image

Regurjitasyon nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Regurjitasyon, kusma, mide suları ve bazen sindirilmemiş yiyecek karışımının yemek borusundan yukarı çıkıp ağza geri girdiğinde meydana gelen durumdur. Regurjitasyon, yetişkinlerde, asit reflü ve gastroözofageal reflü hastalığının (GERD) yaygın bir semptomudur. Bebeklerde yaşamın ilk yılında regurjitasyon normal bir durumdur.

Regurjitasyon, ruminasyon bozukluğu adı verilen nadir bir durumun belirtisi de olabilir. Bu makale, hem yetişkinlerde hem de bebeklerde regurjitasyonun yaygın nedenleri, belirtileri, tanı, tedavisi v.b hakkında genişçe bilgi verilecektir.

Nedenleri;

Regurjitasyonun nedeni, bir bebekte mi yoksa yetişkinde mi meydana geldiğine bağlı olarak değişebilir.

Yetişkinler;

  • Asit reflü; Asit reflü , reflü, mide ekşimesi ve ağız kokusu ile karakterize bir durumdur. Ortak tetikleyiciler;
  1. Büyük öğünler yemek
  2. Belirli yiyecekleri yemek
  3. Yedikten hemen sonra uzanmak
  • GERD; Asit reflüsü haftada birkaç kez meydana geldiğinde, GERD olarak bilinir. Hem asit reflü hem de GERD yaygın olarak mide asidi veya regurjitasyona neden olur
  • Ruminasyon sendromu; Ruminasyon sendromu, sindirilmemiş yiyeceklerin sık sık geri çıkmasına neden olan nadir bir durumdur. Bu regurjitasyon yemek yedikten hemen sonra olur. Doktorlar bunun nedenlerini henüz tam olarak bilmiyor. Ruminasyon sendromu nadirdir, bu nedenle sürekli regurjitasyon olmadığı sürece, regurjitasyon asit reflü veya GERD’den kaynaklanma olasılığı daha yüksektir.

Diğer nedenler; Yetişkinlerde diğer regurjitasyon nedenleri şunlardır;

  • Tıkanıklıklar
  • Gebelik
  • Bazı ilaçlar
  • Sigara içmek
  • Yeme bozuklukları

Yemek borusunda yara izi veya kanser nedeniyle tıkanmalar, sık sık regurjitasyon neden olabilir. Erken gebelik hormonları, özofagus sfinkterinin gevşemesine neden olabilir ve bu da regurjitasyona yol açabilir.

Bazı ilaçlar yemek borusunun iç yüzeyini de tahriş edebilir ve bu da safra regurjitasyona neden olabilir. Sigara içmek asit reflü gibi durumları şiddetlendirebilir ve reflü ve regurjitasyonun artmasına neden olabilir.

Bulimia ayrıca regurjitasyona neden olabilir. Bulimia, aşırı yemek yeme ve yiyeceği temizleme ile karakterize bir yeme bozukluğudur. Bulimia, gönüllü regurjitasyonun çok daha ciddi bir nedenidir. Ruh sağlığı tedavisi gerektirir.

Bebekler;

Kusma bebeklerde ve bebeklerde yaygındır. Bununla birlikte, bazı bebekler sık ​​sık regurjitasyon yaşarlar.

Bu regurjitasyona başka semptomlar eşlik etmediğinde, fonksiyonel bebek regurjitasyonu olarak bilinir. Bu durum, yaşamın ilk yılında günde bir defadan fazla sık sık regurjitasyonla karakterizedir.

GERD, yetişkinleri etkilediği kadar yaygın olmasa da bebekleri de etkileyebilir. Özofagusun kısa olması nedeniyle GERD’li bebeklerin sadece reflü yerine regurjitasyon yaşama olasılığı daha yüksektir.

Semptomlar;

Regurjitasyon belirtileri, altta yatan nedene göre değişir. Bebeklerde regurjitasyon söz konusu olduğunda belirli semptomlara dikkat edin.

Yetişkinler;

Regurjitasyona eşlik eden semptomların çoğu, asit reflü ve GERD gibi regurjitasyona neden olan koşullardan kaynaklanmaktadır.

Asit reflü ve GERD semptomları;

  • Mide ekşimesi veya göğüs ağrısı
  • Boğazın arkasında acı veya ekşi tat
  • Yutma güçlüğü
  • Boğazda bir yumru hissetmek
  • Mide asidi veya sindirilmemiş yiyeceklerin regurjitasyonu

Regurjitasyon, diğer asit reflü veya GERD semptomları olmaksızın sık sık kendi kendine meydana geldiğinde, ruminasyon sendromu olabilir.

Ruminasyon sendromunun belirtileri;

  • Yemekten hemen sonra sık sık regurjitasyon
  • Göbekte dolgunluk
  • Ağız kokusu
  • Mide bulantısı
  • Kilo kaybı

Bebekler;

Bebeklerde ve bebeklerde yemek borusunun büyüklüğü nedeniyle, yaşamın ilk yıllarında regurjitasyon yaygındır. Bebeğinizin fonksiyonel bebek regurjitasyonu varsa, aşağıdaki semptomları fark edebilirsiniz:

  • Sık sık regurjitasyon, günde en az iki kez
  • En az 3 hafta regurjitasyon
  • Hayatın ilk yılında meydana gelir

Genellikle regurjitasyonun dışında bu duruma eşlik eden başka semptomlar yoktur. Bununla birlikte, regurjitasyon GERD’nin bir semptomuysa, buna aşağıdakiler eşlik edebilir:

  • Öğürmeye veya boğulmaya neden olabilecek yiyecek ve sıvıları yutma sorunu
  • Yemek sırasında sinirlilik, sırt kemeri veya kaçınma
  • Sık öksürük ve zatürre

Bebeğinizin başka semptomları olduğunu fark ederseniz, daha ciddi bir durumun göstergesi olabilir. Dikkat;

  • Regurjitasyonda kan veya safra
  • Beslenme sorunları
  • Aşırı ağlama
  • Nefes alma sorunları

Teşhisi;

Yetişkinler;

Asit reflü genellikle resmi bir teşhis gerektirmeyen geçici bir durumdur. Bununla birlikte, GERD uzun vadeli diyet ve yaşam tarzı yönetimi gerektirdiğinden, doktorunuz bazı teşhis testleri yapmak isteyebilir.

Bu testler şunları içerebilir;

  • Röntgen
  • Üst endoskopi
  • Yemek borusu görüntüleme

Bu testler, doktorunuzun GERD’e bağlı yemek borusu hasarının ve komplikasyonların boyutunu belirlemesine yardımcı olabilir. Ruminasyon sendromunu teşhis etmek için, doktorunuz önce GERD gibi diğer durumların olasılığını ortadan kaldıracaktır. EGD testi ve mide boşalma testi dahil ek testler gerekli olabilir. Bu testler, sık sık yetersizliğe neden olabilecek herhangi bir tıkanıklığı veya yavaşlamış geçiş süresini arar.

Bebekler;

Bebek regurjitasyonu, yaşamın ilk yıllarında beslenmenin sık ve normal bir yan etkisidir. Doktorların fonksiyonel bebek regurjitasyonunu test etmesi zordur. Bununla birlikte, ek semptom yoksa, yaşamın ilk yılında 3 hafta boyunca günde en az iki kez regurjitasyonu meydana gelirse tanı konulabilir. Doktorların yetişkinlerde için kullandıkları aynı fonksiyonel testleri bebekler için de kullanılabilir.

Tedavileri;

Yetişkinler;

İlaç, asit reflüsü ve GERD’si olan kişiler için popüler bir birinci basamak tedavi seçeneğidir. Aşağıdakiler dahil olmak üzere bu koşulları tedavi edebilecek ilaçlar vardır; Şu anda ruminasyon sendromunu tedavi etmek için kullanılan herhangi bir ilaç bulunmamaktadır. Bunun yerine tedavi, yaşam tarzı değişikliklerine dayanır.

Bebekler;

Şu anda fonksiyonel bebek regurjitasyonu tedavi etmek için kullanılan herhangi bir ilaç veya ameliyat bulunmamaktadır. Bununla birlikte, bebeğinizin GERD nedeniyle regurjitasyon varsa, çocuk doktorunuz yetişkinlerde kullanılan aynı GERD ilaçlarını önerebilir.

Yaşam tarzı değişiklikleri;

  • Sağlıklı bir kiloyu hedefleyin
  • Sigara içmeyi bırakın
  • Kafein ve alkol tüketimini sınırlayın
  • Yemek sırasında daha küçük öğünler yiyin, yemeğinizi iyice çiğneyin ve en az 2-3 saat yedikten sonra uzanmayın
  • Geceleri uzanırken ekstra yastıklarla başınızı ve boynunuzu destekleyin

Ruminasyon sendromu için tedavi seçenekleri, aşağıdakiler dahil olmak üzere yetersizliğe neden olan davranışları değiştirmeye odaklanır;

  • Yedikten sonra rahatlamak
  • Yemek sırasında ve sonrasında dik kalmak
  • Yemek sırasında stresi azaltmak
  • Bazı durumlarda psikoterapi gerekli olabilir

Sık sık regurjitasyonu olan bebekler için, doktorlar beslenme sırasındaki bazı değişikliklerin regurjitasyonu azaltmaya yardımcı olabileceğini önermektedir :

  • Beslenme sırasındaki stresi ve huzursuzluğu azaltmak için bebeğinizi sessiz, rahatsız edilmeyen bir yerde besleyin
  • Sindirime yardımcı olması için formülü veya sütü mısır gevreği ile koyulaştırın
  • Bebeğinizi fazla beslemeyin. Aşırı besleme, artan kusmaya neden olabilir
  • Yetişkinlerde GERD için benzer yaşam tarzı önerileri bebeklere uygulanabilir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Reflü nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Reflü, mide asidinin yemek borusuna geri akması durumunda ortaya çıkan durumdur. Bu ters akma yemek borunuzun iç yüzeyini tahriş edebilir. Çoğu insan zaman zaman reflü yaşar. Reflü rahatsızlığı yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla tedavi edilebilir. Reflü, tedavi edilmezse bazen ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Reflü, sıklıkla yemeklerden sonra olur. Reflü hastalığı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sıkça rastlanan bir hastalıktır. Ülkemizde yapılan bir çalışmada toplumun yüzde 20’sinde reflü hastalığı olduğu ortaya çıkmıştır.

Reflü neden olur?

Reflü nedenlerinin kökeninde yemek borusunun uzun bir süre, fazla miktarda mide asidik içeriği ile teması yatmaktadır. Mide asidik içeriğinin yemek borusu ile uzun süreli teması yemek borusunda hasara yol açar ve bu da yanma hissine sebep olur. Normal olarak yemek borusunun alt ucundaki alt özefagus sfinkteri dediğimiz kastan oluşmuş kapak benzeri bir yapı vardır.

Bu yapı asidin yemek borusuna geri kaçmasını önleyerek midenin içinde kalmasını sağlar. Reflü nedenleri arasında yer alan sfinkter kapağının sık aralıklar ile gevşemesi çok önemlidir. Bu kapak sık aralıklar ile gevşer ve mide asidik içeriği yemek borusuna geri kaçar.

Belirtileri;

Reflü hastalığı tipik ve atipik semptomlar olmak üzere 2 başlık altında incelenebilir. En sık karşılaşılan tipik reflü belirtileri arasında; midede yanma, ekşime, ağızda acı bir tat hissedilmesi, göğüste ağrı veya yediklerinin ağıza gelmesidir.

Atipik reflü bulguları ise genellikle kulak burun boğaz hastalıklarıyla karıştırılmaktadır. En sık görülen atipik reflü belirtileri ise; sinüzit,kuru öksürük, ağız kokusu, seste kısılma veya diş çürümesi gibi bulgulardır.

Reflü hastalığı genellikle göğüs ağrısına neden olduğu için kalp veya göğüs hastalıklarıyla sıklıkla karıştırılmaktadır.

Reflü birçok hastalığa da neden olabilmektedir. Örneğin kronik farenjitin en sık nedenlerinden biri reflü hastalığıdır. Aynı şekilde midedeki sıvıların yukarı çıkarak soluk borusuna kaçması ve akciğerlere karışması halinde uzun vadede reflü, akciğer hastalıkları veya astıma da neden olabilir.

Tanısı;

Reflü belirtileriyle kişinin hekime başvurmasının ardından hekim, ayrıntılı olarak hastanın anamnezini alır. Semptomların giderilmesi için hastaya proton pompa inhibitörleri (PPİ) olarak tanımlanan ilaçlar verilir. Hasta 1-2 hafta sonra kontrole çağırılır. Eğer şikayetler ilaç kullanımıyla giderilip, bırakıldığında devam ediyorsa kişiye reflü tanısı koyulur. Tanı için kullanılan bir diğer yöntem ise 24 saatlik pH monitörizasyonudur.

Mide girişine, burundan bırakılan küçük bir cihaz 24 saat boyunca kişinin yemek borusundaki belirli noktaların pH seviyesini ölçer. Bu tetkikin sonucunda da kişiye reflü tanısı koyulabilir. Baryumlu özofagus mide duodenum grafisi yönteminde ise radyoloji uzmanı, hastayı baryum içtiği sırada inceler. Bir diğer tanı yöntemi ise gastroskopidir. Gastroskopi, endoskopik bir görüntüleme yöntemidir. Bu işlemin sonucunda da reflü tanısı koyulabilir.

Tedavisi;

Reflü kronik bir hastalıktır. Tedavide amaç, reflü yakınmalarını gidermek, varsa yemek borusunda oluşmuş hasarı iyileştirmek ve gelişebilecek komplikasyonları önlemek yönündedir. Bu amaçla 3 tip tedavi uygulanır:

Yaşam tarzı değişiklikleri;

  • Yemeklerinizi daha az miktarda ve daha sık öğünler halinde yemeye dikkat edin
  • Yağlı, ağır salçalı, sirkeli, kremalı, kızartılmış yiyecekler, çikolata, nane, acılı gıdalar ve asitli içeceklerden uzak durun
  • Fazla kilolarınızı verin
  • Sigara ve alkol kullanmayın
  • Çok sıcak yiyecek ve içecekler yemek borusu hasarına yol açar
  • Yemeklerden sonra en az 2‐3 saat, yatmaktan ve egzersiz yapmaktan kaçının
  • Belinizi sıkan kemer, korse ve dar kıyafetler kullanmayın
  • Yatağınızın başını 15‐20 cm yükseltin
  • Yemekten sonra eğilerek iş yapmayın
  • Bazı ilaçlar reflüye yol açabilir. Kullandığınız ilaçlar konusunda hekiminize danışınız

İlaç tedavisi; Yaşam tarzı değişikliklerinin yanında uygulanan ilaç tedavisinde amaç, yemek borusuna geri kaçarak reflü belirtilerine yol açan mide asidini azaltmaktır. Günümüzde çok etkili ilaçlar ile hastalık bulguları tümüyle tedavi edilebilmektedir

Cerrahi tedavi; Reflü tedavisinde cerrahi tedavinin amacı yemek borusu alt ucunu sıkıştırarak mide asidinin geriye kaçışını engellemektir. Ancak yukarıdaki tedavi yöntemlerini denedikten sonra gerekli durumlarda başvurulacak tedavi yöntemidir.

Reflü için risk faktörleri;

  • Obezite
  • Gebelik
  • Mide fıtığı
  • Bağ dokusu bozuklukları

Reflünün potansiyel komplikasyonları;

Çoğu insanda reflü ciddi komplikasyonlara neden olmaz. Ancak nadir durumlarda, ciddi ve hatta yaşamı tehdit eden sağlık sorunlarına yol açabilir. Potansiyel komplikasyonlar;

  • Özofajit , iltihabı
  • Özofagusunuz daraldığında veya daraldığında ortaya çıkan yemek borusu darlığı
  • Yemek borunuzun iç yüzeyinde kalıcı değişiklikler içerir.
  • Yemek borusu kanseri
  • Mide asidini akciğerlerinize solursanız ortaya çıkabilecek astım , kronik öksürük veya diğer solunum problemleri
  • Diş minesinde erozyon, diş eti hastalığı veya diğer diş problemleri

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Raynaud (fenomeni) nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Vücudunuzun bazı bölgelerinin (parmaklarınız ve ayak parmaklarınız gibi) soğuk havaya veya strese tepki olarak uyuşuk ve soğuk hissetmesi durumu olan raynaud, cildinize kan sağlayan daha küçük arterler daralır ve etkilenen bölgelere kan akışını sınırlar. Kadınların raynaud fenomeni veya sendromu olarak da bilinen bu rahatsızlığa yakalanma olasılığı erkeklerden daha fazladır.

Daha soğuk iklimlerde yaşayan insanlarda daha yaygın görünmektedir. Raynaudun tedavisi, hastalığın şiddetine ve başka sağlık sorunlarınız olup olmadığına bağlıdır. Çoğu insan için raynaud sakat bırakmaz, ancak yaşam kalitenizi etkileyebilir.

Belirtileri;

  • Soğuk el veya ayak parmakları
  • Soğuğa veya strese tepki olarak cildinizde renk değişiklikleri
  • Isınma veya stres rahatlaması üzerine uyuşma, dikenli his veya batma ağrısı

Raynaud sırasında, cildinizin etkilenen bölgeleri genellikle önce beyazlaşır. Daha sonra genellikle maviye döner ve üşür ve uyuşur. Isınırken ve dolaşımınız düzeldikçe, etkilenen alanlar kızarır, zonklayabilir, karıncalanabilir veya şişebilir.

Raynaud en yaygın olarak el ve ayak parmaklarınızı etkilese de burnunuz, dudaklarınız, kulaklarınız ve hatta meme uçlarınız gibi vücudunuzun diğer bölgelerini de etkileyebilir. Isındıktan sonra, bölgeye normal kan akışının dönmesi 15 dakika sürebilir.

Raynaud semptomlarının ortak tetikleyicileri;

  • Soğuk hava
  • Duygusal stres
  • Titreşim yayan el aletleriyle çalışmak

Ne zaman bir doktora görünmeli?

Şiddetli raynaud geçmişiniz varsa ve etkilenen el veya ayak parmaklarınızdan birinde yara veya enfeksiyon gelişirse hemen doktorunuza görünün.

Nedenleri;

Doktorlar raynaudun nedenini tam olarak bilmiyorlar. İkincil Raynaud’lar genellikle kan damarlarınızı veya bağ dokunuzu etkileyen tıbbi durumlar veya yaşam tarzı alışkanlıklarıyla ilgilidir, örneğin:

  • Sigara içmek
  • Beta engeleyiciler ve amfetaminler gibi arterlerinizi daraltan ilaçların ve ilaçların kullanımı
  • Artrit
  • Atardamarlarınızın sertleşmesi olan ateroskleroz
  • Lupus , skleroderma , romatoid artrit veya sjogren sendromu gibi otoimmün durumlar

Komplikasyonları; 

İkincil raynaud şiddetliyse – ki bu nadirdir – parmaklarınıza veya ayak parmaklarınıza azalan kan akışı doku hasarına neden olabilir.

Tamamen tıkalı bir arter, her ikisinin de tedavisi zor olabilen yaralara (cilt ülserleri) veya ölü dokuya yol açabilir. Nadiren, tedavi edilmeyen vakalarda vücudun etkilenen kısmı çıkarılabilir.

Teşhisi;

Doktorunuz bir fizik muayene yapacak, tıbbi geçmişinizi alacak ve raynaudu teşhis etmek için kanınızı alacak.

Size semptomlarınız hakkında sorular soracaklar ve birincil veya ikincil raynaudunuz olup olmadığını belirlemek için tırnaklarınızın yakınındaki tırnak kıvrımlarının mikroskobik incelemesi olan bir kapilleroskopi yapabilirler.

İkincil raynaud hastaları genellikle tırnak kıvrımlarının yakınında genişlemiş veya deforme olmuş kan damarlarına sahiptir. Kan testleri, antinükleer antikorlar için pozitif test edip etmediğinizi ortaya çıkarabilir

Antinükleer antikorların varlığı, otoimmün veya bağ dokusu bozuklukları yaşama olasılığınızın daha yüksek olduğu anlamına gelebilir. Bu koşullar sizi ikincil raynaudlar için risk altına sokar.

Tedavisi;

  • Yaşam tarzı değişiklikleri; Yaşam tarzı değişiklikleri, raynaud  için tedavi sürecinin büyük bir parçasıdır. Kan damarlarınızın daralmasına neden olan maddelerden kaçınmak, tedavinin ilk basamağıdır. Bu, kafein ve nikotin ürünlerinden kaçınmayı içerir. Sıcak kalmak ve egzersiz yapmak da bazı saldırıların şiddetini önleyebilir veya azaltabilir. Egzersiz, özellikle dolaşımı teşvik etmek ve stresi yönetmek için iyidir
  • İlaç tedavisi; Sık, uzun süreli veya yoğun vazospazm ataklarınız varsa doktorunuz ilaç yazabilir. Kan damarlarınızın gevşemesine ve genişlemesine yardımcı olan ilaçlar önerilebilir

Önleme;

  • Hava soğuk olduğunda, dışarı çıkmadan önce bir şapka, atkı, çorap ve bot ve iki kat eldiven veya eldiven giyin. Soğuk havanın ellerinize ulaşmasını önlemek için eldivenlerinizin veya eldivenlerinizin etrafından dolaşmak için sıkı bir ceket giyin. Ayrıca kimyasal el ısıtıcıları kullanın
  • Burnunuzun ucu ve kulak memeleriniz soğuğa duyarlıysa kulaklık ve yüz maskesi takın
  • Soğuk havada sürmeden önce araç ısıtıcınızı birkaç dakika çalıştırın
  • Buzdolabından veya dondurucudan yiyecek alırken eldiven, eldiven veya fırın eldiveni kullanın
  • Bazı insanlar kışın yatağa eldiven ve çorap giymeyi faydalı buluyor
  • Klima tetikleyebileceğinden, klimanızı daha yüksek bir sıcaklığa ayarlayın

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Radyoterapi nedir, nasıl uygulanır? Detaylar

0

Radyoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için yoğun enerji ışınları kullanan bir kanser tedavisi türüdür. Radyoterapide çoğunlukla X ışınları kullanır, ancak protonlar veya diğer enerji türleri de kullanılabilir. Radyoterapi, hücrelerin nasıl büyüdüğünü ve bölündüğünü kontrol eden genetik materyali yok ederek hücrelere zarar verir.

Radyoterapi hem sağlıklı hem de kanserli hücreler zarar görürken, radyoterapinin amacı mümkün olduğunca az sayıda normal, sağlıklı hücreyi yok etmektir. Normal hücreler genellikle radyasyonun neden olduğu hasarın çoğunu onarabilir.

Radyoterapinin kullanım amaçları nelerdir?

  • Neoadjuvan Radyoterapi; Rektum ve akciğer kanserleri başta olmak üzere bazı tümör türlerini küçültmek için kullanılır. Ameliyat öncesi radyoterapi olarak da bilinen neoadjuvan radyoterapi ile kanser hücrelerinin oluşturduğu tümörün küçültülmesi hedeflenir. Böylece operasyon sırasında hastadan mümkün olduğunca az miktarda doku çıkarılır
  • Adjuvan Radyoterapi; Meme kanseri başta olmak üzere pek çok farklı kanser türünde uygulanabilen adjuvan radyoterapi, ameliyat sonrası ışın tedavisi olarak da tanımlanabilir. Ameliyatla tümör dokusunun temizlenmesinin ardından yapılan uygulama sayesinde vücutta kalmış olması muhtemel kanser hücrelerinin yok edilmesi hedeflenir. Böylece kanserin tekrar ortaya çıkması (nüks etmesi) engellenmeye çalışılır
  • Primer Radyoterapi; Larenks (ses telleri) tümörü gibi bazı kanser türlerinde tek başına uygulanan radyoterapi türüdür. Yalnızca radyoterapi uygulaması olarak da tanımlanabilen bu yöntem, seçilmiş vakalarda cerrahi girişim yerine uygulanarak benzer oranda başarı sağlar
  • Palyatif Radyoterapi; İleri evre kanser vakalarında oluşan kanserin diğer dokulara yayılması durumunda uygulanan palyatif radyoterapi yönteminde hastanın şikayetlerin azaltılması hedeflenir. Özellikle beyin ve kemik metastazı varlığında uygulanan bu yöntem sayesinde hastanın ağrı, kanama ve nefes darlığı gibi şikayetlerinin önlenmesi ya da giderilmesi hedeflenir. Ayrıca patolojik kırıklar, felç ve bilinç bozukluğu gibi ciddi sağlık sorunlarının da önüne geçilmesi amaçlanır

Radyoterapi nasıl uygulanır?

Radyoterapi “eksternal” (beden dışından) ve “internal” (beden içi) uygulamalar olmak üzere iki biçimde yapılır. Bazı hastalara ikisi birden peş peşe de uygulanabilir. Hastaların büyük çoğunluğuna radyasyon beden dışından verilir. Tedavi genellikle ışın tedavisi merkezlerinde ayakta uygulanır. Eksternal tedavide bir cihaz yardımıyla tümör içeren bölgeye yüksek enerjili ışınlar veya partiküller yöneltilir. Radyoterapide kullanılan cihazların en önde gelen tipi lineer akseleratörlerdir. Yüksek enerjili ışınlar, kobalt-60 gibi radyoaktif kaynak içeren cihazlar yardımıyla da uygulanabilir.

Eksternal ışınlama çalışmalarında farklı cihazlarda farklı yollar izlenir. Bazı cihazlar cilt yüzeyine yakın kanserlerin tedavisinde etkili olurken, diğerleri bedenin derin kısımlarındaki kanserlerin tedavi edilebilmesinde etkilidir. Hangi cihazın sizin için en uygun olduğuna hekiminiz karar verecektir.

İnternal radyoterapi uygulandığında radyoaktif madde veya kaynak, implant denilen ince tel ya da tüp gibi küçük taşıyıcılara yerleştirilir. Bu implantlar doğrudan tümörün içine ya da beden boşluklarına yerleştirilir. Bazı durumlarda cerrahi girişim ile tümör alındıktan sonra, geriye kalmış olabilecek tümör hücrelerini öldürmek için açılan yarığın çevresine implantlar yerleştirilebilir. İnternal radyoterapinin başka bir biçimi de radyoaktif kaynakları yerleştirmeden kullanılanlarıdır. Kaynak ya ağızdan ya da bedene enjeksiyon yoluyla alınır. Eğer bu biçimde tedavi edilecekseniz birkaç gün hastanede kalmanız gerekebilir.

Radyoterapi tedavi planı ve hazırlık süreci nasıldır?

  • Bilgisayarlı planlama tomografisi; Radyoterapi tedavisine başlamadan önce bilgisayarlı planlama tomografisi ile birlikte hazırlık seansı yapılır. Bunda amaç, tedaviyi kişileştirmek ve kanserin, türüne ve yaygınlığına göre seçilmesi gereken ışınlama tekniğini belirlemektir. Bu hazırlık seansı ve tedavinin kendisi hakkındaki ayrıntılar (özellikle seansların sıklığı ve süresi) ilk muayene esnasında hastaya radyasyon onkolojisi uzmanı tarafından bildirilir
  • Tümörlü ya da tümör yayılımı olan bölgelerin belirlenmesi; Radyoterapi seansı sırasında, hastanın cihazın içinde almak zorunda olduğu pozisyon belirlenir ve daha sonra da bu pozisyonda bilgisayarlı tomografi çekilir. Tedavi planını bilgisayarlı tomografi ile yapmak, tümörlü ya da tümörün yayılımı için en riskli bölgelerin belirlenmesinin yanı sıra korunması gereken normal dokuların da tespitini sağlamış olur. Tomografi sırasında, damar için enjeksiyon ve görüntülenecek bölgeye göre de bazen idrar sondası gerekli olabilir
  • Radyasyon dozu ayarlaması; Doktor tarafından tomografi kesitleri tarafından hedef hacim ve normal doku belirlemeleri yapıldıktan sonra yine doktorun ve radyasyon fizikçisinin birlikte çalışması ile, hastanın ne kadar radyasyon dozuna ihtiyacı olduğu ve bu dozun nasıl verileceği, kaç seans süreceğini belirlenir. Bu durum, genellikle bir kaç gün sürebilir
  • Radyasyon kaynağının belirlenmesi; Radyoterapide kullanılan radyasyon kaynakları çeşitlidir. Doktor X-ışını ya da elektron demeti kullanabilir. Kullanılacak radyasyon kaynağının seçimi tümörün tipine, vücuttaki yerleşimine ve özellikle de derinliğine göre belirlenir. Yüksek enerjili X-ışınları birçok kanser tipinde tedavi amacı ile kullanılır. Elektron demetleri ise bazı cilt hastalıklarını tedavi edebilir
  • Işın verilecek bölgenin işaretlenmesi; Radyasyon terapisti tarafından hastanın cildine işaretlemeler yapılarak bir radyoterapi seansından diğerine “hedef hacmin” aynı şartlarda ışınlanması sağlanmaktadır. Bu amaçla kolay çıkmayan mürekkepli kalemler kullanılır veya tatuaj yapılabilir. Yine de yıkanırken bu işaretlerin çıkmamasına özen göstermek gerekir. Çünkü hastanın tedavisi bitene kadar bu işaretlere ihtiyaç duyulacaktır. Silinme olursa terapiste haber vermek gerekir. Hasta, silinmiş işaretleri kendisi tamamlamamalıdır
  • Tedavi etkisinin takibi; Tedavi başladıktan sonra doktor hastanın tedaviye cevabını, genel durumunu ve tedavinin olası yan etkilerini takip eder. Bu kontrol de genellikle haftada bir yapılır ancak sıklığı hastanın ihtiyacına göre değişebilir. Planlanmış tedavilerin zamanında alınması çok önemlidir. Plandaki aksamalar, tedavinin beklenen etkinliğini azaltabilir

Tedavi süreci;

Hasta tedaviye başlamadan önce giysilerini çıkarır ve önlük giyer. Bu nedenle kolay değiştirebileceği giysiler ile tedaviye gelmesi önerilir.

Radyoterapi teknisyeni, tedavi alanını belirlemek için hastanın cildinde daha önce işaretlemiş olduğu çizgileri kullanır. Hastanın özel bir sandalyede oturması ya da tedavi masasına yatması gerekir. Her seansta tedavi odasında 15 ila 30 dakika kalınmakla birlikte, radyasyon dozunun verilmesi 1 ila 5 dakikalık bir sürede gerçekleşmektedir. Eksternal radyoterapi alma işlemi, bir röntgen filmi çekilme işlemindeki gibi ağrısızdır.

Hastanın işlem sırasında nefes tutmasına gerek yoktur ve yalnızca normal soluk alıp vermek yeterlidir. Radyoterapi seanslarında; tanımlanan dozun en hassas şekilde verilip ışınların vücutta doğru yere ulaşması, tedavi boyunca hasta pozisyonunun bozulmayıp her tedavide aynı pozisyonun oluşturulması ve hastanın konforunun en iyi şekilde sağlanması için ortamın hareketsiz hale getirilmesi önemlidir. İmmobolizasyon (sabitleme) denilen bu işlemde tedavi edilen bölgeye göre baş-boyun maskeleri, vakumlu yataklar, diz altı sabitleyicileri veya omuz çekicisi gibi aksesuarlar kullanılabilir.

Radyoterapi teknisyeni, ışın verilmeden önce odadan ayrılır. Cihazlar, yakındaki küçük bir alandan kontrol edilir. Hasta da bir monitör ya da pencere yoluyla izleyebilir. Bu sırada hasta konuştuğunda sesi hoparlörden duyulabilir ve teknisyenle iletişim kurulabilir. Radyoterapi cihazları büyük yapıları nedeniyle tedavi alanı etrafında değişik açılarda dönerken gürültülü bir ortam oluşabilir. Ancak hastaların, cihazların ilgili teknisyenlerce çalıştırıldığı ve çalışmalarının düzenli olarak kontrol edildiği unutulmamalıdır. Tedavi odası ya da cihazlarla ilgili olarak her türlü soru, teknisyen ya da doktora sorulabilir.

Radyasyonun herhangi bir şekilde görülmesi, sesinin duyulması ya da hissedilmesi mümkün değildir. Tedavi seansında hastanın kendini çok kötü veya rahatsız hissedeceği bir durum oluşursa, derhal teknisyen bilgilendirilmelidir. Gerekli durumlarda cihazların çalışması derhal durdurulabilmektedir.

Radyoterapinin olası yan etkileri;

Radyoterapi sırasında tedavi alanı içindeki sağlıklı hücreler de etkilenecektir. Bu şekilde ortaya çıkabilecek yan etkiler çoğu zaman hafif ve geçici olmakla beraber, bazı hastalarda ciddi olabilir. Bu yan etkileri azaltmak için radyoterapi hafta içi 5 gün uygulanır, hafta sonu 2 gün dinlenilir.  Ayrıca planlama tedavi alanı içinde kalan sağlıklı dokuları radyasyondan en fazla koruyacak şekilde yapılır. Yan etkiler genellikle ilerleyen günlerde, doz arttıkça başlar. Kimisi tedavi sonrası günler kimisi de haftalar içinde kaybolur. İlaçlarla veya tedaviye ara vererek bu yan etkileri hafifletmek mümkündür.

  • Ciltte görülen yan etkiler; Tedavi bölgesinde, daha çok 5–6 hafta süren tedavilerde ve tedavinin ileri dönemlerinde görülür. Koltuk altı, boyun, kasık gibi bölgelerde riski daha fazladır. Güneş yanığı gibi şikâyetlerle başlar ve sulu, açık yaralara kadar gidebilir. Bu gibi durumlarda tedavinize bir süre ara verilmesi veya ilaç kullanmanız gerekebilir. Ancak doktorunuz önermeden asla krem, pansuman türü uygulamalar yapmayınız. Bu reaksiyonların büyük bölümü tedavi bitiminden 2–4 hafta sonra kaybolur. Tedavi sonrası uzun dönemde tedavi alanında cildinizde noktasal tarzda kalıcı koyu lekeler olabilir, o bölge daha koyu renkli ve daha sert kalabilir ve o bölgede kıllar dökülebilir. Bu durum tedavi bitiminden 2-3 ay sonra normal haline döner
  • Baş ve boyun bölgesi radyoterapisindeki olası yan etkiler; Bu bölgede radyoterapi dişlerinizin çürüme eğilimini artırabilir. Tedavi süresince ve sonrasındaki bir yıl boyunca dişlerinize cerrahi tedavi uygulanamayacağından doktorunuz tedaviye başlamadan önce ayrıntılı bir diş kontrolü ister. Tedavi süresince ağız içinde yaralar olabilir. Bu nedenle tedavi boyunca düzenli antiseptik gargara ve başka ilaçlar kullanmanız gerekebilir. Tükürük bezleri etkilendiğinden ağız kuruluğu ve buna bağlı yutma güçlüğü, çiğneme zorluğu da görülebilir. Boğazınız çok tahriş olmuş, yeme-içmeniz sancılı bir hal almışsa, tedaviye bir süre ara vermek gerekebilir. Ayrıca ağızda mantar enfeksiyonu gelişebilir, tat alma duyunuz bozulabilir. Tüm bunlar iştah azalması ve dolayısıyla kilo kaybına yol açabilir. Bu tür yan etkiler tedavi tamamlandıktan sonra birkaç hafta kadar daha devam edebilir. Ses kısıklığı olabilir ancak tedavi bitiminden en geç birkaç hafta sonra eski haline  gelir
  • Göğüs bölgesine radyoterapi sırasında olabilecek yan etkiler; Radyoterapi esnasında ve sonrasında bir süre için nefesinizde daralma hissi olabilir ve katı yiyeceklerin alınması zorlaşabilir. Bazı özel ağrı kesici ve gargara türü ilaçlarla, yemek sırasında hissedilen bu ağrıyı hafifletmek mümkündür. Bu belirtiler tedaviden sonra giderek azalır ve genellikle 5–8 haftada tamamen geçer. Kuru öksürük, nefes darlığı gelişebilir. Ancak tedavi bitiminden birkaç ay sonra gelişecek öksürük, nefes darlığı yakınması radyoterapiye bağlı AC hasarını gösterebileceğinden önemlidir
  • Karın bölgesine radyoterapi sırasında olabilecek yan etkiler; Tedavi süresince, hatta ilk günlerden başlayarak bulantı bazen kusma olabilir. Buna bağlı yemek yeme problemi ile hızlı kilo kaybı başlar. Bu şikayetinizi önleyici ilaçlar verilecektir. Radyoterapi bitiminde yakınmalarınız da kalmayacaktır. Bunların dışında ishal, mide krampları ve şişkinlik yakınması görülebilir. İshal durumunda gereğinde tedaviye ara verilir ve ilaç başlanır. İshal, tedaviden sonra tamamen geçecektir. Buna ek olarak idrar kesesinin etkilenmesi sonucu sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma olabilir.  Bol su içmek tüm bu belirtileri hafifletir
  • Kan hücrelerinin etkilenmesine bağlı yan etkiler: Radyoterapi kan yapıcı sistemin ürettiği hücreleri etkileyebilir. Ayrıca kemoterapi ile birlikte ya da kemoterapiden hemen sonra başlayan radyoterapide kan ile ilgili yan etkiler daha sık görülmektedir. Bu  etkileri zamanında saptayabilmek için tedavideki her hastaya düzenli olarak kan sayımı yapılır

Öneriler;

Radyoterapiye başladığınız zamanki genel durumunuz, günlük hayatınıza devam etmek için uygunsa, radyoterapi sırasında da bir değişiklik olmayacaktır. Fakat uzun süreli tedavilerde, günlük yaşamınızı zorlaştıran bazı yan etkiler gelişebilmektedir. Tedaviniz süresince kendinizi yorgun, halsiz hissedebilirsiniz. Bu yorgunluk, tedavinizden kaynaklanan bir durumdur, kesinlikle hastalığınızın kötüye gittiğini göstermez ve tedaviden sonra genellikle kaybolur.

  • Beslenme; Tedavi süresince sağlıklı beslenmeye ve bol su içmeye mutlaka özen göstermelisiniz. Et, yoğurt, baklagiller, yumurta, süt, balık gibi yüksek proteinli besinler bu süreçte diyetinizde özellikle gereklidir. Yağlı, kızartma türü yiyeceklerden uzak durmanız faydalı olacaktır. Ağzınızda şiddetli ağrılar ve yaralar gelişebilir bu nedenle çok soğuk, çok sıcak, acı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmanız gereklidir. Gerektiğinde ağız içi sorunlarınız geçene kadar yüksek kalorili özel solüsyonlarla beslenmenize takviye yapılabilir. Karın bölgesine radyoterapi uygulanıyorsa gaz oluşumuna yol açan fasulye, nohut ve kimyonlu yiyecekleri sınırlı ölçüde tüketmeniz faydalı olacaktır. Bağırsakların etkilenmesi nedeniyle ishal gelişebileceğinden tedavi sürecinde yağsız peynir, beyaz ekmek, patates, pirinç, yağsız haşlama et gibi yiyecekler tüketilmelidir. Tedaviniz süresince kesinlikle alkol ve sigara kullanılmamalıdır
  • Egzersiz; Bedeni yormayan egzersizler, örneğin yürüyüşler fizik gücüne katkıda bulunur. Dolayısıyla radyoterapi süresince düzenli olarak spor yapılması faydalı olabilecektir
  • Dinlenme; Radyasyon tedavisi sırasında normal yaşantınızı mümkün olduğunca devam ettirmeli ancak dinlenmeye özen göstermelisiniz
  • Cilt Bakımı; Cilt reaksiyonları sıklıkla görülebilir. Tedavi bölgesi ılık su ile yıkanıp, banyo yapılabilir. Tedavi bölgesinde kaşıntı hissi olabilir ancak asla ovalamayınız, kaşımayınız, çünkü bu bölgedeki deri hassalaşır ve kolay tahriş olabilir. Parfümlü sabunlar, pudralar, deodorantlar, losyonlar, kremleri tedavi süresince kullanmanız sakıncalıdır. Baş ve boyun bölgesinden radyoterapi alıyor iseniz tedavi süresince köpük, krem ve jilet kullanarak tıraş olmayın. Eğer gerekliyse tedavi başlangıç döneminde tıraş makinesi kulanılabilir
  • Güneşten Korunma; Tedavi gören bölge yazın etkili güneşe, kışın soğuk rüzgâra maruz kalmamalıdır. Tedavi bitimini takiben en az 1 yıl süreyle, tedavi gören bölgenin kuvvetli güneş ışığından korunması gerekir
  • Giyim; Yünlü, naylon giysiler tahriş edici olabilir. Meme bölgesinden tedavi alan hanımların tedavi süresince sutyen kullanmamaları doğru olacaktır. Boyun bölgesine radyoterapi uygulanıyorsa, dar yakalı giysilerden kaçınmalıdır. Kuvvetli güneş ve soğuk rüzgârdan korumak amacıyla boyun için ipek veya pamuklu fular, uygun seçimlerdir

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Radyodermatit nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Kanser hücrelerini yok etmek ve kötü huylu tümörleri küçültmek için X ışınları kullanır. Radyasyon tedavisi olarak bilinen bu yöntem birçok farklı kanser türü üzerinde etkili bir tedavi yöntemidir. Ancak, bu tedavi yönteminin yaygın bir yan etki olarak radyodermatit ortaya çıkmaktadır.

Radyodermatit, adı verilen ve aynı zamanda X-ışını dermatiti veya radyasyon yanıkları olarak da bilinen bir cilt rahatsızlığıdır . Radyasyona yoğun şekilde maruz kalmak ciltte ağrılı izlere neden olur.

Radyasyon yanıklarının nedenleri;

Kanser hastalarının yaklaşık üçte ikisi radyasyon tedavisi görüyor. Kabaca bu insanlardan yüzde 85’i orta ila şiddetli cilt reaksiyonları yaşar. Bunlar tipik olarak tedavinin ilk iki haftasında ortaya çıkar ve tedavi tamamlandıktan sonra birkaç yıl sürebilir.

Radyasyon tedavisi sırasında, konsantre X-ışını ışınları ciltten geçer ve ışınlanmış serbest radikaller üretir. Bu durum şunlara neden olur;

  • Doku hasarı
  • DNA hasarı
  • İltihaplı cilt (hem epidermisi hem de dermisi veya cildin dış ve iç katmanlarını etkiler)
  • Radyasyon tedavisi devam ederken, cilt iyileşmek için dozlar arasında yeterli zamana sahip değildir. Sonunda, etkilenen cilt bölgesi bozulur. Bu ağrıya, rahatsızlığa ve kızarıklığa neden olur.

Semptomları;

  • Kırmızılık
  • Kaşıntı
  • Dökülme
  • Peeling
  • Ağrı
  • Nemlilik
  • Kabarma
  • Pigmentasyon değişiklikleri
  • Fibroz veya bağ dokusunun yara izi
  • Ülser gelişimi

X ışını dermatiti akut ila kronik arasında değişir ve genellikle şiddetin dört evresinde gelişir. Dört derece radyodermatiti şunlardır;

  • Kırmızılık
  • Peeling
  • Şişme
  • Cilt hücrelerinin ölümü

Risk faktörleri;

Bazı kişilerin radyodermatiti olma olasılığı diğerlerinden daha yüksektir. Bu risk faktörleri şunlardır;

  • Cilt hastalığı
  • Obezite
  • Tedaviden önce krem ​​uygulaması
  • Yetersiz beslenme
  • HIV gibi belirli bulaşıcı hastalıklar
  • Diyabet

Tedavisi;

Doğru yaklaşımla bu yan etki azaltılabilir veya ortadan kaldırılabilir. En iyi yöntem, topikal ve oral tedavi seçeneklerini birleştirmektir.

  • Kortikosteroid krem; Topikal steroid krem genellikle radyodermatiti için reçete edilir, ancak bu tedavi seçeneği ile ilgili klinik kanıtlar karışıktır
  • Antibiyotikler; Oral ve topikal antibiyotikler, radyoterapi ile ilişkili yanıkların tedavisinde etkililik göstermiştir
  • Gümüş yapraklı naylon örtü; Derideki yanıklar tipik olarak gazlı bezle tedavi edilir. Bu cilt pansumanı, antimikrobiyal ve anti-enfektif özelliklerinden dolayı etkilidir. Naylon sargıda kullanılan gümüş iyonları cilde salınır ve rahatsızlığı gidermek ve iyileşmeyi iyileştirmek için hızla çalışır.

Ayrıca aşağıdaki semptomların giderilmesi için de faydalıdır:

  1. Ağrı
  2. Kaşıntı
  3. Enfeksiyon
  4. Şişme
  5. Yanak
  • Çinko; Vücut, bağışıklık fonksiyonunu desteklemek için çinko kullanır. X ışını dermatitine ek olarak sivilce, yanıklar, kesikler ve ülserleri tedavi etmek için topikal olarak kullanılabilir. Doktorlar çinkoyu etkili bir tedavi yöntemi olarak tam olarak onaylamamış olsa da cildinizi iyileştirebilecek birçok faydası vardır. Ağızdan alınırsa çinko, ülser ve şişlik için etkili bir tedavi yöntemidir
  • Amifostin; Amifostin, serbest radikalleri ortadan kaldıran ve radyasyondan kaynaklanan toksisiteyi azaltan bir ilaçtır. Klinik araştırmalara göre, amifostin kullanan kemoterapi hastalarında, ilacı kullanmayanlara kıyasla yüzde 77 oranında daha az radyodermatiti riski vardır

Radyasyon yanıklarının önlenmesi;

Radyasyon yanıklarının daha ciddi semptomlarını önlemek için alabileceğiniz bazı önlemler vardır. Genel olarak şunlardan kaçınılmalı;

  • Etkilenen deride kaşıma
  • Parfüm, deodorant ve alkol bazlı losyon
  • Kokulu sabun
  • Klorlu havuzlarda veya sıcak küvetlerde yüzme
  • Güneşte çok fazla zaman geçirmek
  • Cildinizi temiz, kuru ve nemli tutmak, radyasyon yanıkları için genel bir önleme planı olabilir.
Paylaşın

Radikülopati nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Radikülopati, omurgada sıkışan bir sinir durumudur. Aşınma ve yıpranma veya yaralanma nedeniyle çevredeki kemiklerde ve kıkırdakta meydana gelen değişikliklerle ortaya çıkar. Bu değişiklikler sinir kökü üzerinde baskıya neden olabilir. Sinir kökü, omuriliğinizden çıkan ve omurganızdaki bir açıklıktan geçen her bir spinal sinirin parçasıdır.

Sinir kökleriniz sıkıştırıldığında, iltihaplanarak uyuşukluk, halsizlik ve ağrıya neden olabilir. Zamanında ve uygun tedavi bu semptomları azaltabilir.

Radikülopatinin semptomları ve türleri nelerdir?

Radikülopatinin semptomları hafiften şiddetliye kadar değişebilir. Semptomların yeri, hangi sinir kökünün etkilendiğine bağlıdır.

Üç tür radikülopati vardır;

  • Servikal radikülopati; Boynunuzdaki sinir köklerinden biri üzerindeki baskıdır. Omzunuzda, kolunuzda, elinizde veya parmağınızda güçsüzlüğe, yanmaya veya karıncalanmaya veya his kaybına neden olabilir
  • Torasik radikülopati; Omurganızın üst arka kısmında sıkışmış bir sinir olduğunda meydana gelir. Bu, göğsünüzde ve gövdenizde ağrıya neden olur. Yaygın değildir ve zona ile karıştırılabilir
  • Lomber radikülopati; Belinizdeki sinir köklerinden biri üzerindeki baskıdır. Kalça ağrısına ve siyatiğe veya bacağınızda ağrıya neden olabilir . Ağır vakalarda idrar kaçırma, cinsel işlev bozukluğu veya felç de ortaya çıkabilir

Semptomlar, sahip olduğunuz radikülopatinin türüne bağlı olarak değişir. Belirtiler sırtınızın, kollarınızın ve bacaklarınızın farklı bölgelerini etkileyebilir;

  • Belirli hareketlerle kötüleşebilecek keskin bir ağrı
  • Ateş yapan acı
  • Uyuşma
  • Zayıflık ve karıncalanma
  • Duyu kaybı veya değişikliği
  • Refleks kaybı

Radikülopatiye ne sebep olur?

Radikülopati, bir sinir çevredeki doku tarafından sıkıştırıldığında ortaya çıkar. Bazen fıtıklaşmış bir omurga diskinden kaynaklanır. Bu, diskin dış kenarının zayıflaması veya yırtılmasıyla başlar. Çekirdek veya iç kısım daha sonra dışarı doğru iter ve yakındaki bir spinal sinire baskı uygular.

Kemik mahmuzları da radikülopatiye neden olabilir. Bu, omurganın bir kısmında fazladan kemik oluşmasıdır. Kemik mahmuzları travma veya osteoartrit nedeniyle gelişebilir. Bu mahmuzlar omurgayı sertleştirebilir ve sinirlerin bulunduğu alanı daraltarak sıkışmalarına neden olabilir. Radikülopati yaşlanma veya travmadan kaynaklanabilir.

Radikülopati için kimler risk altındadır?

Yaşlandıkça birçok omurga değişikliği olur. Radikülopati genellikle 30 ile 50 yaş arasındaki insanları etkiler. Osteoartrit, romatoid artrit ve obezite gibi durumlar radikülopati riskini artırabilir. Diğer risk faktörleri kötü duruş, skolyoz gibi omurga anormallikleri ve tekrarlayan hareketlerdir. Hamile kadınların riski daha yüksektir. Kalıtsal da olabilir, bu nedenle ailenizde radikülopati öyküsü varsa risk altındasınız.

Radikülopati nasıl teşhis edilir?

Radikülopatiyi teşhis etmek için doktorunuz önce fizik muayene yapacaktır. Daha sonra aşağıdakiler gibi belirli testleri veya taramaları yapabilirler;

  • Disklerin kemik hizalamasını veya daralmasını görüntülemek için bir röntgen
  • Yumuşak doku, omurilik ve sinir köklerinin görüntülerini almak için bir MR taraması
  • Kemik mahmuzları da dahil olmak üzere kemiklerinizin ince ayrıntılarını görmek için bir BT taraması
  • İstirahat halindeyken ve kasılmalar sırasında kaslarınızın elektriksel uyarılarını ölçmek için bir elektromiyogram , doktorunuzun hasarı belirlemesine yardımcı olur
  • Sinirlerin elektrik sinyalleri gönderme yeteneğini ölçmek için bir sinir iletim çalışması

Radikülopati nasıl tedavi edilir?

Doktorunuz evde bakım, ilaçlar, ameliyat veya tedavilerin bir kombinasyonunu önerebilir.

Evde bakım; Ağrınızı şiddetlendiren aktiviteleri sınırlamalısınız. Doktorunuz etkilenen bölgeyi hareketsiz hale getirmek için bir atel, kuşak veya yumuşak boyun askısı yazabilir. Bu, yaralı bölgeyi dinlendirmenizi kolaylaştırır.

Kısa süreli yatak istirahati veya mekanik çekişli tedaviler, doktorunuzun önerebileceği seçeneklerdir. Çekiş, omurganızın kemikleri arasında boşluk oluşturarak omurilik siniriniz üzerindeki baskıyı hafifletmek için ağırlıkların veya diğer özel cihazların kullanılmasını içerir.

Doktorunuz ayrıca fizik tedavi önerebilir. Fizik tedavi, sıcak ve soğuk terapi ve diğer tedavileri içerebilir. Terapistleriniz size etkilenen bölgeyi güçlendirmenin, esnetmenin ve korumanın yollarını öğretebilir. Bazı insanlar için kilo kaybı, etkilenen bölgedeki baskıyı azaltmaya yardımcı olabilir.

İlaçlar; Bazı ilaçlar radikülopatinin tedavisinde etkili olabilir:

  • Analjezikler
  • Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar ibuprofen (advil ) venaproksen (aleve)
  • Kas gevşeticiler
  • Oral kortikosteroidler
  • Etkilenen bölgeye spinal kortikosteroid enjeksiyonları

Ameliyat; Durumunuz belirli bir süre içinde düzelmezse doktorunuz ameliyat önerebilir. Bu tipik olarak yaklaşık altı ila 12 haftalık konservatif tedaviden sonradır. Birden fazla sinir etkilenirse veya tedaviye rağmen sinir işlevi azalırsa ameliyat önerebilirler.

Cerrahi, etkilenen siniri basınçtan kurtarabilir. Bir prosedür diskektomi olarak adlandırılır. Bu, kemik çıkıntılarının veya fıtıklaşmış bir diskin bir kısmının çıkarılmasını içerir. Bu prosedür sırasında, omurunuzun bir bölümünün çıkarılması veya birbirine kaynaştırılması gerekebilir. Her ameliyatta olduğu gibi, anesteziden kaynaklanan enfeksiyon, kanama ve komplikasyonlar gibi riskler vardır. Ameliyattan kurtulduktan sonra, bazı kişilerde hala ağrı veya başka semptomlar olabilir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Püstül nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Püstüller vücudun herhangi bir yerinde gelişebilir, ancak çoğunlukla sırt, göğüs ve yüzde oluşurlar. Vücudun aynı bölgesinde kümeler halinde bulunabilirler. Püstüller, tipik olarak vücuttaki hormonal dengesizlikler veya hormonal değişikliklerin neden olduğu bir akne şekli olabilir.

Bu, özellikle gençler ve genç yetişkinler arasında çok yaygın bir cilt rahatsızlığıdır. Rahatsız edici hale gelirlerse, püstülleri ilaçla veya aşırı durumlarda ameliyatla tedavi edebilirsiniz.

Püstüllerin oluşmasına ne sebep olur?

Cildiniz bir nedenden iltihaplı hale geldiğinde Püstüller oluşturabilir. Bununla birlikte, püstüllerin en yaygın nedeni sivilcedir. Akne, cildinizin gözenekleri yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkandığında gelişir. Bu tıkanma, cilt lekelerinin şişmesine neden olarak bir sivilceye neden olur. Aknenin neden olduğu püstüller sertleşebilir ve ağrılı hale gelebilir. Bu meydana geldiğinde püstül kist haline gelir. Bu durum kistik akne olarak bilinir.

Püstüller neye benziyor?

Püstüllerin tanımlanması kolaydır. Cildinizin yüzeyinde küçük yumrular olarak görünürler. Yumrular genellikle ortada beyaz olmak üzere beyaz veya kırmızıdır. Dokunulduğunda acı verici olabilirler ve yumrunun etrafındaki cilt kırmızı ve iltihaplı olabilir. Vücudun belirli bölgeleri, püstüller için ortak yerlerdir;

  • Omuzlar
  • Göğüs
  • Yüz
  • Boyun
  • Koltuk altı
  • Kasık bölgesi
  • Saç bölgesi

Püstüller ne zaman tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyar?

Yüzünüzün her yerinde veya vücudunuzun çeşitli yerlerinde yamalar halinde aniden patlayan püstüller, bakteriyel enfeksiyonunuz olduğunu gösterebilir. Ani bir püstül salgınınız varsa doktorunuza başvurun. Püstülleriniz ağrılıysa veya sıvı sızdırıyorsa doktorunuzu da aramalısınız. Bunlar ciddi bir cilt enfeksiyonunun belirtileri olabilir. Aşağıdaki semptomlardan herhangi birini püstüllerle birlikte yaşarsanız, hemen en yakın acil servise gitmelisiniz;

  • Ateş
  • Püstül bölgesinde sıcak cilt
  • Nemli cilt
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İshal
  • Püstülleri içeren bölgede ağrı
  • Son derece ağrılı olan büyük püstüller

Püstüller nasıl tedavi edilir?

Küçük püstüller tedavi olmaksızın basitçe kaybolabilir. Küçük püstüller devam ederse cildinizi ılık su ve hafif bir yüz temizleyici kullanarak yıkamak faydalıdır. Bunu günde iki kez yapmak, aknenin ana nedeni olan yağ birikintilerinin giderilmesine yardımcı olacaktır.

Yüzünüzü temizlemek için el bezi yerine parmak uçlarınızı kullandığınızdan emin olun. Püstüllerin bir bezle ovulması cildinizi daha da tahriş edebilir. Akne ilaçları, sabunlar veya küçük akne püstüllerini tedavi etmek için kremler. Püstül tedavisi için en iyi topikal ürünler peroksit, salisilik asit ve kükürt içerir. Ancak bu tedaviler asla genital bölgenizde kullanılmamalıdır. Ve bir kükürt alerjiniz varsa, o maddeyi içeren herhangi bir ürünü kullanmaktan kaçının.

OTC ürünleri, cildin üst tabakasını kurutarak ve fazla yüzey yağlarını emerek püstüllerin tedavisine yardımcı olur. Bazı ürünler güçlüdür ve cildinizin aşırı derecede kurumasına ve soyulmasına neden olabilir. Hassas cildiniz varsa, durumunuzun daha da kötüye gitmemesi için cilt tipinize özel olarak üretilmiş ürünleri arayın.

Püstüllerinizi patlatarak çıkarmak cazip gelebilir, ancak onları asla sıkmamalı, toplamamalı veya kıstırmamalısınız. Bunu yapmak cildinize zarar verebilir veya enfeksiyonu daha da kötüleştirebilir. Ayrıca püstüllerden etkilenen bölgelerde losyon veya vazelin gibi yağ bazlı ürünler kullanmamalısınız. Bu ürünler gözeneklerinizi daha da tıkayabilir ve daha fazla püstül büyümesine neden olabilir.

Doktorunuzu ne zaman görmelisiniz;

Püstülleriniz ev ilaçları ve OTC tedavileri ile iyileşmiyorsa, bir dermatologla konuşun ve onlara daha agresif tedavi seçenekleri hakkında soru sorun. Püstüllerinizi güvenli bir şekilde boşaltabilirler veya daha güçlü bir ilaç yazabilirler.

Reçeteli ilaçlar, özellikle bakteriyel enfeksiyonların neden olduğu akne püstüllerinin giderilmesinde çok faydalı olabilir. Doktorunuzun yazabileceği bazı ilaçlar;

  • Doksisiklin ve amoksisilin gibi oral antibiyotikler
  • Dapson gibi topikal antibiyotikler
  • Reçeteli salisilik asit

Şiddetli vakalarda, püstülleri tedavi etmek için fotodinamik terapi (PDT) adı verilen bir prosedür kullanılabilir. PDT, ışığı ve sivilceyi hedef alan ve yok eden özel bir ışıkla aktive olan çözümü birleştiren bir tedavidir. PDT, sivilcenin neden olduğu püstülleri ve diğer ilgili cilt rahatsızlıklarını ortadan kaldırmanın yanı sıra, eski sivilce izlerini de azaltabilir ve cildinizi daha pürüzsüz hale getirebilir. Fotodinamik tedavinin durumunuzu tedavi etmek için uygun olup olmadığını öğrenmek için dermatoloğunuzla konuşun.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Pritikin Diyeti hakkında bilmeniz gereken har şey!

0

Pritikin Programı veya Pritikin İlkesi olarak da bilinen Pritikin Diyet ve Egzersiz programı, 1970’lerin sonlarında en çok tutan diyet bugün hala popülerdir. Programın temeli, günlük egzersiz rutini ile birlikte düşük yağlı, yüksek lifli diyettir. Kilonuzu yönetmenize, kalp hastalığı riskinizi azaltmanıza – hatta tersine çevirmenize – ve her zamankinden daha genç hissetmenize yardımcı olmayı vaat ediyor.

Günümüzde hastalıkların önlenmesi için diyet ve egzersiz değişiklikleri önermek standart olsa da, bu felsefe, diyet ve egzersizin kalp hastalığını ve kötü sağlığı önlemenin ana nedeni veya yolu olduğuna inanılmadığı 1970’lerde ve 1980’lerde tartışmalıydı. Bu makale, kilo verme etkinliği, diğer faydaları ve dezavantajları dahil olmak üzere Pritikin Diyetini gözden geçirmektedir.

Diyet değerlendirme puanı;

  • Genel puan; 3.46
  • Kilo kaybı; 2
  • Sağlıklı beslenme; 4
  • Sürdürülebilirlik; 3.5
  • Tüm vücut sağlığı; 4.5
  • Beslenme kalitesi; 4
  • Kanıta dayalı; 2.75

Pritikin Programı, 1970’lerde Nathan Pritikin tarafından kilo vermeye yardımcı olmak ve kalp sağlığını iyileştirmek için sağlıklı bir yaşam tarzı olarak geliştirildi. Diyet, günlük egzersiz yapmanın yanı sıra işlenmemiş, az yağlı ve yüksek lifli yiyecekleri yemeyi vurgular.

Pritikin tıp doktoru veya sağlık profesyoneli olmamasına rağmen, sağlıklı bir yaşam tarzına olan tutkusu, 2. Dünya Savaşı sırasında halk sağlığı konusundaki gözlemlerinden ve kendi sağlık sorunlarından kaynaklanıyordu.

Başlangıçta, kalp hastalığının ilaç içeren tedavi ve düşük stresli bir yaşam tarzı ile uzun süreli stresle ilişkili olduğuna inanılıyordu. Bununla birlikte, kalp hastalığı oranları, yüksek stres seviyeleriyle dolu bir zaman olmasına rağmen, savaş sonrası azaldı.

Bu nedenle Pritikin, bu hastalıkların gerçek kökenini merak etmeye başladı. Ayrıca savaş zamanı yiyecek rasyonlarının beslenme kalitesinde önemli bir fark gözlemledi – yağ ve kolesterol açısından düşük ve lif bakımından yüksek.

Teorisini test etmek için doktorunun tavsiyesini görmezden geldi ve kalp hastalığını diyet ve egzersizle, ilaçsız veya dinlenmeden tedavi etti. Kalp hastalığını düzelttikten sonra araştırmalarına devam etti ve tanınmış tıp dergilerinde onlarca başarılı sonuç yayınladı.

1985’teki ölümüne kadar Pritikin, “Diyet ve Egzersiz İçin Pritikin Programı” ve “Pritikin Kalıcı Kilo Verme Kılavuzu” gibi çok sayıda diyet kitabı yayınladı.

Dünyadaki en sağlıklı diyet olduğunu iddia eden Pritikin markası, düşük yağlı çeşitlere, düzenli egzersizlere ve günlük tutma, gülme ve diğer sağlıklı alışkanlıklar yoluyla sağlıklı bir zihin-vücut bağlantısını sürdürmeye vurgu yaparak bütün, işlenmemiş gıdaları teşvik ediyor.

Nasıl yapılır;

Pritikin Programı üç ana kategoriye dayanmaktadır – Pritikin Diyeti, Egzersiz Planı ve Sağlıklı Zihin ve Beden.

Pritikin Diyeti, yağ oranı düşük ve lif oranı yüksek olan bütün, işlenmemiş yiyecekleri vurgular. Kalorilerin yaklaşık yüzde 10-15’i yağdan yüzde 15-20’si proteinden ve yüzde 65-75’i kompleks karbonhidratlardan gelmelidir. Plan, “git”, “dikkat” ve “durdur” yiyecekleri içeren bir stop lambası sistemine dayanmaktadır.

“Hazır” yiyecekler arasında meyveler, sebzeler, tam tahıllar, nişastalı sebzeler, baklagiller, balıklar, yağsız protein ve yağsız yoğurt gibi az yağlı, kalsiyum açısından zengin yiyecekler bulunur. “Dikkatli” yiyecekler sınırlı olmalıdır, ancak yine de ara sıra yiyebilirsiniz. Bunlar, yağları, rafine şekerleri (örneğin şuruplar ve meyve suları) ve rafine edilmiş tahılları (örneğin beyaz ekmek, makarna ve pirinç) içerir.

Son olarak, “durdur” yiyecekler ayda bir defadan fazla yenmemelidir ve hayvansal yağlar (ör. Tereyağı), tropikal yağlar (ör. Hindistan cevizi yağı), işlenmiş yağlar (ör. Hidrojene margarin), organ ve işlenmiş etler, tam yağ içermelidir. süt ürünleri ve işlenmiş ikramlar. Yeni diyetinize yardımcı olmak için Pritikin, Pritikin Foods adlı bir yemek dağıtım hizmeti sunmaktadır.

Egzersiz planı; Pritikin Egzersiz Planı üç ana alana odaklanır – kardiyovasküler kondisyon (aerobik egzersiz), kuvvet antrenmanı ve esneklik (esneme).

  • Kardiyovasküler kondisyon; Haftada en az 6 gün her gün 30-90 dakika (diyabetiniz varsa haftada 7 gün)
  • Güç antrenmanı; Haftada iki veya üç 20 dakikalık antrenman seansı
  • Esneme; Her germe için en az 10-30 saniye boyunca her gün 10 dakika gerin

Sağlıklı zihin ve beden; Uzun süreli stres fiziksel ve zihinsel sağlığınız üzerinde zararlı etkilere sahip olabileceğinden, kronik stres ve kaygıyı yönetmek Pritikin Programının temel bileşenleridir. Elde edebileceğiniz dört ana kişilik özelliğine dayanmaktadır:

  • Bağlılık; Kendiniz, işiniz ve çevrenizdekiler hakkında genel bir bağlılık ve merak
  • Kontrol; Herhangi bir duruma veya yaşam değişikliğine nasıl tepki vereceğinizi kontrol edebileceğinize dair içsel bir inanç
  • Zorluk; değişim ve büyümeye karşı olumlu bir tutum
  • Bağlantı; Size en yakın olanların size değer verdiğine ve sizi anladığına dair sarsılmaz bir inanç

Bununla birlikte program, arkadaşlardan ve aileden güçlü bir sosyal destek sistemi oluşturmayı, günlük günlük tutmayı, düzenli olarak gülmeyi, besleyici yiyecekler yemeyi ve her gün stresi yönetmek için egzersiz yapmayı teşvik ediyor.

Yemek listeleri;

Pritikin Diyeti, yemeniz, sınırlandırmanız veya kaçınmanız gereken yiyeceklerin açık ve düzenli bir listesine sahiptir. Yenilecek yiyecekler “hazır” yiyecekler olarak etiketlenirken, sınırlandırılması veya kaçınılması gereken yiyecekler “dikkatli” ve “durdur” yiyeceklerdir.

Yenecek yiyecekler;

“Başla” listesindeki yiyecekler şunları içerir:

  • Meyve ve sebzeler (günde 4-5 porsiyon); Çeşitli renkler ve türleri hedefleyin; onları taze, dondurulmuş veya şurupsuz konserve olarak bütün haliyle yiyin
  • Karmaşık karbonhidratlar (günde 5 veya daha fazla porsiyon); Tam tahıllar (tam buğday ekmeği ve makarnalar, esmer pirinç, yulaf ezmesi, çavdar, kinoa , arpa, darı vb.), Nişastalı sebzeler (patates, tatlı patates, tatlı patates, kış kabakları, vb.) ve baklagiller (siyah fasulye, barbunya, nohut, mercimek, bezelye vb.)
  • Kabuklu yemişler ve tohumlar; Porsiyonları günde 28 gramdan fazla olmayacak şekilde sınırlandırın
  • Süt (günde 2 porsiyon); Yağsız inek sütü, yağsız yoğurt ve kuvvetlendirilmiş soya sütü
  • Yağsız protein (günde en fazla bir porsiyon); Derisiz beyaz tavuk veya hindi, yağsız kırmızı et (bizon, geyik eti) ve baklagiller ve soya ürünleri (tofu, edamame) gibi bitki bazlı proteinlere büyük önem
  • Balık (günde en fazla bir porsiyon); Somon, sardalya, ringa balığı, uskumru ve alabalık gibi taze veya konserve (tuzsuz) yağlı balık
  • Yumurtalar; Günde en fazla iki porsiyon yumurta akı (yumurta sarısı olmadan); diğer hayvansal proteinlerin yerini alıyorsa ikiden fazla porsiyonunuz olabilir
  • İçecekler; ana içeceğiniz olarak su; Şekersiz çaydan (tercihen yeşil veya bitki çayı) veya filtrelenmiş kahveden (LDL (kötü) kolesterolü artırabilen diterpenleri ortadan kaldırır) günde en fazla 400 mg kafein
  • Yapay tatlandırıcılar; Her gün 10-12 paketten fazla Splenda veya Stevia
  • Şifalı otlar, baharatlar; Tüm şifalı bitkiler ve baharatlara izin verilir ve eklenen şeker, yağ ve tuzun yerini almalıdır

Proteinin çoğunu tofu, soya peyniri, fasulye, bezelye ve mercimek gibi bitki bazlı gıdalardan almanız da teşvik edilir. Ayrıca, kilo vermeye çalışıyorsanız, sınırsız sebze ve yüksek lifli yiyecekler (ör. Pişmiş yulaf ezmesi, esmer pirinç) yemeniz ve fındık, tohum, ekmek ve kraker gibi daha yüksek kalorili yiyecekleri sınırlamanız önerilir.

Kaçınılması gereken yiyecekler;

Tamamen kaçınılması veya ayda bir ile sınırlı olması gereken yiyecekler;

  • Hayvansal yağlar ve işlenmiş yağlar; Tereyağı, tavuk yağı, çikolata, hindistancevizi yağı, kakao yağı, hidrojene ve kısmen hidrojene bitkisel yağlar, domuz yağı, margarin, hurma yağı , hurma çekirdeği yağı, katı yağlar vb.
  • İşlenmiş ve yüksek yağlı etler; Sakatat etleri ve işlenmiş etler (ör. Domuz pastırması, sosis, jambon, bologna)
  • Tam yağlı süt; Tüm peynirler, krem ​​peynir ve diğer işlenmiş çeşitler, tam yağlı süt, tam yağlı yoğurt, ekşi krema vb.
  • Kabuklu yemişler; Yüksek doymuş yağ içeriği nedeniyle sadece hindistancevizi yemekten kaçınılmalıdır
  • Diğer yiyecekler; Yumurta sarısı, kızarmış yiyecekler veya yağda pişirilmiş yiyecekler, sütlü çırpılmış soslar, yüksek yağlı hamur işleri ve tatlılar, tuzlu atıştırmalık yiyecekler vb.

Kilo kaybı için işe yarıyor mu?

Kilo vermek birincil amaç olmasa da, programda kolayca kilo verebilirsiniz. Pritikin Diyeti, bütün, işlenmemiş gıdalara odaklanır ve protein ve lif bakımından yüksek gıdaları vurgular. Protein ve lif içeriği yüksek yiyeceklerin sindirimi daha uzun sürer, bu da tokluk hissinin artmasına yardımcı olur ve açlığı azaltır.

Diyet ayrıca yağ, şeker ve tuz içeriği yüksek ve kalorisi daha yüksek olan yiyecekleri kesinlikle sınırlar. Bununla birlikte günlük egzersiz ve stresi azaltıcı aktiviteleri teşvik eder. Bir araya getirildiğinde, bu davranışlar daha iyi kilo yönetimi ile bağlantılıdır. Genel olarak, program düşük kalorili yiyeceklerle birlikte yüksek hacimli günlük egzersizi teşvik eder. Bu muhtemelen bir kalori açığı yaratacak ve sonuçta kilo kaybına yol açacaktır.

Kalori sayımı yok;

Pritikin Diyeti, kalori yerine beslenme kalitesini vurgular. Diyet, belirlenmiş bir kalori hedefine bağlı kalmak yerine, doygunluğu destekleyen ve doğal olarak daha düşük kalorili olan lif ve protein açısından zengin yiyecekler yemeye odaklanır. Bu, açlık ve tokluk sinyallerinizle daha uyumlu olmanıza ve diyetle daha tatmin olmanıza yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı değişikliklerine odaklanın;

Pritikin Programı, tüm vücut yaşam tarzı değişikliklerine odaklanır. Program, takipçilerini besleyici bir diyet yeme, düzenli egzersiz yapma , yeterli uyku alma, farkındalık uygulama ve stresi azaltma gibi tüm sağlık alanlarını ele almaya teşvik ediyor. Geçici bir düzeltme vaat etmek yerine, hayatınızın geri kalanında benimseyebileceğiniz değişikliklere odaklanırlar ve bu da başarı olasılığını artırır.

Dezavantajları;

Pritikin Programının birçok iyileştirme özelliği olmasına rağmen, bazı potansiyel dezavantajları vardır.

Yağ; Pritikin Diyetinin önemli bir dezavantajı, düşük yağ önerileridir. Pritikin Diyeti, günlük kalorilerin yalnızca yüzde 10-15’inin yağdan gelmesini önerirken, halk sağlığı önerileri en az yüzde 20-35’tir.

Düşük yağlı diyetler , diyetteki yağın faydalarını gösteren araştırmaların çoğunluğu nedeniyle, özellikle de doymamış yağlar (özellikle doymamış yağlarda yüksek olanlar) nedeniyle oldukça tartışmalıdır.

Pritikin diyetinin de protein açısından düşük olduğu unutulmamalıdır. Pritkin Diyeti için protein tavsiyesinin alt ucunu (toplam kalorinin yüzde 10’u) izleyen biri, hareketsiz insanlar için günlük vücut ağırlığının kilogramı başına 0,36 gram protein (kg başına 0,8 gram) minimum protein gereksinimine ulaşamayabilir.

Fiziksel olarak aktif insanların protein ihtiyacı daha yüksektir ve bu diyette yeterli protein almakta zorlanabilirler. Hamile ve emziren kadınların yanı sıra yaşlı yetişkinlerin de protein ihtiyacı daha yüksektir. Dolayısıyla Pritikin diyeti bu popülasyonlar için uygun olmayabilir.

Pritikin Diyeti, normalde günlük olarak tüketilenler de dahil olmak üzere kaçınılması gereken yiyeceklerin geniş bir listesini içerir. Bu, esneklik için çok az yer bırakır ve bazı insanlar diyetin uzun vadede takip edilmesini zor bulabilir. Aynı zamanda gelenek, kültür, kutlama ve tatların keyfi gibi diğer yemek yeme yönlerini de göz ardı eder.

Olumlu yaşam tarzı değişiklikleri, bir kişi motive olduğunda, yeni davranışlardan zevk aldığında ve onları uzun vadede sürdürebileceğine inandığında en başarılıdır. Egzersiz için büyük zaman taahhüdü ile birlikte çok sayıda gıda kısıtlaması düşünüldüğünde, bu herkes için motive edici veya sürdürülebilir olmayabilir.

Pritikin Diyeti, minimum düzeyde işlenmiş gıdalara odaklanan düşük yağlı, yüksek lifli bir diyettir. Pritikin Programı diyetle birlikte günlük egzersizi ve stres seviyenizi düşürmeyi vurgular. Diyetin bütün, işlenmemiş gıdalar, günlük egzersiz ve stres yönetimi üzerindeki vurgusu, güvenli, yavaş ve sağlıklı bir şekilde kilo vermenize yardımcı olacak bilimsel olarak desteklenen yollardır.

Bununla birlikte, yağ oranı çok düşüktür ve uzun bir yiyecek listesini kısıtlar, bu da uzun vadede sürdürülmesi zor olabilir ve vücudunuza düzgün çalışması için yeterli yağ veya protein sağlamaz. Pritikin Diyetini denemekle ilgileniyorsanız, ihtiyaçlarınızı karşıladığınızdan emin olmak için sağlık uzmanınız ve kayıtlı bir diyetisyenle konuşmak en iyisidir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Premenstrüel sendrom (PMS) nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Premenstrüel sendrom (PMS), bir kadının duygularını, fiziksel sağlığını ve adet döngüsünün belirli günlerinde, genellikle adetinden hemen önce davranışını etkileyen bir durumdur. PMS çok yaygın bir durumdur. Semptomları adet gören kadınların yüzde 90’ından fazlasını etkiler. Doktorunuzun sizi teşhis etmesi hayatınızın bazı yönlerine zarar vermelidir.

PMS semptomları menstrüasyondan beş ila 11 gün önce başlar ve genellikle menstrüasyon başladığında kaybolur. PMS’nin nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, birçok araştırmacı, adet döngüsünün başlangıcında hem seks hormonu hem de serotonin seviyelerindeki bir değişiklikle ilgili olduğuna inanıyor.

Ayın belirli zamanlarında östrojen ve progesteron seviyeleri yükselir. Bu hormonlardaki artış, ruh hali değişimlerine, kaygıya ve sinirliliğe neden olabilir. Yumurtalık steroidleri ayrıca beyninizin adet öncesi semptomlarla ilişkili bölümlerindeki aktiviteyi düzenler.

Serotonin seviyeleri ruh halini etkiler. Serotonin, ruh halinizi, duygularınızı ve düşüncelerinizi etkileyen beyninizde ve bağırsağınızda bulunan bir kimyasaldır.

Premenstrüel sendrom için risk faktörleri;

  • Doğum sonrası depresyon veya bipolar bozukluk gibi depresyon veya duygudurum bozuklukları öyküsü
    ailede PMS öyküsü
  • Ailede depresyon öyküsü
  • Aile içi şiddet
  • Madde bağımlılığı
  • Fiziksel travma
  • Duygusal travma

İlişkili koşullar;

  • Dismenore
  • Majör depresif bozukluk
  • Mevsimsel duygusal bozukluk
  • Genelleştirilmiş anksiyete bozukluğu
  • Şizofreni

PMS Belirtileri;

Bir kadının adet döngüsü ortalama 28 gün sürer. Yumurtalıklardan yumurtanın salındığı dönem olan yumurtlama, döngünün 14. gününde gerçekleşir. Adet veya kanama, döngünün 28. gününde meydana gelir. PMS semptomları 14. gün civarında başlayabilir ve adet kanamasının başlamasından yedi gün sonrasına kadar sürebilir.

PMS semptomları genellikle hafif veya orta derecelidir. Semptomların şiddeti kişiye ve aya göre değişebilir. PMS semptomları;

  • Karın şişkinliği
  • Karın ağrısı
  • Acıyan göğüsler
  • Akne
  • Özellikle tatlılar için yeme isteği
  • Kabızlık
  • İshal
  • Baş ağrısı
  • Işığa veya sese duyarlılık
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik
  • Uyku düzenindeki değişiklikler
  • Kaygı
  • Depresyon
  • Üzüntü
  • Duygusal patlamalar

Ne zaman doktora görmelisiniz?

Fiziksel ağrı, ruh hali değişiklikleri ve diğer semptomlar günlük yaşamınızı etkilemeye başlarsa veya semptomlarınız geçmezse doktorunuza görünün.

  • Anemi
  • Endometriozis
  • Tiroid hastalığı
  • Irritabl bağırsak sendromu (IBS)
  • Kronik yorgunluk sendromu
  • Bağ dokusu veya romatolojik hastalıklar

Doktorunuz, belirtilerinizin PMS veya başka bir durumun sonucu olup olmadığını belirlemek için ailenizdeki herhangi bir depresyon veya duygudurum bozukluğu öyküsü hakkında sorular sorabilir. IBS, hipotiroidizm ve hamilelik gibi bazı durumlar PMS’ye benzer semptomlara sahiptir.

Doktorunuz, tiroid bezinizin düzgün çalıştığından emin olmak için bir tiroid hormon testi, hamilelik testi ve herhangi bir jinekolojik sorunu kontrol etmek için muhtemelen bir pelvik muayene yapabilir .

Belirtilerinizin günlüğünü tutmak, PMS olup olmadığını belirlemenin başka bir yoludur. Her ay belirtilerinizi ve adet görmenizi takip etmek için bir takvim kullanın. Belirtileriniz her ay yaklaşık aynı saatte başlıyorsa, PMS olası bir nedendir.

PMS semptomlarını hafifletmek;

PMS’yi tedavi edemezsiniz, ancak belirtilerinizi hafifletmek için adımlar atabilirsiniz. Hafif veya orta şiddette adet öncesi sendromunuz varsa, tedavi seçenekleri şunlardır;

  • Karın şişkinliğini hafifletmek için bol miktarda sıvı almak
  • Genel sağlığınızı ve enerji seviyenizi iyileştirmek için dengeli bir diyet yemek; bu, bol miktarda meyve ve sebze yemek ve şeker, tuz, kafein ve alkol alımınızı azaltmak anlamına gelir
  • Krampları ve ruh hali değişimlerini azaltmak için folik asit , B-6 vitamini , kalsiyum ve magnezyum gibi takviyeleri almak
  • Semptomları azaltmak için D vitamini almak
  • Yorgunluğu azaltmak için gece en az sekiz saat uyumak
  • Şişkinliği azaltmak ve zihinsel sağlığınızı iyileştirmek için egzersiz yapmak
  • Egzersiz yapmak ve okumak gibi stresi azaltmak
  • Etkili olduğu gösterilen bilişsel davranışçı terapiye gitmek

Kas ağrılarını, baş ağrılarını ve mide kramplarını hafifletmek için ibuprofen veya aspirin gibi ağrı kesiciler alabilirsin. Ayrıca şişkinliği ve su ile kilo almayı durdurmak için bir idrar söktürücü de deneyebilirsiniz. İlaçları ve takviyeleri yalnızca doktorunuzun önerdiği şekilde ve doktorunuzla konuştuktan sonra alın.

Şiddetli PMS;

Şiddetli PMS semptomları nadirdir. Şiddetli semptomları olan kadınların küçük bir yüzdesinde adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) vardır. PMDD, kadınların yüzde 3 ila 8’ini etkiler.

PMDD’nin semptomları;

  • Depresyon
  • İntihar düşünceleri
  • Panik ataklar
  • Aşırı kaygı
  • Şiddetli ruh hali değişimleri ile öfke
  • Günlük aktivitelere ilgi eksikliği
  • Uykusuzluk hastalığı
  • Düşünme veya odaklanma sorunu
  • Çok fazla yemek
  • Ağrılı kramp
  • Şişkinlik

Doktorunuz diğer tıbbi sorunları ekarte etmek için aşağıdakileri yapabilir;

  • Fiziksel bir sınav
  • Jinekolojik muayene
  • Bir tam kan sayımı
  • Karaciğer fonksiyon testi

Ayrıca psikiyatrik bir değerlendirme önerebilirler. Kişisel veya ailede majör depresyon, madde kötüye kullanımı, travma veya stres öyküsü, PMDD semptomlarını tetikleyebilir veya kötüleştirebilir.

PMDD tedavisi;

  • Günlük egzersiz
  • Vitamin takviyeleri, örneğin kalsiyum, magnezyum ve B-6 vitamini
  • Kafeinsiz diyet
  • Bireysel veya grup danışmanlığı
  • Stres yönetimi

Doktorunuz ayrıca düşüncelerinizi ve duygularınızı anlamanıza ve buna göre davranışınızı değiştirmenize yardımcı olabilecek bir danışmanlık şekli olan bilişsel davranışçı terapi önerebilir.

PMS veya PMDD’yi önleyemezsiniz, ancak yukarıda özetlenen tedaviler semptomlarınızın şiddetini ve süresini azaltmaya yardımcı olabilir.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

Poliüri nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Normalden fazla idrara çıkarma durumuna poliüri denir. Günlük idrar hacmi 2,5 litreden fazlaysa aşırı kabul edilir. “Normal” bir idrar hacmi yaşınıza ve cinsiyetinize bağlıdır. Bununla birlikte, günde 2 litreden azı genellikle normal kabul edilir. Aşırı miktarda idrar yaygın bir durumdur ancak birkaç günden fazla sürmemelidir.

Çoğu insan geceleri semptomu fark eder. Bu durumda, buna noktürnal poliüri (veya noktüri) denir.

Nedenleri;

Aşırı idrar aşağıdakiler dahil sağlık sorunlarına işaret edebilir;

  • Mesane enfeksiyonu (çocuklarda ve kadınlarda yaygındır)
  • İdrarını tutamamak
  • Diyabet
  • İnterstisyel nefrit
  • Böbrek yetmezliği
  • Böbrek taşı
  • Psikojenik polidipsi, aşırı susamaya neden olan zihinsel bir bozukluk
  • Orak hücre anemisi
  • İyi huylu prostat hiperplazisi olarak da bilinen genişlemiş prostat (en çok 50 yaşın üzerindeki erkeklerde yaygındır)
  • Belirli kanser türleri

Bir CT taramasından veya vücudunuza bir boyanın enjekte edildiği başka bir hastane testinden sonra poliüri de fark edebilirsiniz. Testten sonraki gün aşırı idrar hacmi yaygındır. Sorun devam ederse doktorunuzu arayın.

Aşırı idrarın diğer yaygın nedenleri;

Aşırı idrar hacmi genellikle yaşam tarzı davranışları nedeniyle oluşur. Bu, polidipsi olarak bilinen ve ciddi bir sağlık sorunu olmayan çok miktarda sıvı içmeyi içerebilir. Alkol ve kafein içmek de poliüriye neden olabilir.

Diüretikler gibi bazı ilaçlar idrar hacmini artırır. Yakın zamanda yeni bir ilaca başladıysanız (veya dozunuzu yeni değiştirdiyseniz) ve idrar hacminizde değişiklikler fark ettiyseniz doktorunuzla konuşun. Hem alkol hem de kafein diüretiktir ve yüksek tansiyon ve ödem için bazı ilaçlar da aşağıdakiler dahil olmak üzere diüretik olarak işlev görür:

  • Klorotiyazid ve hidroklorotiyazid gibi tiazid diüretikler
  • Eplerenon ve triamteren gibi potasyum tutucu diüretikler
  • Bumetanide ve furosemide gibi döngü diüretikler

Bu ilaçların bir yan etkisi olarak poliüri yaşayabilirsiniz.

Ne zaman tedavi aranmalı?

Poliürinin nedenini bir sağlık sorunu olduğunu düşünüyorsanız doktorunuza görünün. Aşağıdakiler dahil bazı semptomlar fark ederseniz hemen doktorunuza görünün;

  • Ateş
  • Sırt ağrısı
  • Bacak zayıflığı
  • Özellikle erken çocukluk döneminde ani poliüri başlangıcı
  • Ruhsal bozukluklar
  • Gece terlemeleri
  • Kilo kaybı

Bu semptomlar omurilik bozuklukları, diyabet, böbrek enfeksiyonları veya kanseri işaret edebilir. Bu semptomları fark ettiğiniz anda tedaviye başvurun. Tedavi, poliürinizin nedenini hızlı bir şekilde çözmenize ve sağlığınızı korumanıza yardımcı olabilir.

Artışın sıvı veya ilaç artışından kaynaklandığını düşünüyorsanız idrar hacminizi birkaç gün izleyin. Bu izleme süresinden sonra aşırı hacim devam ederse, doktorunuzla konuşun.

Diyabet ve aşırı idrara çıkma;

Diabetes mellitus (basitçe diyabet olarak adlandırılır), poliürinin en yaygın nedenlerinden biridir. Bu durumda böbrek tübüllerinizde yüksek miktarda glikoz (kan şekeri) toplanır ve idrar hacminizin artmasına neden olur.

Diabetes insipidus adı verilen başka bir diyabet türü, idrar hacminizi artırır çünkü vücudunuz yeterince antidiüretik hormon üretmiyor. Antidiüretik hormon, ADH veya vazopressin olarak da bilinir. ADH, hipofiz beziniz tarafından üretilir ve böbreklerinizdeki sıvı emilim sürecinin bir parçasıdır. Yeterli ADH üretilmezse idrar hacminiz artabilir.

Böbrekleriniz onlardan geçen sıvıyı düzgün bir şekilde kontrol edemezse de artabilir. Bu, nefrojenik diyabet insipidus olarak bilinir. Doktorunuz, diyabetin poliürinize neden olduğundan şüphelenirse kan şekerinizi ölçecektir. Bir tür diyabet poliüriye neden oluyorsa, doktorunuz diyabetinizi kontrol altına almaya yardımcı olmak için tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri önerecektir. Bu tedaviler;

  • İnsülin enjeksiyonları
  • Oral ilaçlar
  • Diyet değişiklikleri
  • Egzersiz yapmak

Aşırı idrar semptomlarını gidermek;

Altta yatan sağlık sorunlarından kaynaklanmayan aşırı idrar hacmi evde ele alınabilir. Aşırı idrar hacmine neden olan davranışları değiştirerek semptomlarınızı büyük olasılıkla hafifletebilirsiniz. Aşağıdaki ipuçlarını deneyin:

  • Sıvı alımınıza dikkat edin
  • Yatmadan önce sıvıları sınırlayın
  • Kafeinli ve alkollü içecekleri sınırlayın
  • İlaçların yan etkilerini anlayın
  • Diyabet gibi sağlık sorunlarının neden olduğu aşırı idrar hacmi, altta yatan neden tedavi edilerek giderilebilir.

Aşırı idrar çıkarma görünümü;

Aşırı idrara çıkma konusunda doktorunuza karşı açık ve dürüst olun. İdrar yapma alışkanlıklarınız hakkında doktorunuzla konuşmak rahatsız edici olabilir. Bununla birlikte, poliüri için görünüm genellikle iyidir, özellikle de ciddi tıbbi durumunuz yoksa. Poliürinizi gidermek için sadece yaşam tarzı değişiklikleri yapmanız gerekebilir.

Poliüriye neden olan diğer altta yatan koşullar, kapsamlı veya uzun süreli tedavi gerektirebilir. Diyabet veya kanser poliüriye neden oluyorsa, doktorunuz poliürinizi kontrol altına almaya yardımcı olmanın yanı sıra herhangi bir tıbbi sorunu çözmek için gerekli tedavileri tartışacaktır.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos