Erzurum: Narmanlı Camii

Narmanlı Camii; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Vaniefendi Mahallesi, Merkez Yönetim Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Narmanlı Camii’ye yaya olarak gidilebileceği gibi, Şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Camii, kapı üzerindeki dört satırlık kitabeye göre 1738 yılında, Narmanlı Hacı Yusuf tarafından yaptırılmıştır. Narmanlı Camii’nin ortası büyük, yanları küçük beş kubbesi bulunmaktadır.

Ayrıca son cemaat yerinin bulunması ve şehirdeki diğer tek kubbeli camilere göre daha büyük çaplı bir kubbeye sahip olması caminin önemini artırmaktadır.

Dört köşede tromplar üzerine oturan kubbesi, dışarıya 16 kenarlı bir kasnakla yansımaktadır. Düzgün kesme taştan yapılan cami, işçiliği ile de dikkat çekmektedir.

Paylaşın

Erzurum: İspir Kalesi

İspir Kalesi; Erzurum’un İspir İlçesi, Yukarı İspir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İspir Kalesinin 12. yüzyılda bu bölgede hüküm süren İlhanlılar tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Kalede, günümüze kadar gelebilen bir kitabe bulunmadığından yapım tarihi ile ilgili net bir bilgi elde edilememiştir. Kale, 16. yüzyılda Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman tarafından onartılmıştır. Kalenin temeli, Çoruh Nehrinden toplanan taşlardan yapılırken, üst duvarların inşasında blok kesme taş kullanılmıştır. Kale içerisinde bulunan mescidin minaresi, aynı zamanda kalenin gözetleme kulesi olarak hizmet vermiştir.

Çoruh nehrinin sol yakasını takip ederek Erzurum yolu ile İspir’e girerken, bir tepenin üzerinde bütün güzellik ve heybeti ile İspir Kalesi sizi karşılayarak asırlık tarihi geçmişi ile sizi yüzyıllar öncesine götürür. Kale; İspir’e hakim bir tepenin üzerine inşa edilmiştir. İç kalesi ve mescidi tepenin en yüksek yerine bir pırlantalı taç gibi oturtulmuştur.

Dış kalenin şehir tarafındaki duvarları yıkılmıştır. Kalenin inşasında başka kalelerde görülmeyen bir hususiyet vardır. Kalenin ve kale camisinin duvarlarının alt kısımları nehirden toplanmış, suların sürükleyip aşındırdığı ve törpülediği renk renk taşlarla yapılmış, üst kısımlarında muntazam kesme taş kullanılmıştır.

İlk bakışta kalede Erzurum iç kalesindeki kulenin ve mescidin mimarisinin hâkim olduğu görülür. İspir Kalesi’nde de mescidin minaresi ayni zamanda bir gözetleme kulesi olarak yapılmıştır. Kalenin minaresi taştır ve incedir. Mescidin kubbesinin tenasübünü sülün minaresi tamamlamaktadır. Kalenin güney tarafına yapılan Saltuklu eseri mescidin temellerinden başka; içi, dışı ve kubbesi de muntazam kesme taşla yapılmıştır. Mescidin duvar kalınlıkları 115 santimdir. Dışarıdan cephesi 10.80 m, derinliği 9.5 metredir. Girerken sol tarafta olan kapısının üstünü istelâktitler süsler. Kapının söveleri ve üstündeki kitabesi sökülmüş, yok olmuştur.

Paylaşın

Erzurum: Cimcime Hatun Kümbeti

Cimcime Hatun Kümbeti; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Camiikebir Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi üzerinde yer almaktadır. Yaya olarak gidilebileceği gibi şehrin bir çok noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Kümbetin kesin tarihi yoktur ve kime ait olduğu da bilinmemektedir. Tarihe geçmeyen Erzurum emirlerinden birine ait olduğu ileri sürülür. Genel olarak XIII. yüzyıl sonu XIV. yüzyıl başları tarih olarak kabul edilir.Cimcime Hatun Kümbeti, silindirik gövdeli, tek katlı, içten kubbe, dıştan konik külah ile örtülüdür. Kümbet içten ve dıştan silindirik planlıdır.

Doğu, batı ve güneye açılan üç pencere ile kümbetin içerisi aydınlatılmaya çalışılmış, girişi de kuzeyden açılmıştır. Ancak günümüzde doğudaki pencere dışında giriş ve diğer pencereler çevresindeki yapılarla kapatılmıştır. Gövde silindirik kaide üzerinde yükselmiş ve on iki yuvarlak kemer ile teşkilatlanmıştır. Kemerler oldukça kalın ve basık olup külahın altında sonuçlanmaktadır.

İç mekândaki güney pencere aynı zamanda mihrap görevini de üstlenmiştir. Dikdörtgen çerçeve içerisine alınan yarım daire kesitli girintisini üç sıra mukarnas örtmekte olup köşeleri sütûncelerle yumuşatılmıştır. Pencerelerin doğu ve batıda bulunanları küçük tutularak, güney pencere vurgulanmaya çalışılmıştır.

Ancak kümbetin pencere düzeni oldukça asimetrik olup, bu şekli sonradan almış olması da düşünülebilir. İçeriden kubbe ile kapatılmış olan kümbet çok sadedir. Kümbette bezeme olarak tek unsur, külah altında ki meander motifli kuşaktır. Bunu dışında kubbede ve gövdede tezyinat yoktur. Cimcime Hatun Kümbetinde içte ve dışta kesme taş malzeme kullanılmış, duvar içerisinde ise moloz dolgu bulunmaktadır.

Paylaşın

Erzurum: Caferiye Camii

Caferiye Camii; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Caferiye Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi üzerinde yer almaktadır. 

Caferiye Camii’ye yaya olarak ve şehrin bir çok bölgesinden toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

1645 yılında Ebubekir Oğlu Hacı Cafer tarafından yaptırılmıştır. Yapının önünde, dört sütunun taşıdığı eğimli çatı altına gizlenmiş, öne ve yanlara açık üç kubbesi, 2006 yılındaki restorasyonda açığa çıkartılmıştır.

İç mekân, köşelerde tromplar üzerine oturan tek kubbe ile örtülü olan caminin kubbesi, dıştan üç kademeli sekizgen kasnakla dışarı yansımaktadır. Caminin inşaatında, kesme taş ve moloz taş yapının malzemesini oluşturur.

Paylaşın

Erzurum: Narman, Peri Bacaları

Peri Bacaları; Erzurum’un Narman İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine 7 kilometre mesafededir. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Narman Peri Bacaları; Kırmızı rengi ve ilginç yeryüzü şekilleriyle dikkat çeken Narman Peri Bacaları “Kırmızı periler diyarı” olarak da adlandırılmaktadır.

Rüzgâr ve yağmurun kumlu toprağı aşındırması, kırmızı peri bacalarını ve dar vadilerden oluşan bu ilginç manzarayı meydana getirdi. Bu jeolojik oluşumlar Doğu Anadolu Bölgesinde sadece bu yörede görülmektedir. Peri bacalarının yer aldığı vadi, Amerika’da Colorado kanyonuna benzerliği ile de dikkat çekmektedir.

Narman Peribacalarını koruma altına alarak ülke turizmine kazandırmak için yaz aylarında çeşitli şenlikler düzenlenirken, yerli ve yabancı turistlerin bölgeye ilgisi her geçen dönem artış göstermektedir. Kapadokya’daki Peri bacaları ile Narman’daki Peribacaları, oluşumları bakımından birbirinden ayrılmaktadır.

Kapadokya’daki Peri bacaları volkanizma sonucu oluşmuş, Narman’da bulunanlar ise günümüzden 2,5-3 milyon yıl önce, akarsuların bir çökelme havzasına taşıdığı malzemelerin zamanla aşınması sonucunda oluşmuştur. Kırmızı Peribacalarının bu rengi almasının nedeni ise tortullardaki kırmızı renk demirin Fe2O3 şeklinde oksitlenmesidir.

Paylaşın

Erzurum: Arkeoloji Müzesi

Arkeoloji Müzesi; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Muratpaşa Mahallesi, Paşalar Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Yaya olarak gidilebileceği gibi; şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Erzurum Arkeoloji Müzesi, 1968 yılında ziyarete açılmıştır. Müze binasının yapımında, bölgenin iklimi de göz önüne alınarak kesme taş kullanılmıştır.

Toplam 20.000 kayıtlı eser bulunan müzede, bölgemizde yaşamış kültürlerin gelişimi, üretimi, yaşam tarzı, sanatı, dini inanışları ve gelenekleri gibi birçok konuda ziyaretçilere bilgi sunan eserler sergilenmektedir.

Paylaşın

Erzurum: Pasinler Kaplıcaları

Pasinler Kaplıcaları; Erzurum’un Pasinler (Hasankale) İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Yaya olarak gidilebileceği gibi, şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Kalenin güneyinde Hasankale Çayı’nın iki yanında, birbirlerinden yaklaşık 50 metre mesafede iki kaplıca yer almaktadır. Bunlardan güneydekine Büyük Çermik, kuzeydekine Küçük Çermik denilmektedir. 1565 yılında Dulkadiroğulları’ndan Şah Bey tarafından yaptırılan Büyük Çermik’in üzeri 14,5 metre çapında bir kubbeyle örtülmüştür.

1749 yılında onarılan bu kaplıcaya bazı eklemeler yapılmıştır. Büyük Çermik’in 50 metre kuzeyinde ve Hasankale çayının karşı kıyısında yer alan Küçük Çermik’in 1,5 metre derinliğinde havuzu ve üzerini örten 8 metre çapında kubbesi bulunmaktadır. Kaplıcadan, içme ve banyo kürleri şeklinde yararlanılmaktadır.

İçilerek kullanıldığında safra kesesi, karaciğer, mide ve bağırsak üzerinde etkili olmaktadır. Romatizma, sinir ve kas yorgunluğu, çeşitli sinirsel hastalıklar, eklem ve kireçlenme tedavisi için ise banyo kürleri yapılmaktadır. Bikarbonatlı, klorürlü, sodyumlu, karbondioksitli ve kısmen de radyoaktif bileşimli olan kaplıca suyunun sıcaklığı 39 – 45 °C arasında değişmektedir. Kaynağı, 205 metreden doğal çıkışlı olan kaplıca, 15 It/sn. akım değerine sahiptir.

Paylaşın

Erzurum: Taş Mağazalar Çarşısı

Taş Mağazalar Çarşısı; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Mirza Mehmet Mahallesi, Taşmağazalar Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Taş Mağazalar Çarşısı’na yaya olarak gidilebileceği gibi, şehrin her noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanabilmektedir.

Taş Mağazalar Çarşısı; Şehirde kuyumcuların ve çeyizlik eşyaların satıldığı mağazaların bulunduğu tarihi çarşıdır.

Yakın dönemde yeniden düzenlenen ve trafiğe kapatılan Taş Mağazalar Çarşısı, günümüzde Erzurum’un en canlı çarşılarından biridir.

Paylaşın

Erzurum: Haho Kilisesi (Taş Camii)

Haho Kilisesi (Taş Camii); Erzurum’un Tortum İlçesine bağlı Bağbaşı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Tortum İlçesi toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Meryem Ana Kilisesi olarak da bilinen yapı, Bagratlı Kralı III. David taraflndan 976-1001 Yılları arasında yaptırılmıştır. 19. yüzyılda camiye dönüştürülen yapı, Taş Cami ismini almıştır.

Yapı, kapalı Yunan haçı ile bazilika planının birleştirilmesi ile meydana gelmiştir. Yapının içerisindeki kabartmalarda arslan, boga, kartal, grifon gibi figürlere geniş yer verilmiştir.

Ayrıca iç; mekânın duvarları ve özellikle apsis, incil’den alınma sahneleri içeren ve Hz.isa ile Meryem’i tasvir eden fresklerle bezenmiştir.

Kilisenin apsis bölümünün üzeri kule şeklinde yükselmiştir. Yapının içerisine, uzun kenarların ortasındaki yuvarlak kemerli bir kapıdan girilmektedir.

Paylaşın

Erzurum: Saat Kulesi

Saat Kulesi; Erzurum’un Yakutiye İlçesi, Rabia Ana Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi üzerinde yer almaktadır. Yaya olarak ve şehrin bir çok noktasından toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Saat Kulesi, Erzurum’da İslami döneme ait en eski eserlerden biri olarak kabul edilen Saat Kulesi, 12. yüzyıl ortalarında Saltuklu Hükümdarı Ebu’l Kasım tarafından İç Kale Mescidi’ne minare olarak yaptırılmıştır.

İç Kale’nin güneydoğu köşesinde sur duvarına bitişik olarak yükselen yapının kaidesi kesme taştan, gövdesi tuğladan silindirik şekilde inşa edilmiştir.

XVI. yüzyılın başlarında minarenin üst kısmı yıkılmış, ilk olarak 1848 yılında, daha sonra 1881 yılında saat yerleştirilerek “Saat Kulesi” ve aynı zamanda Gözetleme Kulesi olarak kullanılmaya başlamıştır.

Yapının düz, tuğla örgülü ve aşağıdan yukarıya doğru hafifçe daralan gövdesi altı süs kuşağı bulunurken, yapının kapısı kuzey zemin seviyesinde yer almaktadır.

11,5 m. yüksekliğinde, pişmiş tuğladan, kufi karekterde kitabesi bulunan yapıda, saatin konulduğu ahşap kule ve üst mimarisi batılı üslupta olması dikkat çekmektedir.

Paylaşın