Samsun: Tayyar Paşa Camii

Tayyar Paşa Camii; Samsun’un Bafra İlçesi, Büyükcami Mahallesi, Tahirağa Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabeden yapının, H. 1216 / M. 1801–02 yılında yaptırıldığı sonucu çıkarılabilir. Kitabede bani ismi geçmemekle birlikte çeşitli yayınlarda herhangi bir bir belge gösterilmeksizin caminin Trabzon Valisi Tayyar Paşa tarafından 1869 yılında yaptırıldığı kaydedilmektedir.

Araştırmalarda tekrar edilen 1869 tarihi, Cembeloğlu kardeşlerin, yukarıdaki kitabeyi “H. 1212 / M. 1869” şeklinde kaydetmelerinden kaynaklanmış olmalıdır. Bugün yapıya adını veren Tayyar Paşa’nın, Canikli Ali Paşa sülalesinden Mahmut Tayyar Paşa olabileceği akla gelmektedir.

Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi’nde bulunan yapıya ait dosyada, caminin depremde hasar gördüğü bildirilmektedir. Batı ve güneyde sokaklarla çevrili yapının doğusunda Hükümet Konağı, kuzeyinde yakın zamanlarda yüksek bir duvarla çevrilen küçük bir avlu yer almaktadır.

Cami; tam kare şeklinde bir harim, bunun önünde yer alan, enine dikdörtgen şeklinde betonarme bir son cemaat yeri ve harimin kuzeybatı köşesindeki minareden oluşmaktadır . Yapıyı içten örten bağdadi ahşap kubbe, dıştan dört omuz kırma çatı içine alınmıştır.

Caminin harim kapısı üzerinde, taş üzerine siyah zemine beyaz sülüs harflerle yazılı iki satırlık, Arapça kitabe bulunmaktadır. Kitabenin metni şöyledir: “İnnessalate kânet ‘alel mü’minine kitaben mevkuten sene 1216.”

Paylaşın

Samsun: Emir Mirza Bey Türbesi

Emir Mirza Bey Türbesi; Samsun’un Bafra İlçesi, Türbe Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bina moloz taşından harçla yapılmış, üzeri çadır gibi sivri bir kubbe ile örtülmüştür. Kapının üzerindeki kitabeden 1381 yılında (Hicri-783) yapıldığı anlaşılmaktadır. Lahitler Selçuklu tarzında yapılmış ve bir kısmının gövdesine âyetler yazılmıştır.

Türbe, umumi haliyle bir aile kabristanlığı görünüşünde olup, 600 sene kadar önce zamanın Bafra Beyi; Selçuklular sülâlesinden gelen İsfendiyaroğulları’na mensup (Emir-Mirza) tarafından yaptırılmıştır. İçinde 16 tane lahit vardır. Bunlardan 7 tanesi kapıdan girerken sağda, 5 tanesi solda, 4 tanesi de ortadadır.

Paylaşın

Samsun: Bafra, Ali Bey Çeşmesi

Ali Bey Çeşmesi; Samsun’un Bafra İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Geç Osmanlı Dönemine ait olup bir meydan çeşmesidir. Cadde üzerinde bulunan yapı düzgün kesme taştan yapılmıştır. Ön cephesi önde iki sütun, arkada iki yarım sütunla taşınan yuvarlak kemerlidir.

Sütun başlıkları zik-zak motiflerle süslüdür. Duvarda işlemeli bir çerçeve içinde 8 satırlık bir kitabe olup ortadan dikine çizgiyle ikiye ayrılmıştır.

Ortadaki kemerin üzerinde dikine bir çizgi ile ikiye ayrılan 3 satırlık bir kitabe yer almaktadır. Çeşmenin üst kısmı düzdür. 08.03. 1984’de tarihi olarak tescillenmiştir.

Paylaşın

Samsun: Çetinkaya Köprüsü

Çetinkaya Köprüsü; Samsun’un Bafra İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Köprüye, şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

7 kemerli, 250 m uzunluğundaki köprü Cumhuriyet’in ilk ve büyük eserlerinden biridir. Adını, dönemin Ulaştırma Bakanı Ali Çetinkaya’dan almıştır.

Çetinkaya Köprüsü ilçe için sembolik değeri olan 1937 yılında yapılmış, erken Cumhuriyet dönemi yapılarındandır. 250 metre uzunluğundaki beton köprü 7 bölümlüdür.

Kemer görünümlü her bir bölümde, düşeyde dokuzar adet taşıyıcısı olan ve 3 kiriş ile bağlanmış olan köprünün zemini beton parke taşıyla kaplanmıştır.

Köprü ayakları düzgün kesme taş ile kaplanmıştır. Düğün konvoylarının geçtiği, anı değeri yüksek bir yapıdır.

Paylaşın

Samsun: Bafra, Büyük Camii

Büyük Camii; Bafra Tütün Müzesi; Samsun’un Bafra İlçesi, Cami Mahallesi, Cemiloğlu Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bahçe içinde, tek katlı dikdörtgen planlı, bir sıra kesme taş, 3 sıra tuğla örgü duvarlı, kubbesi sivri (tura) çatılı olan yapı Osmanlı döneminde inşa edilmiştir. Çatı altında çift sıra kirpi saçak bulunmaktadır.

Giriş kuzeydeki çift kanatlı ana kapı ile sağlanmaktadır. Üzerinde 2 kitabe ve aşı boyasıyla yapılmış süslemeler mevcuttur. Çatının iç kısmı geometrik motiflerle bezelidir. Batı cephesindeki bir kapıyla camiye geçilmektedir.

Caminin pencereleri dikdörtgen şekilli ve sivri kemerli olup demir kafeslidir. Osmanlı döneminden kalma mezarların ve kitabeli taşların yer aldığı mezarlık bahçesinde bulunmaktadır. 09.09.1978 yılında yapı tarihi eser olarak tescillenmiştir.

Paylaşın

Samsun: Hızırbey Türbesi

Hızırbey Türbesi; Samsun’un Bafra İlçesi, Çetinkaya Beldesi, Kümbet Tepe Mevkii’nde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı Mimari özelliklerinden ve bazı belgelerden dolayı 14.yy.’a tarihlendirilmektedir. Türbede eski Bafra Beyleri’nden Candaroğlu İsfendiyar Bey’in oğlu Hızır Bey’in mezarı bulunmaktadır.

Türbe uzaklardan görülebilecek şekilde, küçük bir tepe üzerinde bulunmaktadır. 7.60 x 7.60 m ölçülerindeki türbe, üçgenlerle geçilen tek kubbeyle örtülü, kare şeklinde tek bir mekandan oluşmaktadır. 0.90 m. kalınlığındaki duvarlarda kuzeyde bir kapı, doğu ve güneyde birer pencere açılmıştır.

Dikdörtgen şeklindeki kapı ve pencere açıklıklarının etrafı tahrip olmuştur. İçindeki mezar, tamamen yok olmuş, kapı ve pencere çevrelikleri tahrip edilmiş, batıda daha fazla olmak üzere, duvar yüzeyleri kısmen tahrip olmuş, kubbe kaplaması dökülerek ortasında da küçük bir delik açılmıştır.

Türbenin içinde de dışında olduğu gibi hiçbir süs unsuru yoktur. Orijinal döşeme seviyesi kaçak define kazılarıyla tahrip olduğundan, döşemenin cinsi belli değildir. Bugün toprak zeminde sanduka veya benzeri bir kalıntı mevcut değildir. Türbeye 100 m. uzaklıkta aynı tarihte teknikle yapılmış bir de hamam mevcuttur.

Paylaşın

Samsun: Bafra Tütün Müzesi

Bafra Tütün Müzesi; Samsun’un Bafra İlçesi, Kızılırmak Mahallesi, Kaymakam Sokak üzerinde yer almaktadır.

Müzeye, şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. Bafra Tütün Müzesi; Her gün 08.00-17.00 saatleri arası ziyaret edilebilir. Müzeye, giriş ücretsizdir.

Bafra’nın en önemli tarım ve kültür öğelerinden olan tütünün önemine atfen yapılan ve 2016 yılında açılan bu müzede tütün tarımıyla ilgili sergilenen eserlerin yanısıra müze bahçesinde tütünün yetişmesindeki tohumdan/kurutulmasına bütün aşamalar uygulamalı olarak gösterilmektedir.

Tütün, Bafra’nın tarihi ve kimliği, hatta halen ekonominin en önemli temeli bir ürün. Bafra’da 7 bin 560 aile halen tütün ekimi ile geçimini sağlıyor. Tütün, Bafra ekonomisinin bir parçası değil, aynı zamanda kültürü.

Paylaşın

Samsun: Bafra Arkeoloji Müzesi

Bafra Arkeoloji Müzesi; Samsun’un Bafra İlçesi, Gazipaşa Mahallesi, Gazipaşa Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1858 yılında inşa dilen ve bir dönem Şehir Kulübü olarak da kullanılan üç katllı binanın restore edilmesi ile Samsun’a kazandırılmış müzedir. Bafra yöresinden elde edilen etnografik eserler ile İkiztepe kazısından çıkarılan arkeolojik eserlerle birlikte Bafra’nın geleneksel yaşam tarzı ve kültürünü yansıtacak canlandırmalar ile düzenlenen bir sergileme planı dahilinde hizmet vermektedir.

Bafra Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nin birinci katı etnografik eserlere ayrılmıştır. Bu katta bulunan odalarda geleneksel Bafra evinin günlük yaşamına uygun olarak hazırlanan mutfak, oturma odası ve yatak odası yer almaktadır.

Sergilenen eserler 19’uncu yüzyılın ikinci yarısı ile 20’inci yüzyılın ilk yarısına aittir. Müzede İlk Tunç Çağı’ndan yakın tarihe dek uzanan geniş bir tarih aralığında toplam 1.520 adet arkeolojik ve etnografik eser sergilenmektedir.

Müzenin ikinci katı arkeolojik eserlerin sergilenmesine ayrılmıştır. Odalarda arkeolojik eserlerin sergilendiği vitrinler, orta alanda ise Amphora teşhiri bulunmaktadır. Solda yer alan iki odada Bafra İlçesi İkiztepe Köyü’nde bulunan İkiztepe Höyük kazılarında ortaya çıkan eserler sergilenmektedir.

Sergilenen eserler arasında, pişmiş toprak tanrıça figürinleri, çanak çömlekler, bilezik, küpe ve kolye gibi takılar, baltalar, ağırşaklar, cam eserler, amphoralar bulunmaktadır. En dikkat çekici sergilerden biri İlk Tunç Çağı mezarında çıkarılan, üzerinde ameliyat izleri görülen kafatasıdır.

Paylaşın

Samsun: Asarkale, Kaya Mezarları ve Potern

Asarkale Kaya Mezarları ve Potern; Samsun’un Bafra İlçesi, Kolay Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Asarkale, Hellenistik Çağ’a ait olup savunma (korunma) amacıyla yapılmıştır. Anakayaya oyularak yapılmış (3) adet mezarın da aynı döneme ait olduğu sanılmaktadır.

Paflagonya Bölgesi içerisinde bulunan Asarkale, stratejik yönden önemli bir konuma sahip olup askeri amaçla (savunma) kullanılmıştır. İkisi kalenin yamaçlarında, biriside ırmağın (Kızılırmak) karşı yakasında olmak üzere Grek mimarisinin özelliklerini taşıyan 3 adet kaya mezarları bulunmaktadır.

Derbent Barajı’nın yapımıyla birlikte oluşan baraj gölü bir doğal güzellik meydana getirmiştir. Kızılırmak boyunca uzanan bu eşsiz güzelliği, hemen yanı başındaki Asarkale, Kaya Mezarları tamamlamaktadır. Asarkale, Gizli geçitten yukarı çıkışı sağlayan merdivenleri ile etap etap sizi yukarıya çıkaran, dev bir kaya kütlesinin üzerine oturtulmuş bir yapıdır.

Baraj gölünün iki yanında dik yarlara oyulmuş Kaya Mezarları, Paflagonya, Akalan Şelaleleri insanda hayranlık uyandırmaktadır. Yol boyunca gelişimini sürdüren organik mısır tarlaları ekilidir. Bu bölgede dağların tepesinden baraj çevresine kadar her karış toprakta tarım yapılmaktadır.

 

Paylaşın

Samsun: İkiztepe Ören Yeri

İkiztepe Ören Yeri; Samsun’un Bafra İlçesi, İkiztepe Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1971 yılından itibaren İkiztepe Ören Yeri ve çevrede yapılan yüzey araştırmalarında 57 höyük tipi, 6 düz yerleşim yeri, 25 antik çağ ve hemen sonrasına ait kalıntı, 48 tümülüsü, 5 kaya mezarı, 3 mezarlık, 1 kale, 1 hamam, 1 köprü bulunmuştur.

İkiztepe Ören Yeri’ndeki en yüksek tepe İlk Tunç Çağı III. Zamanında (M.Ö. 2300-2100) mezarlık olarak kullanılmış, Eski Anadolu’da bulunan mezarlıklardan en büyüğü olan bu mezarlıkta 623 adet mezar tespit edilmiştir.

Çıkarılan toplam 690 iskelet üzerinde yapılan antropolojik araştırmalar sonucu ölüm yaşları ve cinsiyetleri belirlenmiştir.

Ayrıca iskeletlerden 8′inde bilinçli beyin ameliyatları yapıldığına dair izler görülmüştür. Ameliyat yapılanlardan bazılarının ameliyattan hemen sonra öldüğü, bazılarının ise 10 yıla varan sürelerde yaşamlarını sürdürdükleri anlaşılmıştır.

Paylaşın