Nimetullah Türbesi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Köyceğiz Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.
Nimetullah’ın sandukasının üstünde farklı ebatlarda dört tane kitabe yerleştirilmiştir.
Kitabelere göre 1581 ve 1889 yılında iki defa onarım görmüştür. Günümüzde yapının üstü açık bir şekilde bulunduğu bilinmektedir.
Seydi Yunus Türbesi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Meydan Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.
Türbenin eskiden üstü örtülü idi. Taceddin Yaltırık, burasını evkaftan satın aldıktan sonra üstünü açtırmıştır.
Türbede dört yatır vardır. Üçünün sandukaları taş ve tuğla ile yapılmış ve üstleri sıvanmıştır. Sanduka tipi mezar taşı ise Selçuklu tarzında yapılmıştır üstünde yazı yoktur.
Türbenin giriş kapısı üzerinde yer alan kitabede içindeki yatırı, 1417 yılında vefat ettiği fakat yapının ne zaman yapıldığı konusunda bir ibareye rastlanmamıştır.
Yağlı Dede (Seyh Eyüp Türbesi); Konya’nın Akşehir İlçesi, Kızılca Mahallesi, Mektep Sokak üzerinde küçük bir bahçenin ortasında yer almaktadır.
Kare planlı yapının üzerini dıştan, çinko levhalarla kaplı piramidal bir külah örtmektedir. Türbenin yapımında moloz taşın yanı sıra bol miktarda devşirme malzeme kullanılmıştır.
Devşirme malzemeler içinde düzgün kesme taşların yanında templon levhası ve arşitravı ile bir insan heykelinin başka kısmından küçük bir parça yer almaktadır.
Giriş, kuzey cephededir. Diğer üç cephenin ortalarında birer mazgal pencere vardır. Kuzey cephenin ortasında yer alan girişin üst kesimi, ahşap hatıl ile örtülmüştür.
Yapının içinde tamamen tuğla ile inşa edilmiş bir baldaken kuruluş söz konusudur. Köşelerde ‘L’ şekilli birer ayak vardır. Birbirine sivri kemerlerle bağlanan ayaklardan, pandantiflerle kubbeye geçilmiştir.
Türbenin ahşap sandukası Akşehir Müzesinde korunmaktadır. Karaman oğulları dönemine aittir. H.729 M.1328 yılında ölen Şeyh Eyyüb’ün Türbesidir.
Hıdırlık Mescidi; Konya’nın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Sultan Dağları’nın eteğindeki Hıdırlık parkındadır.
Kare planlı yapının üzeri bir kubbe ile örtülüdür. Yapının inşasında; duvarlarda moloz taş, kubbe geçişlerinde ve kubbede tuğla kullanılmıştır. Yapının içi sıvalıdır. Doğu duvarında bir, kuzey duvarında iki tane dikdörtgen kesitli küçük bir niş vardır.
Güney duvarının ortasındaki, dikdörtgen kesitli mihrabın kavsarası, mukarnas görünümündeki basit dolgularla şekillendirilmiştir. Mihrap nişinin iki yanında, geçmeli geometrik örneklerle süslü, Bizans dönemine ait birer mermer levha bulunmaktadır.
Eserin inşa kitabesi yoktur. Fakat bazı kaynaklarda, Akşehir’deki XIII. yy. veya en geç XIV. yy bazı yapılara benzerliği ile bu tarihlerde yapıldığı sanılmaktadır.
Kalaycı Mescidi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Kuşçu Mahallesi, Kalaycı Sokak üzerinde yer almaktadır.
Mescid, üzeri tek kubbe ile kapatılmış kare planlı bir yapıdır. Kubbenin üzeri dıştan sıva ile kaplıdır.
Yapının bazı noktalarında, devşirme malzeme kullanılmış olup, süsleme öğesine fazla yer verilmemiştir.
Hacı Hamza Mescidi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Yıldırım Mahallesi, Hacı Hamza Sokak üzerinde yer almaktadır.
Tek kubbe ile kapatılmış kare bir plan şemasına sahip mescidin üzerine, sonradan piramidal bir çatı inşa edilmiştir.
Ayrıca yapının doğu cephesine bitişik son cemaat yeri ile kuzey cephenin doğu ucundaki minarenin yapıya, sonradan eklendiği anlaşılmaktadır.
Harim duvarlarına sonradan resmedilen , madalyonlar içindeki dini içerikli yazı örnekleri ile selvi ağacına benzer bitkisel örnekler, yapının süslemelerini meydana getirir.
İnşa kitabesi bulunmayan yapının, bazı kayıtlara dayanarak yapımının 1476-77 tarihinde inşa edildiği sanılmaktadır.
Çınaraltı Mescidi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Mabet Anıt Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.
Adını önündeki büyük çınardan almıştır. Kıble tarafına dört, sağına, soluna ikişer, kuzeyine bir penceresi vardır.
Eski ve tarihi Mescid yıkıldığı için bugünkü görünümünü kazanmıştır. Eski yapının tarihinin 1584 yılına kadar indiği vakıflara ait bazı belgelerde yer almaktadır.
Kızılca Mescidi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Kızılca Mahallesi, İbre Sokak üzerinde yer almaktadır.
Kareye yakın dikdörtgen planlı ve tek kubbeli mescidin üzeri, sonradan piramidal bir çatı ile örtülmüştür.
Güneybatı köşedeki minare ile doğu cepheye bitişik son cemaat yerinin, yapıya sonradan eklendiği anlaşılmaktadır.
Yapı, süsleme bakımından, sade özellikler gösterir. Dikkat çeken süslemeler, kapı kanadında toplanmıştır.
Mescidin inşa kitabesi bulunmadığı için eserin ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. İ. H. Konyalı, 1476-1477 tarihli olduğunu bazı kaynaklara dayanarak söylemektedir.
Kileci Mescidi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Kileci Mahallesi, Bayram Sokakta üzerinde yer almaktadır.
Eser, ilk yapıldığında, kuzey cephesinin önünde yer alan üç bölmeli son cemaat yeri ve üzeri kubbe ile örtülü kare şekilli bir harimden oluşan plan şemasına sahipken, tarihini bilmediğimiz bir depremde büyük hasar görmüştür.
Yapı, daha sonraki onarımlarla bugün kü halini almıştır. Yapıda, süsleme bakımından eskiye dair pek bir şey kalmamış olsa da, ahşap kapı kanatları ince işçiliği ile dikkat çeker. Mescidin kitabesi yoktur. Araştırmacıların genel kanısına göre yapı, XIII. yüzyıla veya en geç XIV. Yüzyıl başlarına tarihlendirilir.
Ferruhşad Mescidi; Konya’nın Akşehir İlçesi, Anıt Mahallesi, Türbe Sokak üzerinde yer almaktadır.
Seyyid Mahmud Hayrani Türbesi’nin yaklaşık 50 metre güneydoğusundadır.
Mescidin kuzey ve doğu duvarlarının, dış yüzeyi çamur ile sıvalıdır. Sıvasız olan güney ve batı duvarlarında, inşa malzemesi olarak, genellikle devşirme mermer bloklar ve az miktarda da tuğla kullanılmıştır.
Yapıdaki süsleme, güney ve batı cephedeki, sivri kemerli pencerelerin kemer köşelikleri ve alınlıkları ile bugün Akşehir Müzesi’nde korunan ahşap kapı kanatlarında toplanmıştır. Yapının batı cephesinde, yer alan inşa kitabesinde mescidin 1224 yılında yaptırıldığı okunmaktadır.
