Muş: Yıldızlı Han

Yıldızlı Han; Muş’un Merkez İlçesi, Kale Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yıldız Han’ı Miralay Seyfi Bey tarafından Hicri 1307 (Miladi 1889) tarihinde yaptırılmıştır. Kare planlı olan Han iki katlı yapılmış olup alt katı kesme taş, üst kat ise tuğla ile yapılmıştır. Han’a üç adet giriş kapısıyla giriş yapılmış olup, ortadaki giriş kapısı daha büyük tutulmuştur. Kapıların üçünde de sivri kemerle yapılmıştır.

Ortadaki iki adet sütün üstüne denk gelecek şekilde birer adet hilal ve yıldız motifi yapılmıştır. Sivri kemerlerin iç ve alınlık kısımları tırtırlı bir şekilde hareketlendirilmiştir. Ortada ki sivri kemerin alınlık kısmına küçük bir mazgal pencere açılmış ve bu pencerenin etrafına rumi desenlerle çevrelenmiştir. Bu pencerenin sağ ve soluna birer adet palmet motifi yerleştirilmiştir.

Diğer iki sivri kemer içinde ise bir el kalem tutmuş şekilde mevcut olan yazıları yazar gibidir. Han’ın sütunlarına baktığımız zaman en çok süsleme buralarda kullanılmıştır. Sütunların üst kısımlarında üç adet silme yapılarak aşağıya doğru süsleme zenginliğini artırmıştır. Süslemelerde genellikle rumi , palmet ve bitkisel motifler kullanılmıştır.

Han’ın iç kısmı tamamen yıkılmış ayrıca üst kısmı yanmıştır. Hanın birinci katında söylenilene göre kuyumcular, manifaturacılar, bakırcılar ve gümüşçüler bulunurken, üst kat ise otel olarak kullanılmıştır. Rus işgali sırasında, 1916 yılında tahrip edilmiş olmasına rağmen günümüze kader ön cephe kısmı sağlam kalabilmiştir.

Paylaşın

Muş: Migre (Gülü) Hamamı

Migre (Gülü) Hamamı; Muş’un Merkez İlçesi, Dere Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Selçuklular Dönemi’nde inşa edilmiştir. Tarihi bir hamam olarak görülebilen bu yapı, günümüzde kullanılmamaktadır.

Muş’un tabii afetlerde yıkılan bir diğer hamamı da Güllü Hamam’dır. Kerpiç yapısı, Horasan harcı ile moloz taşlardan örülen duvarlar ile desteklenen hamamın en büyük özelliği, “Türk üçgeni” denilen ve kubbelere taşıyıcı görevi sağlayan üçgenin kullanılmış olmasıdır.

 

Paylaşın

Muş: Alaaddin Bey Hamamı

Alaaddin Bey Hamamı; Muş’un Merkez İlçesi, Minare Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Hamam, Alaaddin Bey tarafından Alaaddin Bey Camii ile aynı tarihte yaptırılmıştır. Günümüzde de kullanılmakta olan hamam Osmanlı son dönem eserlerinden birisidir.

Yapı malzemesi ve mimari özellikleri, Alaaddin Bey Camii ile benzer nitelikte olan eserin iç süslemelerinde bitki motifleri kullanılmıştır. Hamamın ilginç bir özelliği de, büyük locaya girişte, kapının hemen üzerindeki kaplumbağa kabartmasının bulunmasıdır.

(Görsel: tatilcity.net)

Paylaşın

Muş: Künav Mağrası

Künav Mağrası; Muş’un Varto İlçesi, Kayadelen Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

İlk çağlarda yerleşim yeri olarakta kullanıldığına dair izlere raslanlanan Künav Mağarası, 3 km uzunluğunda olup tavan yüksekliği yer yer 35 m civarında ve iki kattan oluşmaktadır. Mağaranın alt katında nehir büyüklüğünde su geçmektedir.

Künav Mağarası, doğal tünellerin, doğal köprülerin, travertenlerin oluştuğu ve devam ettiği bir mağara. Aynı zamanda mağaranın giriş kısmında derin bir kanyon da yer alıyor. Kanyonlarla birlikte suyun çıktığı ve ‘düden’ olarak ifade edebileceğiz bir yapı da var.

Doğal ve tabiat varlığı olarak koruma altına alınması gereken yerlerden biri. Mağara, içerisinde iki büyük salon, galeriler ve tünellerin olduğu oldukça büyük bir yapı.

Paylaşın

Muş: Surp Garabet Manastırı

Surp Garabet Manastırı (Çanlı Kilise), Muş’un Merkez İlçesi, Çengilli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Bu kilise bütün çeşitli milletler arasında meşhur olup, yılda bir kere nice yüz bin adam toplanarak yedi gün yedi gece çadır ve otağlar kurulup alış verişler olunur, yük bozulup bağlanılıp kervan Revan tarafına yol alır.

Burada Van Veziri ile Bitlis Hanının ve Atabeyi’nin müsellemleri hazır olup tüccar ve diğer mahlukları muhafaza ederler. Van vilayeti sınırına daha yakın olduğundan Van veziri daha çok asker getirip ziyade baç alır.

Muş sahrasının kuzeyinde sık bir ormanlıkta, bağ ve bostan içinde iki adet göğe baş uzatmış heybetli, kubbeli bir kilisedir. Dört yanlarında yüzlerce patrik ve papaz odaları vardır. İmaretinden günde nice bin sahan yemekler yapılır.

Yortu günlerinde 145 sığır ve 50 somar buğday pişirilip misafirlerine dağıtırlar. Misafire o kadar riayet ederler ki şira ve hurma yedirip her gece nice yüz diba inci ve sırmalı gecelikler serip hizmet ederler.

Ama her sene gelen adamlardan bolca mal tahsil ederler. Ve bütün Kafiristan’a papazları gidip ta Frengistan dan bile adamlar tahsil ederler.

Paylaşın

Muş: Alaeddin Bey (Paşa) Camii

Alaeddin Bey (Paşa) Camii; Muş’un Merkez İlçesi, Minare Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Muş’un Minare mahallesinde bulunan caminin değişik alanlarındaki ki tabelerine göre, inşaata 1 160 (1746/47) tarihinde başlanmış ve 1161 (1747/48) tarihinde tamamlanmıştır.

Cami, Kasım Ağa oğlu Alaaddin Bey tarafından yaptırılmıştır.  Alaaddin Bey caminin yanı sıra hamam, medrese ve türbeden oluşan külliyeyi inşa ettirmiştir.

Vakflar Genel Müdürlüğü tarafından 1978-79 ve 1985 yıllarında iki defa onarılmıştır. Yapının beden duvarı, geçiş elemanları ve kubbede. andezit tüf taşı kullanılmıştır. Cepheler iki renkli taşlarla hareketlendirilmiştir.

Dıştan 18. 60 x 14. 00 m ölçülerdeki cami üç bölümlü son cemaat yeri ve kuzeybatıdaki minareden oluşmaktadır Kuzey batı köşesinde Alaaddin Bey’in türbesi yer almaktadır. Dokuz kubbeyle örtülü olan cami, kare planlı, çok kubbeli bir plan şeması göstermektedir

Paylaşın

Muş: Ulu Camii

Ulu Camii; Muş’un Merkez İlçesi, Kale Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Camii Muş Kalesinin eteğinde ve meyilli bir araziye yapılmıştır. Giriş kapısı üzerindeki kitabeye göre Hicri 979 (Miladi 1571) tarihi yazılıdır. Herkes tarafından Cami’nin Şeyh Muhammed Mağribi tarafından yaptırmış olduğu kabul edilir. Çünkü Cami avlusunda yatan Şeyh Muhammed Mağribi’nin kendisidir.

Camii, enine dikdörtgen planlı olup iki sahından oluşmaktadır. Caminin harım mekanına sivri kemerli basit bir kapıyla girilmektedir. Caminin ortasında büyük bir kubbe ile örtülü olup, altı destekli camiler içine girmektedir. Kubbenin yanları ise beşik tonozla kapatılmıştır.

Kubbenin iç kısımlarında küçük ebatta nişler bırakılmıştır. Camii mihrabı kapının hemen karşısında yer almakta olup, sivri kemerli bir şekilde yapılmıştır. Mihrap kısmının üst kısmına iki sıra halinde mukarnas kavsara yapılmıştır.

Camiye sonradan eklenmiş olduğu tahmin edilen, batı yönündeki ana mekana iki kemerle açılan ve üzeri beşik tonozla kapatılmıştır. Bu bölümde sade yuvarlak kemerli bir mihrap nişi de bulunmaktadır. Yapıda düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır.

Caminin iç duvarları yerden 1,50 cm. yüksekliğinde beyaz fayanslarla çevrelenmiştir. Caminin üç gözlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Caminin orijinal minaresi günümüze ulaşamamıştır. Ancak orijinaline sadık kalındığı söylenilen minareyi Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1968 yılında yaptırılmıştır.

Minare son cemaat yerinden göğe yükselmektedir. Minare dikdörtgen bir kaide üzerine silindirik gövdeli ve tek şerefeli bir şekilde yapılmıştır. Minarenin silindirik gövdesi üzerinde zigzak motifleriyle hareketlendirilmiştir. Depremden zarar gören minareyi 1972 yılında bir kez daha onarılmıştır.

Paylaşın

Muş: Abdulvahap Gazi Türbesi

Abdulvahap Gazi Türbesi ve Çat Başı Şehitliği; Muş’un Merkez İlçesi, Çatbaşı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Türbeye bitişik olarak geniş bir salon ve salonun hemen doğusunda ise ibadet ve dinlenme amacıyla yapılmış olan bir camii bulunmaktadır. Camiinin kıble duvarına basit bir mihrap nişi yapılmıştır. Türbe kısmı moloz taştan yapılmış ve üzeri betonla sıvanmıştır. Türbenin ana mekanı dikdörtgen planlı olup, üzeri beşik tonazla örtülmüştür.

Türbenin Kuzey ve Güney beden duvarlarına üç’er adet küçük ebatta nişler bırakılmış. Günümüzde bu nişler Kuran-ı Kerim ve Mushaf-ı Şerifler bırakılmak için kullanılmaktadır. Türbenin içinde üç adet mezar yer almaktadır. Girişin hemen sol kısmında Sahabe-i Kiramlardan Abdülvahap Gazi (r.a) hemen sağında ise Tarışlı (Silvan) Şeyh Şeref ve Muş ulemasından Hacı Tayyip Efendi yatmaktadır.

Türbe ile Camii arasında kalan bölüme ise sonradan gömüler yapılmıştır. Bu bölüm daha önceleri ahşap destekli direklerle ayakta kalabilmişken daha sonraları ise üst örtü ile birlikte ahşap direkler ortadan kaldırılıp sadece orta kısmına bir adet paye yerleştirilmiştir. Bu bölümün üst örtüsü de değiştirilerek betonarme düz dam ile kapatılmıştır. Bu kısımda ise üç adet gömü yer almaktadır. Bunlardan sadece üç adet gömünün kimlere ait olduğu bellidir.

Bunlar; Hoca İbrahim Efendi, Muş alimlerinden Faik Aykal ve Hacı Tayip Efendinin oğlun Molla Fethi Rahman Efendiye aittir. Sonuç olarak; kabristanla bütünleşen bir Türbe konumundadır. Etrafında en az 40-50 civarında mezarın olduğu bir kabristanla birlikte etrafı surla çevrelenmiştir. kültürel değerlerimizden biri konumunda olan bu yapımızı daha ileriki bir döneme en iyi bir şekilde bırakabilmek için, türbeye daha köklü ve sağlam bir restorasyon çalışması yapıldıktan sonra koruma amacıyla bir bekçi bırakılmalıdır. Türbe ziyarete açıktır.

Paylaşın

Muş: Haspet (Mongok) Kalesi

Haspet (Mongok) Kalesi; Muş’un Merkez İlçesi, Soğucak (Mongok) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kaleden günümüze sadece iki adet gözetleme kulesi ile bazı sur duvarları sağlam kalabilmiştir. Kalenin geri kalan kısımları gerek doğal afetlerden gerekse yerel halktan gelen tahribatlar sonucunda yok olmuştur. Kalenin kesin yapım tarihi bilinmemektedir.

Kale yol güvenliği açısından baktığımız zaman şehri koruyan iç kale konumundadır. Kalede yapı malzemesi olarak kesme ve moluz taş kullanılmıştır. Taşları birbirine tutturmak için ise horasan harcı ile taşlar üst üste bırakılmıştır. Kalenin iç kısmına dökülen ve zamanla doğal afetlerden dolayı sürüklenerek gelen topraklar büyük ölçüde kalenin iç kısmını doldurmuştur.

Paylaşın

Muş: Hacı Şeref Camii

Hacı Şeref Camii; Muş’un Merkez İlçesi, Minare Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Camiye sonradan eklenen üç gözlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Harem mekanı kare planlı ve üzeri dokuz kubbe ile örtülüdür. Camide fazla süsleme unsuru kullanılmamıştır. Taç kapısı dıştan çift silmeli ve her silme ayrı ayrı tırtırlanmış ve içten sade tutulmuştur.

Caminin mihrap üzeri kubbe ile örtülü olup, mihrap kısmı oldukça sade tutulmuştur. Caminin batısında yer alan bir adet minaresi bulunmaktadır. Minarenin kare kaidesinin üzerindeki kitabeye göre 1902 yılında yapıldığı yazılmaktadır. Minare kaidesi düzgün kesme taştan yapılmış ve tek şerefeli silindirik gövdelidir.

Minarede iki renkli taşlarla zikzak ve geometrik motiflerle zenginleştirilmiştir. Caminin ana mekanına kuzey ve doğu yününde iki ayrı giriş kapısı bulunmaktadır. Caminin tamamı düzgün kesme taş ile yapılmıştır.

Paylaşın