Giresun: Piraziz, Şıhkıran (Eski) Camii

Şıhkıran (Eski) Camii; Giresun’un Piraziz İlçesine bağlı Nefsipiraziz Köyü, Papar Mevkii sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1547 tarihli tahrir defterinde, Nefsipiraziz Köyü’nde Pir Veli ve Pir Mahmut isimli iki imamdan; 1642 tarihli avarız defterinde ise Pirce Şeyh tarafından kurulan bir mezrada, Ali Gazi adlı bir hayırseverin yaptırdığı camiden söz edilmektedir. Pirce Şeyh, Şeyh İdris’in zaviyedarlarından olup, Şıhkıran Mevkiini iskâna açan şahıstır. İlk caminin de banisidir. Nefsipiraziz köyü konağının bahçesinde ve ahşaptan olduğunu düşündüğümüz bu cami, ileriki yıllarda yanmıştır. Günümüzde bu alana, köylü tarafından “Yanık Cami” denilmektedir.

Buradaki caminin yanması sonucu, Şıhkıran Papar Mevkisine şimdiki cami inşa ettirilmiştir. Bu caminin ne zaman inşa ettirildiği bilinmemekle birlikte,  1831 tarihli nüfus kayıtlarında “Şıhkıran Caminin yanında 70 yaşlarında Molla Hasan oğlu Osman Efendi bin Ali”  isimli bir şahıstan bahsedilmektedir. Bu şahıs, caminin imamı olup, mezarı caminin haziresindedir. Dolayısıyla günümüzdeki caminin 1831 tarihinden önce yaptırıldığı anlaşılmaktadır.

Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (11.60 X 10.00 m.). Beden duvarlarında malzeme bakımından kireç taşı kullanılmış olup, üzeri sıvanmıştır. Cami, içten ahşap tavan, dıştan çinko sac kaplı dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Son cemaat yeri ve minaresi yoktur.

Harime, kuzey cephesinin ortasında bulunan basık kemer açıklıklı, iki kanatlı ahşap bir kapı ile girilir. Kesme andezit taşından inşa edilen girişin çevresi, “Π” şeklindeki silmelerle cepheden koparılmıştır. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, son cemaat yerinin doğu yönünde bulunan “L” şeklindeki ahşap bir merdivenle çıkılır. Köşk kısmı bulunan mahfil, ön tarafta kare kesitli iki adet ahşap ayak üzerine oturur. Ayakların gövde kısmı, pahlanmıştır.

Mahfil korkulukları ahşap olup, parmaklık şeklinde düzenlenmiştir.  Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan mihrap, taş malzeme ile inşa edilmiş olup, üzeri boyanmıştır. Mihrabın çevresi “Π” şeklinde profilli bir silme ile çevrelenmiştir. Mihrabın batısında kalan minber, ahşap olup, oldukça sadedir. Caminin taban ve tavan döşemeleri ahşaptır. Tavanın ortası, dıştan içeri doğru kademeli olarak daralan göbek şekilde yapılmıştır. Kırma çatı olan üst örtü, çinko ile kaplıdır.

Paylaşın

Giresun: Piraziz, Şeyh İdris Camii

Şeyh İdris Camii; Giresun’un Piraziz İlçesine bağlı Gökçeli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Giriş kapısı üzerinde yer alan kitabesine göre cami ilk olarak Şeyh İdris tarafından yaptırılmıştır. Şeyh İdris, VGM yer alan vakfiyeye göre 1399’da ölmüştür. Dolayısı ile ilk caminin bu yıllarda yapıldığı anlaşılmaktadır. Aynı kitabeye göre mevcut cami 18..’ yılında (12.. H.) tarihinde yeniden inşa edilmiştir.

Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (13.70 X 10.00 m.). Malzeme bakımında beden duvarlarında taş kullanılmış olup, üzeri sıvanmıştır. Yapının tarihi dokusu, sonradan yapılan müdahalelerle önemli ölçüde zarar görmüştür. Cepheler dıştan komple sıvanıp boyanmış, doğu ve kuzey cephelerine yeni ekler yapılmıştır. Pencere doğramaları plastik, minber mobilya malzeme ile yenilenmiştir. Yapı, içten ahşap tavan, dıştan çinko kaplı, dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Minaresi yoktur.

Son cemaat yeri bulunmayan caminin cephe düzenlemesi oldukça sadedir. Pencerelerin tamamı, dikdörtgen formlu ve yuvarlak kemerlidir. Doğu ve batı cephelerinde üçerden altı, kuzey ve güney cephelerde ikişerden dört adet penceresi vardır.  Cepheler, üstte betonarme bir saçakla son bulur. Harime, kuzey cephesinin ortasında bulunan yuvarlak kemer açıklıklı ahşaptan iki kanatlı bir kapı ile girilir.

Kemerin üzerinde, basit hat örneği ile yazılmış on satırlık kitabesi vardır. Kesme andezit taşından inşa edilen girişin çevresi, “Π” şeklinde silmelerle cepheden koparılmıştır. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, son cemaat yerinin doğu yönünde bulunan on dört basamaklı beton bir merdivenle çıkılır. Köşk kısmı bulunan mahfil, ön tarafta kare kesitli iki adet beton ayak üzerine oturur.

Mahfil korkulukları ahşap olup, yuvarlak kemerlerli arkat sırası şeklinde düzenlenmiştir.  Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan mihrap, kesme andezit taşı ile inşa edilmiş olup, üzeri sonradan cilalanmıştır. Mihrabın çevresi “Π” şeklinde profilli bir silme ile çevrelenmiştir. Mihrabın sağında ve batı duvarına bitişik inşa edilen minber, mobilya malzemeli olup, sadedir. Caminin tavan ve taban döşemeleri ahşaptır. Tavanın ortası, dıştan içeri doğru kademeli olarak daralan göbek şeklinde yapılmıştır. Kırma çatı olan üst örtü, çinko sacla kaplıdır.

Kad-bina hazihi cami-i şerif

Evvela Şeyh İdris kuddüsallahü serrahu

El-aziz … olan …

… kalmak için bina olundu …

Mescid-i necat bulur …

Sadaka-i câriye-i

Devr-i bina … cami-i

Şerifin binası hak rahmet eylesin

… olan evvela Şeyh İdris Aziz hak

… eylesün

Paylaşın

Giresun: Piraziz, Gedikalizade (Maden) Camii

Gedikalizade (Maden) Camii; Giresun’un Piraziz İlçesine bağlı Maden Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Giriş kapısı üzerinde yer alan kitabesine göre cami ilk olarak Gedikalizade Hacı Ahmet Ağa tarafından 1906 (1322 R.) yılında yaptırılmıştır. Kâgir (yığma taş) sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda kareye yakın dikdörtgen planlıdır (7.60 X 8.60 m.). Malzeme bakımından, giriş, kat ve köşe silmeleri, pencere söve ve lentoları, minare kaidesi ve mihrapta kesme ve ince yonu andezit, beden duvarlarında bazalt moloz taş kullanılmıştır. Moloz taş olan yüzeyler sıvanmıştır.

Cami, içten ahşap tavan, dıştan çinko sac kaplı dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Son cemaat yeri olmayan caminin giriş bölümü, sonradan beton ile yenilenen tavanın uzatılmasıyla korunmuştur. Harime giriş kuzey cephesinin ortasında yer alır. İnce yonu andezit taşı ile inşa edilen girişin iki yanı plastırlarla sınırlandırılmıştır. Plastır kaidelerinin yüzeyinde, köşeleri pahlanmış tabla motifi vardır. Plastır başlıkları üzerine oturtulan arşitrav şeklindeki bölüm ortasında dikdörtgen formlu bir kitabelik yer alır.

Kitabe sonradan günümüz Türkçesi ile yenilenmiştir. Giriş açıklığı yuvarlak kemerli olup, kilit taşı, kemer sorgucu şeklinde dışa ve üste taşırılmıştır.  Giriş, üstte profilli silmelerle oluşturulan üçgen alınlıkla tamamlanmıştır. Alınlık içerisinde kıvrık dal motifinin tekrarlanmasıyla oluşturulmuş bir süsleme kompozisyonu yer alır. Özgün giriş kapısı ahşap olup iki kanatlıdır. Alt ve orta tablaları yiv sıraları ile hareketlendirilmiş olup, üst tablası baklava dilimi motiflidir. Bu kapı tarafımızca cami yakınlarında bulunarak cami bahçesine taşınmıştır.

Girişin doğusunda bir adet pencere, batısında ise cepheye bitişik olarak inşa edilmiş minare kaidesi vardır. Caminin doğu cephesinde üç adet alt, üç adet üst, batı cephesinde iki adet alt, iki adet üst sıra penceresi yer alır. Güney cephede ise bir adet alt sıra penceresi vardır. Pencereler, dikdörtgen formlu olup, alt sıra pencereleri yuvarlak, üst sıra pencereleri basık kemer açıklıklıdır. S kıvrımlı alt sıra ve C kıvrımlı üst sıra pencere ferforjeleri özgündür. Yapının kuzeybatı köşesine bitişik olan minaresi kareye yakın kesitli bir kaide üzerinden yükselir (3.10X2.90). Minare kısa, kalın, tek şerefeli ve silindirik formludur.

Minareye giriş Kadınlar mahfilinin kuzeybatı köşesinden sağlanır. İç mekanda harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, son cemaat yerinin batı yönünde bulunan “L” şeklindeki ahşap bir merdivenle çıkılır. Tek yönlü mahfil, ön tarafta yuvarlak formlu iki adet beton ayak üzerine oturur. Bu hali ile mahfilin sonradan yenilendiği anlaşılmaktadır. Mahfil korkulukları ahşap olup, parmaklık şeklinde düzenlenmiştir.  Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan mihrap, taş malzeme ile inşa edilmiştir. İki taraftan yarım yuvarlak sütunçelerle beden duvarından ayrılan mihrap, yarım yuvarlak nişlidir.

Niş üzeri yuvarlak kemerli olup, sütunçeler iyon başlıklıdır. Mihrabın alınlık kısmı ortada birleşecek şekilde yerleştirilmiş iki adet volüt ile oluşturulmuştur. Volütlerin birleşme noktaları üzerine alem yerleştirilmiştir. Alınlık yüzeyinde sülüs yazı ile “Âl-i İmran” suresi 37. ayetten alınan “Küllemâ dehale aleyhâ Zekeriyye’l-Mihrâb” (Zekeriya onun yanına mihraba her girdikçe…) yazısı yazılıdır. Caminin ahşap olan minberi, mihraba bitişik inşa edilmiş olmasına rağmen sonradan sökülerek batı cephe duvarına bitiştirilmiştir. Kürsü, sonradan yenilenmiştir.

Caminin ahşap olan tavanı ortasında merkezi bir kubbe yer alır. Kubbe içerisine kalemişi ile ay – yıldız motifi işlenmiştir. Kubbenin ve tavan çevresinde testere dişi motifli bir püskül sırası dolanmaktadır. Camiyi üç yönden saran hazirede Gedikalizade ailesine mensup mezarlar yer almaktadır. Bu mezarlardan bir tanesi Osmanlı, diğerleri erken Cumhuriyet dönemine aittir. Osmanlı dönemine ait olan Hamidi fes başlıklı ve talik hatlı mezar taşı, caminin banisi olan Gedikalizade Hacı Ahmet Ağa’nın mezarıdır. Bunun dışında Giresun türküsü olan Eşref Bey Türküsü’ne konu olan Eşref Beyin mezarı da bu hazirede yer alır.

Paylaşın

Giresun: Piraziz, Eren (Abdal) Camii

Eren (Abdal) Camii; Giresun’un Piraziz İlçe Merkezi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Tiralizade Ali Efendi tarafından 1869’da yapımına, 1870’de ise Cuma namazı kılınmaya başlanmıştır. Caminin bulunduğu alan, 15. yüzyıl ortalarında, merkezi Ordu İli Turnasuyu Mevkisinde bulunan Samid Abdal tekkesine bağlı dervişler tarafından iskâna açıldığı için, halk arasında “Abdal” ve “Eren” Mevkisi olarak anılmıştır.  Camisi olarak da bilinir.

Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (22.80 X 13,50 m.). Caminin planına sonradan müdahale edildiği, son cemaat yerinin, kuzey yönünde genişletildiği ve üst katının mahfil ile birleştirildiği anlaşılmaktadır. Beden duvarlarında malzeme bakımından taş kullanılmış olup, duvar yüzeyi sıvanıp, boyanmıştır. Cami, içten ahşap tavan, dıştan çinko sacla kaplı ve dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Yapının kuzeybatı köşesinde yer alan ancak planın genişletilmesiyle cami içinde kalan minaresi, kübik kaideli, soğanvari pabuçlu, çokgen planlı (onaltıgen) ve tek şerefeli olup, boğumlu bir külaha sahiptir.

Caminin dış cephelerindeki en önemli eleman olan pencereler, dikdörtgen formlu, sivri kemerli ve demir şebekelidir. Kemer kilit taşları, stilize edilmiş palmet motifleri ile kemer sorgucu şeklinde düzenlenmiştir. Üst sıra pencereleri yuvarlak formlu olup, testere dişi benzeri bir motif ile hareketlendirilmiştir. Caminin doğu ve batı cephelerinde beşer, güney cephesinde iki adet alt sıra penceresi vardır. Üst sıra pencereleri ise doğu ve batı cephelerde üçer, güney cephede iki adet olup, kuzey cephenin ek olan duvarı ortasında, giriş üzerinde bir adet kare formlu pencere daha yer alır.

Harime, kuzey cephesi ortasında ve doğu cephenin kuzey kenarında kalan iki adet giriş vardır. Dikdörtgen formlu olan bu girişler, sonradan ilave olup, özgün değildir. Kapı kanatları metaldir. Caminin kuzey cephesinde bulunan son cemaat yeri iki katlı olup, sonradan genişletilmiş ve üst katı mahfil, alt katı harim ile birleştirilmiştir. Kuzeydeki girişin sağından “L” şeklindeki 15 basamaklı beton merdiven ile çıkılan mahfil, tek yönlü olup, kare kesitli altı adet ayakla taşınır.

Köşk kısmı yer alan mahfilin, korkulukları, yuvarlak kemerli arkad sıraları şeklinde düzenlenmiştir. Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan çini mihrap sonradan olup, niş çevresindeki panoda Ayetel Kürsi, alınlık kısmında Bakara suresinden alınan “Fevelli Vecheke şatra’l-Mescid-i’l-Haram” (Yüzünü Mescid-i Haram’a çevir) ayeti, sülüs yazı ile yazılmıştır. Bu yazının iki kenarında yuvarlak pano içerisinde Allah ve Muhammet isimleri yazılıdır.

Sekizgen olan mihrap nişinin iki kenarında birer sütunce yer alır. Alınlık yüzeyi klasik dönem Osmanlı çinilerinde görülen motiflerle süslüdür. Mihrabın sağında, kuzey duvarında bitişik olarak inşa edilen ve konik külah üzerindeki alemle son bulan minber, mobilya malzeme ile sonradan inşa edilmiş olup, basit işçiliklidir. Harimin tavan ve tabanı düz ahşap malzeme ile kaplanmıştır.

Paylaşın

Giresun: Keşap, Uğurca Camii

Uğurca Camii; Giresun’un Keşap İlçesine bağlı Uğurca Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmayan caminin son cemaat yeri girişi yanında, 1320 yılında inşa edildiği yazılıdır. Buna göre cami 1904 tarihinde inşa edilmiştir. Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (11.10 X 10.00 m.). Yapının uzunluğu, sonradan eklenen betonarme son cemaat yeri ile birlikte 16. 80 metre olmuştur. Beden duvarlarında malzeme bakımından bazalt kullanılmış olup, duvarların yüzeyi sıvanıp, boyanmıştır. Minaresi, kare kaideli, yuvarlak gövdeli ve tek şerefeli olup, sonradandır.

Cephe düzenlemesi bakımından oldukça sade olan yapının kuzeyinde sonradan inşa edilen son cemaat yeri vardır. Doğu ve batı cephelerinde üçer adet alt sıra penceresi yer alır. Pencereler, dikdörtgen formlu ve düz atkı taşlı ve mazgal şeklindedir. Söveleri cephe yüzeyinden hafif dışa taşırılmıştır.  Güney cephede ise ikişer adet alt ve üst sıra pencereleri yer alır. Üst sıra pencerelerinin özgün demir korkulukları durmaktadır.

Doğu ve batı cephelerdeki üst sıra pencerelerinin sonradan kapatıldığı izlenimi vardır. Alt ve üst sıra pencerelerinin arasında, bütün cepheleri dolaşan dörtgen bir silme sırası vardır. Cepheler, üstte dar bir saçakla son bulur. Doğu cephedeki taş saçak özgün ve profilli olup, diğerleri düzdür.  Cami, dıştan çinko sacla kaplı dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Sonradan eklenen son cemaat yerine doğu cephesindeki metal bir kapı ile girilir.

Batı tarafından mahfile ulaşan merdiven ve minare girişi vardır. Harime, kuzey cephesinin ortasında yer alan basık kemerli bir kapı ile girilir. Giriş kapısı sonradan değiştirilmiştir.  Kapı sövesi,  yüzeyden hafif taşıntı yapar. Girişin sağında diğer pencerelerle aynı formda bir pencere daha yer alır. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfil, önde ve ortada iki adet ahşap ayakla taşınır.

Ayakların yüzeyi sonradan lambri ile kaplanmıştır. Mihrabı, sonradan sade bir seramikle kaplanmıştır. Mihrabın sağında, kuzey duvarına bitişik olarak inşa edilen ahşap olup, sonradan değiştirilmiştir. Basit işçilikli minberin aynalık kısmı, küçük ve sadedir. Harimin duvar yüzeyleri beyaza boyanmış olup, herhangi bir süslemeye yer verilmemiştir. Tavan ve tabanı ahşap kaplamadır.

Paylaşın

Giresun: Keşap, Tepeköy Camii

Tepeköy Camii; Giresun’un Keşap İlçesine bağlı Tepeköy Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Son cemaat yeri bulunmayan camide girişin üzeri basit bir ile korunmaktadır. Cami, içten ahşap tavan, dıştan dört omuzlu kırma çatı ile örtülü olup, çatı çinko ile kaplanmıştır. Yapının minaresi sonradan ilave edilmiştir. Minare, silindirik formlu ve tek şerefeli olup, yüzeyi yiv sıraları ile hareketlendirilmiştir. Giriş açıklığı üzerindeki kemer kilit taşında yer alan kitabesine göre 1910 yılında inşa edilmiştir.

Kâgir (yığma taş) sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır Malzeme bakımından beden duvarlarında kaba yonu, kat ve köşe silmelerinde, kapı ve pencere sövelerinde, mihrapta ince yonu andezit taşı kullanılmıştır. Taş araları derzlerle belirginleştirilmiştir. Üç kemerli son cemaat yeri ve harimden oluşan caminin, sonraki dönem eki olan tek şerefeli betonarme minaresi vardır. Caminin üzeri çinko sacla kaplı kırma çatı ile örtülüdür.

Caminin cephe düzenlemesi en çok dikkat çeken bölümü, kuzeydeki üç kemerli son cemaat yeridir. Kemerler, ortada iki bağımsız, yanlarda ise beden duvarlarına gömülü taş sütunlar üzerine oturur. Sütun başlıkları bilezik şeklindedir. Sütunları bağlayan yuvarlak kemerlerin kilit taşlarında stilize edilmiş çiçek motifleri görülür. Revak şeklinde düzenlenmiş son cemaat yerinin üzeri ahşap tavandır. Son cemaat yerindeki kemerlerin hemen üzerinde yer alan ve cepheleri yatay yönde ikiye bölen silme sırası, tüm cepheleri dolanır. Caminin doğu, batı ve güney cephe düzenlemeleri benzerlik gösterir. Bu cephelerde ikişer adet alt ve üst sıra pencereleri yer alır.

Dikdörtgen formlu alt sıra pencereleri, düz atkı taş açıklıklı olup, söveleri cephe yüzeyinden hafif taşırılmıştır. Üst sıra pencereleri yuvarlak formlu ve küçük boyutludur.  Alt sıra pencereleri demir şebekelidir. Cepheler, üstte kısa tutulmuş, profilli, taş bir saçakla tamamlanmıştır. Harime giriş, basık kemer açıklıklı, iki kanatlı, metal bir kapı ile sağlanır. Kapının taş söveleri sadedir. Basık kemer kilit taşı yüzeyinde karşılıklı iki ay arasında yıldız motifi ve 1326 tarihi bulunmaktadır. Kapı kanatlarında vazodan yükselen lale motifi görülür.

Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, girişin hemen sağında yer alan “L” biçimli bir merdiven ile çıkılır. Ahşap olan son cemaat yeri önde dört adet kare kesitli ahşap ayakla taşınır. Tek yönlü olan mahfilin ortasında balkonu yer alır. Mahfil korkuluğu kafes şeklinde olup, dekoratif bir görünüme sahiptir. Beden duvarları sade olup alttarafı yaklaşık 1 metre yüksekliğinde ahşapla kaplanmıştır. Mihrabın niş kısmı yarım yuvarlak olup, niş kenarlarında ikişerli sütunce vardır.

Sütunce kaidesinde ve başlığı üzerinde dikdörtgen formlu panolar oluşturulmuştur. Mihrabın üçgen olan alınlığı köşelerinde birer adet alem motifi vardır. Mihrabın batı bitişiğinde yer alan minberin korkulukları ajur tekniğiyle yapılmış olan küçük çemberlerin tekrarı şeklindedir.  Aynalık merkezinde yer alan kare tabla içerisinde yıldız motifi bulunur. Harimin tavanı ahşaptır.

Paylaşın

Giresun: Keşap, Karabulduk Eski Camii

Karabulduk Eski Camii; Giresun’un Keşap İlçesine bağlı Karabulduk Köyü, Karşıyaka Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Caminin girişi üzerinde, 1906 yılında inşa edildiği yazılıdır. Kâgir (yığma taş) sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (15.20 X 12.20 m.). Malzeme bakımından beden duvarlarında kaba yonu bazalt taş; kemer, silme ve sövelerde ince yonu andezit taşı kullanılmıştır. Taş araları derzlerle belirginleştirilmiştir. Son cemaat yeri ve harimden oluşan caminin, yuvarlak gövdeli ve tek şerefeli minaresi vardır. Sekizgen kaideli, soğan biçimli pabucu olan minarenin şerefe altında beş kademeli bir geçiş vardır. Kademeler diş sırası ve baklava dilimi motifleriyle oluşturulmuştur. Şerefe korkulukları betondur. Petek kısmı sade olan minare, konik külah üzerinde bir alemle sonlanır. Caminin üzeri çinko sacla kaplı kırma çatı ile örtülüdür.

Caminin cephe düzenlemesi en çok dikkat çeken bölümü, kuzeydeki üç kemerli son cemaat yeridir. Kemerler, ortada iki bağımsız, yanlarda ise beden duvarlarına gömülü taş sütunlar üzerine oturur. Ortadaki sütunlar iyon başlıklıdır. Sütunları bağlayan iki kademeli yuvarlak kemerlerin kilit taşları stilize edilmiş palmet motifleriyle, kemer sorgucu şeklinde vurgulanmıştır. Revak şeklinde düzenlenmiş son cemaat yerinin üzeri çapraz tonozlarla örtülüdür. Son cemaat yerindeki kemerlerin hemen üzerinde yer alan ve cepheleri yatay yönde ikiye bölen silme sırası, tüm cepheleri dolanır. Caminin diğer cephelerinde mimari bakımdan en önemli elemanlar, pencerelerdir.

Alt sıra pencereleri büyük, üst sıra pencereleri daha küçük boyutludur.  Dikdörtgen formlu pencereler, basık kemer açıklıklı olup, cephe yüzeyinden hafif taşırılmıştır. Pencerelerin tamamı demir şebekelidir. Doğu ve batı cephelerinde üçer; kuzey ve güney cephelerde ikişer adet alt ve üst sıra pencereleri vardır. Güney cephede mihrap üzerinde yuvarlak formlu bir pencere daha vardır. Caminin meyilli bir arazide bulunması nedeni ile zemini tesviye edilmiştir. Kot farkı nedeniyle oluşturulan zemin bölümünde, güneyde iki, batıda üç adet yuvarlak formlu havalandırma penceresi vardır. Cepheler, üstte kısa tutulmuş, profilli, taş bir saçakla tamamlanmıştır.

Harime giriş, basık kemerli, iki kanatlı, ahşap bir kapı ile sağlanır. Kapının iki yanında yüzeyi yiv sıraları ile hareketlendirilmiş birer plaster bulunur. Plasterlerin kaide kısmı yüzeyinde üçgen vb. geometrik şekiller yer alır. Plaster, stilize edilmiş dor nizamında sade başlıklara sahiptir. Girişte plasterlerin yanları ve üçgen olan alınlık kısmının, sonradan çini ile kaplandığı görülmektedir. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, girişin hemen sağında yer alan “L” biçimli 20 basamaklı bir merdiven ile çıkılır.

Sonradan betonarme olarak yenilenen ve son cemaat yeri ile birleştirilen mahfil, kenarlarda duvarlara, önde ise iki adet çini kaplı onikigen ayak üzerine oturur. Mahfil korkuluğu basit olup, lambri malzeme ile yenilenmiştir. İç mekânda, beden duvarlarının, mihrap, minber ve kürsünün sonradan yenilendiği ve çini ile kaplandığı görülür. Mihrabın niş kısmı dokuzgen olup, niş kenarlarında küçük birer sütunce vardır. Mihrap yüzeyinde yazı kuşakları bulunur. Mihrabın sağında, batı duvarına bitişik olarak inşa edilen minberin süpürgelik ve köşk kısımlarında yer alan kemerler sivridir. Cami, sonradan kapsamlı bir onarım görmüştür. Onarım sırasında dış cephenin özgün hali korunmuştur. Ancak iç mekân, tavan seviyesine kadar çini ile kaplanmış ve son cemaat yeri mahfil ile birleştirilmiştir.

Paylaşın

Giresun: Keşap, Güneyköy Camii

Güneysu Camii; Giresun’un Keşap İlçesine bağlı Güneyköy Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmayan caminin son cemaat yeri girişi üzerinde, 1314 yılında inşa edildiği yazılıdır. Doğru ise 1898 tarihinde inşa edilmiş olmalıdır. Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (11.40 X 9.20 m.). Yapının uzunluğu, betonarme olarak sonradan eklenen son cemaat yeri ile 15. 00 metre olmuştur. Beden duvarlarında malzeme bakımından kesme andezit taşı kullanılmış olup, güney ve batı duvarları sonradan sıvanmıştır.

Son cemaat yeri sonradan eklenen yapının, minaresi yoktur. Cephe düzenlemesi bakımından sade olan yapıda, en çok dikkat çeken mimari elemanlar, pencereler ile silme ve saçaklarıdır. Yapının, alt sıra pencereleri dikdörtgen formlu olup, pencere üst söveleri, profilli saçak şeklindedir. Üst pencereler kare formlu olup, alt pencerelere göre daha küçüktür. Bu pencereler üstte saçak ile bitişiktir. Düz atkı taşlı olan pencerelerin tamamı, cepheden hafif dışa taşırılmış olup, demir şebekelidir.

Doğu ve batı cephelerde altta üçer, üstte ikişer; kuzey ve güney cephelerde, altta ve üstte ikişer adet pencere vardır. Kuzey cephedeki üst sıra pencerelerinden batıda kalanı, sonradan mahfile geçilen kapı olarak yeniden düzenlenmiştir. Cepheler, üstte kısa tutulmuş iki sıra profilli bir saçak ile son bulur. Cami, dıştan çinko sacla kaplı dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür.

Sonradan eklenen son cemaat yerine doğu cephesindeki metal bir kapı ile girilir. Batı tarafından mahfile ulaşan merdiven vardır. Merdiven altı imam odası olarak düzenlenmiştir. Harime, kuzey cephesinin ortasında yer alan basık kemerli bir kapı ile girilir. Tek kanatlı giriş kapısı sonradan değiştirilmiştir.  Girişin iki yanında üzeri üç sıra yivle hareketlendirilmiş birer plaster bulunur.

Plasterlerin kaide ve başlıkları aynı formda olup, içbükey ve dışbükey silme sıraları ile oluşturulmuştur. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfil, önde iki adet ahşap ayakla taşınır. Ayakların yüzeyi sonradan lambri ile kaplanmıştır. Kesme taş ile inşa edilen mihrap, sade bir düzenlemeye sahip olup, duvar yüzeyinden hafif dışa taşırılmıştır. Yarım yuvarlak formlu nişin ortasında örgü motifi, iki yanında birer adet sütunce bulunur. Sütuncelerin kaide ve başlıkları aynı formda olup, üzerleri altın yaldız renginde boyanmıştır.

Mihrabın hemen sağında yer alan minber ahşap olup, sonradan değiştirilmiştir. Basit işçilikli minberin aynalık kısmı, iç içe iki üçgen motifi vardır. Minber girişi üzerinde ve köşk kısmında ikişer adet alem vardır. Harimin duvar yüzeyleri beyaza boyanmış olup, herhangi bir süslemeye yer verilmemiştir. Tavan ve tabanı ahşap kaplamadır. Tavan ortasında, merkezinde dilimli daire bulunan onaltıgen bir göbek vardır.

Paylaşın

Giresun: Keşap, Balıklısu Camii

Balıklısu Camii; Giresun’un Keşap İlçesine bağlı Balıklısu Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Caminin, giriş kapısı üzerinde yer alan kitabesine göre 25 Haziran 1909 tarihinde yaptırılmıştır. Kâgir sistemde inşa edilen yapı, uzunlamasına dikdörtgen planlıdır. Malzeme bakımından beden duvarlarında kaba yonu, kat ve köşe silmelerinde, kapı ve pencere sövelerinde, mihrapta ince yonu andezit taşı kullanılmıştır.

Son cemaat yeri bulunmayan camide girişin üzeri basit bir ile korunmaktadır. Cami, içten ahşap tavan, dıştan dört omuzlu kırma çatı ile örtülü olup, çatı çinko ile kaplanmıştır. Yapının minaresi sonradan ilave edilmiştir. Minare, silindirik formlu ve tek şerefeli olup, yüzeyi yiv sıraları ile hareketlendirilmiştir.

Caminin cephe düzenlemesi oldukça sadedir. Doğu, batı ve kuzey cephelerde iki adet alt, iki adet üst sıra penceresi yer alır. Pencereler dikdörtgen formlu, düz atkı taş açıklıklı ve demir şebekelidir. Üst sıra pencereleri, alt sıradakilere oranla daha küçük boyutludur. Alt sıra ferforjeleri S, üst sıra ferforjeleri C kıvrımlı olup, özgündür. Yapının güney cephesinde iki adet yuvarlak formlu ve küçük boyutlu üst sıra penceresi vardır. Cephe köşelerinde yer alan plastırların saçakla birleştiği noktalar başlık şeklinde düzenlenmiştir.

Cepheler üstte profil sıraları ile hareketlendirilmiş taş bir saçakla son bulur. Harime giriş, kuzey cephesindeki dikdörtgen formlu ve basık kemer açıklıklı bir kapıdan sağlanır. Kemerlerin kilit taşı, kemer sorgucu şeklinde vurgulanarak dışa ve üste doğru taşırılmıştır. Kapı söveleri ince yonu taş olup, profillidir. Kapı üzerinde basit sülüs ile yazılmış 5 satırlık bir kitabe vardır. Kitabede Zümer suresi 73 ayetten bir alıntı yazılıdır.

Harimin beden duvarları alttan bir metre yüksekliğinde ahşap malzeme ile sonradan kaplanmış olup, üzeri sıvalı ve boyalıdır. Beden Kadınlar mahfilinin sonradan yenilendiği anlaşılmaktadır. Önde iki adet ahşap ayakla taşınan mahfil tek yönlüdür. Mihrabı, kesme taş olup, yüzeyi sadedir. Yuvarlak kemer açıklıklı olan mihrap nişinin iki kenarında ikişerli sütunçeler vardır. Mihrabın batısında yer alan minber ahşap olup, korkulukları stilize S kıvrımları ile yapılmıştır.

Bismillahirrahmanirrahim

Kâl Allahu Teala

Selamun Aleyküm tıbtum fedhulûhâ hâlidin

Sene 12 Haziran 1325

“Selam size tertemiz geldiniz. Artık ebedi kalmak üzere girin buraya”

Paylaşın

Giresun: Görele, Hamzalı Camii

Hamzalı Camii; Giresun’un Görele İlçesine bağlı Hamzalı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Mihrabın sağında bulunan kitabede 1306 tarihi yazılıdır. Yapının dış cephesinin sonradan sıvandığı görülmektedir. Son cemaat mahalli ve harimden oluşan Hamzalı Köyü Camisinin beden duvarları dıştan sıvanmış, içten ahşap malzeme ile kaplanmıştır. Minberinin büyük bir bölümü yenilenmiştir.

Minaresi sonradan inşa edilmiştir. Mevcut hali ile yapının özgün olarak günümüze ulaşan tek yeri taş mihrabıdır. Mihrap, kesme taş malzeme ile inşa edilmiştir. Beden duvarından diş sırası motifi ile koparılan mihrabın yüzeyi boyanmıştır.

Mihrabın yanlarında doğrudan zeminden yükselen, birer sütunce bulunur. Sütunce başlıkları, stilize edilmiş kompozit tarzdadır. Yarım yuvarlak olan mihrap nişi, profilli bir silme sırası ile çevrilidir.

Kavsara bölümü, örgü motifi ile nişten ayrılır. Kavsaranın iki yanında stilize edilmiş bitkisel ve geometrik şekiller vardır. Mihrabın hemen batısında yer alan minber, ahşap malzemeden yapılmıştır. Minberin sadece köşk kısmı özgündür. İki şerefeli ve çokgen gövdeli mihrap yakın zamanda inşa edilmiştir.

Paylaşın