Mehmet Güler Kimdir? Hayatı, Eserleri

20 Eylül 1944 yılında Sivas’ta dünyaya gelen Mehmet Güler, Pamukpınar İlköğretmen Okulu’nu, Necati Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü’nü bitirdi. Yurdun çeşitli yerlerinde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yaptı. İlk kitabını 1975’te çıkardı. Gazetelerde, sanat ve edebiyat dergilerinde pek çok öykü, deneme, şiir yayımladı. Birçok öyküsü, şiiri ilkokul ve ortaokulların Türkçe kitaplarında yer aldı. Bazı öyküleri yabancı dillere çevrildi, radyolarda okundu, canlandırıldı.

Haber Merkezi / Yazarın Sabahattin Ali Öykü Yarışması İkincilik Ödülü (1974), Orhan Kemal Öykü Yarışması mansiyonu (1975), Antalya Film Festivali Öykü Başarı Ödülü (1975), Başkent Belediyesi Öykü Ödülü ikinciliği (1979), Zonguldak 100. Yıl Vakfı Öykü Ödülü ikinciliği (1981), Zonguldak 100. Yıl Vakfı Öykü Birincilik Ödülü (1986), Enver Naci Gökşen Çocuk Edebiyatı Ödülü birinciliği (1988), İstanbul Belediyesi Öykü Ödülü mansiyonu (1988), Nesin Vakfı Çocuk Edebiyatı Ödülü birinciliği (1988), Güneş Dergisi Öykü Ödülü birinciliği (1998), Sıtkı Dost Çocuk Edebiyatı Ödülü ikinciliği (1990), Ferit Oğuz Bayır Roman Ödülü birinciliği (1991), Orhan Kemal Öykü Ödülü birinciliği (1991), Çankaya Belediyesi Çocuk Edebiyatı Ödülü birinciliği (1992), Uludağ Üniversitesi Öykü Ödülü birinciliği (1996), Haldun Taner Öykü Ödülü ikinciliği (1997), Sabahattin Ali Öykü Ödülü birinciliği (1998), Tudem Gençlik Edebiyatı Roman Ödülü ikinciliği (2006) bulunmaktadır. 2014’te Yalova Belediyesi ve valiliği tarafından yaşadığı sokağa adı verilmiştir.

Mehmet Güler ilk olarak 1970 yılında Yeni a dergisinde yayımlanan bir öyküsüyle edebiyat dünyasına, “Dünya Çocuk Yılı” ilan edilen 1979’da kaleme aldığı Okul Bir Türküdür adlı roman ile de çocuk edebiyatına adım atmıştır. Yazarın öykülerinde çocukların hayal dünyalarının uçsuz bucaksız olduğu görülmektedir. Gökyüzüne Kaçan Uçurtma’da kahraman, bir uçurtma olduğunu hayal eder; Ay Dedenin Öpücüğü (1990)’nde kahraman, gece Ay Dede’nin kendisini alarak uzaydaki çocuk şenliğine götürdüğünü, Bulut Kız Şimşek Oğlan (2011)’da tatile gidemeyen Eylül’ün ise yaptığı baloncuklardan çıkan su damlasının oluşturduğu bulut ile gökyüzünde gezintiye çıktığını hayal ettiği anlatılır. Eserlerinin büyük çoğunluğunda yazarın “ilkyaz” olarak ifade ettiği bahar mevsimi önemli bir yer tutar. Öykülerinde yaptığı betimlemelerle okuyucular, adeta ilkyazda doğanın canlanmasına zihinlerinde yaşayarak şahit olurlar. Hayvanlar ve bitkilerin özellikleri, önemleri ve çevre temizliği eserlerinde sık sık vurgulanır.

Güler, eserlerinde mutlu ve şanslı çocuklara yer vermiştir ancak bununla birlikte onun çocuk kahramanlarının büyük çoğunluğu işçilik yapan fakir, yetim ve ezilmiş çocuklardır. Yazarın Kese Kağıdı Ustaları (1992) isimli eserinde iyi vaatlerle kandırılan ve şehre çalışmaya gelen dört çocuğun öyküsü yürek burkan dokunaklı bir öyküdür. Şehre geldiklerinde patronları çocuklara hiçbir hak sağlamadan onları boğaz tokluğuna çalıştırır. Bir yandan hayal kırıklığına uğrayan bir yandan da gurbet hüznünü yaşayan çocukları içinde bulundukları şartlar kısa sürede olgunlaştırır. Bir başka çalışan çocuk “Pazar Yerindeki Çocuk” öyküsünde babası sakatlandığı için hamallık yapan ve daha o yaşında arabesk müzik dinleyerek arabasına “Batsın bu dünya!” yazan çocuktur.

Avcı’ya göre emekli bir öğretmen olarak gözlemlerini aktaran yazar, çocuk işçiler sorununa daha çok eğitim açısından yaklaşır. “Gecenin İçindeki Pırıltılar” öyküsünde, geceden karanlıktan korkan çocuk gün ışımadan kalkıp okula yürüyerek gitmek zorundadır. Babası o küçükken Almanya’ya gitmiş geri dönmemiştir. Hayal meyal hatırlar babasını, kendisine bir şeyler getirmesini değil çıkıp gelmesini ister. Babasızlığını, yoksulluğunu düşünen çocuk karanlıktan korkmaz artık. “Kalem” öyküsünde ise derslerinde başarılı olamadığı için okuldan alınan ve bir zanaat öğrensin diye tamirhaneye verilen çocuk, kalemi kitapları sevmez ama araba boyarken resim derslerini anımsar, mutlu olur. Arkadaşlarıyla karşılaştığında utanır. Bir gün yolda bir kalem bulur, düşüren öğrencinin belki sınavı vardır diye kalemi ona verebilmek için her şeye rağmen okula gider. Yolda anılarına dalar. Onu okuldan soğutanların gecekondulu bir öğrenci olduğu için sınıf ayrımı yapan öğretmeni ve arkadaşları olduğunu hatırlar. Yazar bu öyküler aracılığıyla hayatın zorluklarını gözler önüne sererek hem zor durumda olan başkalarını anlamaları için empati kurmalarını sağlar hem de çocukları gerçek hayata hazırlar.

Yazarın dokunaklı hikâyeleri olan çocukların dışında öyküsünü anlattığı diğer çocuklar genelde oyunda bile olsa şiddeti sevmeyen ve asla onaylamayan çocuklardır. Ayrıca bu çocukların çoğu duygusal, sorumluluk sahibi, başarılı, estetik duygusu güçlü, sanatın bir dalıyla ilgilenen ve kendini sanatla ifade eden özel çocuklardır. “Elif’in Kağnısı”ndaki Elif, “Barışın Güvercini”ndeki Barış, “Kara Tahta”daki Duygu, “Kırmızı Pelerinli Kurtçuk” bunlara örnek olarak verilebilir.

Eserler aile ilişkileri bakımından ele alındığında genelde çalışan ve doğadan uzaklaşan şehirde kendini yalnız hisseden çocuklara rastlanır. Bu çocukların ailede birlikte olmaktan en çok keyif aldıkları bireyler ise dedelerdir. Dedeler torunları ile doğada birlikte olmaktan oynamaktan büyük zevk almakta hatta onlarla çocuklaşmaktadırlar. Ninemin Yemekleri Dedemin Oyuncakları (2015) eseri ailesinin yaz tatili için köye gönderdiği Doğan’ın dedesi ve ninesi ile geçirdiği günleri anlatmaktadır. Oyuncağı bozulan torununun oyuncaksız duramayacağını düşünen dedesi Doğan’a bir oyuncak yapmaya karar verir. Bundan sonra Doğan’ın günleri kendisine oyuncak yapan dedesine yardım etmekle geçer. Yemek vakitlerinde ise ninesi hormonsuz besinlerle birbirinden güzel yemekler ve tatlılar yapar. Türk kültürünü yansıtan her yemeğin ve tatlının adı Doğan’a ilginç gelir. Uçurtmam Bulutlardan Yüce (1993), Balonlar Gökyüzünün Olsun (1992) eserlerinde de benzer dede-torun ilişkisi görülmektedir.

Yazarın Uzaylı Uzi (2014), Ruandalı Dinozor (2018), Düşçelen (2018) gibi son dönemde yazdığı eserlerine bakıldığında çağın gelişmelerine paralel olarak kendisinin bilimi ve teknolojiyi ne kadar önemsediği ve doğaya zarar vermeden teknolojinin insanlığın yararı için nasıl kullanılması gerektiğini, bilimsel düşünmenin ve bilimin önemini çocuklara anlatabilmek için özen gösterdiği görülmektedir. Efsane Dolu Anadolu (2017) isimli eseri binlerce yıllık geçmişi olan medeniyetler beşiği Türkiye’nin yedi bölgesinde söylenen efsanelerden seçki sunmaktadır. Efsaneleri kendine has üslubu ile anlatan Güler, şehirlerin ve beldelerin tarihî ve kültürel özelliklerinden ve destanlara konu olan olayların öneminden bahsetmektedir. Ayrıca bölümlerin sonunda açıkladığı kelimeler ile okuyucularının kelime hazinesine katkı sağlamaktadır. Güler’in “Uçurtmam Bulutlardan Yüce” adlı öyküsü oyunlaştırılarak, TRT 2’de gösterime girmiştir. (Kaynak: teis.yesevi.edu.tr)

Paylaşın

Mehmet Erte Kimdir? Hayatı, Eserleri

1978 yılında İzmir’de dünyaya gelen Mehmet Erte, Sakarya Üniversitesi Fizik Bölümü’nden mezun oldu. Yayımcılık dünyasında çalışmaya başladı. İki yıl süreyle Yasakmeyve dergisinin yayın müdürlüğünü yaptı.

Haber Merkezi / Mehmet Erte, halen Varlık Yayınları’nda editörlük görevini yürütüyor. İlk şiiri “Yıldırımları Beklemek” Aralık 1999’da Varlık dergisinde yayımlandı. Şiir, öykü, deneme, söyleşi ve çevirileri Kitap-lık, Varlık, Özgür Edebiyat, Milliyet Sanat, E, Yasakmeyve, Akşam-lık, Kül Öykü dergilerinde yayımladı. ‘Suyu Bulandıran Şey’ adlı dosyası ile 2003 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü’nü kazandı.

Eserleri;

Suyu Bulandıran Şey / Şiir (Varlık Yayınları, 2003)
Bakışın Kirlettiği Ayna / Öykü (YKY, 2008)
Alçalma / Şiir (YKY 2010)

Ödülleri;

Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü (2003)

“Olmamak”

Ne kadar yaklaşırsam yaklaşayım doldurmuyor aynayı yüzüm
Burdayım ben, gözlerimin içinde oturuyorum
Gözlerim yüzüme atılmış bir çarpı
Islık çaldım ve bozdum düzenini yıldızların
Bir çanağa su koydum ve yazgısıyla oynadım denizlerin
Üstüme biraz kan bulaştıysa, benim kanım.

Hiçbir şey duymadım
Hiçbir ulak varmadı buralara
Hiçbir çağrıya uymadım ömrüm boyunca
Bozacak tek bir yeminim olmadı
Tek bir tövbe etmedim şimdiye değin
Ne anlatabilirdi ki zeytin ağaçları, küstüm gölgelerine
Denize girdim fakat vermedi bana dokunduğu kıyıların tadını
Hiçbir kıyıda görmedim uzaklara çatılmış bir ufuk
Ama vardı yine de her yerde bir oluş
Ama nerdeydi benim gözlerime denk olan bakış
Nerdeydi benim nesnem
Nerdeydi benimle birlikte şavkıyacak olan?

Bir şeyler olmaktadır başlangıçtan beri
Çalılar arasında bir şeyler olur, yosunlar arasında bir şeyler
Rüzgârlar arasında.. dalgalar arasında…
Yusuf’un gömleği olur, Musa’nın asası
Davud’un sapanı olur, İsa’nın çarmıhı
Olur yine bir şeyler daha bir şeylerin yanı sıra
Ben de olurum belki ama önce bir şey bulmak gerek
Sözgelimi, elime bir asa alabilirim ama bana vuracak kaya gerek
Öyle bir yaşarım ki bir çarmıhı hak ederim ama çarmıha İsa gerek
Beni de saysınlar artık olanların arasında
Beni de katsınlar hesaba
Bensiz olunca eksik kalanı bulayım
Denize bir taş attım ve dedim ki ben de taşla birlikteyim
Ama taşın düştüğü yere düşmüyorum
Aynaya baktım ve dedim ki işte benim çarmıhım
İşte ben burdayım, gözlerimin içinde!

Madem taşamıyorum kabımdan, devrilip döküleyim
Dökülsün dudaklarımdan
Dökülsün rüzgârın bütün limanlarda yaktığı ağıt
Madem demir alamıyorum, dalgalar söküp alsın beni
Düşünmek istemiyorum artık ötesini
Yelkenim yırtılır, bordam dağılır diye korkmuyorum.

“Çatılar prensesi”

bütün gün çatılarda yürümüşsün
uzanmışsın ve kıvranmışsın
besbelli ki uyumuş ve terlemişsin
işte nemlisin
ve ben okşadıkça
yaymış oluyorum lekelerini
ayakların kiremit rengini benimsemiş
ve ben öyle öpüyorum ayaklarını
ayakların dudaklarımı ellerimi her yerimi boyuyor
üzerimde yürüyorsun
bütün gün çatılarda yürüdüğün gibi
uzanıyorsun ve kıvranıyorsun
şehrin bütün çatılarında sevişiyoruz bir bir
kiremitten dalgalarla tartaklanan bir sahil bedenlerimiz
saniyeler ayak izleri gibi siliniyor kıyımızdan
zamanı seviştikçe uzayan saçlarından anlıyoruz
bütün şehri kapladığında saçların
gün doğuyor
ve sen
şehrin bütün çatılarına dağılıyorsun

Paylaşın

Babacan: AK Partinin Siyasi Meşruiyeti Bitti

DEVA Lideri Babacan, “2023’te seçimler yapılır mı? Bir şüpheniz var mı?” sorusuna “Seçimlerin 2023 Haziran’da olması dahi çok ertelenmiş bir durum. Siyasi meşruiyetleri bitti ama hukuki meşruiyetleri devam ettiği için ‘Hakkımı sonuna kadar kullanacağım’ diyebilir. Ama ondan sonrası artık işin hukuki meşruiyetini sıfırlar. Zaten sıfırlanmış siyasi meşruiyetin yanına bir de sıfırlanmış hukuki meşruiyeti koyduğunuzda o iş biter. Dolayısıyla bu ihtimali ben görmüyorum.” şeklinde cevap verdi.

Haber Merkezi / Ekonomik gidişatı değerlendiren Babacan, “Acilen yangını söndürmenin yolu hemen Merkez Bankası ve TÜİK’in yasalarına birer madde koyup, gerçekten bağımsız hale getirip, saygın, düzgün isimlerin bu iki kurumun başına getirmek. Bir de Meclis’te Plan ve Bütçe Komisyonu’nda oturuma katılmaları gerekiyor. Bunlar yangını söndürebilir ama ortada büyük bir enkaz var. Bu enkazın kalkması ancak hukuk ve adaletle mümkün. Hükûmetin de bunu yapması mümkün değil. Artık Erdoğan o sınırı geçti” diye konuştu.

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Cüneyt Özdemir’in sorularını cevapladı. Babacan’ın konuşmasından satır başları şöyle:

“Ortada büyük bir yangın var. İlk önce yangın söndürülür, ondan sonra hasarı onarmaya başlarsınız. Acilen yangını söndürmenin yolu hemen Merkez Bankası ve TÜİK’in yasalarına birer madde koyup, gerçekten bağımsız hale getirip, saygın, düzgün isimlerin bu iki kurumun başına getirmek. Bir de Meclis’te Plan ve Bütçe Komisyonu’nda oturuma katılmaları gerekiyor. Bunlar yangını söndürebilir ama ortada büyük bir enkaz var. Bu enkazın kalkması ancak hukuk ve adaletle mümkün. Hükûmetin de bunu yapması mümkün değil. Artık Erdoğan o sınırı geçti.

Merkez Bankası, bizim piyasa rakamlarından okuduğumuz 4 milyar doların üzerinde borç aldığı döviz bozdurdu, sıfır. Aynı kızgın saça su dökerseniz buharlaşır. Altında kömür yanan, yufka yapılan saçlar vardır. Üzerine su döktüğünüzde bir anda buharlaşır. Merkez Bankası’nın döviz satması aynen öyle. Merkez Bankası ne kadar döviz satsa ya da herhangi bir kişi döviz bozdursa buharlaşır gider. Hiçbir işe yaramaz. Çünkü bir başka benzetme de havuzun dibi delik. Ne kadar su koysanız o delikten çatlaktan akıyor.

“Kimse Merkez Bankası’nın dediğine inanmıyor”

Merkez Bankası’nın önümüzdeki aylarda faiz indirimine devam etme ihtimali olduğu sürece dövizi tutmanın bir yolu yok. Merkez Bankası’nın dünkü açıklamasında ‘Bir alanımız vardı onu da kullandık artık bundan sonra kullanmayız’ gibi bir ima var. Hiç kimse Merkez Bankası’nın dediğine inanmıyor çünkü nihai kararın Erdoğan’ın iki dudağının arasında olduğunu herkes biliyor. Nas diyor ya… Yüzde 19 faiz haram da yüzde 14 helal mi?

Bütün dünya krizi yaşıyor tezi doğru değil. Biz her açıdan dünyanın çok dışındayız. Paramızın değer kaybı en büyük bizde. İşsizlik, özellikle genç işsizlik en yüksek bizde. Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin OECD ortalaması yüzde 14 bizde yüzde 29. Altı ay diyorlar, sayılı gün çabuk geçer. Yanlıştan vazgeçin diye defalarca uyardık, uyarıyoruz.

Daha eylülde Cumhurbaşkanı imzasıyla orta vadeli program açıkladılar. 2022 için oradaki dolar kuru 9,30. 2023 için 9,80. Bugünden dolar 16. Ne yaptıklarını bilmiyorlar. Yeni sistemde bütün yetki tek kişide. Cumhurbaşkanı’nın bir ilçenin tapu müdürüne kadar atama yetkisini kendisinde toplayıp, ondan sonra olup bitenin sorumluluğunu başkasında araması doğru değil. İki yılda dört Merkez Bankası Başkanı değişti, sabit duran kendisi. Değişmeyen tek gerçek: Erdoğan tek yetkili olarak duruyor ve her şey de kötüye gitmeye devam ediyor.”

“Derhal seçime gidilmesi gerekir”

Orta direk şu anda çöküyor. Zengin daha zenginleşiyor, fakir daha fakirleşiyor. Herkes yoksullaşıyor. Böyle bir tabloda derhal seçime gidilmesi gerekir. Ama gider mi? Gitmez. Çünkü daha bir buçuk sene var niye gideyim diyor. Sayılı gün çabuk geçer.”

DEVA Lideri Babacan, ‘2023’te seçimler yapılır mı? Bir şüpheniz var mı?’ sorusunu şu sözlerle yanıtladı:

“Seçimlerin 2023 Haziran’da olması dahi çok ertelenmiş bir durum. Siyasi meşruiyetleri bitti ama hukuki meşruiyetleri devam ettiği için ‘Hakkımı sonuna kadar kullanacağım’ diyebilir. Ama ondan sonrası artık işin hukuki meşruiyetini sıfırlar. Zaten sıfırlanmış siyasi meşruiyetin yanına bir de sıfırlanmış hukuki meşruiyeti koyduğunuzda o iş biter. Dolayısıyla bu ihtimali ben görmüyorum.

Bir detaya dikkat etmek lazım. Erdoğan ve iktidara bir çıkış planı gerekiyor. Hâlâ gönül bağı olan seçmen de şöyle bir korku var: ‘Acaba bir rövanşist iktidar iş başına gelir de hem Erdoğan’ı hem de hepimizi çok mağdur eder mi, haklarımızı elimizden alır mı?’. Vatandaşlarımızın rahat hissetmesi lazım. DEVA Partisi’nin kitabında ‘rövanş’ kelimesi yok, ‘devri sabık’ ifadesi yok. Ne var? Hukuk var. Zamanı gelince idari denetim, yargı denetimi ve Meclis denetimi işler.”

Babacan, Özdemir’in ‘Ekonomi Bakanı olsanız ne yaparsınız?’ sorusu üzerine şunları söyledi:

“Onu kesin reddederim çünkü ekonomi bakanının kendi başına yapacağı hiçbir şey yoktur. Ülkenin sorunları ekonominin çok daha üzerinde sorunlardır. Şu anda Türkiye’nin en önemli sorunu özgürlük, hukuk ve adalet sorunudur. Demokrasimizin iyi işlememesidir. Doların son dönemdeki atağının sebebi Merkez Bankası ile ilgili atılan yanlış adımlar ama işin özünde Türkiye 5-6 yıldır hukuk ve adaletten ayrıldığı için fakirleşiyor.”

Paylaşın

Demirtaş: Ülke Tümden Batmadan Derhal Erken Seçim Yapılmalı

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda erken seçim tartışmalarına değinen eski HDP Eş Başkanı Demirtaş, “Durum çok vahim. Ülke tümden batmadan derhal erken seçim yapılmalıdır” ifadelerini kullandı.

Haber Merkezi / Edirne Cezaevi’nde 4 Kasım 2016’dan bu yana tutuklu olan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, avukatları aracılığıyla sosyal medya hesabından açıklamada bulundu. Demirtaş paylaşımında şu ifadelerini kullandı;

“Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi adlı ucube rejimin yol açtığı krizi, seçim dışında hiçbir şey çözemez.

Temel sorun güven ve hukuk krizidir. Bunun açtığı kara deliği, hiçbir asgari ücret zammı kapatamaz”

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) dünkü 100 baz puanlık faiz indirimi (yüzde 15’ten yüzde 14’e çekti) döviz kurlarında engellenemez bir yükselişe sebep oldu.

Naci Ağbal’ın 20 Mart 2021’de görevden alınıp yerine Şahap Kavcıoğlu’nun atandığı dönemden bu yana Merkez Bankası’nın dördüncü faiz indirimi bu.

Politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranları önce Eylül’de yüzde 19’dan yüzde 18’e, Ekim yüzde 16’ya, Kasım’da da yüzde 15’e çekildi.

Her indirimde döviz kurları ve altın yükseldi. Öyle ki faiz indiriminin başladığı 23 Eylül’den bugüne kadar artış oranı neredeyse yüzde 100’ü buldu.

Paylaşın

Kovid 19’da Son Veriler Açıklandı: Koca’dan Aşı Çağrısı

Kovid 19’da son 24 saatte 18 bin 141 yeni vaka tespit edilirken, 190 kişi hayatını kaybetti. Verileri yorumlayan Bakan Koca, “Belirlenen aşı takvimi üzerinden 3 aydan uzun süre geçen vatandaşlarımızın hatırlatma dozunu yaptırmasını ısrarla öneriyoruz” ifadelerini kullandı.

Haber Merkezi / Sağlık Bakanlığı, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının Türkiye’deki seyrine ilişkin olarak yeni verileri yayınladı. Açıklanan verilere göre, son 24 saatte, 354 bin 857 test yapılırken, 18 bin 141 yeni vaka tespit edildi. 190 kişi hayatını kaybederken, 24 bin 245 kişi sağlığına kavuştu.

Bakan Koca’dan aşı çağrısı

Güncel verilerle ilgili değerlendirmesini sosyal medya hesabından paylaşan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, şu ifadeleri kullandı; Hatırlatma dozu Türkiye’de erken uygulanmaya başladı ve ani vaka artışları yaşanmadı. Bu doz, aşıların yeni varyantlara karşı etkisini de artırıyor. Belirlenen aşı takvimi üzerinden 3 aydan uzun süre geçen vatandaşlarımızın hatırlatma dozunu yaptırmasını ısrarla öneriyoruz.

Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı 16 Aralık Perşembe gününe ait verilere göre, 354 bin 3 test yapılmış, 18 bin 100 yeni vaka tespit edilmişti. Aynı verilere göre, 167 kişi yaşamını yitirirken, 25 bin 664 kişi iyileşmişti.

Paylaşın

Benzin, Motorin Ve LPG’ye Bir Zam Daha!

EPGİS, Motorine 1.14 TL, benzine 69 kuruş, LPG’ye 70 kuruş zam geldiğini duyurdu. EPGİS, konuya ilişkin yaptığı açıklamasında, zamların pompa satış fiyatlarına yansıyacağı bilgisini de verdi.

Haber Merkezi / Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası’ndan (EPGİS) yapılan açıklamaya göre, motorin fiyatına 1,14 TL, benzine 69 kuruş ve LPG’ye 70 kuruş artış geldi. Zamlar, pompa satış fiyatlarına yansıyacak.

Son zamla beraber benzinin litre satış fiyatı İstanbul’da ortalama 10.92 liradan 11.61 liraya, Ankara’da ortalama 10.93 liradan 11.62 liraya, İzmir’de ise 10.99 liradan 11.68 liraya yükselecek.

Motorinin litre satış fiyatı ise İstanbul’da 11.46 liraya, İzmir’de 11.54 liraya, Ankara’da 11.52 liraya çıktı. Dün de benzinin litresine 56 kuruş zam gelmişti.

Paylaşın

Kasım Ayında 164 İşçi İş Cinayetlerinde Hayatını Kaybetti

Kasım ayında en az 164 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybederken, 2021’in ilk 11 ayında ise iş cinayetlerinde en az 2 bin 17 kişi yaşamını yitirdi. Hayatını kaybeden 2017 emekçinin 154’ü kadın, 1863’ü erkekti.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG), açıkladığı rapora göre Kasım’da en az 164 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Yılın ilk 11 ayında ise en az 2 bin 17 işçinin hayatını kaybettiğini duyurdu. İş cinayetlerinin geçtiğimiz aylara göre dağılımı şöyle:

  • Ocak’ta en az 203 işçi,
  • Şubat’ta en az 142 işçi,
  • Mart’ta en az 144 işçi,
  • Nisan’da en az 258 işçi,
  • Mayıs’ta en az 239 işçi,
  • Haziran’da en az 180 işçi,
  • Temmuz’da en az 155 işçi,
  • Ağustos’ta en az 178 işçi,
  • Eylül’de en az 189 işçi,
  • Ekim’de en az 165 işçi,

Kasım’da ölenlerin 23’ü kadın, 7’si mülteci/göçmen. İSİG Meclisi’nin paylaştığı verilere göre Kasım’da hayatını kaybeden 164 emekçinin 149’u ücretli (işçi ve memur), 15’i kendi nam ve hesabına çalışanlardan (çiftçi ve esnaf) oluşuyor.

Yılın ilk on bir ayında ise hayatını kaybeden 2 bin 17 emekçinin 1722’si ücretli, 295’i kendi nam ve hesabına çalışan.

İş cinayetlerinde ölenlerin 23’ü kadın, 141’i erkek işçi. Yılın ilk 11 ayında ise hayatını kaybeden 2017 emekçinin 154’ü kadın, 1863’ü erkek işçi. Kasım’da medyadan gelen kadın iş cinayetleri tarım, gıda, eğitim, ticaret, sağlık, konaklama ve genel işler işkollarında meydana geldi.

Yine bu ay hayatını kaybedenlerin yedisi göçmen/mülteci çalışanlardı. Göçmen/mülteci işçilerin dağılımı şöyle: 3’ü Suriyeli, 2’si Türkmenistanlı, 1’i Afganistanlı ve 1’i Rusyalı.

Ayrıca yılın ilk 11 ayında hayatını kaybeden 2 bin 17 emekçinin 83’ü mülteci/göçmendi. Toplamda 36 Suriyeli, 14 Afganistanlı, 7 Rusyalı, 6 Türkmenistanlı, 5 Pakistanlı, 3 Somalili, 2 Gürcistanlı, 2 İranlı ile birer Azerbaycanlı, Bulgaristanlı, Güney Koreli, Macaristanlı, Moldovyalı, Sırbistanlı, Ugandalı ve Ukraynalı hayatlarını kaybetti.

En çok ölüm inşaat

Kasım’daki ölümler en çok inşaat/yol, sağlık, ticaret/büro/eğitim, tarım/orman, belediye/genel işler, taşımacılık, konaklama, metal, gıda, madencilik, güvenlik, çimento ve enerji işkollarında meydana geldi.

  • Akkuyu nükleer santral inşaatında en az 3 işçi hayatını kaybetti. İşçiler şantiyedeki ölümlerin gizlendiğini belirtiyor.
  • Tarım işkolunda 10 işçi ve 7 çiftçi hayatını kaybetti.
  • Ölümlerin beşte biri sanayi işkollarında.
  • COVID-19 nedenli ölümler en çok sağlık ve eğitim/büro işkollarında meydana geldi.

Ayrıca Kasım’da iş cinayetlerinde ölenlerin 7’si (yüzde 4,26) sendikalı işçiydi. Sendikalı işçiler tarım, eğitim, büro, tersane, sağlık ve belediye işkollarında çalışıyordu.

En çok ölüm COVID-19’dan

Kasım’da en fazla ölüm nedeni COVID-19, yüksekten düşme, ezilme/göçük, trafik/servis kazası, kalp krizi, zehirlenme/boğulma, elektrik çarpması, intihar, kesilme/kopma ve şiddet olarak sıralandı.

  • COVID-19 nedeniyle: 26 ölüm sağlık, 17 ölüm büro/eğitim, 3 ölüm güvenlik, 3 ölüm belediye, 1 ölüm tarım ve 1 ölüm metal.
  • İnşaatlardaki iş cinayetlerinin yarısı yüksekten düşme nedenli.
  • Sanayi işkollarında ölümlerin yarısı ezilme nedenli.

Ölenlerin yüzde 49’u 28-50 yaş aralığında 

Kasım’da ayrıca 3 çocuk işçi de çalışırken hayatını kaybetti. Çocuk işçiler tarım ve gıda işkolunda çalışıyordu. Yılın ilk 11 ayında ise hayatını kaybeden 2 bin 17 emekçinin 57’si çocuk işçi (20’si 14 yaş ve altı, 37’si 15-17 yaş aralığında).

Bu ayda 51 yaş ve üstünde ise çalışırken ölen 48 emekçi bulunuyor: Çiftçiler ve esnaflar ile tarım, maden, eğitim, inşaat, enerji, taşımacılık, sağlık, konaklama, güvenlik ve belediye işçileri.

Yaş gruplarına göre ölümler şöyle:

  • 14 yaş ve altı yaş grubunda 2 işçi,
  • 15-17 yaş grubunda 1 işçi,
  • 18-27 yaş grubunda 20 işçi,
  • 28-50 yaş grubunda 81 işçi,
  • 51-64 yaş grubunda 40 işçi,
  • 65 yaş ve üstü yaş grubunda 8 işçi,
  • Ve yaşını öğrenilemeyen 12 işçi.

En çok iş cinayeti İstanbul’da

İSİG Meclisi raporunda iş cinayetlerinin şehirlere göre dağılımını da paylaştı. Buna göre İstanbul 13 ölümle birinci sırayı aldı. İş cinayetlerinin diğer illere göre dağılımı şöyle:

11 ölüm Kocaeli, 8’er ölüm Ankara ve Bursa, 7’şer ölüm Antalya ve İzmir, 6 ölüm Adana; 5’er ölüm Denizli, Mersin ve Muğla, 4’er ölüm Aydın, Balıkesir, Çanakkale, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kırklareli, Konya ve Zonguldak; 3’er ölüm Kastamonu, Sakarya, Trabzon ve Bosna Hersek; 2’şer ölüm Afyon, Burdur, Çorum, Erzurum, Malatya, Mardin, Ordu, Osmaniye, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ ve 1’er ölüm Aksaray, Bartın, Bilecik, Bingöl, Eskişehir, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Karabük, Kayseri, Kütahya, Manisa, Rize, Siirt, Şırnak, Uşak, Van, Yozgat ve Güney Kore.

(Kaynak: bianet)

Paylaşın

Merkez Bankası, Yine Piyasalara Müdahale Etti

Dolar/TL’nin 17’yi, euro/TL’nin de 19’u geçmesi üzerine TCMB’den müdahale geldi. Müdahale sonrası dolar/TL 16,45, euro/TL 18,62 düzeyinde işlem görüyor. Bankadan yapılan açıklamada “Döviz kurlarında görülen sağlıksız fiyat oluşumları nedeniyle piyasaya satım yönünde doğrudan müdahale edilmektedir” denildi.

Haber Merkezi / Türk Lirası’nın çok sert bir değer kaybıyla giriş yaptığı hafta başında 13,80 seviyelerindeki dolar/TL kurundaki artış TCMB’nin dünkü faiz kararının ardından devam ediyor.

Haftanın son günü 17 seviyelerini aşan kura Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’ndan (TCMB) piyasaya satım yönünde bir müdahale geldi. Bloomberg HT’nin verilerine göre TCMB, Aralık boyunca sırayla 650, 400, 500 milyon ve ardından 2,5 milyar dolarlık müdahalelerde bulundu. Bu da önceki müdahalelerin toplam 4 milyar dolar seviyesine ulaştığı anlamına geliyor.

Son olarak bugün ise TCMB’nin, “Döviz kurlarında görülen sağlıksız fiyat oluşumları nedeniyle piyasaya satım yönünde doğrudan müdahale edilmektedir” notuyla basına duyurulan son müdahalenin ardından Dolar/TL kuru 16,50 seviyelerine indi.

Politika faizini yüzde 14’e indirdi

Yıllık enflasyonun yüzde 21,31 düzeyine gelmesi ve TL’deki tarihi değer kayıplarına rağmen dün TCMB politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 15’ten yüzde 14’e indirmişti. Banka, böylece son dört ayda 500 baz puan faiz indirimi yapmış oldu.

Paylaşın

Omicron Varyantı, Mevcut Aşılara ‘Dirençli’

Columbia Üniversitesi’nden yapılan yeni bir araştırma, Omicron varyantının aşılara “belirgin bir şekilde dirençli” olduğunu ve güçlendiricilerin yardımcı olmak için fazla bir şey yapmayabileceğini ve Omicron yayıldıkça Kovid 19 vakalarının artacağını öne sürüyor.

Columbia ve Hong Kong Üniversitesi’nden 20’den fazla bilim insanı tarafından yazılan araştırmaya göre, “Bu varyantın çarpıcı bir özelliği, mevcut Kovid 19 aşılarının ve antikor tedavilerinin etkinliğine tehdit oluşturan çok sayıda sivri mutasyonu olması.” .

Omicron varyantı ilk olarak Kasım ayında Güney Afrika’da tespit edildi ve yakında ABD’de Delta varyantını gölgede bırakarak baskın tür haline geleceğine inanılıyor.

Bilim insanları, Çarşamba günü yayınlanan çalışmada, varyantın “kapsamlı” mutasyonlarının aşıyı “büyük ölçüde tehlikeye atabileceği”, hatta onu etkisiz hale getirebileceği konusundaki endişelerini dile getiriyorlar.

“Yine de risk teşkil edebilir”

Rapor, destekleyici atışların bazı nötralizasyonu engellediğini, ancak dozları olanlar için “yine de risk teşkil edebileceğini” söyledi.

Çalışma, “Üçüncü bir güçlendirici atış bile Omicron enfeksiyonuna karşı yeterince koruma sağlamayabilir” diyor ve bir güçlendirici almanın hala akıllıca olduğunu da belirtiyor.

Yazarlar, sonuçların “Omicron varyantı hakkında daha yüksek yeniden enfeksiyon oranları ve aşı atılımları gösteren ortaya çıkan klinik verilerle uyumlu” olduğunu söyledi.

70 kat daha bulaşıcı

Yakın zamanda yapılan bir çalışma, Omicron’un Delta’dan kabaca 70 kat daha bulaşıcı olduğunu, ancak daha az şiddetli olduğunu gösterdi.

Bilim insanlarının çağrısı

Yeni Columbia çalışması, ciddi bir uyarı ve bilim camiasına bir eylem çağrısı ile sona eriyor.

Bu Kovid 19’un şu anda mevcut antikorlara karşı pan-dirençli olmaktan yalnızca bir veya iki mutasyon uzakta olduğunu düşünmek çok uzak değil.

Virüsün evrimsel yönünü öngören stratejiler geliştirmeli ve daha iyi korunmuş viral elementleri hedef alan ajanlar geliştirmeliyiz.

Johns Hopkins Üniversitesi verilerine göre, ABD’deki 802 bin’den fazla kişi dahil olmak üzere dünya çapında 5,3 milyondan fazla insan Perşembe günü itibarıyla Kovid 19’dan öldü.

(Kaynak: bianet)

Paylaşın

Birçok Firma, Fiyat Etiketlerini Döviz Olarak Güncelledi

Döviz kurlarının sürekli artması üzerine birçok toptan ve perakende firması etiketlerini döviz olarak güncelledi. Fiyat Etiket Yönetmeliği’ne göre etiketlerde Türk Lirası dışında para birimi kullanılması yasak.

Dövizdeki dalgalanma yüzünden sattıkları malı tekrar yerine koyamayan, hammaddeleri dolar üzerinden ithal edilen tekstil ve makine sektörüyle birlikte, gıda toptancıları da zarar etmemek için etiketlerini dolar ve euroya çevirdi.

Sözcü’den Latif Sansür’ün haberine göre, birçok firmanın internet ortamındaki satış sitelerinde ise fiyatlar kaldırıldı. “Güncelleniyor” yazılırken, talep anına göre fiyat verilmeye başlandı.

Yerli üretim yapan Metin Helva, toptan fiyatlarını euro olarak belirlerken, Merter toptancılarının internet sayfasında Başakşehir’deki bir ayakkabı firması da fiyatlarını dolar olarak ilan etti.

Toptan buğday ve un satışı yapan Saf Ekmek ise bir çok toptancının yaptığı gibi internet sayfasındaki fiyatlarını sıfırladı, “Dikkat! Güncelleniyor” yazdı.

Etiket yönetmeliğine aykırı

Fiyat Etiket Yönetmeliği’ne göre etiketlerde Türk Lirası dışında para birimi kullanılması yasak. 2018 yılında güncellenen yönetmeliğin 9. maddesinde “Yurt dışında ifa edilmesi öngörülen paket tur ve eğitim hizmetleri ile yurt dışına yönelik ulaşım ve konaklama hizmetlerinin fiyat listeleri hariç olmak üzere, etiket ve listelerde satış fiyatlarının; ‘Türk Lirası’, ‘TL’ veya ‘ ‘ simgesi şeklinde yazılması zorunludur” ifadeleri yer alıyor.

Paylaşın