalıklar

Doktorunuz, belirtilerinizin PMS veya başka bir durumun sonucu olup olmadığını belirlemek için ailenizdeki herhangi bir depresyon veya duygudurum bozukluğu öyküsü hakkında sorular sorabilir. IBS, hipotiroidizm ve hamilelik gibi bazı durumlar PMS’ye benzer semptomlara sahiptir.

Doktorunuz, tiroid bezinizin düzgün çalıştığından emin olmak için bir tiroid hormon testi, hamilelik testi ve herhangi bir jinekolojik sorunu kontrol etmek için muhtemelen bir pelvik muayene yapabilir .

Belirtilerinizin günlüğünü tutmak, PMS olup olmadığını belirlemenin başka bir yoludur. Her ay belirtilerinizi ve adet görmenizi takip etmek için bir takvim kullanın. Belirtileriniz her ay yaklaşık aynı saatte başlıyorsa, PMS olası bir nedendir.

PMS semptomlarını hafifletmek;

PMS’yi tedavi edemezsiniz, ancak belirtilerinizi hafifletmek için adımlar atabilirsiniz. Hafif veya orta şiddette adet öncesi sendromunuz varsa, tedavi seçenekleri şunlardır;

  • Karın şişkinliğini hafifletmek için bol miktarda sıvı almak
  • Genel sağlığınızı ve enerji seviyenizi iyileştirmek için dengeli bir diyet yemek; bu, bol miktarda meyve ve sebze yemek ve şeker, tuz, kafein ve alkol alımınızı azaltmak anlamına gelir
  • Krampları ve ruh hali değişimlerini azaltmak için folik asit , B-6 vitamini , kalsiyum ve magnezyum gibi takviyeleri almak
  • Semptomları azaltmak için D vitamini almak
  • Yorgunluğu azaltmak için gece en az sekiz saat uyumak
  • Şişkinliği azaltmak ve zihinsel sağlığınızı iyileştirmek için egzersiz yapmak
  • Egzersiz yapmak ve okumak gibi stresi azaltmak
  • Etkili olduğu gösterilen bilişsel davranışçı terapiye gitmek

Kas ağrılarını, baş ağrılarını ve mide kramplarını hafifletmek için ibuprofen veya aspirin gibi ağrı kesiciler alabilirsin. Ayrıca şişkinliği ve su ile kilo almayı durdurmak için bir idrar söktürücü de deneyebilirsiniz. İlaçları ve takviyeleri yalnızca doktorunuzun önerdiği şekilde ve doktorunuzla konuştuktan sonra alın.

Şiddetli PMS;

Şiddetli PMS semptomları nadirdir. Şiddetli semptomları olan kadınların küçük bir yüzdesinde adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) vardır. PMDD, kadınların yüzde 3 ila 8’ini etkiler.

PMDD’nin semptomları;

  • Depresyon
  • İntihar düşünceleri
  • Panik ataklar
  • Aşırı kaygı
  • Şiddetli ruh hali değişimleri ile öfke
  • Günlük aktivitelere ilgi eksikliği
  • Uykusuzluk hastalığı
  • Düşünme veya odaklanma sorunu
  • Çok fazla yemek
  • Ağrılı kramp
  • Şişkinlik

Doktorunuz diğer tıbbi sorunları ekarte etmek için aşağıdakileri yapabilir;

  • Fiziksel bir sınav
  • Jinekolojik muayene
  • Bir tam kan sayımı
  • Karaciğer fonksiyon testi

Ayrıca psikiyatrik bir değerlendirme önerebilirler. Kişisel veya ailede majör depresyon, madde kötüye kullanımı, travma veya stres öyküsü, PMDD semptomlarını tetikleyebilir veya kötüleştirebilir.

PMDD tedavisi;

  • Günlük egzersiz
  • Vitamin takviyeleri, örneğin kalsiyum, magnezyum ve B-6 vitamini
  • Kafeinsiz diyet
  • Bireysel veya grup danışmanlığı
  • Stres yönetimi

Doktorunuz ayrıca düşüncelerinizi ve duygularınızı anlamanıza ve buna göre davranışınızı değiştirmenize yardımcı olabilecek bir danışmanlık şekli olan bilişsel davranışçı terapi önerebilir.

PMS veya PMDD’yi önleyemezsiniz, ancak yukarıda özetlenen tedaviler semptomlarınızın şiddetini ve süresini azaltmaya yardımcı olabilir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Potasyum hakkında bilmeniz gereken her şey!

Potasyumun önemi oldukça hafife alınmaktadır. Bu mineral, suda oldukça reaktif olduğu için elektrolit olarak sınıflandırılır. Suda çözüldüğünde pozitif yüklü iyonlar üretir. Bu özel özellik, vücuttaki birçok işlem için önemli olan elektriği iletmesine izin verir.

İlginç bir şekilde, potasyum açısından zengin bir besin, güçlü sağlık yararları ile bağlantılıdır. Kan basıncını ve su tutulmasını azaltmaya, felce karşı korumaya ve osteoporoz ve böbrek taşlarını önlemeye yardımcı olabilir

Potasyum nedir?

Potasyum vücutta en çok bulunan üçüncü mineraldir. Vücudun sıvıyı düzenlemesine, sinir sinyalleri göndermesine ve kas kasılmalarını düzenlemesine yardımcı olur. Vücudunuzdaki potasyumun yaklaşık yüzde 98’i hücrelerinizde bulunur. Bunun yüzde 80’i kas hücrelerinizde bulunurken, diğer yüzde 20’si kemiklerinizde, karaciğerinizde ve kırmızı kan hücrelerinizdedir.

Potasyum vücudunuza girdikten sonra bir elektrolit görevi görür. Sudayken, bir elektrolit, elektriği iletme özelliğine sahip pozitif veya negatif iyonlara çözünür. Potasyum iyonları pozitif yük taşır. Vücudunuz bu elektriği sıvı dengesi, sinir sinyalleri ve kas kasılmaları dahil olmak üzere çeşitli süreçleri yönetmek için kullanır. Bu nedenle, vücuttaki düşük veya yüksek miktarda elektrolit, birçok önemli işlevi etkileyebilir.

Sıvı dengesini düzenlemeye yardımcı olur;

Vücudun yaklaşık yüzde 60’ı sudan oluşmaktadır. Bu suyun yüzde 40’ı hücrelerinizin içinde hücre içi sıvı (ICF) adı verilen bir maddede bulunur. Kalan kısım hücrelerinizin dışında kanınız, omurilik sıvınız gibi alanlarda ve hücreler arasında bulunur. Bu sıvıya hücre dışı sıvı (ECF) denir. İlginç bir şekilde, ICF ve ECF’deki su miktarı, elektrolit konsantrasyonlarından, özellikle potasyum ve sodyumdan etkilenir.

Potasyum, ICF’deki ana elektrolittir ve hücrelerin içindeki su miktarını belirler. Tersine, sodyum ECF’deki ana elektrolittir ve hücrelerin dışındaki su miktarını belirler. Sıvı miktarına göre elektrolit sayısına ozmolalite denir. Normal koşullar altında, ozmolalite hücrelerinizin içinde ve dışında aynıdır.

Basitçe söylemek gerekirse, hücrelerinizin içinde ve dışında eşit bir elektrolit dengesi vardır. Bununla birlikte, ozmolalite eşit olmadığında, daha az elektrolit içeren yandan su, elektrolit konsantrasyonlarını eşitlemek için daha fazla elektrolit içeren tarafa hareket edecektir. Bu, hücrelerin içinden su çıktıkça küçülmesine veya içine su girdikçe şişip patlamasına neden olabilir.

Bu yüzden potasyum dahil doğru elektrolitleri tükettiğinizden emin olmanız önemlidir. İyi sıvı dengesini korumak, optimal sağlık için önemlidir. Zayıf sıvı dengesi dehidrasyona neden olabilir ve bu da kalbi ve böbrekleri etkiler. Potasyum açısından zengin bir yemek ve susuz kalmamak, iyi sıvı dengesini korumaya yardımcı olabilir.

Potasyum sinir sistemi için önemlidir;

Sinir sistemi, beyniniz ve vücudunuz arasındaki mesajları iletir. Bu mesajlar sinir uyarıları şeklinde iletilir ve kas kasılmalarınızı, kalp atışlarınızı, reflekslerinizi ve diğer birçok vücut fonksiyonunuzu. İlginç bir şekilde, sinir uyarıları hücrelere hareket eden sodyum iyonları ve hücrelerden dışarı çıkan potasyum iyonları tarafından üretilir.

İyonların hareketi, hücrenin voltajını değiştirerek bir sinir uyarısını harekete geçirir. Ne yazık ki, kandaki potasyum düzeylerindeki bir düşüş, vücudun bir sinir impulsu oluşturma yeteneğini etkileyebilir. Beslenmenizde yeterince potasyum almak, sağlıklı sinir fonksiyonunu sürdürmenize yardımcı olabilir.

Potasyum, kas ve kalp kasılmalarını düzenlemeye yardımcı olur;

Sinir sistemi, kas kasılmalarını düzenlemeye yardımcı olur. Bununla birlikte, değişen kan potasyum seviyeleri, sinir sistemindeki sinir sinyallerini etkileyerek kas kasılmalarını zayıflatabilir.

Hem düşük hem de yüksek kan seviyeleri, sinir hücrelerinin voltajını değiştirerek sinir uyarılarını etkileyebilir. Mineral aynı zamanda sağlıklı bir kalp için de önemlidir çünkü hücrelere girip çıkması düzenli bir kalp atışını sürdürmeye yardımcı olur.

Mineralin kan seviyeleri çok yüksek olduğunda, kalp genişleyebilir ve sarkabilir. Bu, kasılmalarını zayıflatabilir ve anormal bir kalp atışı üretebilir. Aynı şekilde, kandaki düşük seviyeler de kalp atışını değiştirebilir. Kalp düzgün atmadığı zaman beyne, organlara ve kaslara etkili bir şekilde kan pompalayamaz. Bazı durumlarda, kalp aritmi veya düzensiz kalp atışı ölümcül olabilir ve ani ölüme yol açabilir

Potasyumun faydaları;

Potasyum açısından zengin bir diyet tüketmek, birçok etkileyici sağlık yararı ile bağlantılıdır.

Kan basıncını düşürmeye yardımcı olabilir;  Kan basıncı, dünya çapında önde gelen ölüm nedeni olan kalp hastalığı için bir risk faktörüdür. Potasyum açısından zengin bir diyet , vücudun fazla sodyumu atmasına yardımcı olarak kan basıncını düşürebilir. Yüksek sodyum seviyeleri, özellikle tansiyonu zaten yüksek olan kişilerde kan basıncını yükseltebilir.

Darbelere karşı korumaya yardımcı olabilir; Beyne kan akışı olmadığında inme meydana gelir. Birkaç çalışma, potasyum açısından zengin yemenin felçleri önlemeye yardımcı olabileceğini bulmuştur.

Osteoporozu önlemeye yardımcı olabilir; Osteoporoz, içi boş ve gözenekli kemiklerle karakterize bir durumdur. Genellikle kemik sağlığı için önemli bir mineral olan düşük kalsiyum seviyeleri ile bağlantılıdır. İlginç bir şekilde, araştırmalar potasyum açısından zengin bir diyetin vücudun idrarla ne kadar kalsiyum kaybettiğini azaltarak osteoporozu önlemeye yardımcı olabileceğini gösteriyor.

Böbrek taşlarının önlenmesine yardımcı olabilir; Böbrek taşları, konsantre idrarda oluşabilen materyal yığınlarıdır. Kalsiyum, böbrek taşlarında yaygın bir mineraldir ve birçok çalışma, potasyum sitratın idrardaki kalsiyum seviyelerini düşürdüğünü göstermektedir. Bu şekilde potasyum böbrek taşlarıyla savaşmaya yardımcı olabilir. Birçok meyve ve sebze potasyum sitrat içerir, bu nedenle diyetinize eklemek kolaydır.

Su tutulmasını azaltabilir; Su tutma, vücutta fazla sıvı biriktiğinde gerçekleşir. Tarihsel olarak, potasyum su tutmayı tedavi etmek için kullanılmıştır. Araştırmalar, yüksek potasyum alımının idrar üretimini artırarak ve sodyum seviyelerini düşürerek su tutulmasını azaltmaya yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.

Potasyum yönünden zengin besinler;

Potasyum pek çok tam gıdada , özellikle meyvelerde, sebzelerde ve balıklarda bol miktarda bulunur. Çoğu sağlık yetkilisi, günde 3,500-4,700 mg potasyum almanın en uygun miktar olduğu konusunda hemfikirdir

İşte bu mineral yönünden zengin yiyeceklerden bazıları;

  • Pişmiş pancar yeşillikleri: 909 mg
  • Fırında patates: 670 mg
  • Pişmiş barbunya: 646 mg
  • Beyaz patates, fırınlanmış: 544 mg
  • Avokado: 485 mg
  • Fırınlanmış tatlı patates: 475 mg
  • Pişmiş ıspanak: 466 mg
  • Pişmiş somon: 414 mg
  • Muz: 358 mg
  • Pişmiş bezelye: 271 mg

Ayrıca, satılan takviyeler, potasyum alımınızı artırmanın iyi bir yolu değildir.

Çok fazla veya çok az potasyumun sonuçları;

Düşük potasyum alımı nadiren eksikliğe neden olur. Bunun yerine, eksiklikler çoğunlukla vücut aniden çok fazla potasyum kaybettiğinde ortaya çıkar. Bu, kronik kusma, kronik ishal veya çok su kaybettiğiniz diğer durumlarda olabilir. Çok fazla potasyum almak da nadirdir. Çok fazla potasyum takviyesi alırsanız bu gerçekleşebilir, ancak sağlıklı yetişkinlerin gıdalardan çok fazla potasyum alabileceğine dair güçlü bir kanıt yoktur.

Fazla kan potasyumu, çoğunlukla vücut minerali idrar yoluyla çıkaramadığında ortaya çıkar. Bu nedenle, çoğunlukla kötü böbrek fonksiyonu veya kronik böbrek hastalığı olan kişileri etkiler. Ek olarak, kronik böbrek hastalığı olanlar, tansiyon ilaçları alanlar ve yaşlı insanlar da dahil olmak üzere belirli popülasyonların potasyum alımını sınırlamaları gerekebilir çünkü böbrek fonksiyonu normalde yaşla birlikte azalır

Bununla birlikte, çok fazla potasyum takviyesi almanın tehlikeli olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Küçük boyutları, aşırı doz almalarını kolaylaştırır. Bir seferde çok fazla takviye tüketmek böbreklerin fazla potasyumu atma yeteneğini ortadan kaldırabilir. Bununla birlikte, optimal sağlık için günlük yeterli potasyum aldığınızdan emin olmanız önemlidir. Bu özellikle yaşlı insanlar için geçerlidir, çünkü yüksek tansiyon, felç, böbrek taşları ve osteoporoz yaşlılarda daha yaygındır.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın