Artvin: Rabat Kilisesi

Rabat Kilisesi; Artvin’in Ardanuç İlçesi, Bulanık Köyü, Çamlık (Rabat) Mahallesinde yer almaktadır. Köy araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı yöredeki Kiliselerle benzerlik göstermektedir. Ortaçağ döneminde bölgeye hakim olan Bagratlı Krallığınca yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Ortaçağ mimarisinde özellikle içteki planı dışa yansıtan üçgen nişler kullanılmıştır. Üçgen nişler bölge mimarisinde çok ender olarak kubbe kasnağında kullanılır.

Nişlerin sayılarının pencere açıklarından fazla olmasına bu kilisede rastlanır. Her iki cephesinde kabartma bitki motifi bezeli kesme taşlar bulunmaktadır.

Manastırın 10. yüzyılda veya 11. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir. Bulanık (Rabat) Manastırı içerisinde bulunan gizli geçitlerle Bulanık deresine uzanmaktadır; fakat bu geçitlerin birçoğu birtakım nedenlerden dolayı zarar görmüştür. 16. yüzyıl sonunda terk edilmiştir. Günümüze sadece kilise bölümü ulaşabilmiştir.

Paylaşın

Artvin: Sarıbudak (Melo) Şehitliği

Sarıbudak (Melo) Şehitliği; Artvin merkez ilçeye yaklaşık 60 kilometre uzaklıktaki Sarıbudak Köyü (Melo) yer alır.

Sarıbudak (Melo) Şehitliği; Birinci Dünya Savaşında Sarıbudak (Melo)’daki ileri hudut karakolu Mart 1915 tarihinde Ruslar tarafından baskına uğramış ve yapılan mücadelede şehit düşen 9 asker’in mezarı bulunmaktadır.

Mezar taşlarında isimleri bulunmayan meçhul askerlerin yattığı şehitlik 1997 tarihinde 211. Hudut Alay Komutanlığı tarafından şehitlerin gömülü olduğu yer şehitlik haline getirilmiştir.

Paylaşın

Artvin: Tibeti Kilisesi

Tibeti Kilisesi; Artvin’in Şavşat İlçesi, Cevizli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Günümüze ulaşan herhangi bir kitabesi bulunmamaktadır. Ancak, yazılı kaynaklardan edinilen bilgilere göre, 899-914 yılları arasında, bölgede egemen olan Bagratlı prenslerden, Aşut Koh tarafından yaptırılmıştır. XI y.y’dan sonra, yörenin önemli dini merkezleri arasında anılan yapı, XII. ve XV y.y’lar da onarım görmüştür.

Bölgenin İslamiyeti kabul etmesi ile birlikte cami olarak kullanılan yapı, 1885 yılında, kubbesine ve haç kollarına yıldırım düşmesi sonucu hasar görmüş ve 1889 yılında terk edilmiştir. 1953 yılında kubbesi çökünce, iyice harabeye dönmüştür. Köy içinde bulunan manastır, günümüze kilise ve şapeli ile ulaşmıştır.

Kilise, günümüze gelen şekli ile serbest haç planlı olup, dıştan 26.00×25.50 m. ölçülerindedir. Güney haç kolu, 7.20×5.00 m iç ölçülerinde, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen plana sahiptir. Kilisenin cephesinde zengin plastik süslemelerin yanı sıra iç mekanların uygun yerlerine işlenen fresklerle dışla için dengesi sağlanmaya çalışılmıştır. Plastik süslemelerin ekseriyeti bitkisel motiflerden oluşmaktadır.

Apsis penceresi çevresinde iki şerit ile birbirine geçme olarak örülmüş sepet örgüsü şeklinde süsleme vardır. Yine yer yer kalp motifleri içleri yaprak motifleriyle doldurulmuştur. Dış cephelerde izlenen yoğun plastik süslemelerin yanı sıra iç mekana ait sütun altlıkları ve başlıklarının duvar payelerindeki yastık ve silmelerin çeşitli plastik motiflerle süslendikleri anlaşılmaktadır.

Şapel, kuzey haç kolunun kuzeyinde doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen plana sahiptir. Kuzey cephe yuvarlak kemerlere sahip arkadlarla hareketlendirilmiştir. Kuzey ve batı duvarları tamamen yıkılmıştır. Herhangi bir süslemesi günümüze ulaşmayan yapı, malzeme ve teknik açıdan, Kilise ile benzeşmektedir.

Paylaşın

Artvin: Kaya Odaları

Kaya Odaları; Artvin’in Şavşat İlçesi, Kirazlı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

Kirazlık Köyü’ne kadar köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür. Kaya Odaları’nın bulunduğu bölgeye araçla ulaşım bulunmamaktadır.

Meskun mahalden uzakta sarp bir kayalıkta yer alır. Kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanmadığından hangi tarihte yapılmış olabileceği kesin değildir.

Paylaşın

Artvin: Gevhernik Kalesi

Gevhernik Kalesi; Artvin’in Ardanuç İlçesi, Adakale Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür. 

Kalenin çevresinde gümüş madenleri olduğundan,bu kale maden ve cevher anlamına gelen “Gevheri Nik” kalesi ismiyle de anılmaktadır. 5.yüzyılda yapıldığı tahmin edilen bu kale Gürcü krallarına ve Çıldır atabeylerine başkentlik yapmıştır.

1551 yılında kaleyi Osmanlılar ele geçirmiş ve 1562 yılında da Kanuni Sultan Süleyman tarafından onarılmıştır.Hatta bu onarımı anlatan bir kitabesi bile bulunmaktadır. Gevhernik Kalesi, dışkale-içkale yapılaşmasının çevredeki tek örneğidir.

Kale günümüze kadar çok hırpalanmıştır,dış kale harap durumda olsa da iç kale özelliğini hala korumaktadır.Şu anda harap durumda olan kale, yetkililerin desteğini beklemektedir. Oldukça harap bir şekilde günümüze ulaşmıştır.

Paylaşın

Artvin: Aralık Köyü Köprüsü

Aralık Köyü Köprüsü; Artvin’in Şavşat İlçesi, Aralık Köyü yanından geçen dere üzerinde yer almaktadır.

Kitabesi bulunmayan yapı, muhtemelen XVIII. y.y.’da inşa edilmiştir. Köprü 28 metre uzunluğunda, 2.40 metre genişliğindedir. Yapı, tek gözlü ve yolunun eğimli olduğu köprüler grubundandır.

Köprü gözü, iki kademeli kemerle vurgulanmıştır. Kemerde düzgün kesme taş, diğer kısımlarında moloz taş malzeme kullanılmıştır. Yol döşemesi de moloz taştır ve korkuluk duvarları sağlamdır. Günümüzde yayalara hizmet vermektedir.

Paylaşın

Artvin: Şavşat, Madenköy (Bazgiret)

Madenköy (Bazgiret); Artvin’in Şavşat İlçesi, İmerhev yöresindedir. Şavşat’tan dolmuşlarla Madenköy’e ulaşım mümkündür.

Kesin olarak bilinmemekle birlikte, Bazgiret adı vadideki bitki örtüsünden esinlenerek verildiği tahmin edilmektedir. Diğer bir olasılık ise, vadiye ilk yerleşen ailenin şimdiki Çimen soyadı yani gürcüce ise Bezgi-yent olarak geçen soyun olması sonucu, Bazgiret adının bu aile adından türemiş olabileceği de söylenebilir.

Köy adı ile adlandırılan Maden Köyü deresi 2500 m yükseklikteki Kotela dağında doğar, tamamı 5 şelaleden oluşan Maden Köyü şelalelerınden sonra köy arazısini bölerek köyün kuzeyinden doğusundaki Çağlayan Köyüne akar. Maden Köyü üç tarafı kaya ve ormanlarla çevrili bir vadidedir. Şavşata uzaklığı 27 km ve ortalama rakım farkı 1900 m yüksekliktedir.

Imerhev bölgesinin bütün tipik özelliklerini Maden Köyünde bulmak mümkündür. Köyün, zengin su kaynaklarinin sebep olduğu engebelli bir arazı yapısına sahiptir. Karadeniz ikliminin hakim olduğu yörede iç kesimlere doğru, yer yer Doğu Anadolu bölgesi tesirlerinin de görüldüğü bir geçiş iklimi göze çarpar. Bu ve yükseklikteki değişkenliğe bağlı olarak bitki örtüsünde de tam bir çeşitlilik mevcuttur.

Öyle ki, bir saatlik bir yaya yolculuğunda inanılmaz çeşitliliği bir arada yaşamak mümkündür. Kesin bilgilerin olmamasi ile birlikte, ilk yerleşim belirtileri Cağlayan-Maden yolu üzerinde mevcut olan Kale ve Sazgirel sırtındaki gözetleme veya dini inançlarla ilişkili olarak kullanilmasi amacı ile yapılmış olan ve şimdi yalnız temelleri bulunan ve bir yığın durumda olan yapının inşasından sonra, o zamanlarda bir orman durumunda olan bu vadiye ilk yerleşimin yaklaşık 1000 yıl önce başladiği tahmin edilebilir.

Otel ve Pansiyonculuk halen profeyonel olarak uygulanmamakta olsada, bu meslekle ilgili kurslar almış, hizmet sunabilme olanaklarına sahip aileler vardır. Kamp için Köyde sınırsız imkanlar mevcuttur. Özellikle yaz ve ilkbahar yaz ve sanbhar aylarında köyden değişik yaylalara günlük geziler düzenlenebilir. – Etkinlikler: 1970 li yillardan beri eski geleneğe göre uygulanamayan Mariyoba şenliği 2005 yılından buyana Mariyoba Festivalı adı ile yeniden organize edilmektedir.

Ağustos ayının ikinci haftasonu yapılan Feastival, yörenini Meydancık Gevrek Festivalından sonra, yerel ve uluslararası en çok ilgi toplamaktadır. Köyün en ilgi çeken yönü,tüm sivil mimarilerin ahşap olması,gelenek ve göreneklerin,otantik yaşamın hala aktif bir şekilde devam ediyor olması… Köyü ziyaret edenler kesinlikle memnun kalacaklardır.

Paylaşın

Artvin: Muratlı Camii

Muratlı Camii; Artvin’in Borça İlçesi’ne bağlı Muratlı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Mahfile giriş sağlayan kapının üzerindeki kitabeye göre yapı, Hicri 1262 Miladi 1846 yılında, Ahmet Usta ( Aslan oğlu ) tarafından inşa edilmiştir. Yine üzerindeki kitabelerine göre, Hicri 1263 Miladi 1847 tarihinde Uzunhasan Zade Hüseyin Alemdar tarafından minberi, Sağıroğlu Hüseyin Ağa tarafından da mahfil katı yaptırılmıştır.

Yöredeki Rus işgali zamanında iç mekanda meydana gelen tahripler nedeniyle, onarım gören camiinin orijinal ahşap minaresi 1979 yılında yeniden yaptırılmıştır. Bunların dışında halkın katkılarıyla, kısmi onarımlar geçiren camii, ibadete açık bulunmaktadır. Kuzeyde iki katlı son cemaat yeri, doğu yönünde, iki katlı jandarma karakolu, minaresi bulunmaktadır.

Ana mekan dıştan, 15.25×12.80 m. ölçülerinde, kareye yakın dikdörtgen plana sahiptir. Minaresi ve bodrumu dışında, tüm yapı ahşaptır. Doğu cephesi, altındaki bodrum katı, kuzeydeki son cemaat yeri ve ana mekanın bu yöndeki yüzeylerinden meydana gelmiştir. Güney cephesi, yine bodrum katı ve ana mekandan meydana gelmektedir.

Batı cephesi, doğu cephesinde izlenen üç mekanın ortak yüzeylerini içermektedir. Giriş bölümünü teşkil eden kuzey cephesinin dışa yansıyan kısmında, bodrumun yüzeyi, iki katlı son cemaat yeri ve minare kaidesi yer almaktadır. Yapı, dıştan kırma çatıyla örtülmüştür. İç mekanın en önemli süslemeli bölümü ajur tekniğiyle ele alınan minberdir.

Giriş kapısı ve minberi ağaç oymalı çeşitli motiflerden ve süslemelerden oluşmaktadır. Cephelere sonradan sürülen yağlı boya, yapını orijinalliğini bozmuştur. Ancak zengin süslemeli harimin halen vernikle korunan birimleri, büyük bir kazançtır. Yapı, geç devir Osmanlı camileri içinde, bölgeye özgü zengin ağaç oyma süslemeleri açısından önemlidir.

Paylaşın

Artvin: Dolishane Kilisesi

Dolishane Kilisesi; Artvin’in Merkez İlçesine bağlı Hamamlı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Kitabesine göre X. Bagratlı Kralı Sumbath tarafından yaptırılmıştır. XVI. yy sonralarında bir bölümü Camii olarak da kullanılan Manastırdan, günümüze sadece Kilisesi ulaşmıştır. Manastır Kilisede bulunan kitabelere göre İberya Kralığı’nın Tao-Klardjethie’de 954-958 tarihleri arasında krallık yapmış olun Sumbath tarafından Mimar Gabriel’e yaptırılmıştır.

XIV. yy’a kadar Manastır olarak faaliyetini sürdüren yapı, XVI. yy’da Camiye dönüştürülmüştür. 1958 yılında kısmen tamir geçirerek son şeklini almıştır. Günümüze ulaşan iki adet kitabesi bulunmaktadır. Manastır olarak inşa edilen yapının günümüzde sadece Kilisesi mevcuttur.

Yapı dıştan 20.20×13.20 m ölçülerindeki doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen; içten ise serbest haç planına sahiptir. Yapı günümüze sağlam denilebilecek bir şekilde ulaşmıştır. Kilisenin doğu cephesinde pastoforion odaları ve apsisin yüzeyleri bulunmaktadır. Üçgen alınlıklı apsis, cephesinin ekseninde yuvarlak kemerli ve dikdörtgen formlu penceresi bulunmaktadır.

Batı cephesi batı haç kolu ve her iki yanında bulunan ek mekanlardan oluşmaktadır. Ekseriyeti yıkılmış olan cephenin üçgen alınlığa sahip olduğu orta ekseninde tahrip olmuş kapısı ve pencereleri bulunmaktadır. Kuzey cepheye gelince bu cephe kuzey haç kolu, prothesis ve yan mekan yüzeylerinden oluşmaktadır.

Haç kolları çift pahlı pastoforion odaları ve yanlarda bulunan mekanlar tek pahlı çatılarla örtülmüştür. Yapı süsleme açısından hayli zengindir. Mimari, plastik ve fresko şeklindeki süslemeler mevcuttur. Kabartma şeklinde ayakta duran kral figürünün iki eliyle tuttuğu kilise maketini sunma olayı işlenmiştir. Yine simetrik olarak yerleştirilmiş, birbirine bakışımlı olarak duran melek figürleri bulunmaktadır.

Diğer bir kabartma ise üçgen biçimli blok taşın üzerine işlenen insan maskından ibarettir. Yine güney haç kolu cephesinde “Güneş Saati” kabartması bulunmaktadır. Ancak, söz konusu saat sonradan çalınmıştır. İç duvarlarda fresklerle süslenmiştir. Ancak, yapı Kiliseden Camiye çevrilirken buradaki freskler badana ile kapatılmıştır. Yine yer yer freskli süslemelerin varlığı gözlenmektedir. Beden duvarları dolgu duvar tekniğinde örülmüştür.

Paylaşın

Artvin: Papart Vadisi

Papart Vadisi; Artvin’in Şavşat İlçesi, Meydancık Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Meydancık Beldesi dolmuşlarıyla bölgeye ulaşmak mümkündür.

Papart Deresi (Göknar Akarsuyu) vadisi Karçal Dağları Önemli Doğa Alanı (ÖDA) sınırları içerisinde bulunan bir doğal alandır. Büyük ölçüde volkanik kayaçlardan oluşan bir dağ sisteminin parçası olan Karçal Dağları Önemli Doğa Alanı’nın doğusundadır. Vadinin güneyindeyse bir başka ÖDA olan Yalnızçam Dağları Önemli Doğa Alanı bulunur.

Karçal Dağları Önemli Doğa Alanı bitki örtüsü haritası Doğu Karadeniz ılıman kuşak karışık yapraklı ormanlarının en iyi örneklerini barındıran bölgenin en önemli özelliği yoğun ormancılık faaliyetlerinden uzak kalmış doğal yaşlı ormanları içermesidir. Alan, ani yükseklik değişmeleriyle ortaya çıkan ekosistem çeşitliliği, yüksek endemizm oranı ve zengin yaban hayatıyla dikkat çeker.

Bölge, çoğunlukla bozulmadan kalmış yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarını,boylu çalı topluluklarını, yüksek dağ çayırlarını, sarp kayalık ve dağ zirve bitki topluluklarını içerir. 400-1.300 metre arası karışık, 1.500-2.300 metre arasında ise iğne yapraklı ormanlar baskındır. Karçal Dağları Önemli Doğa Alanı Bölgenin Biyolojik Çeşitliliği Papart Deresi (Göknar Akarsuyu) havzası değerlendirilirken Karçal Dağları ekosisteminden ayrı olarak düşünülemez ve Karçal Dağları ÖDA’sının bir parçası olarak değerlendirilir.

ÖDA sınırları dahilinde Türkiye’ye endemik yaklaşık 70 bitki türünün alanda barındığı bilinmektedir. Bölge Gürcistan’a sınır olmasına rağmen bu kadar endemik bitkinin alanda olması özel bir durumdur. Alanda 26 bitki taksonu ÖDA kriterlerini sağlamaktadır.Alanda üreyen önemli kuşların başında dağ horozu (Tetrao mlokosiewiczi) ve urkeklik (Tetraogallus caspius) yer alır.Bölge yırtıcı kuşların göç yolu üzerinde olmasından dolayı zengin kuş varlığıyla da ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Özellikle son bahar aylarında yoğun bir yırtıcı göçüne ev sahipliği yapmaktadır.

Bölge vaşak (Lynx lynx) ve ÖDA kriterlerini sağlamamkla birlikte ülkemizdeki en sağlıklı popülasyonlarını barındırdığı bozayı (Ursus arctus) açısından oldukça önemlidir. Uzun tırnaklı kör fare (Prometheomys schaposchnikowi) alanda bulunan önemli memeli türlerinden bir başkasıdır. Alanda nesli dünya ölçeğinde tehlike altında olan Kafkas semenderi (Mertensiella caucasica) ve Kafkas engereği (Vipera kaznakovi) yaşamaktadır. Aynı zamanda, Apollo kelebeğinin ülkemize endemik bir alt türü olan Parnassius apollo trabizonus ve beşparmakotu zıpzıpına (Pyrgus cirsii) ev sahipliği yapar.

Paylaşın