Trabzon: Yılmazlar Camii

Yılmazlar Cami; Trabzon’un Köprübaşı İlçesi, Yılmazlar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sisteminde, kesme taş malzeme ile inşa edilen yapı, dikdörtgen planlı harim ana mekândan oluşmaktadır. Çatısı kırma çatıdır ve çatı örtüsü marsilya kiremit ile kaplıdır. Geniş olan saçak döşemesi ahşap malzemelidir. Caminin kuzeydoğu köşesine bitişik halde yer alan sac malzemeli minaresi tek şerefelidir.

Ayrıca güneybatı tarafında camiden ayrı olarak yapılmış çift şerefeli bir minaresi daha bulunmaktadır. Ana mekân girişi doğu cephesinde yer almaktadır. Ahşaptan ve at nalı formlu olan çift kanatlı giriş kapısının kanatları panolara ayrılmıştır. Panolarda ve kapı sövesinde bitkisel süslemelere yer verilmiştir. Bu cephede yer alan dört adet pencerenin aralarında sütunçeler bulunmaktadır.

Sütunçelerin üstünde yer alan ahşap kirişte halka şeklinde geometrik süslemeler yer almaktadır. Caminin kuzey cephesinde iki bölümlü kitabesi bulunmaktadır. Kitabede Hicri 1369 tarihi okunmaktadır. Caminin güney ve batı cephelerinde, altta ve üstte, kesme taş söveli, demir korkuluklu ve içten kemerli pencereler yer almaktadır. Yapının güneybatı tarafında bitişik bir şeklide iki adet mezar yeri bulunmaktadır. U planlı kadınlar mahfili, sekiz adet ahşap sütun ile taşınmaktadır.

Kadınlar mahfilinde dışa doğru çıkıntı yapan köşk bölümünün aynalıklarında yoğun olarak geometrik ve bitkisel süslemeler yer almaktadır. Köşkün alt kısmı kalem işi ile geometrik süslemelerle bezenmiştir. Kadınlar mahfilini taşıyan ahşap sütunların başlık kısımları da geometrik motiflerle süslenmiş olup günümüzde yağlı boyalıdır. Ana mekândan ahşap merdiven ile çıkılan kadınlar mahfilinin, caminin batı cephesinde bir girişi daha vardır. Kademeli nişi bulunan taş mihrabı sonradan ahşap malzeme ile kaplanmıştır.

Ahşap minberi ise bitkisel ve geometrik süslemeler bakımından oldukça zengindir. Minberin aynalık kısmı çapraz kare panolara ayrılmış olup panolarda yarım rozet şeklinde geometrik süslemelere yer verilmiştir. Düz ve ahşap olan tavanı, başlık kısmı geometrik ve bitkisel süslemeli olan iki adet ahşap sütun ile desteklenmiştir. Tavan, kalem işi geometrik ve bitkisel süslemeli olup ortasında, üç kademeli olan kare tavan göbeği yer almaktadır. Ortada ise iç içe altı daireli tavan göbeği mevcuttur.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Paylaşın

Trabzon: Bedesten Çarşısı

Bedesten Çarşısı; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Çarşı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bedesten Çarşısı tarihi mimariler den bir tanesidir. Bedesten çarşısı Trabzon şehir merkezi’nin 300 – 400m kadar sahile inilen kısmında yer almaktadır. Ulaşım olarak gidilebilecek en basit yerlerden bir tanesidir.

İçerisinde bulunan yöresel eşya malzeme satan esnaflar ve mimari yapıya göre otantik bir şekilde restore edilen bir cafetaryası mevcuttur içerisinde.

Fiyat olarak cep yakmayan ve uygunluğu güzel olan bir mimari çarşıdır ve her giden kişiler kesinlikle içeriden boş çıkmazlar çünkü el yapımı eşyalar ve yöresel ürünlerin albenisine kapılıyor insan almadan çıkamıyor ucuz fiyatlara çok güzel süs eşyaları alabiliyorsunuz.

Eşinize dostunuza akrabalarınıza Trabzon’dan bir hediye götürmek istiyorsanız Bedesten çarşısını gezmelisiniz. Bedesten çarşısı sabahları 10:30 sonrası açılıyor ve akşamlarıda mevsim koşullarına göre farklılık göstererek 22:00 23:00 arasında kapanış veriliyor. Eğer bu mimari yapıyı daha önce ziyaret etmediyseniz gitmenizi öneririz.

Yapının kitabesi olmamakla birlikte 15. yüzyılda inşa edildiği ileri sürülmektedir. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Yapının, kareye yakın dikdörtgen planı vardır. Yapı tarih içerisinde birçok değişime uğramış ve özgün üst örtüsü günümüze ulaşamamıştır.

Yapı, bir zemin kat ve iki normal kattan oluşmaktadır. Yapının girişi batı, kuzey ve güney cephesinden sağlanmaktadır. Kuzey ve güney cephesi girişleri, sivri kemerli niş içinde yer alan basık kemerli açıklıktan sağlanmaktadır. Batı cephesi girişi ise sivri kemerli niş içinde yer alan yuvarlak kemerli açıklıktan sağlanmaktadır.

Tüm giriş kapıları çift kanatlı ve demirdir. Yapı cephelerinde farklı formlardaki pencereler, sivri kemerli, yuvarlak kemerli ve dikdörtgen formludur. İç mekânda basık sivri formlu tuğla kemerli tromplar yer almaktadır. Yapının dıştan üst örtüsü kırma çatı olup üzeri Alaturka kiremit ile kaplanmıştır. Yapının saçak altları yivli ve kademelidir.

Paylaşın

Trabzon: Bahçekaya Camii

Bahçekaya Camii; Trabzon’un Maçka İlçesi, Esiroğlu Beldesi, Bahçekaya Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Camii, üzlük bir alanında bulunur. Kesme taştan yapılmış caminin çatı kısmı dört yöne eğimli olup kiremitle kaplıdır.

Caminin kuzeyinde dört taş sütunla oluşturulan son cemaat yeri orijinalde dışa açık iken sonradan camekânla kaplanmıştır. Son cemaat yerinin ortasında yer alan kemerli bir kapıyla cami iç mekanına geçilir.

İki kanatlı ahşap kapının söveleri düzgün kesme taş malzemeyle yapılmış, kapı kanat yüzeyleri ise sepet örgü şeklinde düzenlenmiştir. Giriş üzerinde, Türkçe kitabede 1885 tarihi yazılıdır. İç mekânın kuzeyinde bulunan mahfil iki ahşap direkle taşınmaktadır.

İç mekânın aydınlatılması, güney yönünde altlı üstlü ikişer, doğu ve batı yönde ise altlı üstlü üçer pencereyle sağlanmıştır. Alt pencerelerin kilit taşlarına dışarıdan bakıldığında, bitkisel (Üzüm, Palmet, Nar, vb.) motifler görülür.

Cami mihrabının yan yüzeyleri kalem işi bitkisel süslemelidir. Mihrabın üst kısmında 10 satırlık bir kitabe yer alır. Mihrabın sağ tarafına yerleştirilen minber ahşaptan yapılmıştır. Yan aynalık kısımları sade, korkuluk kısmı ajurlu olarak ele alınmıştır. Minber kapısının söveleri, rozet çiçekleriyle süslüdür.

Paylaşın

Trabzon: Ayasofya Çan Kulesi

Ayasofya Çan Kulesi; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Fatih Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı, yazılı kaynaklara göre, 1427 yılında inşa edilmiştir. Kiliseden ayrı olarak inşa edilen çan kulesi, Ayasofya Kilisesi’nin batısında bulunmaktadır ve kilise camiye çevrildikten sonra minare olarak kullanılmıştır. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda kesme taş ve moloz taş malzeme kullanılmıştır.

Kare planlı yapıya güney cephesinden girilmektedir. Giriş kapısı yuvarlak kemerli, tek kanatlı ve ahşaptır. Yapının üst kısmında tüm cephelerinde sivri kemerli büyük boyutlu pencereler bulunmaktadır. Bu pencerelerin üst kısmında iki yanda küçük boyutlu yuvarlak kemerli pencereler mevcuttur.

Yapının dıştan üst örtüsü kırma çatıdır. Çan Kulesinin ikinci katında şapel yer almaktadır. Şapelin doğu tarafında dışarı doğru bombeli bir şekilde inşa edilen apsisi görülmektedir. Şapelin dört yanındaki duvarlar ve doğuya doğru yarım daire şeklinde olan küçük apsisi fresklerle süslenmiştir.

Bu freskler 1443 yılına tarihlenmektedir. Şapel içerisinde; Şefaat Dileme, Ekmek Şarap Komünyonu, İsa ve Aziz Eugenes, Müjde, İsa’nın Doğumu, Tapınağa Sunulma, Meryem’in Ölümü, Lazarus’un Diriltilmesi, Çarmıha Gerilme, Defin ve Yas, Ölüler Ülkesine İniş sahnelerini betimleyen freskler bulunmaktadır.

Paylaşın

Trabzon: Ayasofya (Camii / Kilise) Müzesi

Ayasofya (Camii / Kilise) Müzesi; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Fatih Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethini takiben yapı, camiye çevrilmiş ve vakıf eser olmuştur. Ayasofya, yüzyıllar boyun-ca şehri ziyarete gelen seyyah ve araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Trabzon üzerine anlattıkları ile ünlü Evliya Çelebi (1648), Pitton Tournefort (1701), Hamilton (1836), Texier (18649), Trabzon Şakir Şevket (1878) ve Lynch (1893) yapıya önem veren kişiler arasındadır.

1868 yılında harap durumda olan caminin Bursalı Rıza Efendi’nin teşvikleriyle yeni baştan onarıldığı bilinmektedir. I. Dünya Savaşı yıllarında sırasıyla depo, hastane daha sonraları yine cami olarak kullanılmıştır. 1958-1962 yılları arasın-da Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Edinburg Üniversitesinin işbirliği ile restore edilerek 1964 yılından sonra müze olarak ziyarete açılmıştır.

Geç Bizans kiliselerinin güzel bir örneği olan yapı, kare-haç planlıdır ve yüksek bir merkezi kubbeye sahiptir. Nartex denilen giriş holüne sahip olan bina üç neflidir. Neflerden ortadaki beş köşeli, yanlardakiler ise yuvarlak bir apsisle son bulmaktadır. Nartex’in üzerinde şapel vardır. Yapının kuzey, batı ve güneyinde üç revaklı giriş bulunmaktadır.

Kubbe ve kasnağı oniki köşelidir. Kubbe mono blok dört mermer sütun, kemerler ve pandantiflerle taşınmaktadır. Yapı ana kubbenin etrafında değişik tonozlarla örtülmüş,  çatı farklı yükseklikler verilerek kiremitle kaplanmıştır.

Üstün bir işçiliğin görüldüğü taş plastiklerde Hıristiyan sanatının yanı sıra Selçuklu Dönemi İslam sanatının da etkileri görülmektedir. Kuzey ve batıdaki revak cephelerinde görülen geometrik geçmeli bezemeleri içeren madalyonlarla, batı cephesinde görülen mukarnaslı nişler Selçuklu taş işlemelerindeki özellikleri taşımaktadır. Binanın en görkemli cephesi güneyidir. Burada Adem’le Havva’nın yaratılışı kabartma olarak bir friz halinde anlatılmıştır.

Güney cephedeki kemerin kilit taşı üzerinde Trabzon’da 257 yıl hüküm süren Komnenosların sembolü olan tek başlı kartal motifi bulunmaktadır. Benzer bir kartal tasviri ana apsisin dışında doğu tarafta yer alır. Bu cephede, kentavr grifon gibi karışık varlıklar, güvercinler, merkezlerinde yıldız ve hilal bulunan kare panolar, içleri bitkisel motifli madalyonlar yer almaktadır.

Yapının ana kubbesinin altına rastlayan kısmında opus-sectile tarzında çok renkli mermerden yapılmış bir yer mozaiği bulunmaktadır. Ayasofya’nın süslemelerinin önemli bölümünü meydana getiren fresklerde İncil’den alınmış konular canlandırılmıştır. Kubbede ana tasvir Hz. İsa’nın tanrısal yönünü aksettiren Pantacrator İsa’dır. Bunun altında bir kitabe kuşağı, daha altta ise melekler frizi bulunur. Pencere aralarında on iki havari tasvir edilmiştir.

Pandantiflerde değişik kompozisyonlar yer almaktadır. İsa’nın doğumu, vaftizi, çarmıha gerilişi, kıyamet günü gibi sahneler betimlenmiştir. Binanın arka kemerleri üzerindeki dairesel madalyonlarda portrelere yer verilmiştir. Yapının tonozlarında da  İncil’ den alınmış dini sahneler canlandırılmıştır.

Paylaşın

Trabzon: Atatürk Anıtı

Atatürk Anıtı; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Gülbaharhatun Mahallesi, Atapark sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Atapark, orijinalinde güneyinde bulunan Gülbahar Hatun Camii’nin de içerisinde bulunduğu külliyeye ait bir alandır.

Yazılı kaynaklara göre, bugün ayakta kalan Gülbahar Hatun Camii ve Gülbahar Hatun türbesi dışında külliyede bulunan yapılardan türbe, medrese, imaret, mektep, Darü’l Kurra gibi yapılar farklı tarihlerde yıktırılmış, tüm alan 1939’da Atapark’a dönüştürülmüştür.

Anıt, kaide ve heykel olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Atatürk elini cebine koymuş, ayakta adım atar vaziyette betimlenmiştir. Kaide kesme taş malzemeden yığma sistemle inşa edilmiştir. Yapının kaidesinde güney ve kuzey yönlerinde iki adet rölyef bulunmaktadır.

Paylaşın

Trabzon: Ağasar (Kalecik) Kalesi

Ağasar (Kalecik) Kalesi; Trabzon’un Aralık İlçesi, Kalecik Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İlçe merkezine hakim bir tepe üzerinde, güney – kuzey doğrultusunda uzanır. Çok tahrip edilmiş durumdaki kaleden gü­nümüze ancak 3 duvar kalıntısı ulaşabilmiştir.

Düzgün olmayan, kaba taşlardan inşa edilen duvar kalıntılarının tam olarak ölçülebilmesi mümkün olmamıştır. Kısmen ölçü alınabilen kuzeydeki duvar kalıntısının genişliği 3.85 m. yükseldiği 4 m.dir.

Kalıntının üzerinde, duvarda delikler şeklinde 6 adet hatıl izi görülür. Bu bölüm muhtemelen iki katlı olup, kule olarak kullanılmıştır. Kalıntının Geç Bizans Dönemi’ne ait olabileceği düşünülmüştür.

Paylaşın

Trabzon: Alaca Han

Alaca Han; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Çarşı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Üç katlı avlulu han özelliğine sahip olan Alaca Han dikdörtgen planlıdır. Kesin yapılış tarihi bilinmeyen yapı yakınındaki Alaca Hamam ile 18. yy’a tarihlendirilmektedir. Doğu ve batıda birer girişi bulunmaktadır.

Günümüze kadar ciddi bir onarım geçirmediğinden, bakımsız ve harap haldedir. Alaca Han’ın son dönemlerde büyük tahribatlara maruz kaldığı, bazı odalarının tavan ve döşemelerinin çöktüğü, duvarlarında ve revak tonozlarında derin çatlaklar oluştuğu gözlenmektedir.

Ayrıca önceki kullanımlarından çok fazla fiziksel müdahalelere maruz kalan yapıda, bazı odalara cepheden kapı açılarak dışarıdan kullanılmış, bazılarının revağa açılan kısımları kapatılmış, bitişik bina ile bağlantılar yapılmış, bazı odalar birleştirilmiş, revakların bir bölümü kapatılarak dükkan veya oda haline getirilmiştir.

Paylaşın

Trabzon: Ak Camii

Ak Camii; Trabzon’un Akçaabat İlçesi, Dürbinar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Yapı, kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Yapı, harim, son cemaat yeri ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Kapalı olan son cemaat yerine kuzey ve batı yönlerden giriş sağlanmaktadır. Son cemaat yeri kuzey cephesinde, altı adet sütun ile ikisi küçük, üçü geniş, beş adet yuvarlak kemerli bir düzene sahiptir.

Caminin harim girişi kuzey cephesinde yer almaktadır. Ana giriş kapısı, dikdörtgen formlu, çift kanatlı ve ahşaptır. Kapının üzerinde ahşap süslemeler bulunmaktadır. Kapının her iki yanında ikişer adet yivli sütunçe bulunmaktadır. Kapıya yakın olan sütunçeler, üstte sağır bir yuvarlak kemerle birleşmektedir. Bu sağır yüzeyde ve lentonun altında kalan alınlıkta bitkisel motifli bezemeler yer almaktadır. Bu cephede, doğu ve batı köşelere doğru, yivli ve mukarnaslı nişler bulunmaktadır.

Yapının dıştan üst örtüsü, birbirlerine yuvarlak kemerlerle bağlanmış, güneyde iki sütun ve kuzeyde beden duvarları üzerine oturtulmuş ana kubbe ile doğu, batı ve güney yönlerde bulunan üç adet yarım kubbeden oluşmaktadır. Güney yönündeki yarım kubbenin doğu ve batı köşesinde küçük kubbeler yer almaktadır. Minaresi kuzeybatı köşesinde bulunmaktadır ve iki şerefelidir. Yapının cephelerinde çift sıra pencere düzeni mevcuttur.

Alt sıra pencereler dikdörtgen formlu, üst sıra pencereler ise yuvarlak kemerlidir. Çift kanatlı olan pencerelerin çerçeveleri dışa taşkın ve profillidir. Güney cephesinde orta aksın üst kısmında dairesel formlu pencere bulunmaktadır. Kadınlar mahfiline, harimden, giriş kapısının doğu ve batısında bulunan tek kollu, ahşap merdivenler ile çıkılmaktadır. Kadınlar mahfili U planlıdır. Mihrap taş malzemeden yapılmış olup mukarnaslıdır. Gösterişli olan mihrap çok yoğun bir taş işlemesine sahiptir.

Her iki yanında sütunçeler bulunmaktadır. Sütunçeler üstte sağır olan yuvarlak kemerle birleşmektedir. Minber ve vaaz kürsüsü de taş malzemeden yapılmıştır. Her ikisi de farklı motiflerde taş işlemesine sahiptir. İç mekânda duvarları sıvalı olan caminin beden duvarlarında ve kubbelerinin içerisinde yoğun kalem işi bezemeler mevcuttur. Yapının bodrum katında mescit bulunmaktadır. Buraya harimin batı yönünde bulunan merdiven ile inilmektedir.

Paylaşın

Trabzon: Ahi Evren Dede Camii

Ahi Evren Dede Camii; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Boztepe Mahallesi, Vuslat Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Ahi Evren Dede Camii Trabzon’a hakim Boztepe semtinde yapılmış olan caminin tarihi bilinmemektedir. Şemsettin Sami’nin belirttiğine göre Sultan Orhan döneminde Ahi Evren’in bir derviş dergahı inşa ettirdiği bunun da bugünkü cami ve türbenin yerinde olduğundan bahsetmektedir.

Komplekse ait kesin bir bilgimiz yoktur. Burada aynı isimli bir cami inşa edildi. Ahi Evren Dede camisi Hacı Hakkı Baba’nın Abdulaziz döneminde H. 1305 (1888) katkılarıyla tamir ettirilerek günümüze ulaştırılmıştır.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Yapı, kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen plandır. Yapı, harim ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Yapının dıştan üst örtüsü kubbedir. Üst örtüsü kırma çatıdır. Minaresi kuzeybatı köşesinde bulunmaktadır ve tek şerefelidir. Yapının cepheleri günümüzde sıvalıdır.

Caminin girişi kuzey cephesinde bulunmaktadır. Giriş açıklığı sivri kemerli olup kesme taş sövelidir. Çift kanatlı giriş kapısı demirdir. Yapının doğu, batı ve güney cephelerinde ikişer adet pencere bulunmaktadır. Tüm pencereler sivri kemerli, ahşap ve çift kanatlıdır. Yapının kuzey cephesinde giriş kapısının hemen yanında bitişik olarak Ahi Evren Türbesi bulunmaktadır. Yapının harim girişine kuzeybatı cephesinde bulunan koridordan ulaşılmaktadır.

Harim giriş kapısı sivri kemerli, çift kanatlı ve ahşaptır. Kadınlar mahfiline harimden, girişin doğusunda bulunan tek kollu merdiven ile çıkılmaktadır. Mihrap taş malzemeden yapılmış olup nişlidir. Mihrabın üstte çerçeve kısmı sivri kemer formunda bitmektedir. Minber ve vaaz kürsüsü ahşap malzemeden yapılmış olup özgün değildir. İç duvarları sıvalı olan caminin, beden duvarlarında ve kubbe içinde kalem işi süslemelere yer verilmiştir.

 

Paylaşın