Siirt: Umurlu Hanı

Umurlu Hanı; Siirt’in Pervari İlçesi, Palamut Köyü, Umurlu Mezrası sınırları içerisinde yer almaktadır. Ş

Umurlu Mezrası’na şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe yoktur. Eser plan, malzeme ve teknik özelliklerden hareketle Osmanlı devrinde XVI.- XVII. yüzyılda, yapılmış olmalıdır.

Kısmen tahrip olmuş şekilde günümüze ulaşmıştır. Kapalı hanar grubundan olup tek sahından oluşmaktadır. Kuzey-güney yönünde uzanan dikdörtgen plana sahiptir. Üzeri de yine aynı yönde uzanan beşik tonozla örtülüdür.

Beden duvarları ve üst örtüsü kısmen yıkık olan hanın orijinal girişinin nereden olduğu tespit edilememiştir. Hanın iç mekanı ortadan plasterlere oturan bir yuvarlak atkı kemeriyle ikiye ayrılmıştır.

Paylaşın

Siirt: Kanyamira Çeşmesi

Kanyamira Çeşmesi; Siirt’in Baykan İlçesi, Çevrimtepe Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Çeşme, köyün girişinde, bahçelerin arasında yer almaktadır. Günümüzde de kullanılan yapı güneyden kayalara yaslanmış olup, dıştan 7.00 x 4.70 m. ölçüsündedir. Yapı üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe bulunmamaktadır.

Ancak plan, malzeme ve inşa tekniğinden hareketle çeşme Osmanlı devrinde XVIII. yy’da yapılmış olmalıdır. Kuzey-güney doğrultusunda uzanan iki bölümlü çeşmenin su haznesi günümüzde kapalı durumdadır.

Diğer kısım ise doğu batı doğrultusunda uzanan ve düzgün olmayan dörtgen planlı olup, üzeri de aynı yöndeki sivri beşik tonozla örtülüdür. Yerde, ortada suyun akması için yapılmış bir kanal ile kuzeyinde sadece beden duvarı seviyesinde yükselen bir duvar görülmektedir.

Paylaşın

Siirt: Çarpiran Köprüleri

Çarpiran Köprüleri; Siirt’in Baykan İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Her iki köprüde Bitlis-Baykan karayolunun kenarında Bitlis Çayı üzerindedir. I. Köprü 6 gözlü olup doğu-batı doğrultusunda uzanmakta ve 74.50 x 4.50 m ölçülerindedir.

Meyilli bir arazi üzerindeki köprü, iki renkli kesme taş malzemeden yapılmıştır. Köprünün ayakları farklı ölçülerdedir.

Oldukça harap olan köprünün restorasyon çalışmaları tamamlanarak kullanıma açılmıştır. Günümüzde kullanılmaktadır.

Birinci köprünün doğusunda Bitlis Çayı’na dökülen, kısmen kurumuş olan bir derenin üzerinde II. Köprü yer alır.

Tek gözlü ve 26.00 x 5.30 m. ölçülerindeki yapı, iki renkli düzgün kesme taş malzemeden yapılmıştır.

Geniş ayaklara oturan ve sivri kemere sahip köprünün restorasyon çalışmaları tamamlanarak kullanıma açılmıştır. Günümüzde kullanılmaktadır.

Paylaşın

Siirt: Şeyh Ali Türbesi

Şeyh Ali Türbesi; Siirt’in Baykan İlçesi, Çevrimtepe Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Köylülerin “Ziyaret-i Şeyh Ali” diye isimlendirdikleri mezarlık içinde yer almaktadır. Tamamen sağlam olan yapı, kuzey – güney doğrultusunda uzanan 13.65 x 9.80 m ebatlarında düzgün dikdörtgen planlı, dört mekandan oluşmaktadır. Türbenin üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe yoktur.

Ancak mezar taşlarından 1091/1680 tarihinde vefat eden Fatma Hanım, 1102/1690 tarihinde ölen ve türbenin adlandırılmasına sebep olan Şeyh Şerafeddin oğlu Şeyh Ali’nin ölüm tarihleri dikkate alındığında türbe Osmanlı devrinde XVII. yüzyılda inşaa edilmiş olmalıdır. Kuzey-güney doğrultusunda uzanan düzgün dikdörtgen planlı ve üzeri yine aynı doğrultuda uzanan sivri beşik tonozlu eyvana ulaşılmaktadır.

Eyvanda yerden yükseltilmiş dikdörtgen bir platform üzerinde dört adet baş ve ayak taşları bulunan sandukalı mezar yer almaktadır. Eyvanın kuzeyindeki bir kapı açıklığıyla ikinci mekana girilmektedir. Bu kısım da kuzey-güney doğrultusunda uzanan düzgün olmayan dörtgen planlı olup üzeri aynı doğrultuda uzanan sivri beşik tonoz örtülüdür.

İçinde iki tane baş ve ayak şahidesi olan sandukalı mezar vardır. Eyvanın batı duvarındaki bir kapıyla eyvanla
aynı büyüklükteki üçüncü kısma geçilir. Bu mekan kuzey-güney doğrultusunda uzanan düzgün dikdörtgen planlı olup üzeri aynı yönde uzanan sivri beşik tonoz örtülüdür.

Burada yerden yükseltilmiş dikdörtgen bir platform üzerinde baş ve ayak şahideleri mevcut sandukalı üç tane mezar bulunmaktadır. Güney duvarında ortada yarım daire planlı ve sivri kemerli mihrap nişi yer almaktadır. Kuzey duvarının ortasındaki giriş açıklığıyla, kuzey-güney doğrultusunda uzanan düzgün dikdörtgen planlı ve aynı yönde uzanan sivri beşik tonoz örtülü dördüncü kısma girilmektedir.

Paylaşın

Siirt: Çevrimtepe Camii

Çevrimtepe Camii; Siirt’in Baykan İlçesi, Çevrimtepe Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Cami, kalenin eteğinde, engebeli bir arâzi üzerinde ve sarp yamacın kenarındadır. Yapı; giriş ünitesi, mescid, iki sarnıç ve camiden oluşmaktadır.

Giriş holünden sarnıca geçişi sağlayan kapı üzerindeki kitabeye göre cami, 977 / 1570 tarihinde Halil Bey tarafından yaptırılmıştır. Giriş ünitesi doğu-batı doğrultusunda uzanan ve düzgün olmayan dörtgen planlı ve üzeri beşik tonoz ile örtülüdür.

Câmi, dıştan 21.40 x 18.90 m. ölçülerindedir. Yapıda kırma taş ve kesme taş malzeme kullanılmıştır. İçten beşik tonozla örtülü olan câmi, dıştan düz dam şeklindedir. Giriş revakını geçtikten sonra sivri kemerli bir niş içine alınmış sivri kemerli kapıdan harime girilmektedir.

Harim, mihraba paralel bir tane ve giriş bölümünde mihrâba dikey iki adet olmak üzere toplam üç sahından oluşmaktadır. Doğudaki sahın daha büyüktür. Kıble duvarında da ortada yarım daire planlı mihrap nişi ve üç basamaklı taş minber bulunmaktadır.

Giriş ünitesinin doğusundaki mescid, daha sonraki dönemlerde yapılmış olmalıdır. Mescid, kuzey-güney doğrultusunda uzanan ve mihraba dikey tek sahından oluşmaktadır. Kıble duvarının ortasında yarım daire şeklindeki mihrap nişi iki sütunçe ile sınırlandırılmıştır. Mihrap, alçı malzemeden yapılmıştır.

Paylaşın

Siirt: Kaya Geçit (Delikli Kaya)

Kaya Geçit (Delikli Kaya); Siirt’in Eruh İlçesi, Erenkaya (Şeyh Veli) Köyü ile Erdoğdu Köyü arasında yer almaktadır.

Erenkaya (Şeyh Veli) Köyü ile Erdoğdu Köyü’ne şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. Kaya Geçit’in (Delikli Kaya) yer aldığı bölgeye yürüyerek gidilebilir.

Kaya Geçit (Delikli Kaya) Delikli Taş Deresi kenarındadır. Dereyi takip eden kervan yolunu dik kesen doğal kayalık oyulup zeminin merdiven basamaklar şeklinde yontulmasıyla oluşturulmuş olup 41 basamaklıdır.

İçerisinden yaya yada yüklü insan ve hayvan çok rahat bir şekilde geçebilmektedir. Yapının ne zaman yapıldığına dair bir kayıt bulunmamaktadır.

Paylaşın

Siirt: Kızlar Çeşmesi

Kızlar Çeşmesi; Siirt’in Eruh İlçesi, Bilgili Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Eski Eruh olarak adlandırılan Bilgili Köyü’nde Jandarma Karakolu’nun hemen üst kısmındadır. Çeşmenin üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe yoktur.

Yapıda kullanılan düzgün taş malzemeden hareketle Osmanlı devrinde XVIII. yy II. yarısında yapılmış olmalıdır. Sağlam olan çeşme günümüzde kullanılmaktadır.

Bağımsız çeşmelerden olan yapı iki kısımdan oluşmaktadır. Önde eyvan biçimli çeşme arkada ise dikdörtgen biçimindeki suyun toplandığı su haznesi bölümü yer almaktadır.

Hafif meyilli bir arazi üzerinde olan yapı, doğu-batı yönünde uzanmakta ve dıştan 4.30 X 7.20 m. ölçülerindedir.

Paylaşın

Siirt: Şeyh Veli Türbesi

Şeyh Veli Türbesi; Siirt’in Eruh İlçesi, Erenkaya Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Köy mezarlığının içindeki türbeye ait iki kitabe bulunmaktadır. Bunlardan biri güney cephedeki giriş kapısı üzerinde, diğeri türbe içinde korunmaktadır.

Kapı üzerindeki kitabeden türbede Şeyh Şah-ı Veli’nin medfun olduğu, 1130/1718’e vefat ettiği ve Abdullah adlı sanatkarın adı öğrenilmektedir.

Türbede muhtemelen bu tarihten sonra inşa edilmiş olmalıdır. Türbe, içten ve dıştan altıgen planlıdır. İçten kubbeyle dıştan ise pramidal külahla örtülmüştür.

İç mekâna güney cephesindeki yuvarlak kemerli kapıdan girilmektedir. Duvarlar, hem içten hem de dıştan kireçle sıvanmış olup herhangi bir süsleme içermemektedir. Türbe içinde Şeyh Veli’nin sade ahşap sanduka tipinde mezarı yer almaktadır.

Paylaşın

Siirt: Oymakılıç Medresesi

Oymakılıç Medresesi; Siirt’in Eruh İlçesi, Oymakılıç Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Köyü’nün içinde yer alan han ve caminin doğusundaki Oymakılıç Medresesi, oldukça harap haldedir.

Üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe bulunmamaktadır. Yapıda kullanılan malzeme ve duvar dokusundan hareketle Osmanlı devrinde XVIII. yy’ın sonlarında yapılmış olmalıdır.

Medrese, doğu-batı yönünde 6.40 X 29.90 m. ölçülerinde uzanan düzgün olmayan dörtgen planındadır. Medrese, giriş bölümü, su kuyusu ve peş peşe sıralanan odalardan oluşmaktadır.

Su kuyusu, giriş bölümü ve doğudaki odalardan üç tanesi kısmen sağlam durumdadır. Kalan tromp izlerinden bu odaların orijinalde kubbe ile örtülü olduğu anlaşılmaktadır. Cas ve kırma taş malzemeden inşa edilmiştir.

Paylaşın

Siirt: Güllü Hatun Köprüsü

Güllü Hatun Köprüsü; Siirt’in Eruh İlçesi, Yerliçoban Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Köprü, vadinin içinden akan derenin üzerinde kurulmuştur. Köprü, köy ile köyün güneydoğusundaki bey konutunun arasındaki irtibatı sağlamak için yapılmış olmalıdır.

Yapının üzerinde kim tarafından ve ne zaman yaptırıldığını gösteren herhangi bir kitabe bulunmamaktadır. Köylüler, köprünün Güllü adında bir kadın tarafından yaptırıldığını belirtmektedirler.

Eser, plan, malzeme ve inşa tekniği bakımından Osmanı döneminde XVII. yy’da yapılmış olmalıdır. Günümüzde köylüler tarafından kullanılan köprü tamamen sağlam durumdadır. Yapı, doğu-batı yönünde uzanmakta olup yuvarlak kemerli ve iki gözlüdür.

Yapının döşeme uzunluğu 22.00 m., genişliği 2.20 m’ dir. Köprünün yuvarlak kemerleri üçayak üzerine oturmaktadır. Ortadaki bağımsız payenin menba ve mansab tarafları hafif dışarı taşırılarak selyaran işlevi görmesi sağlanmıştır.

Paylaşın